Luận văn thạc sĩ ueh giải pháp hạn chế rủi ro trong hoạt động cấp tín dụng có tài sản bảo đảm tại ngân hàng tmcp công thương việt nam chi nhánh nam sài gòn

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích giải pháp hạn chế rủi ro trong cấp tín dụng có tài sản bảo đảm tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam.

• Tác giả: Lê Thị Thanh Ngà
• Người hướng dẫn: PGS. Hoàng Đức
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Giải Pháp Hạn Chế Rủi Ro Trong Hoạt Động Cấp Tín Dụng Có Tài Sản Bảo Đảm Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Công Thương Việt Nam – Chi Nhánh Nam Sài Gòn
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Tp Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• Trang phụ bìa
• Lời cam đoan
• Danh mục các chữ viết tắt
• Danh mục các bảng, biểu
• Danh mục các hình vẽ và đồ thị
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ RỦI RO TÍN DỤNG CÓ TÀI SẢN BẢO ĐẢM TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Rủi ro tín dụng có tài sản bảo đảm
• 1.1.1. Tài sản bảo đảm trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại
• 1.1.1.1. Khái niệm về tài sản bảo đảm
• 1.1.1.2. Phân loại tài sản bảo đảm
• 1.1.1.3. Điều kiện để trở thành tài sản bảo đảm
• 1.1.1.4. Các biện pháp bảo đảm tín dụng bằng tài sản
• 1.1.1.5. Ý nghĩa của tài sản bảo đảm trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại
• 1.1.2. Rủi ro tín dụng có tài sản bảo đảm
• 1.1.2.1. Chỉ tiêu xác định rủi ro tín dụng có tài sản bảo đảm
• 1.1.2.2. Tác hại của rủi ro tín dụng có tài sản bảo đảm trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng
• 1.2. Hạn chế rủi ro trong hoạt động cấp tín dụng có tài sản đảm bảo tại ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Các nhân tố ảnh hưởng đến hạn chế rủi ro tín dụng trong hoạt động cấp tín dụng có tài sản bảo đảm của ngân hàng thương mại
• 1.2.1.1. Các nhân tố khách quan từ môi trường bên ngoài
• 1.2.1.2. Các nhân tố từ phía khách hàng
• 1.2.1.3. Các nhân tố từ phía ngân hàng
• 1.2.1.4. Các nhân tố từ bảo đảm tín dụng
• 1.2.2. Ý nghĩa của việc hạn chế rủi ro trong hoạt động cấp tín dụng có tài sản bảo đảm
• 1.3. Kinh nghiệm về quản lý rủi ro trong hoạt động cấp tín dụng có tài sản bảo đảm tại một số ngân hàng thương mại trên thế giới và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.3.1. Kinh nghiệm thẩm định giá tài sản tại một số nước trên thế giới
• 1.3.2. Bài học kinh nghiệm đối với các ngân hàng thương mại Việt Nam
• 1.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CẤP TÍN DỤNG CÓ TÀI SẢN BẢO ĐẢM TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM CHI NHÁNH NAM SÀI GÒN
• 2.1. Tổng quan về Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam
• 2.2. Tổng quan về NH TMCP Công thương Việt Nam – Chi Nhánh Nam Sài Gòn
• 2.2.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.2.2. Cơ cấu tổ chức hoạt động của NH TMCP Công thương Việt Nam – CN Nam Sài Gòn
• 2.2.3. Kết quả hoạt động kinh doanh của NH TMCP Công thương Việt Nam – CN Nam Sài Gòn giai đoạn từ năm 2009 đến năm 2012
• 2.2.3.1. Công tác huy động vốn
• 2.2.3.2. Nghiệp vụ đầu tư và cho vay
• 2.2.3.3. Kết quả hoạt động kinh doanh
• 2.3. Thực trạng cấp tín dụng có tài sản bảo đảm tại NH TMCP Công thương Việt Nam – CN Nam Sài Gòn
• 2.3.1. Cơ cấu dư nợ cho vay có tài sản bảo đảm theo loại tài sản bảo đảm
• 2.3.1.1. Dư nợ cho vay có tài sản bảo đảm là bất động sản
• 2.3.1.2. Dư nợ cho vay có tài sản bảo đảm là động sản
• 2.3.2. Cơ cấu dư nợ cho vay có tài sản bảo đảm theo biện pháp bảo đảm
• 2.3.2.1. Dư nợ cho vay theo biện pháp cầm cố
• 2.3.2.2. Dư nợ cho vay theo biện pháp thế chấp
• 2.3.2.3. Dư nợ cho vay theo biện pháp bảo lãnh bằng tài sản của bên thứ ba
• 2.4. Thực trạng rủi ro tín dụng có tài sản bảo đảm tại ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – chi nhánh Nam Sài Gòn
• 2.4.1. Tình hình nợ quá hạn
• 2.4.2. Cơ cấu nợ xấu theo loại tài sản bảo đảm
• 2.4.3. Cơ cấu nợ xấu theo biện pháp bảo đảm
• 2.4.4. Thực trạng thu hồi nợ xấu
• 2.5. Các công cụ được sử dụng để hạn chế rủi ro tín dụng có tài sản bảo đảm tại NH TMCP Công thương Việt Nam – CN Nam Sài Gòn
• 2.6. Nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng có tài sản bảo đảm tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – CN Nam Sài Gòn
• 2.6.1. Nguyên nhân từ phía nền kinh tế
• 2.6.2. Nguyên nhân từ phía khách hàng
• 2.6.3. Nguyên nhân từ phía ngân hàng
• 2.6.4. Nguyên nhân từ bảo đảm tiền vay
• 2.6.5. Sự quản lý của Ngân hàng Nhà nước đối với các ngân hàng cấp dưới chưa chặt chẽ
• 2.7. Khảo sát thực tế các chỉ tiêu gia tăng rủi ro tín dụng có tài sản bảo đảm tại vietinbank – CN Nam Sài Gòn
• 2.8. Đánh giá công tác hạn chế rủi ro trong hoạt động cấp tín dụng có tài sản bảo đảm tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Nam Sài Gòn trong giai đoạn từ năm 2009 đến năm 2012
• 2.8.1. Những kết quả đạt được
• 2.8.2. Những mặt còn tồn tại, vướng mắc
• 2.8.2.1. Những tồn tại, vướng mắc trong công tác tín dụng
• 2.8.2.2. Những vướng mắc, tồn tại về tài sản bảo đảm
• 2.9. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HẠN CHẾ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG CẤP TÍN DỤNG CÓ TÀI SẢN BẢO ĐẢM TẠI NHTMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM CHI NHÁNH NAM SÀI GÒN
• 3.1. Định hướng phát triển của Vietinbank – CN Nam Sài Gòn
• 3.1.1. Định hướng phát triển chung
• 3.1.2. Định hướng về hạn chế rủi ro trong hoạt động cấp tín dụng có tài sản bảo đảm
• 3.1.2.1. Đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả
• 3.1.2.2. Tập trung thu dứt các khoản nợ quá hạn, nợ xấu
• 3.2. Giải pháp hạn chế rủi ro trong hoạt động cấp tín dụng có tài sản bảo đảm tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – CN Nam Sài Gòn
• 3.2.1. Nhóm giải pháp do bản thân Vietinbank – CN Nam Sài Gòn tổ chức thực hiện
• 3.2.1.1. Các giải pháp phòng ngừa rủi ro
• 3.2.1.2. Các giải pháp hạn chế, bù đắp tổn thất khi rủi ro xảy ra
• 3.2.1.3. Các giải pháp về nhân sự
• 3.2.1.4. Giải pháp về tài sản bảo đảm
• 3.2.2. Nhóm giải pháp hỗ trợ
• 3.2.2.1. Nhóm giải pháp hỗ trợ từ phía Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam
• 3.2.2.2. Nhóm giải pháp hỗ trợ từ phía ngân hàng nhà nước chi nhánh TP.
• 3.2.2.3. Nhóm giải pháp hỗ trợ từ phía khách hàng
• 3.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN CHUNG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 01
• Phụ lục 02

