Đổi mới hoạt động giám sát ngân hàng thương mại tại NHNN Việt Nam

Chuyên khảo kinh tế phân tích Đổi mới hoạt động giám sát các ngân hàng thương mại của nhnn việt nam, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Hoàng Thị Hằng
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Thị Tuyết Mai
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Ngân hàng
• Đề tài: Đổi mới hoạt động giám sát ngân hàng thương mại tại NHNN Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn

Tóm tắt

I. Tổng Quan Đổi Mới Giám Sát Ngân Hàng TM Tại NHNN VN

Hoạt động giám sát ngân hàng là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn và hiệu quả của hệ thống tài chính. Trong bối cảnh số lượng ngân hàng tăng nhanh, hoạt động ngày càng phức tạp, và hạ tầng công nghệ thông tin chưa theo kịp, việc đổi mới giám sát ngân hàng trở nên cấp thiết. Các cuộc khủng hoảng tài chính ngân hàng liên tiếp xảy ra càng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc này. Luận văn này tập trung vào đổi mới hoạt động giám sát ngân hàng thương mại (NHTM) tại Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), nhằm góp phần vào sự phát triển lành mạnh và an toàn của hệ thống ngân hàng. Theo nghĩa rộng, giám sát ngân hàng là hoạt động của cơ quan Nhà nước có chức năng thực hiện giám sát ngân hàng nhằm bảo bảo đảm cho sự an toàn và lành mạnh của hệ thống các tổ chức tài chính.

1.1. Bản Chất và Mục Tiêu của Giám Sát Ngân Hàng TM

Giám sát ngân hàng, theo nghĩa hẹp, là hoạt động giám sát từ xa nhằm phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời rủi ro gây mất an toàn hoạt động ngân hàng. Hoạt động này mang tính quyền lực Nhà nước, thường xuyên và liên tục, nhằm đảm bảo sự an toàn, tránh đổ vỡ hệ thống, duy trì ổn định và lòng tin. Cùng với sự phát triển của khu vực tài chính nói chung và ngân hàng nói riêng với hàng loạt các loại hình dịch vụ hiện đại đi kèm với nhiều rủi ro, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, tự do hóa thương mại dịch vụ tài chính và mở cửa thị trường là những thách thức mà các NHTM trong nước phải đối mặt cũng như sự phát triển của các tập đoàn tài chính - ngân hàng và đa dạng hóa các kênh phân phối sản phẩm dịch vụ tài chính, việc đổi mới hoạt động giám sát ngân hàng là vố cùng cần thiết.

1.2. Các Mô Hình Giám Sát Ngân Hàng TM Trên Thế Giới

Hiện tại chưa có một mô hình thống nhất giám sát hệ thống NHTM đối với các quốc gia trên thế giới. Có thể phân loại mô hình giám sát các NHTM theo các tiêu chí khác nhau: Phân loại dựa trên tiêu chí về vị trí của NHTW trong việc thực hiện giám sát có thể chia thành 2 nhóm: nhóm những nước mà NHTW đóng vai nhà độc quyền về giám sát ngân hàng; nhóm các nước NHTW không có trách nhiệm hoặc không phải là cơ quan duy nhất chịu trách nhiệm về giám sát ngân hàng. Phân loại mô hình giám sát ngân hàng theo phạm vi giám sát có thể chia thành 04 nhóm: Mô hình giám sát hợp nhất; Mô hình giám sát theo định chế; Mô hình giám sát theo chức năng; Mô hình giám sát lưỡng đỉnh.

II. Thách Thức Thực Trạng Giám Sát Ngân Hàng TM Tại NHNN

NHNN Việt Nam thực hiện chức năng quản lý nhà nước về tiền tệ, hoạt động ngân hàng và ngoại hối. Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng (CQTTGSNH) trực thuộc NHNN, thực hiện thanh tra hành chính, thanh tra chuyên ngành và giám sát chuyên ngành về ngân hàng. Mô hình giám sát ngân hàng Việt Nam là mô hình giám sát chuyên ngành do NHTW thực hiện. Tuy nhiên, chất lượng hoạt động giám sát còn nhiều hạn chế do nhiều yếu tố khách quan và chủ quan. Theo tài liệu gốc, số lượng các ngân hàng ngày càng tăng, hoạt động ngân hàng ngày càng đa dạng và phức tạp, trong khi hệ thống hạ tầng công nghệ thông tin chưa theo kịp với trình độ phát triển của các NHTM, mô hình giám sát, cơ chế, phương pháp giám sát chưa phù hợp khiến cho chất lượng hoạt động giám sát đối với các NHTM của NHNN Việt Nam chưa đạt được hiệu quả cao.

