Luận văn thạc sĩ some solutions to tackle risk of changes in exchange rate for enterprises borrowing join stock commercial bank for investment and development of vietnam at so giao dich 1 branch

Luận văn thạc sĩ đề xuất giải pháp giảm thiểu rủi ro biến động tỷ giá cho doanh nghiệp vay ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam.

• Tác giả: Trương Quốc Dương
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Một Số Giải Pháp Hạn Chế Rủi Ro Tỷ Giá Đối Với Doanh Nghiệp Vay Vốn Tại Ngân Hàng TMCP Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam – Chi Nhánh Sở Giao Dịch 1
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: THEORETICAL FRAMEWORK ON EXCHANGE RATE RISK AND REDUCTION OF EXCHANGE RATE RISK FOR CORPORATE BORROWERS AT COMMERCIAL BANKS
• 1.1. Overview of exchange rate risk
• 1.2. Influence of exchange rate risk
• 1.3. Classification of exchange rate risk
• 1.4. Reduction of exchange rate risk for corporate borrowers at commercial banks
• 1.4.1. Necessity of reducing exchange rate risk for corporate borrowers
• 1.4.2. Contents of reducing exchange rate risk for enterprises
• 1.4.3. Factors affecting the reduction of exchange rate risk for corporate borrowers
• 1.5. Experience in reducing exchange rate risk of some commercial banks
• 2. CHƯƠNG 2: REALITY OF REDUCING EXCHANGE RATE RISK FOR CORPORATE BORROWERS AT BIDV – SOGIAODICH1 BRANCH
• 2.1. Introduction of BIDV – Sogiaodich1 Branch
• 2.1.1. Foundation and development history
• 2.2. Reality of exchange rate risk for corporate borrowers at BIDV – Sogiaodich1 Branch
• 2.2.1. Results of loan offering to corporate customers at BIDV – Sogiaodich1 Branch
• 2.2.2. Reality of risks for corporate borrowers at BIDV – Sogiaodich1 Branch
• 2.2.3. Some solutions to reduce exchange rate risk for corporate borrowers at BIDV – Sogiaodich1 Branch
• 2.2.4. Factors affecting the reduction of exchange rate risk for corporate borrowers at BIDV – Sogiaodich1 Branch
• 2.2.4.1. Bank-related factors
• 2.2.4.2. Enterprise-related factors
• 2.2.4.3. Environment-related factors
• 2.2.5. Assessment of the reduction of exchange rate risk for enterprises borrowing funds from BIDV – Sogiaodich1 Branch
• 2.2.6. Causes of the limitations
• 3. CHƯƠNG 3: SOLUTIONS TO REDUCE EXCHANGE RATE RISK FOR CORPORATE BORROWERS AT BIDV – SOGIAODICH1 BRANCH
• 3.1. Development orientation of BIDV – Sogiaodich1 Branch
• 3.1.1. Development orientations in the next five years
• 3.1.2. Orientation to reduce exchange rate risk for corporate borrowers
• 3.2. Solutions to improve the reduction of exchange rate risk for corporate borrowers at BIDV – Sogiaodich1 Branch
• 3.2.1. Diversifying and improving the quality of derivatives
• 3.2.2. Enhancing the position of the branch
• 3.2.3. Improving the level of consultant team of exchange rate risk prevention
• 3.2.4. Increasing relevant sources of information
• 3.2.5. To the State
• ABBREVIATIONS
• LIST OF TABLES
• LIST OF CHARTS AND FIGURES

Tóm tắt

I. Tổng quan về rủi ro tỷ giá và doanh nghiệp vay vốn tại ngân hàng TMCP

Rủi ro tỷ giá là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp, đặc biệt là những doanh nghiệp vay vốn tại ngân hàng TMCP. Khi tỷ giá biến động, doanh nghiệp có thể phải đối mặt với những khoản lỗ lớn, ảnh hưởng đến khả năng thanh toán và lợi nhuận. Việc hiểu rõ về rủi ro tỷ giá và cách thức nó tác động đến doanh nghiệp là rất cần thiết để có những biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

1.1. Khái niệm và phân loại rủi ro tỷ giá

Rủi ro tỷ giá có thể được phân loại thành nhiều loại khác nhau, bao gồm rủi ro giao dịch, rủi ro chuyển đổi và rủi ro kinh tế. Mỗi loại rủi ro đều có những đặc điểm và ảnh hưởng riêng đến doanh nghiệp.

1.2. Tác động của rủi ro tỷ giá đến doanh nghiệp vay vốn

Rủi ro tỷ giá có thể làm tăng chi phí vay vốn, giảm lợi nhuận và ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần phải có những chiến lược để quản lý và giảm thiểu những tác động này.