Tóm tắt

I. Tổng quan về rủi ro tín dụng có tài sản bảo đảm tại ngân hàng TMCP

Rủi ro tín dụng có tài sản bảo đảm là một trong những vấn đề quan trọng trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại. Tài sản bảo đảm không chỉ giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng trong việc tiếp cận nguồn vốn. Tuy nhiên, việc quản lý và đánh giá tài sản bảo đảm vẫn còn nhiều thách thức. Đặc biệt, trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang gặp nhiều khó khăn, việc hạn chế rủi ro tín dụng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

1.1. Khái niệm và phân loại tài sản bảo đảm trong tín dụng

Tài sản bảo đảm được định nghĩa là tài sản mà bên bảo đảm dùng để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự đối với bên nhận bảo đảm. Tài sản bảo đảm có thể được phân loại thành tài sản hữu hình và vô hình, bất động sản và động sản. Việc phân loại này giúp ngân hàng xác định giá trị và khả năng thanh khoản của tài sản trong quá trình cấp tín dụng.

1.2. Ý nghĩa của tài sản bảo đảm trong hoạt động cấp tín dụng

Tài sản bảo đảm đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu rủi ro tín dụng. Nó không chỉ bảo vệ quyền lợi của ngân hàng mà còn tạo niềm tin cho khách hàng. Việc có tài sản bảo đảm giúp ngân hàng dễ dàng thu hồi nợ trong trường hợp khách hàng không thực hiện nghĩa vụ trả nợ.