2.1. Quy Trình và Nội Dung Giám Sát Ngân Hàng Hiện Hành

Quy trình giám sát ngân hàng của NHNN Việt Nam gồm bốn bước: Thu thập thông tin; Rà soát thông tin ban đầu; Phân tích, đánh giá; Kết luận, khuyến nghị. Hoạt động giám sát ngân hàng được thực hiện theo các nội dung là giám sát tuân thủ, giám sát trên cơ sở rủi ro và giám sát ngân hàng theo CAMELS. Tuy nhiên, phương thức giám sát tuân thủ vẫn được thực hiện chủ yếu, giám sát trên cơ sở rủi ro, giám sát theo CAMELS mới chỉ bước đầu được thực hiện nên việc đánh giá rủi ro còn sơ sài, chưa thực sự đánh giá được rủi ro tiềm ẩn trong hoạt động ngân hàng.

2.2. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Giám Sát Ngân Hàng TM

Hoạt động giám sát các NHTM của NHNN Việt Nam chịu một số tác động: Kinh tế, chính trị, chính sách, văn bản pháp luật, mô hình tổ chức, năng lực của cán bộ thực hiện giám sát, hạ tầng công nghệ thông tin và đặc điểm hoạt động của NHTM Việt Nam. Một số văn bản quy định về trình tự, thủ tục giám sát ngân hàng, quy định thay thế Thông tư 13/2010/TT-NHNN, Thông tư về xếp hạng ngân hàng, Thông tư về quy trình, thủ tục giám sát ngân hàng vẫn chưa vi ban hành khiến cho cơ sở pháp lý cho việc thực hiện giám sát ngân hàng còn thiếu, chưa đồng bộ gây khó khăn cho cán bộ giám sát.

2.3. Đánh Giá Chung về Hiệu Quả Giám Sát Ngân Hàng TM

Hoạt động giám sát NHTM đã đạt được một số thành tựu như: mô hình tổ chức tương đối phù hợp, NHNN chủ động xây dựng cơ chế, chính sách, giám sát phần lớn các NHTM, hệ thống thông tin quản lý dần hoàn thiện, phương pháp giám sát từ xa trên cơ sở rủi ro dựa trên hệ thống chỉ tiêu CAMELS đã được xây dựng, hoạt động giám sát đã đóng góp một phần quan trọng trong việc củng cố chất lượng cho hoạt động thanh tra tại chỗ và chất lượng đội ngũ cán bộ giám sát được nâng cao. Tuy nhiên, vẫn còn hạn chế như: các NHTM chưa được giám sát một cách chặt chẽ và toàn diện, hoạt động giám sát của NHNN Việt Nam chưa chú trọng vào hoạt động cảnh báo sớm rủi ro trong hoạt động của các NHTM và NHNN còn yếu và lỏng lẻo trong việc giám sát dựa trên cơ sở giám sát hợp nhất tất cả các lĩnh vực hoạt động của các NHTM.

III. Giải Pháp Đổi Mới Quy Trình Giám Sát Ngân Hàng TM Tại NHNN

Để nâng cao hiệu quả giám sát ngân hàng, cần có các giải pháp đồng bộ. Định hướng đổi mới hoạt động giám sát NHTM bao gồm: kiện toàn cơ cấu tổ chức bộ máy CQTTGSNH, xây dựng quan hệ phối hợp giữa NHNN Việt Nam với các Bộ, ngành và cơ quan nước ngoài, xây dựng nội dung hoạt động thanh tra, giám sát ngân hàng trên cơ sở kết hợp thanh tra, giám sát tuân thủ với thanh tra, giám sát rủi ro trong hoạt động của các TCTD.

