chương 1 NHỮNG VÁN ĐÊ LÝ LUẬN c ơ BẢN VÉ CHẤT LƯỢNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI l.L Phân tích tài chính doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng của Ngân hàng thương mại 1. Khái niệm về phân tích tài chính doanh nghiệp Hiện nay, hoạt động cho vay của ngân hàng ngày càng phong phú, đa dạng được mở rộng cho nhiều đối tượng khách hàng. Bao gồm: các doanh nghiệp, các cá nhân, hộ gia đình sản xuât kinh doanh,.Tuy nhiên, nguồn khách hàng lớn nhất thường xuyên nhất và quan trọng nhất của ngân hàng là các doanh nghiệp. Vì vậy có thể nói công tác phân tích tài chính khách hàng cũng chính là phân tích tài chính các doanh nghiệp vay vốn tại ngân hàng.
Phan tích tai chính doanh nghiệp là việc sử dụng tập hợp khái niệm, phương pháp và các công cụ cho phép thu thập và xử lý các thông tin kế toán và các thông tin khác về quản lý nhằm đánh giá hiện trạng tài chính, các dự báo về tài chính trong tương lai của khách hàng, tiên lượng những trường họp xấu có thể xảy ra nham giam khả năng trả nợ của khách hàng, giúp ngân hàng đưa ra các quyết định tài trợ. Mục tiêu hoạt động của phần lớn các doanh nghiệp là tối đa hóa lợi nhuận và gia tăng các giá trị của Doanh nghiệp. Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp không hoạt động kinh doanh một cách đơn lẻ mà đòi hỏi phải có mối quan hệ chặt chẽ với các nhà đầu tư, các cơ quan quản lý nhà nước, đổi tác, khách hàng, các chủ nợ và đặc biệt là quan hệ với các NHTM. Các nhà đầu tư hiện hành hay tiêm năng khi quyêt định đầu tư vốn vào doanh nghiệp rất quan tâm đến, thời gian hoàn vốn, khả năng sinh lời trên đồng vốn đầu tư và mức độ rủi ro khi đầu tư vốn.
ĩ rong khi đó, các NHI M lại quan tâm đến khả năng trả gốc và lãi của doanh nghiệp khi có quan hệ tín dụng. Vì vậy, họ chú ý đến số lượng tiền và các tài sản có thể 5 chuyển đổi nhanh thành tiền để so sánh với số nợ ngắn hạn để biết khả năng thanh toán của doanh nghiệp. Ngân hàng còn chú ý đến khả năng sinh lời từ hoạt động kinh doanh nhằm đảm bảo chi trả cho các khoản nợ vay, chú ý đến việc đảm bảo cơ cấu tài chính an toàn để đề phòng rủi ro. Các cơ quan quản lý nhà nước lại quan tâm đến tình hình hoạt động của doanh nghiệp nhằm đưa ra các chính sách kinh tế - tài chính phù hợp, sao cho các doanh nghiệp phát triển đúng hướng và thực hiện tốt nghĩa vụ đối với nhà nước.
Nhìn chung, cac nhà quản trị và các bên liên quan đên doanh nghiệp muốn biết tình hình tài chính của doanh nghiệp như thế nào, cơ cấu vốn, khả năng sinh lời, khả năng thanh toán của doanh nghiệp ra sao.đều phải thực hiện hoạt động phân tích tài chính doanh nghiệp. Đây là yêu cầu không thể thiếu đối với các nhà quản trị, các nhà đâu tư, các chủ nợ, các NHTM và cơ quan quản lý nhà nước và các chu thê khác trong việc đưa ra các quyêt định kinh tế với các mục đích khác nhau mà họ quan tâm. Vai trò của phân tích tài chính (loanh nghiệp trong hoạt động tín dụng của Ngân hàng thương mại Phân tích I c DN trong hoạt động tín dụng của NHTM là việc phân tích các chi so tai chinh, xu hướng biên động vê tình hình tài chính của doanh nghiệp vay vốn trong điều kiện môi trường kinh tế cụ thể, đối chiếu, so sánh với hệ số chung của ngành, của doanh nghiệp cùng loại hình nhằm đưa ra quyết định cho vay hav không cho vay phù hợp với yêu cầu đảm bảo an toàn vốn vay, tránh rủi ro cho ngân hàng. Qua phân tích 1CDN vay vốn, NHTM sẽ xác định được khả năng và thiện chí của người vay vốn trong quá trình hoàn trả vốn vay.