II. Vấn đề và thách thức trong quản lý rủi ro tín dụng có tài sản bảo đảm

Mặc dù tài sản bảo đảm có thể giúp hạn chế rủi ro tín dụng, nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề và thách thức trong việc quản lý chúng. Các ngân hàng thường gặp khó khăn trong việc định giá tài sản, xác định tính thanh khoản và xử lý tài sản khi xảy ra rủi ro. Điều này dẫn đến việc gia tăng nợ xấu và ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của ngân hàng.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng

Các yếu tố như tình hình kinh tế, năng lực tài chính của khách hàng và chất lượng tài sản bảo đảm đều ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng. Ngân hàng cần phải có các biện pháp đánh giá và phân tích kỹ lưỡng để giảm thiểu rủi ro này.

2.2. Thực trạng nợ xấu tại ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam

Tình hình nợ xấu tại ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam đang ở mức cao, với tỷ lệ nợ xấu lên tới 10% tổng dư nợ. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có các giải pháp hiệu quả để hạn chế rủi ro tín dụng có tài sản bảo đảm.

III. Phương pháp hạn chế rủi ro tín dụng có tài sản bảo đảm hiệu quả

Để hạn chế rủi ro tín dụng có tài sản bảo đảm, ngân hàng cần áp dụng các phương pháp quản lý rủi ro hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ giúp bảo vệ ngân hàng mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng trong việc tiếp cận nguồn vốn.

3.1. Giải pháp thẩm định tài sản bảo đảm

Thẩm định tài sản bảo đảm là bước quan trọng trong quá trình cấp tín dụng. Ngân hàng cần áp dụng các tiêu chí rõ ràng và chính xác để đánh giá giá trị tài sản, từ đó đưa ra quyết định cho vay hợp lý.

3.2. Các biện pháp phòng ngừa rủi ro tín dụng

Ngân hàng cần xây dựng các biện pháp phòng ngừa rủi ro như kiểm tra định kỳ tài sản bảo đảm, theo dõi tình hình tài chính của khách hàng và áp dụng các công nghệ tài chính hiện đại để nâng cao hiệu quả quản lý.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam

Việc áp dụng các giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng có tài sản bảo đảm tại ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Ngân hàng đã giảm thiểu được tỷ lệ nợ xấu và nâng cao chất lượng tín dụng.

4.1. Kết quả đạt được trong quản lý rủi ro tín dụng

Ngân hàng đã đạt được những kết quả khả quan trong việc quản lý rủi ro tín dụng, với tỷ lệ nợ xấu giảm xuống dưới 5%. Điều này cho thấy sự hiệu quả của các giải pháp đã được triển khai.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học kinh nghiệm từ việc quản lý rủi ro tín dụng có tài sản bảo đảm tại ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam có thể được áp dụng cho các ngân hàng khác trong việc nâng cao chất lượng tín dụng và giảm thiểu rủi ro.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam

Kết luận, việc hạn chế rủi ro tín dụng có tài sản bảo đảm là một nhiệm vụ quan trọng đối với ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam. Ngân hàng cần tiếp tục cải tiến các phương pháp quản lý và áp dụng công nghệ mới để nâng cao hiệu quả hoạt động.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Ngân hàng cần xác định rõ định hướng phát triển trong việc quản lý rủi ro tín dụng, từ đó xây dựng các chiến lược phù hợp để nâng cao chất lượng tín dụng và giảm thiểu rủi ro.

5.2. Tầm quan trọng của công nghệ trong quản lý rủi ro

Công nghệ sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro tín dụng. Ngân hàng cần đầu tư vào các hệ thống công nghệ thông tin hiện đại để hỗ trợ quá trình thẩm định và quản lý tài sản bảo đảm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2000–2010, tốc độ tăng trưởng tín dụng tại Việt Nam duy trì ở mức bình quân trên 32% mỗi năm. Đây là mức tăng trưởng quá nóng khiến chất lượng danh mục cho vay của hệ thống ngân hàng thương mại chịu nhiều áp lực suy giảm. Nhằm cạnh tranh mở rộng thị phần, nhiều tổ chức tín dụng quá chú trọng vào việc nhận tài sản bảo đảm mà xem nhẹ quy trình thẩm định phương án kinh doanh cũng như năng lực tài chính của khách hàng. Bước sang giai đoạn cuối năm 2012, tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống đã chạm ngưỡng 8,6% đến 10% tổng dư nợ, tương đương khoảng 10% đến 11% GDP cả nước. Thực trạng này cho thấy các khoản tín dụng có tài sản bảo đảm vẫn tiềm ẩn rủi ro rất lớn nếu công tác định giá, quản lý và xử lý tài sản gặp trục trặc.

Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng cấp tín dụng có tài sản bảo đảm tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Nam Sài Gòn trong giai đoạn từ năm 2009 đến năm 2012. Mục tiêu nghiên cứu là làm rõ các rủi ro phát sinh từ khâu thẩm định, quản lý và xử lý tài sản thế chấp, cầm cố; phân tích toàn diện nguyên nhân dẫn đến nợ quá hạn và nợ xấu; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp thực tiễn nhằm kiểm soát tổn thất tín dụng, nâng cao tính an toàn và hiệu quả hoạt động kinh doanh cho chi nhánh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết hành vi và lý thuyết trò chơi trong kinh tế học tài chính. Khi tham gia hợp đồng vay vốn, bên đi vay luôn cân nhắc giữa lợi ích thu được và tổn thất có thể phát sinh. Nếu khoản vay không có tài sản bảo đảm hoặc tỷ lệ tự có tham gia dự án quá thấp, khách hàng có xu hướng lựa chọn các phương án đầu tư mạo hiểm để tìm kiếm lợi nhuận cao. Ngược lại, nghĩa vụ bảo đảm bằng tài sản hợp pháp tạo ra áp lực tài chính buộc người vay phải sử dụng vốn đúng mục đích và nỗ lực thanh toán nợ đúng hạn.