II. Thách thức trong việc quản lý rủi ro tỷ giá cho doanh nghiệp vay vốn

Quản lý rủi ro tỷ giá không phải là một nhiệm vụ đơn giản. Doanh nghiệp phải đối mặt với nhiều thách thức như sự biến động không lường trước của tỷ giá, thiếu thông tin và công cụ phòng ngừa hiệu quả. Những thách thức này có thể dẫn đến những quyết định sai lầm trong việc quản lý tài chính.

2.1. Biến động tỷ giá và ảnh hưởng đến doanh nghiệp

Sự biến động của tỷ giá có thể xảy ra do nhiều yếu tố như chính sách tiền tệ, tình hình kinh tế toàn cầu và các sự kiện chính trị. Doanh nghiệp cần theo dõi và phân tích những yếu tố này để có thể đưa ra quyết định kịp thời.

2.2. Thiếu công cụ phòng ngừa rủi ro hiệu quả

Nhiều doanh nghiệp vẫn chưa sử dụng đầy đủ các công cụ phòng ngừa rủi ro như hợp đồng tương lai, quyền chọn và hoán đổi. Việc thiếu hiểu biết về các công cụ này có thể khiến doanh nghiệp gặp rủi ro lớn hơn.

III. Phương pháp giảm thiểu rủi ro tỷ giá cho doanh nghiệp vay vốn

Để giảm thiểu rủi ro tỷ giá, doanh nghiệp có thể áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các phương pháp này không chỉ giúp bảo vệ doanh nghiệp khỏi những biến động bất lợi mà còn tối ưu hóa chi phí vay vốn.

3.1. Sử dụng hợp đồng tương lai để phòng ngừa rủi ro

Hợp đồng tương lai là một công cụ tài chính hữu ích giúp doanh nghiệp khóa tỷ giá trong tương lai, từ đó giảm thiểu rủi ro. Doanh nghiệp cần nắm rõ cách thức hoạt động của hợp đồng này để áp dụng hiệu quả.

3.2. Tăng cường tư vấn và hỗ trợ từ ngân hàng

Ngân hàng TMCP có thể cung cấp các dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp về quản lý rủi ro tỷ giá. Doanh nghiệp nên tận dụng các dịch vụ này để có được những thông tin và chiến lược phù hợp.

3.3. Đa dạng hóa nguồn vốn vay

Đa dạng hóa nguồn vốn vay từ nhiều ngân hàng và các loại tiền tệ khác nhau có thể giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro tỷ giá. Việc này cũng giúp doanh nghiệp có nhiều lựa chọn hơn trong việc quản lý tài chính.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về giảm thiểu rủi ro tỷ giá

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các biện pháp giảm thiểu rủi ro tỷ giá đã mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp. Các doanh nghiệp đã áp dụng thành công các công cụ phòng ngừa rủi ro và nhận thấy sự cải thiện trong tình hình tài chính.

4.1. Kết quả từ các doanh nghiệp đã áp dụng biện pháp phòng ngừa

Nhiều doanh nghiệp đã ghi nhận sự giảm thiểu đáng kể trong chi phí vay vốn và tăng cường khả năng cạnh tranh sau khi áp dụng các biện pháp phòng ngừa rủi ro tỷ giá.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các doanh nghiệp cần học hỏi từ những kinh nghiệm của nhau trong việc quản lý rủi ro tỷ giá. Việc chia sẻ thông tin và chiến lược sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro.

V. Kết luận và triển vọng tương lai trong quản lý rủi ro tỷ giá

Quản lý rủi ro tỷ giá là một yếu tố quan trọng trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Với sự phát triển của thị trường tài chính, các doanh nghiệp cần tiếp tục cải thiện khả năng quản lý rủi ro của mình để thích ứng với những thay đổi trong môi trường kinh doanh.

5.1. Tương lai của quản lý rủi ro tỷ giá

Trong tương lai, việc áp dụng công nghệ và các công cụ tài chính mới sẽ giúp doanh nghiệp quản lý rủi ro tỷ giá hiệu quả hơn. Các ngân hàng cũng cần cải thiện dịch vụ tư vấn để hỗ trợ doanh nghiệp tốt hơn.

