Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại nhnoptnt huyện thọ xuân tỉnh thanh hóa

Tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. 91 trang · 2012.

• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Tài Chính - Thống Kê
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Tín Dụng Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa Tại NHNo&PTNT Huyện Thọ Xuân
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Thanh Hóa

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 1.1. NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 1.1.1. Khái niệm, đặc điểm của tín dụng ngân hàng
• 1.1.1.1. Khái niệm tín dụng ngân hàng
• 1.1.1.2. Đặc điểm của tín dụng ngân hàng
• 1.1.2. Các hình thức tín dụng ngân hàng
• 1.1.2.1. Nghiệp vụ cho vay
• 1.1.2.2. Nghiệp vụ bảo lãnh
• 1.1.2.3. Nghiệp vụ chiết khấu
• 1.1.2.4. Nghiệp vụ cho thuê tài chính
• 1.2. Khái niệm, đặc điểm hoạt động của doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2.1. Khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2.2. Đặc điểm hoạt động của doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NHNO & PTNT HUYỆN THỌ XUÂN - THANH HÓA
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NHNO & PTNT HUYỆN THỌ XUÂN - THANH HÓA

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tín Dụng Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa Hiện Nay

Tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. DNNVV chiếm phần lớn số lượng doanh nghiệp và tạo ra nhiều việc làm. Tín dụng giúp DNNVV có vốn để đầu tư, mở rộng sản xuất kinh doanh, từ đó tăng doanh thu và lợi nhuận. Tuy nhiên, việc tiếp cận tín dụng của DNNVV còn gặp nhiều khó khăn do nhiều yếu tố như thiếu tài sản thế chấp, lịch sử tín dụng không đầy đủ và thông tin tài chính không minh bạch. Các ngân hàng cần có chính sách và giải pháp phù hợp để hỗ trợ DNNVV tiếp cận nguồn vốn tín dụng một cách hiệu quả. Theo tài liệu gốc, DNNVV chiếm trên 96% tổng số doanh nghiệp trên cả nước, tạo ra thị trường rộng lớn cho các ngân hàng.

1.1. Vai Trò Của Tín Dụng Ngân Hàng Với Doanh Nghiệp Nhỏ

Tín dụng ngân hàng là kênh dẫn vốn quan trọng cho DNNVV, giúp các doanh nghiệp này bổ sung nguồn vốn thiếu hụt và mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh. Tín dụng ngân hàng còn giúp DNNVV tiếp cận các dịch vụ ngân hàng khác như thanh toán, chuyển tiền, quản lý dòng tiền, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động. Ngân hàng đóng vai trò trung gian trong quá trình huy động vốn và cho vay, giúp điều hòa vốn giữa các chủ thể trong nền kinh tế. Tín dụng ngân hàng thúc đẩy quá trình tập trung và điều hòa vốn giữa các chủ thể trong nền kinh tế.

1.2. Đặc Điểm Của Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa Tại Việt Nam

DNNVV tại Việt Nam có đặc điểm là quy mô nhỏ, vốn ít, công nghệ lạc hậu, năng lực quản lý còn hạn chế. Tuy nhiên, DNNVV lại có tính linh hoạt cao, dễ thích ứng với thị trường và tạo ra nhiều việc làm. DNNVV hoạt động trên nhiều lĩnh vực khác nhau, từ sản xuất nông nghiệp đến dịch vụ thương mại. Theo Nghị định 56/2009/NĐ-CP, DNNVV được chia thành ba cấp: siêu nhỏ, nhỏ và vừa, dựa trên tiêu chí về tổng nguồn vốn hoặc số lao động bình quân năm.

II. Thực Trạng Chất Lượng Tín Dụng DNNVV Tại NHNo PTNT Thọ Xuân

Tại NHNo&PTNT Huyện Thọ Xuân, hoạt động tín dụng đối với DNNVV còn chiếm tỷ trọng nhỏ, chưa đa dạng về đối tượng, đơn điệu về hình thức và khả năng cạnh tranh thấp. Chất lượng tín dụng chưa cao, còn tiềm ẩn yếu tố rủi ro, chưa tương xứng với tiềm năng phát triển của doanh nghiệp trên địa bàn huyện và sự phát triển của nền kinh tế tỉnh nhà. Cần có những đánh giá chi tiết về thực trạng này để đưa ra các giải pháp phù hợp. Theo tài liệu gốc, NHNo&PTNT Huyện Thọ Xuân đã từng bước chuyển dịch cơ cấu cấp tín dụng cho đối tượng khách hàng là DNNVV.

2.1. Phân Tích Dư Nợ Cho Vay DNNVV Tại NHNo PTNT Thọ Xuân

Cần phân tích chi tiết dư nợ cho vay DNNVV tại NHNo&PTNT Thọ Xuân theo ngành nghề, quy mô doanh nghiệp, thời hạn vay và hình thức vay. Điều này giúp đánh giá mức độ tiếp cận tín dụng của các DNNVV khác nhau và xác định các lĩnh vực cần ưu tiên hỗ trợ. Phân tích cũng cần xem xét tỷ lệ nợ xấu, nợ quá hạn để đánh giá chất lượng tín dụng.

