-1- BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ---------------- ĐOÀN VŨ THIÊN CHO VAY THEO HẠN MỨC TÍN DỤNG ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP VỪA V À NHỎ TẠI NHNo & PTNT THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH – Năm 2007 -2- MUÏC LUÏC Trang phuï bìa. Lôøi cam ñoan. Danh muïc caùc chöõ vieát taét, caùc baûng.
LÔØI MÔÛ ÑAÀU CHÖÔNG 1: TOÅNG QUAN VEÀ CHO VAY THEO HAÏN MÖÙC TÍN DUÏNG VAØ DOANH NGHIEÄP NHOÛ VAØ VÖØA.1 TÍN DUÏNG VAØ VAI TROØ CUÛA TÍN DUÏNG NGAÂN HAØNG.1 Khaùi nieäm vaø baûn chaát cuûa tín duïng.2 Chöùc naêng cuûa tín duïng.3 Vai troø cuûa tín duïng.4 Phaân loaïi tín duïng.2 PHÖÔNG THÖÙC CHO VAY THEO HAÏN MÖÙC TÍN DUÏNG.1 Khaùi nieäm cho vay theo haïn möùc tín duïng.2 Öu ñieåm vaø khuyeát ñieåm cuûa phöông thöùc cho vay theo haïn möùc tín duïng.3 Chöùc naêng cuûa cho vay theo haïn möùc tín duïng.4 Kyõ thuaät cho vay theo haïn möùc tín duïng.3 TOÅNG QUAN VEÀ DOANH NGHIEÄP NHOÛ VAØ VÖØA.1 Ñònh nghóa doanh nghieäp nhoû vaø vöøa.2 Sô löôïc quaù trình phaùt trieån cuûa doanh nghieäp nhoû vaø vöøa töø 2001 ñeán 2005.3 Söï caàn thieát cuûa nguoàn voán tín duïng chính thöùc ñoái vôùi söï phaùt trieån doanh nghieäp nhoû vaø vöøa.22 TOÙM LÖÔÏC CHÖÔNG 1.24 CHÖÔNG 2: THÖÏC TRAÏNG HOÏAT ÑOÄNG CHO VAY THEO HAÏN MÖÙC ÑOÁI VÔÙI CAÙC DOANH NGHIEÄP NHOÛ VAØ VÖØA TAÏI NHNo & PTNT VIEÄT NAM.1 GIÔÙI THIEÄU SÔ NEÙT VEÀ NHNo & PTNT VIEÄT NAM .1 Lòch söû hình thaønh vaø phaùt trieån.2 Cô caáu toå chöùc .3 Caùc saûn phaåm dòch vuï cuûa NHNo & PTNT Vieät Nam.2 THÖÏC TRAÏNG HOAÏT ÑOÄNG CHO VAY THEO HAÏN MÖÙC TÍN DUÏNG ÑOÁI VÔÙI CAÙC DOANH NGHIEÄP NHOÛ VAØ VÖØA TAÏI NHNo & PTNT VIEÄT NAM.1 Hoaït ñoäng cho vay cuûa NHNo & PTNT Vieät Nam.2 Hoaït ñoäng tín duïng ñoái vôùi caùc DNNVV.3 Cô sôû phaùp lyù ñoái vôùi hoaït ñoäng cho vay theo haïn möùc tín duïng taïi NHNo & PTNT Vieät Nam.4 Lôïi ñieåm cuûa cho vay theo haïn möùc tín duïng ñoái vôùi caùc DNNVV.3 THÖÏC TRAÏNG HOAÏT ÑOÄNG CHO VAY THEO HAÏN MÖÙC TÍN DUÏNG TAÏI NHNo & PTNT VIEÄT NAM.1 Nhöõng keát quaû ñaït ñöôïc töø hoaït ñoäng cho vay theo haïn möùc tín duïng.2 Nhöõng toàn taïi trong hoaït ñoäng cho vay theo haïn möùc tín duïng.3 Nguyeân nhaân nhöõng toàn taïi trong hoaït ñoäng cho vay theo haïn möùc tín duïng.51 TOÙM LÖÔÏC CHÖÔNG 2.54 CHÖÔNG 3: GIAÛI PHAÙP NAÂNG CAO HIEÄU QUAÛ VAØ MÔÛ ROÄNG CHO VAY THEO HAÏN MÖÙC TÍN DUÏNG ÑOÁI VÔÙI CAÙC DOANH NGHIEÄP NHOÛ VAØ VÖØA TAÏI NHNo & PTNT VIEÄT NAM.1 MUÏC TIEÂU CUÛA CAÙC NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI VIEÄT NAM ÑEÁN NAÊM 2010.2 ÑÒNH HÖÔÙNG PHAÙT TRIEÅN CUÛA NHNo & PTNT VIEÄT NAM ÑEÁN NAÊM 2010.1 Muïc