5.2. Khuyến nghị cho doanh nghiệp và ngân hàng

Doanh nghiệp nên chủ động tìm hiểu và áp dụng các biện pháp phòng ngừa rủi ro tỷ giá, trong khi ngân hàng cần cung cấp nhiều sản phẩm và dịch vụ hơn để hỗ trợ doanh nghiệp trong việc quản lý rủi ro.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2005 - 2015, tỷ giá USD/VND trên thị trường tài chính Việt Nam đã ghi nhận mức tăng gấp đôi từ 11.000 VND lên 22.000 VND, kèm theo 4 lần điều chỉnh biên độ tỷ giá từ Ngân hàng Nhà nước chỉ riêng trong năm 2015. Những biến động mạnh mẽ của kinh tế thế giới như sự kiện phá giá đồng Nhân dân tệ năm 2015 và sự kiện Brexit năm 2016 đã tạo ra áp lực rủi ro tỷ giá rất lớn cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu có phát sinh nghĩa vụ nợ bằng ngoại tệ.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn tập trung vào rủi ro biến động tỷ giá mà các khách hàng doanh nghiệp vay vốn phải đối mặt, cùng với năng lực cung ứng các công cụ tài chính phòng ngừa rủi ro của hệ thống ngân hàng thương mại. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể là hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tỷ giá, phân tích thực trạng tổn thất và hiệu quả sử dụng các công cụ phòng vệ tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Sở Giao dịch 1, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện nhằm giảm thiểu tổn thất cho khách hàng vay vốn.

Phạm vi nghiên cứu về không gian được triển khai tại Hà Nội và các địa bàn hoạt động của doanh nghiệp vay vốn như Bình Dương, Đồng Nai và Bình Định. Về thời gian, dữ liệu thứ cấp được thu thập trong giai đoạn 2014 - 2016 và dữ liệu khảo sát sơ cấp được thực hiện từ ngày 20/08/2016 đến ngày 20/09/2016. Luận văn mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi đưa ra các giải pháp bảo vệ danh mục tài trợ thương mại quy mô lớn của chi nhánh, vốn đạt 246,02 triệu USD tài trợ nhập khẩu và 171,89 triệu USD tài trợ xuất khẩu vào năm 2016, giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát chi phí tài chính và duy trì tỷ suất sinh lời ổn định.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết rủi ro tỷ giá của Ghassem A. và mô hình phân loại rủi ro của Nguyễn Minh Kiều (2008), xác định rủi ro tỷ giá là sự bất định về giá trị của các khoản thu nhập hoặc chi phí tương lai bằng ngoại tệ do sự biến động giá cả tiền tệ. Bên cạnh đó, nghiên cứu tích hợp phương pháp định giá theo thị trường (Mark to Market) và mô hình Giá trị chịu rủi ro (Value at Risk - VaR) với mức độ tin cậy 99% dựa trên chuỗi dữ liệu tỷ giá 90 ngày làm việc liên tiếp để ước lượng tổn thất tối đa mà doanh nghiệp có thể phải gánh chịu.

Khung lý thuyết phân loại rủi ro tỷ giá thành 4 nhóm cơ bản:

• Rủi ro giao dịch (Transaction Risk): Phát sinh khi có độ trễ thời gian giữa thời điểm ký hợp đồng ngoại thương và thời điểm thực tế thanh toán hoặc nhận tiền.
• Rủi ro chuyển đổi (Translation Risk): Xuất hiện khi quy đổi các báo cáo tài chính từ đồng tiền hạch toán sang đồng tiền báo cáo tại ngày lập bảng cân đối kế toán.
• Rủi ro kinh tế (Economic Risk): Ảnh hưởng lâu dài đến vị thế cạnh tranh và dòng tiền hoạt động của doanh nghiệp trước sự thay đổi cơ cấu tỷ giá quốc tế.
• Các công cụ phái sinh phòng ngừa rủi ro: Hợp đồng kỳ hạn (Forward), hợp đồng hoán đổi (Swap), hợp đồng quyền chọn (Option) và hợp đồng tương lai (Futures).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp. Dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ báo cáo tài chính, báo cáo kết quả kinh doanh và danh mục cho vay xuất nhập khẩu của BIDV – Chi nhánh Sở Giao dịch 1 trong 3 năm từ 2014 đến 2016.

Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp điều tra xã hội học bằng bảng hỏi khảo sát thiết kế theo thang đo Likert 5 mức độ (từ 1,00 - Rất không hài lòng đến 5,00 - Rất hài lòng). Tổng số phiếu phát ra là 150 phiếu tới các doanh nghiệp vay vốn xuất nhập khẩu tại chi nhánh. Số lượng phiếu thu về đạt 146 phiếu, trong đó có 3 phiếu không hợp lệ bị loại bỏ, còn lại 143 mẫu khảo sát hợp lệ được đưa vào xử lý dữ liệu (tỷ lệ phản hồi hợp lệ đạt 95,33%). Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả và tính giá trị trung bình trên phần mềm Excel là nhằm lượng hóa trực tiếp nhận thức của doanh nghiệp về mức độ đa dạng của sản phẩm, biểu phí nghiệp vụ, uy tín ngân hàng và chất lượng của đội ngũ chuyên viên tư vấn trong giai đoạn khảo sát từ tháng 8 đến tháng 9 năm 2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô tín dụng tài trợ xuất nhập khẩu tại chi nhánh tăng trưởng liên tục nhưng tỷ trọng rủi ro vẫn ở mức cao. Dư nợ tài trợ nhập khẩu tăng 29,7% từ 189,65 triệu USD năm 2014 lên 246,02 triệu USD năm 2016. Dư nợ tài trợ xuất khẩu tăng từ 150,60 triệu USD năm 2014 lên 171,89 triệu USD năm 2016, tương ứng mức tăng 14,14%.