Luận văn làm rõ 3 khái niệm cốt lõi: tài sản bảo đảm, rủi ro tín dụng và hạn chế rủi ro tín dụng. Tài sản bảo đảm theo Nghị định số 163/2006/NĐ-CP là tài sản mà bên bảo đảm dùng để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự đối với bên nhận bảo đảm. Khung pháp lý tham chiếu còn dựa trên Bộ luật Dân sự năm 2005 và Thông tư số 07/2003/TT-NHNN về bảo đảm tiền vay của các tổ chức tín dụng. Các biện pháp bảo đảm chính bao gồm thế chấp bất động sản, cầm cố động sản và bảo lãnh bằng tài sản của bên thứ ba.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo tổng kết hoạt động kinh doanh, báo cáo tài chính nội bộ, hồ sơ phân loại nợ của Vietinbank Chi nhánh Nam Sài Gòn giai đoạn 2009–2012, kết hợp các văn bản chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước và Vietinbank Hội sở chính. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực tế với cỡ mẫu gồm 45 cán bộ tín dụng, chuyên viên thẩm định và cán bộ quản lý rủi ro tại chi nhánh.

Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu có chủ đích kết hợp chọn mẫu thuận tiện nhằm tiếp cận trực tiếp những nhân sự trực tiếp tác nghiệp hồ sơ vay vốn. Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, phân tích cơ cấu tỷ trọng, so sánh đối chiếu chuỗi thời gian và phân tích định tính nguyên nhân. Phương pháp này được lựa chọn vì cho phép bóc tách chi tiết từng cấu phần tài sản thế chấp và chỉ rõ mối tương quan giữa biến động danh mục tài sản bảo đảm với sự gia tăng nợ xấu trong thực tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cơ cấu dư nợ cấp tín dụng có tài sản bảo đảm tại Vietinbank Nam Sài Gòn luôn chiếm tỷ trọng áp đảo trên tổng dư nợ cho vay. Dư nợ có tài sản bảo đảm tăng từ 282,4 tỷ đồng năm 2009 lên đỉnh điểm 1.198,1 tỷ đồng năm 2011, trước khi giảm xuống 865,4 tỷ đồng vào năm 2012. Bất động sản là loại tài sản bảo đảm chủ lực, chiếm trên 60% tổng dư nợ có bảo đảm, đạt 721,0 tỷ đồng năm 2011 và 649,1 tỷ đồng năm 2012.

Thứ hai, dư nợ có tài sản bảo đảm là động sản – đặc biệt là hàng hóa – tăng trưởng quá nhanh trong giai đoạn 2009–2011, từ 14,7 tỷ đồng vọt lên 300,9 tỷ đồng (tăng hơn 19,5 lần). Rủi ro tập trung thể hiện rõ khi dư nợ bảo đảm bằng hạt cà phê năm 2011 lên tới 233,9 tỷ đồng (chiếm gần 78% dư nợ hàng hóa) nhưng chỉ thuộc về một khách hàng duy nhất. Đến năm 2012, sau khi Vietinbank ban hành Công văn số 6342/CV-NHCT35 siết tỷ lệ cho vay trên giá trị hàng hóa từ 70% xuống 30%, dư nợ nhóm này giảm mạnh 45% xuống còn 165,5 tỷ đồng.

Thứ ba, theo biện pháp bảo đảm, hình thức thế chấp chiếm tỷ trọng lớn nhất với 579,5 tỷ đồng năm 2011 và 530,3 tỷ đồng năm 2012 (chiếm trên 61% tổng dư nợ có tài sản bảo đảm), theo sau là cầm cố (174,1 tỷ đồng năm 2012) và bảo lãnh bên thứ ba (161,0 tỷ đồng năm 2012).

Thứ tư, chất lượng tín dụng suy giảm đột ngột vào năm 2012. Nợ xấu tại chi nhánh tăng vọt lên 265,7 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng xấp xỉ 29% trên tổng dư nợ. Tình trạng này khiến chi phí trích lập dự phòng rủi ro lên tới 24,2 tỷ đồng và chi nhánh phải thoái thu lãi 5,8 tỷ đồng. Hệ quả là lợi nhuận trước thuế năm 2012 sụt giảm nghiêm trọng tới 98,9%, chỉ còn 494 triệu đồng so với mức 45,5 tỷ đồng của năm 2011.