Qua đó, cũng giúp NHTM xác định những tình huống có thể dẫn đến rủi ro trong hoạt động tín dụng để đưa ra các biện pháp phòng ngừa và hạn chế những thiệt hại có thể xảy ra trong tương lai Ben cạnh đo, việc phân tích TCDN vay vôn cũng múp cho ngân hàng có các quyet dinh cho vay hay không cho vay phù họp với quy chê, quy định cho vay của 6 ngân hàng ban hành và xu thé phát triển của nền kinh tế. Như vậy, phân tích TCDN vay vốn có vai trò rất quan trọng, thể hiện ở những điểm cụ thế như sau: 1 hứ nhất, phân tích tài chính giúp các ngân hàng có các quyết định đầu tư đúng đắn Có rất nhiều đối tượng quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp như: Chủ doanh nghiệp, các nhà tài trợ, nhà cung cấp, nhà đầu tư, hay các cơ quan nhà nước, người làm công. Mỗi chủ thể này sẽ quan tâm trên các góc độ khác nhau tùy theo mục đích của họ. Đối với các NHTM, trước khi tiến hành ra quyết định tín dụng, cùng với việc thẩm định hồ sơ khách hàng, thẩm định phi tài chính thì phân tích tài chính của khách hàng là một nội dung không thể thiếu trong qua trình tín dụng.
Ngân hàng đóng vai trò là nhà tài trợ vôn hay chủ nợ của doanh nghiệp và vì thế bên cạnh vấn đề lợi nhuận thì điều mà các ngân hàng quan tâm nhất là vấn đề bảo tồn vốn của mình. Phân tích tài chính là phân tích hiện trạng tài chính và các dự báo về tài chinh trong tuơng lai của khách hàng nhăm tìm kiêm và tiên lượng những trường hợp xấu có thể xảy ra, làm giảm khả năng trả nợ của khách hàng. Phân tích, đánh giá thực trạng kinh doanh và tài chính của doanh nghiệp có thể giúp ngân hàng có quyết định đầu tư đúng đắn, quyết định phương hướng, quy mô tài trợ vốn và khả năng thu hồi vốn. Như vậy “vai trò ra quyết định đầu tư đủng đắn” đối với các ngân hàng thương mại sẽ bao gồm hai vấn đề: Có nên quyết định đầu tư không? Đầu tư như thế nào? Mục tiêu kinh doanh hàng đầu của NHTM là lợi nhuận, song trên con đường tìm kiêm lợi nhuận tôi đa đó, các NHTM luôn gặp phải rào cản đó là rủi ro.
Để hạn chế rủi ro, và để bảo toàn được vốn vay, đảm bảo thu nhập của mình, các NHTM khong the khong quan tâm đên lĩnh vực kinh doanh của doanh nghiệp trước khi tài trợ vốn. Sẽ không có một ngân hàng nào lại quyết định giải ngân cho một doanh nghiẹp luôn trong tình trạng làm ăn thua lô kéo dài và có những phương án kinh doanh không có hiệu quả vì như thế họ sẽ không có khả năng sử dụng vốn vay có 7 hiẹu qua, tư đỗ mât khá năng trả nợ cho ngân hàng khi đáo hạn. Cùng với việc phân tích ở các khía cạnh khác, những doanh nghiệp có tình hình tài chính lành mạnh, khả năng sinh lời cao và có triển vọng phát triển trong tương lai sẽ được ưu tiên lựa chọn. Khi đã có quyêt định tài trợ vôn thì phân tích tài chính trong phân tích tín dụng thực chât là xác định các yếu tố về lượng và nhu cầu vốn tín dụng.