Thứ hai, tổn thất rủi ro tỷ giá ở nhóm doanh nghiệp nhập khẩu diễn biến phức tạp với giá trị thiệt hại ngày càng lớn. Trong năm 2016, có 182 khoản vay nhập khẩu gặp rủi ro trên tổng số 386 khoản vay (chiếm 47,15%), gây tổng thiệt hại 38,16 tỷ VND. Giá trị tổn thất trung bình của mỗi doanh nghiệp nhập khẩu tăng từ 1,607 tỷ VND năm 2014 lên mức 2,108 tỷ VND năm 2016. Trong đó, nghiệp vụ tài trợ nhập khẩu bảo đảm bằng lô hàng chiếm tỷ lệ rủi ro cao nhất với 31,87% năm 2016 (trước đó là 43,82% năm 2014), theo sau là phương thức tín dụng chứng từ trả chậm UPAS L/C chiếm 29,67%.

Thứ ba, nhóm khách hàng vay vốn xuất khẩu cũng chịu tổn thất nghiêm trọng do biến động giảm giá ngoại tệ tại thời điểm thanh toán. Năm 2016, chi nhánh ghi nhận 122 khoản vay xuất khẩu chịu rủi ro trên tổng số 238 khoản vay (chiếm 51,26%), với tổng giá trị thiệt hại 30,04 tỷ VND. Tổn thất bình quân của một doanh nghiệp xuất khẩu tăng mạnh từ 881,76 triệu VND năm 2014 lên 1,305 tỷ VND năm 2016. Về cơ cấu nghiệp vụ, hình thức chiết khấu miễn truy đòi theo L/C trả chậm dựa trên hợp đồng Forfaiting chiếm tỷ trọng rủi ro lớn nhất với 40,0% năm 2016, tiếp đến là nghiệp vụ bao thanh toán xuất khẩu chiếm 31,15%.

Thứ tư, tỷ lệ doanh nghiệp chủ động sử dụng các công cụ tài chính phái sinh để bảo hiểm rủi ro còn rất thấp. Khảo sát 143 khách hàng cho thấy mức độ nhận thức về công cụ phái sinh và năng lực dự báo thị trường của doanh nghiệp chỉ đạt điểm trung bình ở mức trung tính (dưới 3,19 điểm). Hầu hết doanh nghiệp vẫn thực hiện giao dịch giao ngay (Spot) và chấp nhận thả nổi rủi ro tỷ giá theo biến động thị trường.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến các tổn thất trên xuất phát từ cả yếu tố chủ quan lẫn khách quan. Về phía khách hàng, nhiều doanh nghiệp xuất nhập khẩu (đặc biệt là ngành thép, xăng dầu, giấy và thủy sản) chưa có thói quen trích lập quỹ dự phòng biến động giá và ngại chi trả phí giao dịch phái sinh (Option premium). Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp chỉ quan tâm đến chi phí vốn vay ban đầu mà bỏ qua chi phí cơ hội khi tỷ giá đảo chiều trong thời hạn thanh toán 30 đến 90 ngày.

Về phía ngân hàng, danh mục sản phẩm phòng ngừa rủi ro tỷ giá tại chi nhánh chủ yếu xoay quanh hợp đồng kỳ hạn Forward (với kỳ hạn từ 3 đến 365 ngày đối với VND), trong khi các sản phẩm hoán đổi Swap và quyền chọn Option chưa được triển khai rộng rãi do rào cản quy trình kỹ thuật. Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu trước đây tại thị trường Việt Nam của Đại học Ngoại thương (2013) và Đại học Kinh tế TP.HCM (2010), chỉ ra rằng tính thanh khoản của thị trường phái sinh tiền tệ còn hạn chế do thói quen kinh doanh và khung pháp lý chưa thực sự thông thoáng.