Thảo luận kết quả

Thực trạng nêu trên phản ánh rõ những lỗ hổng trong quản trị danh mục và kiểm soát tài sản bảo đảm. Dữ liệu nghiên cứu được biểu diễn trực quan qua các bảng số liệu chi tiết và đồ thị phân tích cơ cấu, cho thấy sự phụ thuộc quá lớn vào bất động sản và hàng hóa nông sản dễ biến động giá.

Nguyên nhân chính xuất phát từ việc thẩm định giá trị tài sản bảo đảm chưa sát với thị trường thực tế khi thị trường bất động sản đóng băng. Công tác quản lý kho hàng cầm cố như cà phê, sắt thép còn lỏng lẻo, khó kiểm soát chất lượng bên trong bao bì và thiếu cơ chế giám sát bên thứ ba. Hơn nữa, việc tập trung hạn mức quá lớn cho một nhóm khách hàng liên kết làm gia tăng rủi ro hệ thống khi đối tác gặp khó khăn tiêu thụ sản phẩm.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tái cấu trúc toàn diện quy trình thẩm định giá tài sản bảo đảm độc lập. Chi nhánh cần tách bạch khâu thẩm định giá ra khỏi trách nhiệm của cán bộ quan hệ khách hàng, hướng tới thành lập tổ thẩm định độc lập hoặc thuê các công ty thẩm định giá chuyên nghiệp. Mục tiêu là kiểm soát độ lệch giá định giá so với giá thị trường dưới mức 5%, hoàn thành áp dụng đồng bộ trong 6 tháng tới dưới sự điều phối của Phòng Quản lý rủi ro.

Thứ hai, thiết lập quy chế giám sát nghiêm ngặt đối với tài sản cầm cố là hàng hóa và động sản. Chi nhánh cần áp dụng quy trình kiểm kê định kỳ 100% kho bãi hàng tháng, ký hợp đồng quản lý kho 3 bên rõ ràng và lắp đặt hệ thống giám sát camera trực tuyến tại kho hàng. Giải pháp này do Phòng Khách hàng phối hợp Phòng Quản lý rủi ro thực thi ngay trong quý tiếp theo.

Thứ ba, đẩy mạnh xử lý dứt điểm các khoản nợ xấu và nợ quá hạn tồn đọng. Ban Giám đốc chi nhánh cùng Tổ xử lý nợ cần phân loại chi tiết 265,7 tỷ đồng nợ xấu theo khả năng thanh lý tài sản, đẩy nhanh thủ tục khởi kiện, phát mãi tài sản thế chấp qua cơ quan thi hành án nhằm hạ tỷ lệ nợ xấu xuống dưới 3% trong vòng 12 đến 18 tháng.

Thứ tư, chuẩn hóa đội ngũ cán bộ tín dụng và tăng cường kiểm tra kiểm soát nội bộ. Phòng Tổ chức – Hành chính phối hợp Trường Đào tạo Vietinbank tổ chức đào tạo lại 100% cán bộ tín dụng về kỹ năng nhận diện rủi ro pháp lý tài sản bảo đảm và đạo đức nghề nghiệp, thực hiện kiểm tra hồ sơ định kỳ 3 tháng một lần để ngăn chặn vi phạm quy chế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là ban lãnh đạo và chuyên viên quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại. Tài liệu cung cấp bức tranh thực tế về rủi ro tập trung danh mục tài sản bảo đảm và các bài học kinh nghiệm để xây dựng chính sách cấp tín dụng an toàn.

Nhóm thứ hai là cán bộ tín dụng và chuyên viên thẩm định tài sản. Luận văn cung cấp phương pháp đánh giá rủi ro pháp lý, kỹ thuật nhận diện sai lệch trong định giá bất động sản và quản lý hàng hóa cầm cố.

Nhóm thứ ba là giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng. Công trình là tài liệu tham khảo giá trị với hệ thống số liệu thực nghiệm đầy đủ giai đoạn 2009–2012 phục vụ các đề tài nghiên cứu về rủi ro tín dụng ngân hàng.

Nhóm thứ tư là các doanh nghiệp và khách hàng vay vốn. Nghiên cứu giúp người vay hiểu rõ tiêu chuẩn định giá tài sản, quy định pháp lý về giao dịch bảo đảm để chủ động minh bạch hồ sơ và tối ưu hóa phương án vay vốn.

Câu hỏi thường gặp

Cấp tín dụng có tài sản bảo đảm vì sao vẫn phát sinh nợ xấu cao? Tài sản bảo đảm chỉ là nguồn thu hồi nợ thứ cấp khi khách hàng mất khả năng thanh toán. Nếu năng lực tài chính của người vay suy kiệt, việc ngân hàng dựa vào tài sản bảo đảm bị giảm giá trị khi thị trường đóng băng hoặc vướng mắc thủ tục pháp lý sẽ khiến nợ quá hạn chuyển thành nợ xấu khó đòi.