2.2. Đánh Giá Rủi Ro Tín Dụng Đối Với DNNVV Tại Thọ Xuân

Rủi ro tín dụng đối với DNNVV tại Thọ Xuân cần được đánh giá dựa trên các yếu tố như tình hình tài chính của doanh nghiệp, khả năng trả nợ, tài sản thế chấp và môi trường kinh doanh. Cần xác định các nguyên nhân gây ra rủi ro tín dụng và đề xuất các biện pháp phòng ngừa, giảm thiểu rủi ro. Các phương pháp đánh giá rủi ro tín dụng có thể bao gồm phân tích báo cáo tài chính, đánh giá tín dụng nội bộ và sử dụng các mô hình chấm điểm tín dụng.

2.3. Các Hình Thức Cấp Tín Dụng Cho DNNVV Tại NHNo PTNT

Các hình thức cấp tín dụng cho DNNVV tại NHNo&PTNT bao gồm cho vay ngắn hạn, trung hạn, dài hạn, cho vay theo hạn mức tín dụng, cho vay theo dự án và các hình thức bảo lãnh. Cần đánh giá hiệu quả của từng hình thức cấp tín dụng và đề xuất các hình thức phù hợp với nhu cầu của DNNVV. Các hình thức cho vay cần linh hoạt và đa dạng để đáp ứng nhu cầu vốn của các doanh nghiệp.

III. Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Thẩm Định Tín Dụng DNNVV

Nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng là yếu tố then chốt để giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả cho vay DNNVV. Cần tăng cường năng lực của cán bộ tín dụng, cải tiến quy trình thẩm định và áp dụng các công cụ phân tích hiện đại. Việc thẩm định cần dựa trên thông tin đầy đủ, chính xác và khách quan về doanh nghiệp. Cần chú trọng đánh giá khả năng trả nợ của doanh nghiệp và các yếu tố rủi ro tiềm ẩn.

3.1. Tăng Cường Đào Tạo Cán Bộ Thẩm Định Tín Dụng DNNVV

Cần tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ tín dụng về thẩm định tín dụng DNNVV. Nội dung đào tạo cần bao gồm kiến thức về tài chính doanh nghiệp, phân tích báo cáo tài chính, đánh giá rủi ro và các quy định pháp luật liên quan. Cán bộ tín dụng cần được trang bị kỹ năng giao tiếp, thu thập thông tin và phân tích dữ liệu.

3.2. Cải Tiến Quy Trình Thẩm Định Tín Dụng Cho Doanh Nghiệp Nhỏ

Quy trình thẩm định tín dụng cần được cải tiến theo hướng đơn giản, minh bạch và hiệu quả. Cần giảm thiểu các thủ tục hành chính rườm rà và thời gian thẩm định. Quy trình cần bao gồm các bước như thu thập thông tin, phân tích tài chính, đánh giá rủi ro, quyết định tín dụng và giám sát tín dụng. Cần áp dụng công nghệ thông tin vào quy trình thẩm định để nâng cao hiệu quả.

3.3. Ứng Dụng Công Cụ Phân Tích Hiện Đại Trong Thẩm Định

Cần ứng dụng các công cụ phân tích hiện đại như mô hình chấm điểm tín dụng, phân tích dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo vào thẩm định tín dụng. Các công cụ này giúp đánh giá rủi ro tín dụng một cách chính xác và khách quan. Cần xây dựng cơ sở dữ liệu về DNNVV để phục vụ cho công tác thẩm định.

IV. Giải Pháp Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng Doanh Nghiệp Nhỏ Hiệu Quả

Quản lý rủi ro tín dụng là một phần quan trọng của hoạt động tín dụng. Cần xây dựng hệ thống quản lý rủi ro tín dụng toàn diện, bao gồm các chính sách, quy trình và công cụ quản lý rủi ro. Cần xác định, đo lường, giám sát và kiểm soát rủi ro tín dụng một cách hiệu quả. Cần có các biện pháp phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro tín dụng.

4.1. Xây Dựng Hệ Thống Xếp Hạng Tín Dụng Nội Bộ Cho DNNVV

Xây dựng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ giúp đánh giá rủi ro tín dụng của DNNVV một cách khách quan và chính xác. Hệ thống xếp hạng cần dựa trên các tiêu chí như tình hình tài chính, khả năng trả nợ, lịch sử tín dụng và môi trường kinh doanh. Kết quả xếp hạng tín dụng được sử dụng để quyết định mức lãi suất, hạn mức tín dụng và các điều kiện tín dụng khác.

4.2. Tăng Cường Giám Sát Tín Dụng Sau Khi Giải Ngân Cho Vay

Giám sát tín dụng sau khi giải ngân giúp phát hiện sớm các dấu hiệu rủi ro và có biện pháp xử lý kịp thời. Cần theo dõi tình hình tài chính, hoạt động sản xuất kinh doanh và khả năng trả nợ của doanh nghiệp. Cần kiểm tra việc sử dụng vốn vay đúng mục đích và tuân thủ các điều khoản của hợp đồng tín dụng.

4.3. Xây Dựng Quỹ Dự Phòng Rủi Ro Tín Dụng Phù Hợp

Xây dựng quỹ dự phòng rủi ro tín dụng giúp ngân hàng có nguồn tài chính để bù đắp các khoản nợ xấu. Mức trích lập quỹ dự phòng cần phù hợp với quy mô và mức độ rủi ro của danh mục tín dụng DNNVV. Cần có chính sách quản lý và sử dụng quỹ dự phòng hiệu quả.

V. Giải Pháp Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Nhỏ Tiếp Cận Vốn Tín Dụng

Để DNNVV dễ dàng tiếp cận vốn tín dụng, cần có các giải pháp hỗ trợ từ phía ngân hàng và các cơ quan quản lý nhà nước. Ngân hàng cần đơn giản hóa thủ tục vay vốn, giảm thiểu chi phí vay vốn và cung cấp các sản phẩm tín dụng phù hợp với nhu cầu của DNNVV. Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ lãi suất, bảo lãnh tín dụng và tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho DNNVV.