Để nâng cao khả năng quản trị, toàn bộ chuỗi số liệu về biến động dư nợ tài trợ thương mại và cơ cấu rủi ro có thể được trực quan hóa qua biểu đồ cột kép so sánh tăng trưởng dư nợ xuất - nhập khẩu và bảng phân tích ma trận tổn thất theo từng loại hình tài trợ. Điều này giúp các nhà quản trị tín dụng dễ dàng nhận diện điểm nóng rủi ro tập trung ở các khoản vay L/C trả chậm và tài trợ hàng hóa nhập khẩu.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hạn chế tối đa rủi ro tỷ giá cho các doanh nghiệp vay vốn, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp hành động cụ thể cho giai đoạn tiếp theo:

1. Đa dạng hóa và tối ưu hóa biểu phí sản phẩm phái sinh: Ban Lãnh đạo BIDV – Chi nhánh Sở Giao dịch 1 cần phối hợp với Khối Nguồn vốn Hội sở chính phát triển linh hoạt các gói sản phẩm kỳ hạn linh hoạt (Flexible Forward), hoán đổi tiền tệ chéo (Cross-currency Swap) và quyền chọn tiền tệ (Currency Option). Mục tiêu cần đạt là nâng tỷ lệ doanh nghiệp vay vốn xuất nhập khẩu sử dụng công cụ phòng vệ tỷ giá lên tối thiểu 35% trong giai đoạn 2019 - 2021, đồng thời giảm 10% - 15% mức phí giao dịch quyền chọn để khuyến khích khách hàng tiếp cận.
2. Nâng cao năng lực chuyên môn của đội ngũ tư vấn rủi ro: Phòng Khách hàng Doanh nghiệp và Phòng Quản lý rủi ro cần hoàn thành chương trình đào tạo chuyên sâu về kỹ thuật phân tích dự báo thị trường ngoại hối cho 100% cán bộ quản lý khách hàng định kỳ 2 quý một lần từ năm 2019. Mục tiêu nâng điểm đánh giá chất lượng tư vấn của khách hàng đạt mức hài lòng cao (trên 4,00/5,00 điểm theo thang đo Likert).
3. Xây dựng hệ thống cảnh báo sớm và cung cấp thông tin thị trường: Phòng Kế hoạch và Quản lý rủi ro cần ứng dụng phần mềm đo lường rủi ro hiện đại, thiết lập hệ thống bản tin dự báo tỷ giá định kỳ hàng tuần gửi tới hơn 500 khách hàng xuất nhập khẩu thường xuyên. Giải pháp này hướng tới việc kiểm soát và hạ thấp mức tổn thất trung bình trên mỗi khoản vay xuống dưới 150 triệu VND trước năm 2020.
4. Nâng cao năng lực tự bảo vệ của doanh nghiệp vay vốn: Các doanh nghiệp vay vốn xuất nhập khẩu cần chủ động tái cấu trúc dòng tiền, trích lập quỹ dự phòng rủi ro tỷ giá từ 3% đến 5% trên tổng kim ngạch hợp đồng ngoại thương và thiết lập điều khoản chia sẻ rủi ro tỷ giá ngay trong hợp đồng thương mại với đối tác nước ngoài trong vòng 12 đến 24 tháng tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Ban Lãnh đạo và chuyên viên tín dụng, chuyên viên nguồn vốn tại các ngân hàng thương mại: Đặc biệt là hệ thống 4 ngân hàng thương mại nhà nước lớn (BIDV, Vietinbank, Vietcombank, Agribank), giúp tối ưu hóa quy trình thẩm định rủi ro tín dụng ngoại tệ và xây dựng các chính sách bán chéo sản phẩm phái sinh hiệu quả.
• Giám đốc Tài chính (CFO) và Kế toán trưởng tại các doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Đặc biệt là các doanh nghiệp trong ngành thép, xăng dầu, thủy sản, dệt may và đồ gỗ, giúp ứng dụng mô hình đo lường tổn thất dòng tiền và lựa chọn công cụ phòng vệ tỷ giá phù hợp với từng chu kỳ thanh toán L/C từ 30 đến 180 ngày.
• Cơ quan quản lý nhà nước (Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính): Cung cấp luận cứ thực tiễn để rà soát, hoàn thiện khung pháp lý về giao dịch phái sinh tiền tệ, nới lỏng các quy định hành chính và thúc đẩy thị trường ngoại hối phái sinh phát triển minh bạch, đồng bộ.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản trị Kinh doanh: Luận văn là tài liệu tham khảo học thuật giá trị với khung phân tích thực chứng rõ ràng, hệ thống 143 mẫu khảo sát thực tế và phương pháp lượng hóa tổn thất chi tiết cho danh mục tín dụng doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao doanh nghiệp vay vốn xuất nhập khẩu tại chi nhánh BIDV phải chịu rủi ro tỷ giá cao? Rủi ro tỷ giá phát sinh chủ yếu do độ trễ thanh toán từ 1 đến 6 tháng giữa thời điểm phát sinh nghĩa vụ nợ và thời điểm thanh toán thực tế. Trong năm 2016, có tới 182 khoản vay nhập khẩu và 122 khoản vay xuất khẩu tại chi nhánh gặp tổn thất vì biến động tỷ giá ngược kỳ vọng, gây thiệt hại hàng chục tỷ đồng.