Ngân hàng sẽ định được quy mô cho vay hợp lý căn cứ vào khả năng hoạt động của khách hàng, quy mô nguôn vốn vần thiết để thực hiện phương án xin vay vốn. Bên cạnh đó trong quá trình phân tích tài chính, ngân hàng cũng sẽ xác định được kỳ hạn trả nọ và thời hạn hợp lý cho khoản vay. Tóm lại, phân tích tài chính doanh nghiệp sẽ giúp các NHTM có quyết định đầu tư đúng đắn để từ đó làm tăng khả năng sinh lời và đề phòng, hạn chế rủi ro xuống mức thấp nhất ở trong hoạt động kinh doanh của minh. Tuy nhiên, phân tích tài chính không chỉ giúp Ngân hàng đưa ra những quyết đinh đung đăn khi tiên hành xét duyệt các khoản cho vay mà còn trong cả quá trình cho vay.
1 rong thời hạn cho vay, doanh nghiệp vẫn có nghĩa vụ cung cấp cho ngân hang các báo cáo tài chính, các thông tin về tình hình tài chính của mình qua đó ngan hang có thê phát hiện những dâu hiệu xấu về tình hình tài chính của doanh nghiệp đó và thu hồi các khoản vay trước hạn. Thứ hai, phân tích tài chính doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng còn giúp ngân hàng đánh giá đưọc khả năng thanh toán của doanh nghiệp, làm cơ sở cho việc thu hồi lãi và vốn vay của ngân hàng Nguyên tăc đâu tiên trong quan hệ tín dụng đó là dựa trên nguyên tắc hoàn trả. Mà khả năng thanh toán của doanh nghiệp được thể hiện ở tình hình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Doanh nghiệp sản xuất kinh doanh có mức sinh lợi cao thì khả năng thu hồi vốn và lãi của ngân hàng đối với khách hàng sẽ lớn.
Tuy nhiên, việc thu nợ ở đây cần phải phân tích trên hai khía cạnh là trả đủ và trả đúng hạn. Có những doanh nghiệp hiệu quả hoạt động kinh doanh tốt, nhưng do lưu chuyển tiền tệ thuần âm tại một thời điểm nào đó có thể dẫn đến tình trạng không có 8 khả năng thanh toán nợ đúng hạn. Từ những chỉ tiêu phân tích tài chính doanh nghiệp, ngân hàng sẽ quyết định áp dụng phương thức hoàn trả tiền vay và thời hạn hoàn trả một cách hợp lý nhất cho doanh nghiệp. Vai trò xác định khả năng thanh toán của doanh nghiệp từ việc phân tích các chỉ tiêu tài chính là một vai trò quan trọng đối với các NHTM, vì thế việc lựa chọn chi tieu phân tích tài chính trong quản lý tín dụng của các NHTM thường chú trọng hơn đến các chỉ tiêu thanh toán.
Thú ba, phân tích tài chính doanh nghiệp cho thấy những lợi ích và triển vọng mà ngân hàng và doanh nghiệp có được trong tưong lai sau khi thiết lập mối quan hệ giữa hai bên Các ngân hàng chỉ câp tín dụng cho khách hàng khi ngân hàng tin tưởng vào sự sẵn lòng trả nợ và khả năng trả nợ gốc và lãi đúng hạn của khách hàng. Đối với doanh nghiệp lân đâu tiên đặt quan hệ với ngân hàng, niềm tin mà doanh nghiệp tạo ra cho ngân hàng bên cạnh yếu tố khác phải tính đến năng lực tài chính lành mạnh, cụ thể là khả quang và họp lý của các chỉ tiêu tài chính.