5.1. Đơn Giản Hóa Thủ Tục Vay Vốn Cho Doanh Nghiệp Nhỏ

Thủ tục vay vốn cần được đơn giản hóa để giảm thiểu thời gian và chi phí cho DNNVV. Cần giảm bớt các yêu cầu về hồ sơ, giấy tờ và tài sản thế chấp. Cần áp dụng công nghệ thông tin vào quy trình vay vốn để nâng cao hiệu quả.

5.2. Giảm Chi Phí Vay Vốn Cho Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa

Chi phí vay vốn cần được giảm thiểu để tăng khả năng tiếp cận tín dụng của DNNVV. Ngân hàng có thể giảm lãi suất, phí dịch vụ và các chi phí liên quan khác. Nhà nước có thể hỗ trợ lãi suất cho DNNVV thông qua các chương trình tín dụng ưu đãi.

5.3. Phát Triển Các Sản Phẩm Tín Dụng Phù Hợp Với DNNVV

Cần phát triển các sản phẩm tín dụng phù hợp với nhu cầu và đặc điểm của DNNVV. Các sản phẩm tín dụng có thể bao gồm cho vay ngắn hạn, trung hạn, dài hạn, cho vay theo hạn mức tín dụng, cho vay theo dự án và các hình thức bảo lãnh. Cần có các sản phẩm tín dụng đặc thù cho các ngành nghề khác nhau.

VI. Kết Luận và Triển Vọng Nâng Cao Tín Dụng DNNVV Thọ Xuân

Nâng cao chất lượng tín dụng DNNVV tại NHNo&PTNT Huyện Thọ Xuân là một nhiệm vụ quan trọng và cấp thiết. Các giải pháp được đề xuất cần được triển khai đồng bộ và hiệu quả để đạt được mục tiêu này. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngân hàng, các cơ quan quản lý nhà nước và DNNVV để tạo ra một môi trường tín dụng thuận lợi cho sự phát triển của DNNVV. Triển vọng trong tương lai là rất lớn nếu có sự đầu tư và quan tâm đúng mức.

6.1. Tóm Tắt Các Giải Pháp Chính Để Phát Triển Tín Dụng

Các giải pháp chính bao gồm nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng, quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả và hỗ trợ DNNVV tiếp cận vốn tín dụng. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các giải pháp để đạt được hiệu quả cao nhất.

6.2. Kiến Nghị Đối Với NHNo PTNT Huyện Thọ Xuân

NHNo&PTNT Huyện Thọ Xuân cần chủ động triển khai các giải pháp được đề xuất, tăng cường hợp tác với các cơ quan quản lý nhà nước và DNNVV. Cần xây dựng đội ngũ cán bộ tín dụng chuyên nghiệp và có trách nhiệm. Cần áp dụng công nghệ thông tin vào hoạt động tín dụng để nâng cao hiệu quả.

6.3. Triển Vọng Phát Triển Tín Dụng DNNVV Tại Thọ Xuân

Triển vọng phát triển tín dụng DNNVV tại Thọ Xuân là rất lớn, với tiềm năng phát triển kinh tế của huyện và sự quan tâm của các cấp chính quyền. Cần tận dụng cơ hội này để thúc đẩy sự phát triển của DNNVV và đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của huyện.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hoạt động cấp tín dụng cho khối doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đóng vai trò là kênh dẫn vốn quan trọng của nền kinh tế, góp phần phân bổ và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính xã hội. Tại Việt Nam, nhóm doanh nghiệp này chiếm trên 96% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động, tạo nên phân khúc thị trường khách hàng tiềm năng cho hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM). Trong chiến lược kinh doanh của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (NHNo&PTNT / Agribank), cơ cấu đầu tư tín dụng có sự chuyển dịch rõ rệt từ việc ưu tiên hộ sản xuất, doanh nghiệp nhà nước và các tổng công ty lớn sang tập trung mở rộng cho vay hộ sản xuất gắn liền với các DNNVV, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp và nông thôn.

Tại Chi nhánh NHNo&PTNT Huyện Thọ Xuân (tỉnh Thanh Hóa), việc chuyển dịch cơ cấu tín dụng theo định hướng của ngành đã được triển khai nhưng vẫn bộc lộ nhiều điểm hạn chế. Dư nợ cấp tín dụng cho DNNVV trên địa bàn huyện chiếm tỷ trọng còn khiêm tốn, đối tượng khách hàng chưa phong phú, phương thức cấp vốn còn đơn điệu, khả năng cạnh tranh dịch vụ ngân hàng chưa cao và tiềm ẩn rủi ro tín dụng. Thực trạng này chưa tương xứng với tiềm năng của 186 doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn cũng như tốc độ tăng trưởng kinh tế 14,6% của huyện. Xuất phát từ thực tế công tác tại đơn vị, tác giả lựa chọn đề tài nghiên cứu nhằm giải quyết bài toán nâng cao chất lượng tín dụng cho phân khúc khách hàng này.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể gồm 3 nội dung:

1. Nghiên cứu những vấn đề cơ bản về chất lượng tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.
2. Phân tích thực trạng về chất lượng tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại NHNo&PTNT Huyện Thọ Xuân - Thanh Hóa.
3. Đề xuất một số giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại NHNo&PTNT Huyện Thọ Xuân - Thanh Hóa.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Chất lượng tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.
• Phạm vi nghiên cứu về không gian và thời gian: Hoạt động cấp tín dụng tại NHNo&PTNT Huyện Thọ Xuân - Thanh Hóa, dữ liệu thu thập và phân tích trong giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2012.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của đề tài được xây dựng trên hệ thống lý luận về nghiệp vụ ngân hàng thương mại, căn cứ pháp lý của Nhà nước và quy chế chuyên môn của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN):

• Khái niệm tín dụng ngân hàng: Tiếp cận theo giáo trình Nghiệp vụ NHTM của PGS.TS Nguyễn Văn Tiến (2009), xác định tín dụng ngân hàng là quan hệ thỏa thuận để khách hàng sử dụng tài sản (tiền, tài sản thực, uy tín) theo nguyên tắc hoàn trả gốc và lãi. Tín dụng ngân hàng có 4 đặc điểm cốt lõi: thực hiện dưới hình thức tiền tệ; ngân hàng giữ vai trò trung gian tài chính; sự vận động không hoàn toàn trùng khớp với quy mô chu chuyển hàng hóa; thúc đẩy tập trung và điều hòa vốn.
• Khung phân loại cho vay và quy định pháp lý: Căn cứ Quyết định 1627/2001/QĐ-NHNN ngày 31/12/2001 (được viện dẫn áp dụng đến mốc văn bản năm 2010) về quy chế cho vay, phân định thời hạn cho vay thành ngắn hạn (tối đa 12 tháng), trung hạn (từ trên 12 tháng đến 60 tháng) và dài hạn (trên 60 tháng). Định nghĩa doanh nghiệp dựa theo Điều 4 Khoản 1 Luật Doanh nghiệp 2005. Phân loại quy mô DNNVV (siêu nhỏ, nhỏ, vừa) căn cứ Điều 3 Nghị định số 56/2009/NĐ-CP ngày 30/06/2009 của Chính phủ dựa trên 2 tiêu chí: tổng nguồn vốn (tổng tài sản) và số lao động bình quân năm theo 3 khu vực kinh tế (Nông, lâm nghiệp và thủy sản; Công nghiệp và xây dựng; Thương mại và dịch vụ).
• Hệ thống chỉ tiêu đánh giá chất lượng tín dụng:
  • Nhóm chỉ tiêu nợ quá hạn: Tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ tổng dư nợ có nợ quá hạn, tỷ lệ khách hàng có nợ quá hạn.
  • Nhóm chỉ tiêu nợ xấu: Phân loại 5 nhóm nợ theo Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN ngày 22/04/2005 của Thống đốc NHNN (Nhóm 1: Nợ đủ tiêu chuẩn; Nhóm 2: Nợ cần chú ý; Nhóm 3: Nợ dưới tiêu chuẩn; Nhóm 4: Nợ nghi ngờ; Nhóm 5: Nợ có khả năng mất vốn). Nợ xấu (NPL) xác định gồm các khoản nợ thuộc nhóm 3, 4 và 5.
  • Nhóm chỉ tiêu hiệu quả và an toàn vốn: Hệ số thu nợ (Doanh số thu nợ / Doanh số cho vay); Vòng quay vốn tín dụng (Doanh số thu nợ / Dư nợ bình quân); Các chỉ tiêu sinh lời (Tỷ lệ lợi nhuận từ tín dụng, Tỷ lệ sinh lời của tín dụng, Chênh lệch lãi suất đầu vào - đầu ra); Chỉ tiêu trích lập dự phòng và tỷ lệ khấu trừ giá trị tài sản bảo đảm theo Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN (từ 30% đến 100% tùy loại tài sản); Tỷ lệ xóa nợ.
  • Đánh giá khách hàng theo mô hình 6C: Character (Tư cách), Capacity (Năng lực), Cash (Thu nhập/dòng tiền), Collateral (Tài sản bảo đảm), Conditions (Điều kiện), Control (Kiểm soát); kết hợp xếp loại khách hàng doanh nghiệp thành 3 hạng A, B, C.

Phương pháp nghiên cứu được tác giả vận dụng gồm:

• Phương pháp thống kê: Thu thập, tổng hợp, tính toán các đại lượng mô tả số liệu kinh doanh và tín dụng.
• Phương pháp so sánh: Sử dụng so sánh bằng số tuyệt đối để đo lường quy mô biến động và so sánh bằng số tương đối để xác định tốc độ tăng trưởng qua các năm (2010/2011 và 2011/2012).
• Phương pháp phân tích kinh tế: Phân loại dữ liệu tín dụng theo các tiêu thức kỳ hạn, loại hình sở hữu doanh nghiệp và loại tiền tệ.
• Phương pháp tổng hợp và tham khảo ý kiến chuyên gia: Tổng kết luận điểm khoa học dựa trên sự tham vấn của giảng viên hướng dẫn và các giảng viên thuộc bộ môn Tài chính - Thống kê.