2. Công cụ phòng ngừa rủi ro nào đang được áp dụng phổ biến nhất tại BIDV Sở Giao dịch 1? Hợp đồng kỳ hạn (Forward) với kỳ hạn giao dịch từ 3 ngày đến 365 ngày đối với các cặp tiền tệ và VND là công cụ phổ biến nhất. Sản phẩm này giúp doanh nghiệp cố định tỷ giá thanh toán tương lai, triệt tiêu rủi ro biến động giá và chủ động lập kế hoạch ngân sách dòng tiền.

3. Doanh nghiệp cần làm gì để giảm thiểu tổn thất rủi ro tỷ giá khi vay vốn ngoại tệ? Doanh nghiệp cần theo dõi sát sao chuỗi dữ liệu tỷ giá trong 90 ngày liên tiếp, chủ động trích lập quỹ dự phòng rủi ro tương đương 3% - 5% giá trị hợp đồng và phối hợp với chuyên viên ngân hàng để thực hiện các hợp đồng phái sinh cố định tỷ giá ngay khi ký hợp đồng ngoại thương.

4. Nghiệp vụ tài trợ xuất nhập khẩu nào tại chi nhánh tiềm ẩn tỷ lệ rủi ro tỷ giá lớn nhất? Ở mảng nhập khẩu, tài trợ bảo đảm bằng lô hàng nhập khẩu có tỷ lệ rủi ro cao nhất (chiếm từ 31,87% đến 43,82% tổng số món vay chịu rủi ro). Ở mảng xuất khẩu, nghiệp vụ chiết khấu miễn truy đòi L/C trả chậm theo hợp đồng Forfaiting chiếm tỷ lệ rủi ro lớn nhất lên tới 40,0%.

5. Ngân hàng thương mại đóng vai trò gì trong việc hỗ trợ doanh nghiệp hạn chế rủi ro tỷ giá? Ngân hàng không chỉ là đơn vị cấp tín dụng mà còn giữ vai trò đối tác tư vấn tài chính chiến lược, cung cấp các báo cáo dự báo thị trường định kỳ và cung ứng các giải pháp phái sinh linh hoạt như Forward, Swap và Option nhằm bảo vệ an toàn nguồn vốn kinh doanh cho doanh nghiệp.

Kết luận

• Biến động tỷ giá là rủi ro tài chính hiện hữu, trực tiếp gây tổn thất 38,16 tỷ VND cho khối doanh nghiệp nhập khẩu và 30,04 tỷ VND cho khối doanh nghiệp xuất khẩu vay vốn tại BIDV – Chi nhánh Sở Giao dịch 1 năm 2016.
• Hợp đồng phái sinh tiền tệ là giải pháp bảo hiểm rủi ro tối ưu nhưng mức độ ứng dụng thực tế của khách hàng còn hạn chế do điểm nhận thức thị trường chưa cao.
• Nâng cao năng lực chuyên môn của đội ngũ tư vấn tín dụng và hiện đại hóa hệ thống thông tin dự báo là yêu cầu cấp thiết của ngân hàng thương mại.
• Doanh nghiệp cần chủ động chuyển đổi từ tư duy chấp nhận rủi ro sang áp dụng các công cụ phòng vệ tỷ giá có cấu trúc và trích lập dự phòng đầy đủ.
• Đóng góp chính của luận văn: Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận, lượng hóa thực trạng tổn thất qua 143 mẫu khảo sát thực tế và xây dựng lộ trình 4 giải pháp đồng bộ giai đoạn 2018 - 2023 cho ngân hàng và doanh nghiệp.

Các nhà quản trị tài chính doanh nghiệp và chuyên viên ngân hàng cần bắt tay vào việc rà soát danh mục vay vốn ngoại tệ, triển khai ngay các hợp đồng phái sinh kỳ hạn và thiết lập quy trình quản trị rủi ro tỷ giá chuẩn mực trong vòng 12 tháng tới để bảo toàn dòng tiền và tối ưu hóa hiệu quả hoạt động kinh doanh quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA QUẢN TRỊ VÀ KINH DOANH --------------------- TRƯƠNG QUỐC DƯƠNG SOME SOLUTIONS TO TACKLE RISK OF CHANGES IN EXCHANGE RATE FOR ENTERPRISES BORROWING JOINT STOCK COMMERCIAL BANK FOR INVESTMENT AND DEVELOPMENT OF VIETNAMAT SO GIAO DICH 1 BRANCH MỘT SỐ GIẢI PHÁP HẠN CHẾ RỦI RO TỶ GIÁ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VAY VỐN TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH SỞ GIAO DỊCH 1 LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH HÀ NỘI - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA QUẢN TRỊ VÀ KINH DOANH --------------------- TRƯƠNG QUỐC DƯƠNG SOME SOLUTIONS TO TACKLE RISK OF CHANGES IN EXCHANGE RATE FOR ENTERPRISES BORROWING JOINT STOCK COMMERCIAL BANK FOR INVESTMENT AND DEVELOPMENT OF VIETNAMAT SO GIAO DICH 1 BRANCH MỘT SỐ GIẢI PHÁP HẠN CHẾ RỦI RO TỶ GIÁ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VAY VỐN TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH SỞ GIAO DỊCH 1 Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh Mã số: 60 34 01 02 LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN THỊ KIM Hà Nội - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DECLARATION The author confirms that the research outcome in the thesis is the result of author’s independent work during study and research period and it is not yet published in other’s research and article. The other’s research result and documentation (extraction, table, figure, formula, and other document) used in the thesis are cited properly and the permission (if required) is given. The author is responsible in front of the Thesis Assessment Committee, Hanoi School of Business and Management, and the laws for above-mentioned declaration./01/2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ACKNOWLEDGEMENT “During the process of fulfilling this master’s thesis, I have received many necessary assistances.