tieâu toång quaùt.2 Muïc tieâu cuï theå.3 Moät soá chæ tieâu cuï theå: .3 ÑÒNH HÖÔÙNG PHAÙT TRIEÅN CAÙC DOANH NGHIEÄP NHOÛ VAØ VÖØA ÔÛ VIEÄT NAM ÑEÁN NAÊM 2010.1 Boái caûnh kinh teá – xaõ hoäi giai ñoïan 2006 – 2010.2 Muïc tieâu phaùt trieån doanh nghieäp nhoû vaø vöøa giai ñoïan 2006 – 2010.3 Nhieäm vuï chuû yeáu ñoái vôùi ngaønh ngaân haøng giai ñoïan 2006 – 2010.4 GIAÛI PHAÙP NAÂNG CAO HIEÄU QUAÛ VAØ MÔÛ ROÄNG CHO VAY THEO HAÏN MÖÙC TÍN DUÏNG ÑOÁI VÔÙI CAÙC DOANH NGHIEÄP NHOÛ VAØ VÖØA TAÏI NHNo & PTNT VIEÄT NAM.1 Caùc giaûi phaùp vó moâ mang tính hoã trôï.2 Caùc giaûi phaùp mang tính nghieäp vuï ñoái vôùi NHNo & PTNT Vieät Nam.5 NHÖÕNG ÑEÀ XUAÁT KIEÁN NGHÒ.1 Ñoái vôùi Chính phuû.2 Ñoái vôùi Ngaân haøng Nhaø nöôùc.73 TOÙM LÖÔÏC CHÖÔNG 3. Taøi lieäu tham khaûo. -5- DANH MUÏC CAÙC CHÖÕ VIEÁT TAÉT DN Doanh nghieäp DNNN Doanh nghieäp Nhaø Nöôùc DNTN Doanh nghieäp tö nhaân DNNVV Doanh nghieäp nhoû vaø vöøa HMTD Haïn möùc tín duïng HÑTD Hôïp ñoàng tín duïng HÑQT Hoäi ñoàng quaûn trò NHTM Ngaân haøng Thöông maïi NHNo & PTNT VN Ngaân Haøng Noâng Nghieäp vaø Phaùt trieån Noâng thoân Vieät Nam DANH MUÏC CAÙC BAÛNG Baûng 2.1: Tình hình chung veà huy ñoäng voán .2: Tình hình chung veà dö nôï .3: Tình hình phaân loïai cho vay DNNVV theo ngaønh kinh teá ñeán 31/12/2006 .4: Cô caáu dö nôï theo phöông thöùc cho vay giai ñoaïn 2003 -2006.1: Toùm taét caùc muïc tieâu taøi chính vaø an toøan hoïat ñoäng ñeán naêm 2010. Tính caáp thieát cuûa vieäc nghieân cöùu ñeà taøi.
Vieät Nam chính thöùc trôû thaønh thaønh vieân WTO, môû ra cô hoäi cho phaùt trieån kinh teá, hoäi nhaäp saâu roäng vaøo neàn kinh teá theá giôùi. Vieäc xuaát hieän, hình thaønh caùc taäp ñoøan kinh teá, taäp ñoøan ña quoác gia seõ taïo ra cô hoäi cho söï ra ñôøi caùc DNNVV hoïat ñoäng theo hình thöùc xaâu chuoãi, dòch vuï, gia coâng, phaân phoái… Ñeà taøi nghieân cöùu nhaèm goùp phaàn taïo ñieàu kieän thuaän lôïi cho caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa tieáp caän nguoàn voán tín duïng chính thöùc, cuõng laø taïo theâm nguoàn löïc taøi chính ñeå caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa phaùt trieån theo chuû tröông chung cuûa Chính phuû ñeán naêm 2010. Tröôùc nhöõng vaán ñeà caáp thieát veà voán ñeå hoã trôï cho caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa (DNNVV) vaø söï löïa choïn phöông thöùc cho vay phuø hôïp, hieäu quaû cho ñoái töôïng naøy, toâi choïn ñeà taøi: “Cho vay theo haïn möùc tín duïng ñoái vôùi caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa taïi NHNo & PTNT Vieät Nam – Thöïc traïng vaø giaûi phaùp” 2. Muïc tieâu nghieân cöùu.