Nguồn dữ liệu nghiên cứu là số liệu thứ cấp trích xuất từ Báo cáo tổng kết hoạt động kinh doanh giai đoạn 2010 - 2012 và dữ liệu quản trị của Phòng Kế hoạch kinh doanh, Phòng Tín dụng thuộc NHNo&PTNT Huyện Thọ Xuân.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Những lý luận chung về chất lượng tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa

Chương 1 hệ thống hóa các vấn đề mang tính lý luận về tín dụng ngân hàng và quản trị rủi ro tín dụng đối với phân khúc DNNVV:

• Phân tích bản chất kinh tế của tín dụng ngân hàng, các phương thức cho vay phổ biến của NHTM đối với doanh nghiệp (cho vay từng lần, cho vay theo hạn mức tín dụng, cho vay dự án đầu tư, cho vay hợp vốn, cho vay trả góp, cho vay hạn mức dự phòng, cho vay thẻ tín dụng, cho vay thấu chi) và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác như bảo lãnh ngân hàng, chiết khấu giấy tờ có giá, cho thuê tài chính.
• Làm rõ tiêu chí xác định DNNVV theo Nghị định 56/2009/NĐ-CP và đối chiếu kinh nghiệm phân loại của một số quốc gia (Nhật Bản, Thái Lan, Singapore, Philippines, Indonesia). Khái quát thực trạng phát triển của khối DNNVV tại Việt Nam đến thời điểm đầu năm 2012: chiếm 98% tổng số doanh nghiệp với 541.103 đơn vị đăng ký, sử dụng 51% lao động xã hội và đóng góp trên 40% GDP (đạt 60% GDP nếu tính cả hộ cá thể và hợp tác xã). Đồng thời, chương 1 chỉ rõ các đặc trưng cố hữu của DNNVV: quy mô vốn nhỏ (dưới 1 tỷ đồng chiếm 41,8%; từ 1 đến 5 tỷ đồng chiếm 37,03%; từ 5 đến 10 tỷ đồng chỉ chiếm 8,18%), chu kỳ kinh doanh ngắn, tính thích ứng cao nhưng năng lực quản trị hạn chế, bộ máy quản lý mang tính gia đình và thiếu hụt tài sản bảo đảm chất lượng.
• Xây dựng hệ thống tiêu chí định tính và định lượng đo lường chất lượng tín dụng, đồng thời phân tích 2 nhóm nhân tố ảnh hưởng: nhóm nhân tố chủ quan nội tại ngân hàng (quy mô vốn, chính sách tín dụng, cơ cấu tổ chức, chất lượng cán bộ, quy trình tín dụng, kiểm soát nội bộ, trang thiết bị công nghệ) và nhóm nhân tố khách quan bên ngoài (năng lực tài chính, phương án kinh doanh và đạo đức của người vay; môi trường kinh tế, biến động lãi suất; tính đồng bộ của hành lang pháp lý và sự ổn định chính trị).

Chương 2: Thực trạng chất lượng tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại NHNo&PTNT Huyện Thọ Xuân - Thanh Hóa

Chương 2 tập trung phản ánh bối cảnh tổ chức, kết quả kinh doanh tổng thể và đi sâu phân tích thực trạng cấp tín dụng cho DNNVV tại chi nhánh trong giai đoạn 2010 - 2012:

• Tổng quan đơn vị: Tiền thân là Chi nhánh NHNo&PTNT khu vực xã Xuân Lai thành lập ngày 01/04/1996 (Quyết định 18/QĐ-NHNo), nâng cấp lên chi nhánh loại 3 năm 1999 (Quyết định 656/QĐ/NHNo-02), và chuyển đổi thành phòng giao dịch trực thuộc NHNo&PTNT Thành phố Thanh Hóa từ ngày 31/01/2008 (Quyết định 138/QĐ/NHNo-TCCB). Bộ máy gồm Ban giám đốc (1 Giám đốc, 2 Phó giám đốc), Kiểm soát viên nội bộ, Phòng Kế toán ngân quỹ - hành chính, Phòng Kế hoạch kinh doanh và Phòng giao dịch Xuân Lai.

Chỉ tiêu tài chính tổng thể	Năm 2010 (Triệu đồng)	Năm 2011 (Triệu đồng)	Năm 2012 (Triệu đồng)	So sánh 2011/2010 (%)	So sánh 2012/2011 (%)
Doanh thu (Tổng thu)	33.678	53.897	58.566	+60,04%	+8,66%
Chi phí (Tổng chi)	30.363	38.982	48.334	+28,39%	+23,99%
Lợi nhuận trước thuế	3.315	14.915	10.232	+350,00%	-31,40%

• Tình hình địa bàn: Tính đến 31/12/2012, huyện Thọ Xuân có 186 DNNVV, hoạt động trọng tâm ở mảng thương mại - dịch vụ, giải quyết việc làm và tham gia đào tạo nghề cho hơn 600 lao động tại các xã Xuân Hòa, Xuân Minh, Xuân Lập, Xuân Quang.
• Về quy trình và phương thức cấp tín dụng: Chi nhánh áp dụng quy trình tín dụng 3 giai đoạn (6 bước thẩm định - giải ngân ở giai đoạn 1; kiểm tra kiểm soát quá trình sử dụng vốn ở giai đoạn 2; thu nợ và thanh lý ở giai đoạn 3). Phương thức tài trợ gói gọn trong: cho vay từng lần, cho vay theo hạn mức tín dụng và cho vay bằng nguồn vốn ủy thác/tài trợ của Chính phủ. Chi nhánh chỉ thực hiện cho vay có bảo đảm bằng thế chấp bất động sản hoặc cầm cố giấy tờ có giá; 100% dư nợ phát sinh bằng đồng nội tệ (VNĐ), hoàn toàn không phát sinh cho vay ngoại tệ hay cho vay gián tiếp; các dịch vụ bảo lãnh phát sinh không đáng kể, trong khi chiết khấu giấy tờ có giá và cho thuê tài chính chưa được triển khai.