First of all, I would like to express my sincere thanks to Ms.Nguyen Thi Kim Oanh. PhD, the supervisor of this research, who has created favorable conditions, instructed and helped enthusiastically as well as responsibly to me during the thesis. Secondly, I also appreciate the teachers in Hanoi School Of Business And Management – Vietnam National University, the scientists, the authors of scientific papers helping me complete this essay” LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TABLE OF CONTENTSS TABLE OF CONTENTSS .1 LIST OF TABLES. ii LIST OF CHARTS AND FIGURES.

Rationale of the study. Organization of the thesis. 6 Chapter 1: Theoretical framework on exchange rate risk and reduction of exchange rate risk for corporate borrowers at commercial banks .1 Overview of exchange rate risk .2 Influence of exchange rate risk .3 Classification of exchange rate risk .2 Reduction of exchange rate risk for corporate borrowers at commercial banks .2 Necessity of reducing exchange rate risk for corporate borrowers .3 Contents of reducing exchange rate risk for enterprises.4 Factors affecting the reduction of exchange rate risk for corporate borrowers .3 Experience in reducing exchange rate risk of some commercial banks. 20 Chapter 2: Reality of reducing exchange rate risk for corporate borrowers at BIDV – Sogiaodich1 Branch.1 Introduction of BIDV – Sogiaodich1 Branch .1 Foundation and development history.

27 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Reality of exchange rate risk for corporate borrowers at BIDV – Sogiaodich1 Branch .1 Results of loan offering to corporate customers at BIDV – Sogiaodich1 Branch .2 Reality of risks for corporate borrowers at BIDV – Sogiaodich1 Branch.3 Some solutions to reduce exchange rate risk for corporate borrowers at BIDV – Sogiaodich1 Branch .4 Factors affecting the reduction of exchange rate risk for corporate borrowers at BIDB – Sogiaodich1 Branch .1 Bank-related factors .2 Enterprise-related factors .3 Environment-related factors .5 Assessment of the reduction of exchange rate risk for enterprises borrowing funds from BIDV – Sogiaodich1 Branch .3 Causes of the limitations. 52 Chapter 3: Solutions to reduce exchange rate risk for corprate borrowers at BIDV – Sogiaodich1 Branch.1 Development orientation of BIDV – Sogiaodich1 Branch .2 Development orientations in the next five years .3 Orientation to reduce exchange rate risk for corporate borrowers .2 Solutions to improve the reduction of exchange rate risk for corporate borrowers at BIDV – Sogiaodich1 Branch .1 Diversifying and improving the quality of derivatives. Enhancing the position of the branch .3 Improving the level of consultant team of exchange rate risk prevention.4 Increasing relevant sources of information .2 To the State. 65 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABBREVIATIONS NO.

ABBREVIATIONS FULL FORMS 1 BIDV Joint Stock Commercial Bank for Investment and Development of Vietnam 2 CEO Chief Executive Office 3 LC Letter Credit 4 US United States 5 UK United Kingdom 6 VND Viet Nam Dong i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF TABLES Table 2.1: Business results of the branch in the stage of 2014 -2016 .1: Results of lending operations to export enterprises .2: Results of lending operations to import enterprises.3: List of risks for export enterprises .4: Risk structure of lending operations to export enterprises .5: List of risks for import enterprises .6 Risk structure of lending operations to import enterprises .7: Forward contract of foreign currency transaction of BIDV .8: Number and value of forward contracts with export enterprises .9: Number and value of forward contracts with import enterprises .10: Number of future, swap and option contracts .11: Results of survey with customers on the diversity of exchange rate risk products .12: Results of survey with customers on exchange rate risk consultants .13: Results of survey with customers on prestige of the bank .14: Results of survey with customers on charges of exchange rate risk preventive tools .15: Results of survey with customers on enterprises’ perception .16: Results of survey with customers on enterprises’ ability to take risks .17: Results of survey with customers on enterprises’ ability to analyze and forecast market. 50 ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF CHARTS AND FIGURES Figure 2.1: Organizational structure of BIDV – Sogiaodich1 Branch .1 Results of export and import financing for corporate customers .1 Basis of risks for export enterprises.2 Basis of risks for import enterprises. 40 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Rationale of the study Any business activities related to exchange ratearelikely to suffer from exchange rate risk.