Quản lý tài sản bảo đảm là hàng hóa như cà phê gặp khó khăn gì? Thách thức lớn nhất là kiểm soát khối lượng và chất lượng thực tế trong kho bãi rộng lớn, nguy cơ hàng hóa hao hụt tự nhiên hoặc khách hàng gian lận chất lượng bên trong bao bì. Biến động giá nông sản trên thị trường quốc tế cũng làm xói mòn nhanh chóng giá trị bảo đảm của lô hàng.

Nguyên nhân chính khiến lợi nhuận chi nhánh giảm tới 98,9% năm 2012 là gì? Nguyên nhân chủ yếu do nợ xấu tăng đột biến lên 265,7 tỷ đồng (chiếm 29% dư nợ), buộc chi nhánh phải trích lập dự phòng rủi ro lên đến 24,2 tỷ đồng và thoái thu lãi 5,8 tỷ đồng. Đồng thời, doanh số mở L/C và thu phí dịch vụ sụt giảm gần 48,17% so với năm 2011.

Tại sao ngân hàng cần bộ phận định giá tài sản độc lập? Việc tách riêng bộ phận định giá giúp loại bỏ xung đột lợi ích giữa mục tiêu tăng trưởng doanh số cho vay của cán bộ tín dụng và yêu cầu an toàn vốn. Thẩm định độc lập đảm bảo giá trị tài sản được ghi nhận khách quan theo giá thị trường, tránh việc định giá quá cao tạo rủi ro cho ngân hàng.

Khung pháp lý nào điều chỉnh giao dịch bảo đảm tại thời điểm nghiên cứu? Hoạt động cấp tín dụng có tài sản bảo đảm giai đoạn này chịu sự điều chỉnh trực tiếp của Bộ luật Dân sự năm 2005, Nghị định số 163/2006/NĐ-CP về giao dịch bảo đảm và Thông tư số 07/2003/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước hướng dẫn về bảo đảm tiền vay.

Kết luận

• Tăng trưởng tín dụng nóng giai đoạn 2009–2011 nếu thiếu kiểm soát chất lượng sẽ dẫn đến nợ xấu tăng vọt, điển hình là tỷ lệ nợ xấu 29% tại chi nhánh năm 2012.
• Bất động sản và hàng hóa nông sản là hai nhóm tài sản tiềm ẩn rủi ro thanh khoản lớn nhất khi thị trường đảo chiều.
• Phân định độc lập giữa chức năng kinh doanh và thẩm định giá là yêu cầu tất yếu để hạn chế rủi ro chủ quan.
• Hệ thống giám sát kho bãi và tài sản bảo đảm phải được số hóa và thực hiện chặt chẽ qua cơ chế kiểm định bên thứ ba.
• Nâng cao năng lực và chuẩn mực đạo đức của đội ngũ cán bộ tín dụng đóng vai trò then chốt trong phòng ngừa rủi ro từ sớm.

Luận văn đã đóng góp hệ thống số liệu thực nghiệm toàn diện và đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính ứng dụng cao cho Vietinbank Chi nhánh Nam Sài Gòn. Trong giai đoạn 12 đến 24 tháng tới, các tổ chức tín dụng cần khẩn trương rà soát lại danh mục tài sản bảo đảm, hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu giá và áp dụng nghiêm ngặt các chuẩn mực quản trị rủi ro hiện đại để đảm bảo tăng trưởng tín dụng bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ RỦI RO TÍN DỤNG CÓ TÀI SẢN BẢO ĐẢM TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Rủi ro tín dụng có tài sản bảo đảm: 1. Tài sản bảo đảm trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại: 1. Khái niệm về tài sản bảo đảm : Tại Việt Nam theo nghị định 163/2006/NĐ-CP được ban hành ngày 29/12/2006 có hiệu lực ngày 27/01/2007: “Tài sản bảo đảm (TSBĐ) là tài sản mà bên bảo đảm dùng để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự đối với bên nhận bảo đảm”.

Phân loại tài sản bảo đảm :  Tài sản bảo đảm tiền vay hữu hình và tài sản bảo đảm tiền vay vô hình.  Tài sản bảo đảm tiền vay là tài sản hiện có hoặc tài sản hình thành trong tương lai.  Tài sản bảo đảm tiền vay là bất động sản hoặc động sản: - Bất động sản: TSBĐ là bất động sản (BĐS) được hiểu là tài sản mang tính cố định, không thể di dời và gắn liền với đất như: nhà cửa, đất đai, công trình xây dựng, ao hồ nuôi trồng thủy hải sản, vườn cây công nghiệp, nông nghiệp… Tùy theo pháp luật mỗi nước sẽ quy định cụ thể danh mục TSBĐ là BĐS, tại Việt Nam TSBĐ là BĐS bao gồm: Quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất và các tài sản khác (Tùy theo quy định của pháp luật trong một số trường hợp có tài sản giá trị lớn và người đi vay vẫn khai thác, sử dụng tài sản đó do tính năng công dụng của tài sản đó sẽ hợp lý hơn ngân hàng thương mại quản lý như: tàu bay, tàu biển, máy móc thiết bị. hoặc là các tài sản do pháp luật quy định).