Chỉ tiêu phân tích tín dụng DNNVV	Năm 2010 (Triệu đồng)	Năm 2011 (Triệu đồng)	Năm 2012 (Triệu đồng)	Tăng trưởng 2011/2010 (%)	Tăng trưởng 2012/2011 (%)
I. Doanh số cho vay	30.187	30.412	66.681	+0,75%	+119,26%
- Ngắn hạn	29.162	30.402	66.521	+4,25%	+118,77%
- Trung và dài hạn	1.025	10	160	-99,02%	+1.500,00%
- Công ty Cổ phần	17.119	18.320	36.311	+7,02%	+98,20%
- Công ty TNHH	6.840	7.742	23.923	+13,19%	+209,02%
- Doanh nghiệp tư nhân	5.385	3.383	5.693	-37,18%	+68,28%
- Doanh nghiệp Nhà nước	843	967	754	+14,71%	-22,03%
II. Doanh số thu nợ	27.595	27.504	62.756	-0,33%	+128,15%
- Ngắn hạn	26.330	26.479	62.656	+0,57%	+136,63%
- Trung và dài hạn	1.265	1.025	100	-18,97%	-90,24%
- Công ty Cổ phần	20.351	18.922	36.170	-7,02%	+91,15%
- Công ty TNHH	5.308	5.775	21.329	+8,80%	+269,33%
- Doanh nghiệp tư nhân	1.305	1.889	4.702	+44,75%	+148,91%
- Doanh nghiệp Nhà nước	631	724	570	+14,74%	-21,27%
III. Dư nợ cho vay cuối kỳ	13.076	16.029	19.954	+22,58%	+24,49%
- Ngắn hạn	12.051	15.929	19.804	+32,18%	+24,33%
- Trung và dài hạn	1.025	100	150	-90,24%	+50,00%
- Công ty Cổ phần	7.431	8.873	9.012	+19,41%	+1,57%
- Công ty TNHH	2.975	5.896	8.767	+98,18%	+48,69%
- Doanh nghiệp tư nhân	2.070	400	1.650	-80,68%	+312,50%
- Doanh nghiệp Nhà nước	600	860	525	+43,33%	-38,95%

• Phân tích cơ cấu và chất lượng:
  • Về thời hạn: Dư nợ ngắn hạn chiếm tỷ trọng áp đảo, tăng từ 92,16% năm 2010 lên 99,38% năm 2011 và 99,25% năm 2012. Doanh số cho vay trung dài hạn ở mức rất thấp do mặt bằng lãi suất cho vay trung dài hạn cao (19,5% - 20,5%/năm so với 18%/năm của ngắn hạn), khiến các doanh nghiệp địa phương không dám mạo hiểm vay dài hạn.
  • Về đối tượng: Khách hàng thuộc khối công ty cổ phần và công ty TNHH chiếm tỷ trọng chi phối (năm 2012, công ty cổ phần chiếm 45,16% dư nợ, công ty TNHH chiếm 43,94%). Doanh nghiệp tư nhân có sự trồi sụt mạnh, trong khi DNNN duy trì dư nợ thấp (chỉ chiếm 2,63% năm 2012).
  • Tác giả nhận định sự bùng nổ của doanh số cho vay và thu nợ trong năm 2012 phản ánh nhu cầu vốn mở rộng của các doanh nghiệp trên địa bàn và chính sách tạo điều kiện từ ngân hàng, nhưng đồng thời cảnh báo áp lực kiểm soát rủi ro thu hồi nợ đến hạn.

Chương 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại NHNo & PTNT Huyện Thọ Xuân - Thanh Hóa

Theo kết cấu đề tài được tác giả xác lập tại phần mở đầu, Chương 3 dành để xây dựng hệ thống các giải pháp và kiến nghị xuất phát từ kết quả phân tích thực trạng ở Chương 2. Định hướng giải pháp tập trung giải quyết các bất cập nội tại của phòng giao dịch: khắc phục tính đơn điệu về phương thức cấp tín dụng, nghiên cứu phát triển thêm nghiệp vụ bảo lãnh và chiết khấu thương phiếu; cải tiến quy trình thẩm định phương án kinh doanh của DNNVV thay vì chỉ dựa vào tài sản thế chấp; thiết lập cơ chế kiểm soát dòng tiền sau giải ngân; nâng cao trình độ chuyên môn của đội ngũ cán bộ tín dụng nhằm giảm thiểu nguy cơ phát sinh nợ quá hạn và nợ xấu khi quy mô tín dụng tăng trưởng đột biến.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu mang lại các kết quả định lượng cụ thể phản ánh hoạt động cấp tín dụng cho DNNVV tại địa bàn nghiên cứu:

• Ghi nhận sự tăng trưởng liên tục của tổng dư nợ cấp cho DNNVV qua 3 năm: từ mức 13.076 triệu đồng (năm 2010) lên 16.029 triệu đồng (năm 2011, tăng 22,58%) và đạt 19.954 triệu đồng (năm 2012, tăng 24,49%). Doanh số cho vay năm 2012 tăng đột biến 119,26%, đạt 66.681 triệu đồng.
• Chỉ ra cơ cấu tín dụng bị lệch mạnh về phân khúc cho vay ngắn hạn (chiếm trên 99% tổng dư nợ và doanh số cho vay trong 2 năm 2011 - 2012), phản ánh rào cản từ mặt bằng lãi suất vay trung và dài hạn neo ở mức cao (19,5% - 20,5%/năm).
• Xác định cơ cấu dư nợ theo loại hình sở hữu: Công ty cổ phần và công ty TNHH là hai trụ cột chính, chiếm tới 89,1% tổng dư nợ cấp cho DNNVV của ngân hàng vào năm 2012. Khối doanh nghiệp tư nhân chiếm tỷ trọng nhỏ và có mức độ biến động lớn (giảm 80,68% trong năm 2011, sau đó tăng 312,5% trong năm 2012).
• Về mặt đóng góp: Khóa luận đã hệ thống hóa lý luận về chất lượng tín dụng gắn với các văn bản quản lý nhà nước (Nghị định 56/2009/NĐ-CP, Quyết định 1627/2001/QĐ-NHNN, Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN) và gắn trực tiếp với dữ liệu thực tế tại một chi nhánh ngân hàng nông nghiệp cấp huyện, chỉ rõ các điểm nghẽn về phương thức cấp vốn và điều kiện tài sản bảo đảm của DNNVV nông thôn.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn nghiên cứu được ghi nhận từ văn bản:

• Phạm vi dữ liệu chỉ bao quát giai đoạn 2010 - 2012 tại một chi nhánh cấp 3 (phòng giao dịch) trực thuộc địa bàn huyện Thọ Xuân, chưa mở rộng so sánh tương quan với các NHTM khác cùng địa bàn.
• Hoạt động tín dụng của ngân hàng chỉ giới hạn ở đồng nội tệ (VNĐ), hoàn toàn vắng bóng nghiệp vụ ngoại tệ; các nghiệp vụ cấp tín dụng hiện đại như chiết khấu chứng từ có giá, bao thanh toán hay cho thuê tài chính chưa triển khai nên thiếu vắng dữ liệu phân tích đa chiều.
• Dữ liệu cung cấp trong văn bản mới dừng lại ở việc phản ánh doanh số và dư nợ, chưa thể hiện chi tiết chuỗi số liệu định lượng về phân loại nợ xấu 5 nhóm và tỷ lệ nợ quá hạn cụ thể của tiểu mục 2.3.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần cập nhật dữ liệu tín dụng các năm tiếp theo, bổ sung đánh giá thực nghiệm việc áp dụng các tỷ lệ an toàn vốn, phân loại nợ theo các văn bản thay thế Quyết định 493, và nghiên cứu giải pháp triển khai các gói tín dụng chuỗi giá trị nông nghiệp cho DNNVV.

Giá trị tham khảo

Tài liệu có giá trị tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản trị kinh doanh thực hiện khóa luận tốt nghiệp hoặc chuyên đề thực tập về nghiệp vụ tín dụng doanh nghiệp tại các NHTM.
• Cán bộ tín dụng tại các chi nhánh Agribank cấp huyện trong việc tham khảo phương pháp thu thập, phân tổ và so sánh số liệu doanh số cho vay, doanh số thu nợ và dư nợ theo tiêu thức kỳ hạn và loại hình hình thức doanh nghiệp.
• Phần đáng tham khảo nhất là phương pháp luận xây dựng bảng chỉ tiêu theo dõi biến động tín dụng định lượng và hệ thống cơ sở lý thuyết về phân loại nợ, trích lập dự phòng rủi ro tín dụng theo chuẩn mực của NHNN.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng văn bản pháp lý nào để xác định tiêu chí phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa?
Tác giả căn cứ vào Điều 3 Nghị định số 56/2009/NĐ-CP ngày 30/06/2009 của Thủ tướng Chính phủ, phân chia DNNVV thành ba cấp (siêu nhỏ, nhỏ, vừa) dựa trên tiêu chí quy mô tổng nguồn vốn (tổng tài sản trên bảng cân đối kế toán) hoặc số lao động bình quân năm theo ba khu vực kinh tế: Nông, lâm nghiệp và thủy sản; Công nghiệp và xây dựng; Thương mại và dịch vụ.

2. Chi nhánh NHNo&PTNT Huyện Thọ Xuân trực thuộc đơn vị nào và có vị trí xếp hạng gì trong hệ thống Agribank?
Theo Quyết định số 138/QĐ/NHNo-TCCB ngày 31/01/2008, đơn vị được điều chỉnh thành phòng giao dịch Huyện Thọ Xuân trực thuộc chi nhánh NHNo&PTNT Thành phố Thanh Hóa. Về cấp bậc mạng lưới, đây là ngân hàng cấp 3 trong hệ thống NHNo&PTNT Việt Nam.

3. Tại sao doanh số cho vay trung và dài hạn tại chi nhánh lại chiếm tỷ trọng rất thấp trong giai đoạn 2010 - 2012?
Doanh số cho vay trung và dài hạn ở mức rất nhỏ (chỉ đạt 10 triệu đồng năm 2011 và 160 triệu đồng năm 2012) do mức lãi suất cho vay trung và dài hạn của ngân hàng thời kỳ này ở mức cao (19,5%/năm và 20,5%/năm so với 18%/năm của vay ngắn hạn), khiến các doanh nghiệp gặp khó khăn và e ngại khi tiếp cận nguồn vốn trung dài hạn.

4. Khách hàng doanh nghiệp nào chiếm tỷ trọng dư nợ cao nhất tại NHNo&PTNT Huyện Thọ Xuân?
Công ty cổ phần là đối tượng chiếm tỷ trọng dư nợ lớn nhất trong suốt giai đoạn: chiếm 56,83% năm 2010 (7.431 triệu đồng), 55,36% năm 2011 (8.873 triệu đồng) và 45,16% năm 2012 (9.012 triệu đồng). Kế tiếp là công ty TNHH, tăng mạnh từ 22,75% năm 2010 lên 43,94% năm 2012 (8.767 triệu đồng).