In international trading activities, export- import enterprisesall face foreign exchange risk. For importers, the foreign exchange risk arises when foreign currencies to be paid in the future increase in price compared to the domestic currency,particularly when a customer opens an L/C to importmachinery and equipment to create fixed assets or sellthem in the country. At the time of goods import, the exchange rate is low, so the company sellsgoods at low price. However, at the time of L/C settlement, the exchange rate increases sharply, leading to losses.Or whenan enterprise borrows money in foreign currency, its annual liabilities increase due to increased exchange rate will have to set up a large provision(the case of Pha Lai Thermal Power Joint Stock Company -stock code PPC).For exporters, the foreign exchange risk arises when foreign currencies to be received in the future reduce in price compared todomestic currency.

This happens in cases where exporters (especially agricultural and aquatic product exporters) sign contracts with their foreign counterparts and plan to buy domestic products for export.The exchange rate at the time of signing contracts is high. However, right after that, the exchange rate reducesand makes the revenue from export currency when converted into VND lower than the domestic purchase price, causing enterprises to suffer from losses. In addition, in the context wherecurrency inflation has become a common phenomenon, the purchasing power of currencies, including the key currency for international payment, always fluctuates anddirectly affects the interests of entities engaged in international trade, investment and credit transactions. Therefore, it is necessary to prevent exchange rate risk in export and import activities in particular and in business in general.

In order to prevent foreign exchange risk, credit institutions as well as enterprises often use tools such as forward transactions, swap transactions, option transactions and future transactions. These preventive activities have been remarkably paid attention in recent years when the exchange rate fluctuates unpredictably. In 2015, the exchange rate had changed four times.In the period of 2005 – 2015, the USD exchange rate increased from 11,000 to 22,000 dong. The main reason for exchange rate risk in foreign currency trading was that this business activity depends mainly on the changes of the world’s economy with such 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] typical events asthe devaluation of Chinese Renminbi inAugust, 2015, the Brexit event in June, 2016 and the rise of Brics (Brazil, Russia, India, China, South Africa) in the future.

Thus, withsuchpotential exchange rate risks for banks and import-export enterprises mentioned above, the fact that whether the foreign currency trading bringsprofitsto the banksdepends not only on how the banks manage risks but also on the ability to reduce exchange rate risk for corporate borrowers. Only by that way can the banksattractcorporate customers to borrow foreign currenciesfrom them. Recognizing this, in recent years, Joint Stock Commercial Bank for Investment and Development of Vietnam–Sogiaodich1 Branch(BIDV – Sogiaodich1 Branch) has taken many measures to limit the exchange rate risk for corporate customers. However, the efficiency of the work was not high due to lack of practical experience, insufficient time of participation in the international market of commercial banking system, inadequate professional qualifications and weak management experience.

Therefore, the study of solutions to limit the risk of exchange rates for corporate borrowersat the bank to attract export- import enterprisesis very important and has agreat practical significance. Starting from this reality, the author chose the topicentitled"Solutions to reduce exchange rate risk for corporate borrowers at Joint Stock Commercial Bank for Investment and Development of Vietnam – Sogiaodich1 Branch" as his thesis. Research overview The problem of managing exchange rate riskat commercial banks has been studied by many authors. However, the problem of limiting exchange rate risk for corporate borrowershas been rarely addressed.

Therefore, when conducting the research, the author referredto a number of articles on minimizing exchange rate riskfor import-export enterprises and some studies on exchange rate risk management at commercial banks, which were presented in the following contents. + The researchby a group of authors at Foreign Trade University (2013) on "Basic problems of exchange rate risk and management of exchange rate riskat Vietnamese export- import enterprises". In the study, the authors provided theoretical bases on exchange rate risk including concept, classification, causes and influence of exchange rate risk. Next, the authors analyzed the business operations as well as the reality of exchange rate risk at Vietnamese export-import enterprises.

From the analysis, the authors presented the orientations for overcoming exchange rate risk for Vietnamese export- import 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] enterprises such asusing exchange rate forecasting method, selecting foreign currencies for payment,using parallel exporting contract and using foreign exchange risk provision. However, the study of the authors was conducted on a macroscale, so the results of research were general. Moreover, the authors had not paid much attention to the tools forpreventing exchange rate riskprovided by commercial banks. + The research by a research team at Ho Chi Minh City University of Economics (2010) in the scientific research competition on "Use of foreign exchange derivatives to prevent exchange rate risk for Vietnam export- import enterprises".