Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về cho vay tiêu dùng và hạn chế rủi ro tín dụng cho vay tiêu dùng. Chương 2: Phương pháp nghiên cứu Chương 3: Thực trạng hoạt động cho vay tiêu dùng và biện pháp hạn chế rủi ro tín dụng cho vay tiêu dùng tại VPBank chi nhánh Quảng Ninh. Chương 4: Giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay tiêu dùng tại VPBank Chi nhánh Quảng Ninh. 4 CHƢƠNG 1 : TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHO VAY TIÊU DÙNG VÀ HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG CHO VAY TIÊU DÙNG Trong chương này, tác giả muốn đề cập tới tổng quan tình hình nghiên cứu tài liệu và đề cập tới vấn đề mang tính lý luận cơ bản về hoạt động tín dụng cho vay tiêu dùng của NHTM.
Nghiên cứu các vấn đề cơ bản về rủi ro tín dụng và đi sâu nghiên cứu rủi ro tín dụng trong cho vay tiêu dùng, hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay tiêu dùng của NHTM. Tổng quan tình hình nghiên cứu Hoạt động cho vay tiêu dùng đã được nhiều tác giả nghiên cứu và xuất bản nhiều giáo trình, nội dung những giáo trình này mang tính chất cơ sở lý luận về tài chính Ngân hàng nói chung và lĩnh vực cho vay tiêu dùng nói riêng. Đối với lĩnh vực cho vay tiêu dùng trong hệ thống NHTM, hiện có một số công trình nghiên cứu về hoạt động cho vay tiêu dùng như : Lê Thu Hiền, 2012. “Giải pháp mở rộng cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Đông Anh” Trong luận văn này, tác giả đã làm rõ việc mở rộng và phát triển hoạt động cho vay tiêu dùng là đòi hỏi tất yếu trong quá trình hội nhập và phát triển của các NHTM.
Đánh giá thực trạng việc mở rộng cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam - Chi nhánh Đông Anh trong thời gian qua trên hai khía cạnh: những kết quả đạt được, những hạn chế và nguyên nhân. Đưa ra được những giải pháp thiết thực, hữu ích cho việc phát triển hoạt động cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam - Chi nhánh Đông Anh trong thời gian tới. Tuy nhiên, luận văn chưa đưa đề cập tới vấn đề quản trị rủi ro tín dụng tiêu dùng trong quá trình mở rộng phát triển lĩnh vực này [4]. Trương Thanh Hiền, 2013.
“Phát triển dịch vụ cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng - Chi nhánh Bình Định”. Tác giả hệ thống hoá, phân tích những vấn đề cơ bản về cho vay tiêu dùng và 5 sự cần thiết phải mở rộng cho vay tiêu dùng tại các NHTM. Đưa người đọc có cái nhìn tổng quan về cho vay tiêu dùng và vai trò quan trọng của việc phát triển hoạt động cho vay tiêu dùng. Cho thấy việc phát triển cho vay tiêu dùng cũng là một mục tiêu, chiến lược phát triển quan trọng của tất cả các Ngân hàng trong giai đoạn đi theo định hướng Ngân hàng bán lẻ trong giai đoạn hiện nay.
Xuất phát từ các lý luận cơ bản về cho vay tiêu dùng, tác giả đã thu thập các số liệu hoạt động thực tiễn quá trình phát triển cho vay tiêu dùng tại các Ngân hàng để phân tích chi tiết các sản phẩm cho vay tiêu dùng, tỷ lệ tăng trưởng cho vay tiêu dùng qua các năm, nêu ra các nguyên nhân ảnh hưởng đến sự tăng trưởng trong lĩnh vực này từ đó đưa ra các giải pháp mở rộng phù hợp. Luận văn chưa đưa ra được các vấn đề liên quan đến nợ quá hạn khi đánh giá thực trạng hoạt động cho vay tiêu dùng, chưa nêu ra được vấn đề quản trị rủi ro tín dụng sau vay như tăng cường kiểm tra, kiểm soát đối với hoạt động cho vay tiêu dùng [5]. Đối với đề tài “Rủi ro tín dụng” thì đây là một đề tài không còn mới và đã được nhiều tác giả nghiên cứu ở nhiều góc độ khác nhau. Ở nước ta, nghiên cứu rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng đối với các NHTM luôn được quan tâm và hiện nay vẫn mang tính thời sự cấp bách, cần tiếp tục hoàn thiện các luận cứ khoa học và thực tiễn.
Qua quá trình tìm hiểu các đề tài về rủi ro tín dụng tại các Ngân hàng nói chung và hệ thống VPBank nói riêng tác giả có nghiên cứu một số các đề tài như : Vũ Thị Trang, 2010. “Nâng cao hiệu quản Quản trị rủi ro tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng VPBank” Luận văn đã đưa ra các giải pháp nhằm hạn chế rủi ro tín dụng tại VPBank như: Nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng của cán bộ quản trị và cán bộ tác nghiệp của Ngân hàng; Củng cố và nâng cao chất lượng tín dụng; Tăng cường quản lý rủi ro thông qua việc xác định các dấu hiệu nhận biết rủi ro, xây dựng hệ thống cảng báo sớm nhằm xử lý kịp thời các khoản vay có vấn đề, hạn chế thấp nhất tổn thất cho Ngân hàng; Đo lường rủi ro hiện tại và tương lai để có giải pháp hạn chế và 6 giảm thấp rủi ro; Xây dựng mô hình quản lý tín dụng tập trung; Xây dựng và thực hiện thống nhất hệ thống chấm điểm xếp hạng khách hàng…. Tuy nhiên, luận văn chưa làm rõ được các biện pháp được sử dụng để xử lý các khoản nợ quá hạn, nợ xấu khi những món này phát sinh [8]. “Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) - Chi nhánh Bình Định”.