5. Hoạt động tín dụng của ngân hàng đối với DNNVV có phát sinh cho vay bằng ngoại tệ không?
Không. Dữ liệu báo cáo tại Bảng 2.2, Bảng 2.3 và Bảng 2.4 xác nhận 100% doanh số cho vay, thu nợ và dư nợ đối với DNNVV tại chi nhánh đều thực hiện bằng đồng nội tệ (VNĐ), chỉ tiêu ngoại tệ qua các năm 2010, 2011 và 2012 đều ghi nhận bằng 0.

Kết luận

Khóa luận đã phản ánh trung thực bức tranh hoạt động tín dụng đối với khối doanh nghiệp nhỏ và vừa tại NHNo&PTNT Huyện Thọ Xuân giai đoạn 2010 - 2012 thông qua hệ thống số liệu thứ cấp cụ thể về doanh số, thu nợ và dư nợ. Nghiên cứu chỉ ra sự tăng trưởng về quy mô dư nợ nhưng đồng thời làm rõ sự mất cân đối khi tín dụng ngắn hạn chiếm trên 99% và đối tượng vay tập trung chủ yếu vào công ty cổ phần và công ty TNHH. Đây là công trình mô tả thực trạng nghiệp vụ tín dụng ngân hàng cấp cơ sở có giá trị tư liệu thực tế và định hướng phương pháp luận rõ ràng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, danh mục viết tắt, danh mục sơ đồ, bảng biểu, danh mục tài liệu tham khảo, khóa luận nội dung gồm 3 chương: Chƣơng 1: Những lý luận chung về chất lượng tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Chƣơng 2: Thực trạng chất lượng tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại NHNo & PTNT Huyện Thọ Xuân - Thanh Hóa. Chƣơng 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại NHNo & PTNT Huyện Thọ Xuân-Thanh Hóa. 3 CHƢƠNG 1 NHỮNG LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHẤT LƢỢNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 1.1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 1.1 Khái niệm, đặc điểm của tín dụng ngân hàng 1.1 Khái niệm tín dụng ngân hàng Quan hệ tín dụng được hình thành từ việc mua - bán chịu hàng hóa dựa trên “uy tín”, sự tin tưởng lẫn nhau.

Nhờ vào đó mà các doanh nghiệp có thể đáp ứng, bổ sung nguồn vốn thiếu hụt, đồng thời có thể tiêu thụ được hàng hóa. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của nền kinh tế, không phải lúc nào các chủ thể cũng được đáp ứng, thỏa mãn nhu cầu của mình: về quy mô nguồn vốn, về thời hạn tín dụng, về mức lợi tức.Đây là hạn chế trong quan hệ tín dụng thương mại, và tín dụng ngân hàng ra đời nhằm khắc phục hạn chế này. Tín dụng ngân hàng là việc ngân hàng thỏa thuận để khách hàng sử dụng một tài sản (bằng tiền, tài sản thực hay uy tín) với nguyên tắc có hoàn trả bằng các nghiệp vụ cho vay, chiết khấu (tái chiết khấu), cho thuê tài chính, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ khác.2 Đặc điểm của tín dụng ngân hàng * Huy động vốn và cho vay vốn đều thực hiện dưới hình thức tiền tệ Tất cả những nguồn vốn tiền tệ nhàn rỗi trong nền kinh tế quốc dân được ngân hàng huy động để hình thành nguồn vốn cho vay. Trên cơ sở nguồn vốn đã có ngân hàng cho vay đối với các tác nhân cần vốn cho sản xuất kinh doanh hoặc tiêu dùng.

Cả hai mặt huy động vốn và cho vay đều được thực hiện chủ yếu dưới hình thức tiền tệ. Đây là loại hình tín dụng phổ biến, linh hoạt và đáp ứng nhu cầu tín dụng cho mọi khách hàng. * Ngân hàng đóng vai trò trung gian trong quá trình huy động vốn và cho vay Khi huy động vốn trong nền kinh tế, ngân hàng sử dụng nhiều hình thức 1 : Giáo trình: Nghiệp vụ NHTM – PGS.TS Nguyễn Văn Tiến, NXB Thống Kê (2009) 4 thu hút tiền gửi với các kì hạn khác nhau, phát hành các loại giấy nhận nợ (kỳ phiếu, trái phiếu…) ngắn hạn cũng như trung và dài hạn… Khi cho vay ngân hàng chủ yếu sử dụng các hình thức cấp tín dụng theo tài khoản cho vay, gửi vốn tại các ngân hàng khác, đầu tư… để đáp ứng nhu cầu vốn của khách hàng. Như vậy, ngân hàng đóng vai trò là tổ chức trung gian, đi vay để cho vay.

* Quá trình vận động và phát triển của tín dụng ngân hàng không hoàn toàn phù hợp với quy mô phát triển sản xuất và lưu thông hàng hóa Vốn tín dụng ngân hàng là một bộ phận không thể thiếu của quá trình tái sản xuất xã hội. Khối lượng hàng hóa sản xuất và lưu thông tăng lên thì nhu cầu vốn tín dụng ngân hàng cũng tăng. Trường hợp này vốn tín dụng ngân hàng vận động phù hợp với sự vận động và phát triển của quá trình tái sản xuất xã hội.