- Động sản: TSBĐ là động sản được hiểu là những tài sản có thể di dời, vận chuyển từ nơi này sang nơi khác. TSBĐ là động sản bao gồm: Máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải; hàng hóa; và các tài sản khác (bao gồm: tiền gửi bằng VND hoặc bằng ngoại tệ; các chứng từ có giá; quyền khai thác tài nguyên thiên nhiên, quyền phát sinh từ TSBĐ; tài sản khác mà pháp luật không nghiêm cấm). LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Điều kiện để trở thành tài sản bảo đảm:  Phải là một tài sản: Điều kiện này xem qua có thể đơn giản, tuy nhiên nó là điều kiện đầu tiên tối quan trọng để xác định một TSBĐ tiền vay.

Ở mỗi nước quy định về phạm vi của các loại tài sản khác nhau, cũng vì thế mà những tài sản có thể đem làm TSBĐ là khác nhau. Ở Việt Nam, theo quy định tại Điều 163 bộ luật Dân sự năm 2005 thì: “tài sản bao gồm vật, tiền, giấy tờ có giá, quyền tài sản”.  Tài sản được phép giao dịch: Tài sản được phép giao dịch là tài sản mà tại thời điểm xác lập giao dịch bảo đảm (GDBĐ) pháp luật không cấm mua, bán, tặng, cho, chuyển đổi, chuyển nhượng, cầm cố, thế chấp và các giao dịch khác.  TSBĐ tiền vay phải thuộc quyền sở hữu của bên bảo đảm (đối với tài sản hình thành ở nước ngoài, quyền tài sản, quyền đối với phần góp vốn, quyền khai thác tài nguyên); hoặc xác định được quyền sở hữu của bên bảo đảm (đối với tài sản hình thành trong tương lai (bao gồm cả tài sản hình thành từ vốn vay của ngân hàng cho vay) là tài sản đang trong giai đoạn hình thành hoặc đang được tạo lập hợp pháp tại thời điểm giao kết GDBĐ hoặc là tài sản đã hình thành và thuộc đối tượng phải đăng ký quyền sở hữu, nhưng sau thời điểm giao kết GDBĐ thì tài sản đó mới được đăng ký theo quy định của pháp luật.

 Tài sản bảo đảm không có tranh chấp: Theo thông tư số 07/2003/TT-NHNN ngày 19/05/2003 của Ngân hàng Nhà nước hướng dẫn thực hiện một số quy định về bảo đảm tiền vay của các tổ chức tín dụng: “tài sản không có tranh chấp, tức là tài sản không có tranh chấp về quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng, quản lý của khách hàng vay, bên bảo lãnh tại thời điểm ký kết HĐBĐ. Trong văn bản lập riêng hoặc hợp đồng cầm cố, thế chấp, bảo lãnh, khách hàng vay, bên bảo lãnh phải cam kết với tổ chức tín dụng về việc tài sản cầm cố, thế chấp, bảo lãnh không có tranh chấp và phải chịu trách nhiệm về cam kết của mình”.  Phải mua bảo hiểm vật chất/tài sản đối với những tài sản mà pháp luật quy định phải mua bảo hiểm.  Khi quyết định nhận TSBĐ, tổ chức tín dụng có trách nhiệm kiểm tra điều kiện của TSBĐ, khách hàng vay, bên bảo lãnh và chịu trách nhiệm về tính hợp pháp của TSBĐ.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các biện pháp bảo đảm tín dụng bằng tài sản: Bảo đảm tín dụng được hiểu theo hai phương diện:  Thứ nhất: bảo đảm tín dụng là quy định của pháp luật cho phép các chủ thể trong quan hệ tín dụng đặt ra biện pháp để bảo đảm cho một nghĩa vụ chính được thực hiện, đó là nghĩa vụ phải hoàn trả vốn và lãi đúng hạn của khách hàng, đồng thời xác định quyền lợi và nghĩa vụ của các bên liên quan.  Thứ hai: bảo đảm tín dụng là thỏa thuận giữa các bên nhằm thiết lập các biện pháp mang tính dự phòng để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ, đồng thời là cơ sở ngăn ngừa những hậu quả xấu do không thực hiện hoặc thực hiện không đúng, không đầy đủ nghĩa vụ của các chủ thể tham gia vào hợp đồng tín dụng. Đây là biện pháp tạo cơ sở kinh tế và pháp lý cho ngân hàng để thu hồi những khoản nợ đã cấp tín dụng cho khách hàng.