Phaân tích thöïc traïng hoïat ñoäng cho vay theo haïn möùc tín duïng, töø ñoù ñeà ra caùc giaûi phaùp ñeå naâng cao hieäu quaû vaø môû roäng cho vay theo haïn möùc tín duïng ñoái vôùi caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa taïi heä thoáng NHNo & PTNT Vieät Nam. Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu. ¾ Ñoái töôïng nghieân cöùu. -7- - Nghieân cöùu lyù luaän cuûa tín duïng ngaân haøng, phöông thöùc cho vay theo haïn möùc tín duïng.
- Nghieân cöùu thöïc traïng hoïat ñoäng cho vay theo haïn möùc tín duïng cuûa Ngaân haøng noâng nghieäp vaø phaùt trieån noâng thoân Vieät Nam. - Nghieân cöùu nhu caàu voán tín duïng ñeå phaùt trieån cuûa caùc DNNVV ñeán 2010, ñeå töø ñoù thoâng qua phöông thöùc cho vay theo haïn möùc tín duïng ñaùp öùng kòp thôøi nhu caàu voán vaø ñoàng thôøi laø söï taêng tröôûng dö nôï, oån ñònh nguoàn voán, taêng thu dòch vuï vaø haïn cheá toái thieåu ruûi ro tín duïng. ¾ Phaïm vi nghieân cöùu. Veà khoâng gian: Heä thoáng NHNo & PTNT Vieät Nam.
Veà thôøi gian: töø naêm 2001 ñeán nay. Phöông phaùp nghieân cöùu. Chuû yeáu döïa vaøo kieán thöùc caùc moân kinh teá taøi chính ngaân haøng. Vieäc phaân tích soá lieäu döïa treân phöông phaùp phaân tích, toång hôïp, so saùnh, thoáng keâ vaø logic hoïc.
Noäi dung vaø keát caáu cuûa luaän vaên. Ngoøai phaàn môû ñaàu, keát luaän, taøi lieäu tham khaûo, phuï luïc, luaän vaên goàm 3 chöông chính: Chöông 1: Toång quan veà cho vay theo haïn möùc tín duïng vaø DNNVV. Chöông 2: Thöïc traïng hoïat ñoäng cho vay theo haïn möùc tín duïng ñoái vôùi caùc DNNVV taïi NHNo & PTNT Vieät Nam. Chöông 3: Giaûi phaùp naâng cao hieäu quaû vaø môû roäng cho vay theo haïn möùc tín duïng ñoái vôùi caùc DNNVV taïi NHNo & PTNT Vieät Nam.
-8- CHÖÔNG 1 TOÅNG QUAN VEÀ CHO VAY THEO HAÏN MÖÙC TÍN DUÏNG VAØ DOANH NGHIEÄP NHOÛ VAØ VÖØA. TÍN DUÏNG VAØ VAI TROØ CUÛA TÍN DUÏNG NGAÂN HAØNG. Tín duïng ra ñôøi töø khi xaõ hoäi coù söï phaân coâng lao ñoäng vaø xuaát hieän cheá ñoä tö höõu veà tö lieäu saûn xuaát. Cuøng vôùi söï tan raõ cuûa cheá ñoä coäng saûn nguyeân thuûy caùc quan heä saûn xuaát môùi ra ñôøi, löïc löôïng saûn xuaát phaùt trieån laø ñieàu kieän cho söï phaân coâng lao ñoäng phaùt trieån, hình thaønh söï phaân hoaù xaõ hoäi: cuûa caûi taäp trung vaøo tay ngöôøi giaøu, coù quyeàn theá, trong khi ñoù coù ngöôøi ngheøo khoâng ñuû thu nhaäp ñeå ñaùp öùng nhu caàu toái thieåu cuûa ñôøi soáng.