Tác giả đề cập tới vấn đề mang tính lý luận cơ bản về tín dụng, rủi ro tín dụng và hạn chế rủi ro tín dụng trong hoạt động kinh doanh ngân hàng thương mại đồng thời các tác giả phân tích thực trạng công tác quản trị rủi ro tín dụng tại VPBank và việc áp dụng quy trình tại Chi nhánh. Phân tích được các vấn đề liên quan đến nợ quá hạn, nguyên nhân phát sinh, những mặt đã đạt được và những vấn đề còn tồn tại trong công tác xử lý nợ quá hạn, trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng công tác quản trị rủi ro tín dụng tại VPBank. Tuy nhiên trong luận văn này, khi nghiên cứu các nguyên nhân nợ quá hạn, tác giả lại tập trung vào những khoản vay kinh doanh lớn chiếm tỷ trọng cao trong khi không quan tâm nhiều đến một số khoản vay nhỏ với dư nợ thấp trong lĩnh vực cho vay tiêu dùng do đó các giải pháp đưa ra vẫn mang ý nghĩa quản trị rủi ro chung chứ chưa đi sâu được vào chi tiết từng lĩnh vực [2]. Khoảng trống nghiên cứu của các công trình nghiên cứu Đối với các luận văn nghiên cứu về lĩnh vực cho vay tiêu dùng của NHTM Các luận văn đều có những đánh giá chính xác, gần với thực tế việc phát triển các sản phẩm tiêu dùng tại các Ngân hàng này, các số liệu được nghiên cứu trong phạm vi nhiều năm.
Nêu ra được mặt tích cực cũng như mặt hạn chế, nguyên nhân tác động đến việc mở rộng hoạt động cho vay tiêu dùng, làm cơ sở cho đề xuất giải pháp mang tính toàn diện, thực tế về mở rộng tín dụng tiêu dùng tại Chi nhánh. Tuy nhiên khoảng trống trong các công trình nghiên cứu này là các công trình đều tập chung nghiên cứu việc mở rộng phát triển hoạt động cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng mà không quan tâm đến những rủi ro tiềm ẩn có thể xảy đến trong việc phát triển cho vay tiêu dùng một cách ồ ạt. Đối với hoạt động cho vay tiêu dùng tại NHTM thì đây là lĩnh vực được đánh giá tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn so với các lĩnh 7 vực khác nên việc tăng cường mở rộng cho vay tiêu dùng phải đi kèm với hoạt động kiểm soát rủi ro. Do đó, trên cơ sở kế thừa các lý luận cơ bản về cho vay tiêu dùng và vai trò quan trọng của lĩnh vực cho vay tiêu dùng được các tác giả nêu ra trong các công trình nghiên cứu trên, trong luận văn này ngoài việc đánh giá việc phát triển cho vay tiêu dùng tại VPBank chi nhánh Quảng Ninh, tác giả muốn đánh giá một khía cạnh khác trong hoạt động cho vay tiêu dùng đó là rủi ro tín dụng trong cho vay tiêu dùng để đảm bảo việc phát triển hoạt động cho vay này tại Ngân hàng sẽ hiệu quả hơn.
Đối với các luận văn nghiên cứu về rủi ro tín dụng tại VPBank thì các luận văn này đều đã nêu được lý luận cơ bản về rủi ro tín dụng đối với ngân hàng thương mại, lý luận chung về quản trị rủi ro tín dụng đối với một ngân hàng thương mại; phân tích, đánh giá hoạt động tín dụng cũng như hoạt động quản trị rủi ro tín dụng từ đó đưa ra một số giải pháp nhằm tăng cường quản trị rủi ro tín dụng, hạn chế rủi ro phát sinh. Các giải pháp đưa ra đều mang tính khả thi cao, chủ yếu hướng đến việc xây dựng một quy trình quản trị rủi ro tổng thể, phân tách rõ trách nhiệm của các bộ phận chức năng trong quy trình đó, kết hợp với việc hoàn thiện các biện pháp ngăn ngừa rủi ro hiện có. Tuy nhiên, công tác quản trị rủi ro tín dụng vẫn đang được đánh giá rất tổng thể chưa đi sâu nghiên cứu nguyên nhân tiềm ẩn rủi ro tại từng lĩnh vực cho vay của ngân hàng. Mặt khác thời gian nghiên cứu của các đề tài này là từ năm 2012 trở về trước nên trước sự biến động và phát triển các sản phẩm của VPBank trong những năm gần đây và một số cải tiến trong công tác quản trị rủi ro thì một số giải pháp đưa ra đã không còn phù hợp.
Trên cơ sở tham khảo các vấn đề về quản trị rủi ro tín dụng được các tác giả nghiên cứu trong các thời gian trước, tác giả chỉ muốn tập trung nghiên cứu những vấn đề rủi ro tín dụng trong hoạt động cho vay tiêu dùng tại VPBank chi nhánh Quảng Ninh. Việc đi sâu nghiên cứu về một lĩnh vực trong hoạt động tín dụng nói chung giúp việc nhận biết rủi ro tín dụng dễ dàng hơn so với việc phải đánh giá toàn bộ hoạt động tín dụng.