Bảo đảm tiền vay là việc tổ chức tín dụng áp dụng các biện pháp nhằm phòng ngừa rủi ro, tạo cơ sở kinh tế và pháp lý để thu hồi được các khoản nợ đã cho khách hàng vay”. Bảo đảm tín dụng bằng tài sản là việc bên được cấp tín dụng dùng tài sản thuộc quyền sở hữu của mình hoặc tài sản của bên thứ ba để bảo đảm với bên cấp tín dụng về khả năng thực hiện các nghĩa vụ trả nợ của mình. Theo Bộ luật Dân sự 2005 và Nghị định số 163/2006/NĐ-CP ngày 29 tháng 12 năm 2006 của Chính phủ về giao dịch bảo đảm, các biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự bao gồm: cầm cố tài sản, thế chấp tài sản, đặt cọc, ký cược, ký quỹ, bảo lãnh, tín chấp. Trong các biện pháp trên, ngân hàng chủ yếu chỉ sử dụng các biện pháp bảo đảm: cầm cố tài sản, thế chấp tài sản, bảo lãnh và ký quỹ.

Trong đó, Tài sản ký quỹ theo quy định tại Điều 361 Bộ luật Dân sự 2005 được định nghĩa như sau: “Ký quỹ là việc bên có nghĩa vụ gửi một khoản tiền hoặc kim khí quí, đá quí hoặc giấy tờ có giá khác vào tài khoản phong tỏa tại một ngân hàng để bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ dân sự”. Như vậy, các tài sản để ký quỹ, về bản chất, đều là tiền hoặc các giấy tờ có giá trị như tiền, nếu gửi “tiền” vào một tài khoản phong tỏa của ngân hàng để đảm bảo cho một hợp đồng “vay tiền” khác thì có lẽ không hợp với logic, vì nếu khách hàng đã có tiền thì không có lý gì mang tiền đó đi ký cược để đảm bảo cho một hợp đồng vay tiền LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 khác và phải chịu thêm một khoản lãi. Do vậy, trên thực tế, khách hàng sẽ không lựa chọn biện pháp bảo đảm trên trong hợp đồng tín dụng. Vì vậy hình thức bảo đảm bằng ký quỹ chỉ sử dụng trong các biện pháp cấp tín dụng là phát hành L/C và bảo lãnh.

Tỉ lệ ký quỹ cũng không nhiều, chỉ khoảng 5% đến 30% giá trị của L/C hoặc bảo lãnh (tùy theo chính sách của từng chi nhánh và tùy từng ngân hàng). Phần giá trị còn lại sẽ được bảo đảm bằng các hình thức khác như: cầm cố, thế chấp, bảo lãnh, hay tín chấp. Tuy đã hết hiệu lực nhưng theo Nghị định số 178/1999 NĐ-CP ngày 29/12/1999 của Chính phủ về bảo đảm tiền vay của các tổ chức tín dụng thì các biện pháp bảo đảm tín dụng bằng tài sản bao gồm: “Cầm cố, thế chấp bằng tài sản của khách hàng vay; bảo lãnh bằng tài sản của bên thứ ba; bảo đảm bằng tài sản hình thành từ vốn vay”. Theo Điều 4 của Nghị định số 163/2006/NĐ-CP thì tài sản hình thành trong tương lai có thể làm tài sản bảo đảm.

Theo quan điểm của người viết tài sản hình thành trong tương lai (bao gồm cả tài sản hình thành từ vốn vay) chỉ là loại tài sản bảo đảm (theo phân loại tài sản bảo đảm là tài sản hiện hữu hoặc tài sản hình thành trong tương lai) chứ không phải là một biện pháp bảo đảm tín dụng. Vì vậy, trong bài viết này người viết sẽ tập trung trình bày các biện pháp bảo đảm tín dụng bằng tài sản gồm: Cầm cố, thế chấp bằng tài sản của khách hàng vay; bảo lãnh bằng tài sản của bên thứ ba.  Cầm cố tài sản của khách hàng vay: Cầm cố tài sản là việc bên có nghĩa vụ, bên thứ ba (gọi là bên cầm cố) giao tài sản thuộc quyền sở hữu của mình cho bên có quyền nắm giữ (gọi là bên nhận cầm cố) để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự. Trong quan hệ tín dụng: cầm cố là việc người xin cấp tín dụng, hoặc bên thứ ba chuyển giao tài sản thuộc quyền sở hữu của mình cho ngân hàng cấp tín dụng nắm giữ để bảo đảm cho dư nợ tín dụng.

Khi đến hạn khách hàng không thực hiện được các nghĩa vụ trả nợ (bao gồm cả nợ gốc, lãi, lãi phạt) cho tổ chức tín dụng thì tổ chức tín dụng đó sẽ phát mãi tài sản cầm cố hoặc tiếp nhận tài sản cầm cố để thu hồi nợ. Tại Việt Nam theo quy định về cầm cố tài sản tại Bộ luật dân sự từ điều 326 đến điều 341 như sau:  “Cầm cố tài sản là việc một bên giao tài sản thuộc quyền sở hữu của mình cho bên kia để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8  Hình thức cầm cố tài sản: việc cầm cố tài sản phải được lập thành văn bản, có thể lập thành văn bản riêng hoặc ghi trong hợp đồng chính.  Việc cầm cố tài sản có hiệu lực kể từ thời điểm bên cầm cố chuyển giao tài sản cho bên nhận cầm cố.