Maët khaùc, do ñieàu kieän thieân nhieân, ñieàu kieän saûn xuaát luoân luoân coù ruûi ro ñoøi hoûi phaûi coù söï vay möôïn nhau ñeå ñieàu hoaø cuoäc soáng; do vaäy, hình thöùc Tín duïng sô khai baèng hieän vaät xuaát hieän. Saûn xuaát haøng hoùa ngaøy caøng phaùt trieån thì quan heä Tín duïng caøng ñöôïc môû roäng, do nhu caàu veà ñaàu tö tìm kieám lôïi nhuaän, nhu caàu tieâu duøng ngaøy caøng gia taêng. Maët khaùc, ñaëc ñieåm tuaàn hoaøn voán cuûa töøng Xí nghieäp, toå chöùc kinh teá traûi qua caùc giai ñoaïn, bieåu hieän döôùi caùc hình thaùi khaùc nhau; cuøng thôøi ñieåm, coù nhöõng xí nghieäp ñang taïm thôøi coù voán nhaøn roãi (thöøa voán), nhöng xí nghieäp, toå chöùc kinh teá khaùc laïi coù nhu caàu boå sung nguoàn voán. Do ñoù, ñoøi hoûi phaûi coù Tín duïng laøm caàu noái trung gian giöõa nôi thöøa vaø nôi thieáu.
Tín duïng toàn taïi trong nhieàu phöông thöùc saûn xuaát khaùc nhau, nhöng baát kyø phöông thöùc naøo, tín duïng bieåu hieän ra ngoaøi nhö laø söï vay möôïn -9- laãn nhau taïm thôøi moät soá tieàn teä. Baûn chaát cuûa tín duïng ñöôïc bieåu hieän trong quaù trình hoaït ñoäng cuûa tín duïng vaø moái quan heä cuûa noù vôùi quaù trình taùi saûn xuaát. Khaùi nieäm vaø baûn chaát cuûa tín duïng. Qua nhöõng lyù luaän ñaõ trình baøy neâu treân, daãn ñeán khaùi nieäm: Tín duïng laø moät quan heä kinh teá giöõa ngöôøi cho vay vaø ngöôøi ñi vay, laø söï chuyeån nhöôïng quyeàn söû duïng moät löôïng giaù trò hay hieän vaät theo nhöõng ñieàu kieän maø hai beân thoaû thuaän.
Quan heä kinh teá treân ñöôïc thoâng qua vaän ñoäng giaù trò voán tín duïng qua caùc giai ñoaïn: - Giai ñoaïn phaân phoái voán Tín duïng: ÔÛ giai ñoaïn naøy voán tieàn teä hoaëc giaù trò vaät tö haøng hoaù ñöôïc chuyeån töø ngöôøi naøy ñeán ngöôøi khaùc, baèng haønh vi cho vay vaø ñi vay. - Giai ñoaïn söû duïng voán Tín duïng: ÔÛ giai ñoaïn naøy voán vay ñöôïc söû duïng tröïc tieáp (neáu vay baèng hieän vaät) hoaëc voán vay ñöôïc söû duïng ñeå mua haøng hoaù (vay baèng tieàn) ñeå thoûa maõn nhu caàu saûn xuaát hoaëc tieâu duøng cuûa ngöôøi ñi vay. Tuy nhieân, ngöôøi ñi vay khoâng coù quyeàn sôû höõu veà giaù trò ñoù, maø chæ coù quyeàn söû duïng taïm thôøi trong moät thôøi gian nhaát ñònh. - Giai ñoaïn hoaøn traû voán Tín duïng: Laø giai ñoaïn keát thuùc moät voøng tuaàn hoaøn cuûa tín duïng nghóa laø sau khi hoaøn thaønh moät chu kyø saûn xuaát T-H-T ñeå trôû veà hình thaùi tieàn teä; voán tín duïng ñöôïc ngöôøi vay hoaøn traû cho ngöôøi cho vay.
- 10 - Nhö vaäy, baûn chaát cuûa tín duïng laø hoaøn traû vaø laø cô sôû ñeå phaân bieät vôùi phaïm truø kinh teá khaùc, laø quaù trình quay trôû veà vôùi tö caùch laø moät löôïng giaù trò vaän ñoäng, cho neân söï hoaøn traû luoân luoân phaûi ñaûm baûo giaù trò vaø coù phaàn taêng theâm döôùi hình thöùc lôïi töùc. Trong tröôøng hôïp coù laïm phaùt söï hoaøn traû veà maët giaù trò cuõng phaûi ñöôïc toân troïng, thoâng qua cô cheá ñieàu tieát baèng laõi suaát. Chöùc naêng cuûa tín duïng.1 Chöùc naêng taäp trung vaø phaân phoái laïi voán tieàn teä.