3.1. Hoàn Thiện Cơ Cấu Tổ Chức CQTTGSNH

Cần nhanh chóng đẩy nhanh quá trình xây dựng CQTTGSNH theo mô hình Tổng cục thuộc NHNN nhằm nâng cao tính độc lập của CQTTGSNH. Theo tài liệu gốc, đến nay, hệ thống thanh tra, giám sát ngân hàng chưa được tổ chức theo nguyên tắc tập trung, thống nhất thành hệ thống tư trung ương đến địa phương và cơ chế phối hợp giữa CQTTGSH và NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương vẫn chưa thực sự chặt chẽ khiến cho hoạt động giám sát ngân hàng vẫn còn chồng chéo và chưa thực sự hiệu quả.

3.2. Tối Ưu Quy Trình Giám Sát Ngân Hàng TM

Quy trình giám sát ngân hàng mang tính liên tục, cần có sự kết hợp chặt chẽ giữa các đơn vị trong CQTTGSNH, đặc biệt giữa giám sát từ xa và thanh tra tại chỗ theo một chu trình khép kín: nhận dạng rủi ro – đo lường rủi ro – quản lý rủi ro và xử lý rủi ro.

3.3. Đổi Mới Phương Pháp Giám Sát An Toàn Ngân Hàng

NHNN Việt Nam cần tập trung đẩy nhanh việc tiến hành xây dựng và thực hiện triển khai phương pháp giám sát theo CAMELS, đồng thời từng bước chuẩn bị các yếu tố cần thiết cho việc chuyển đổi từ phương pháp giám sát CAMELS sang giám sát trên cơ sở rủi ro. Theo tài liệu gốc, phương thức giám sát tuân thủ vẫn được thực hiện chủ yếu, giám sát trên cơ sở rủi ro, giám sát theo CAMELS mới chỉ bước đầu được thực hiện nên việc đánh giá rủi ro còn sơ sài, chưa thực sự đánh giá được rủi ro tiềm ẩn trong hoạt động ngân hàng.

IV. Nâng Cao Chất Lượng Giám Sát Ngân Hàng TM Tại NHNN

Để nâng cao chất lượng giám sát ngân hàng, cần chú trọng đến nội dung giám sát, đội ngũ cán bộ và hạ tầng công nghệ thông tin. Việc thống nhất nội dung trong các báo cáo giám sát và nâng cao trình độ, đạo đức nghề nghiệp của cán bộ là rất quan trọng. Ngoài ra, cần hoàn thiện cơ sở hạ tầng thông tin hỗ trợ hoạt động giám sát và tăng cường trao đổi thông tin giữa CQTTGSNH với các NHTM, các đơn vị liên quan và cơ quan GSNH nước ngoài.

4.1. Thống Nhất Nội Dung Giám Sát và Báo Cáo

Nội dung giám sát cần thống nhất theo phương pháp giám sát đã được NHNN Việt Nam lựa chọn trong từng thời kỳ. Khi thực hiện giám sát theo CAMELS thì nội dung trong từng báo cáo giám sát cần được xây dựng theo cấu phần của CAMELS. Khi NHNN Việt Nam chuyển sang phương pháp giám sát dựa trên rủi ro thì nội dung trong từng báo cáo giám sát cũng thống nhất theo tưng loại rủi ro.

4.2. Phát Triển Đội Ngũ Cán Bộ Giám Sát Ngân Hàng

Cần có chính sách thu hút nhân tài, từng bước cải cách chế độ tiền lương có khả năng thu hút cán bộ có năng lực, trình độ, nhạy bén với công việc, đủ sức giám sát và quả lý hoạt động ngân hàng trong giai đoạn hội nhập. NHNN cần có một chuyên gia tư vấn thường tr...

4.3. Đầu Tư Hạ Tầng Công Nghệ Thông Tin

Hiện tại hạ tầng hệ thống công nghệ thông tin của Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng còn đơn giản. Chủ yếu hoạt động xử lý thông tin ở trên các máy trạm, sử dụng phần mềm FoxPro để phân tích dữ liệu, đồng thời đưa dữ liệu vào các công cụ văn phòng khác như Word, Excel để thực hiện xử lý dữ liệu. Với hiện trạng trang bị về hạ tầng công nghệ thông tin hiện tại, hoạt động giám sát ngân hàng chưa đạt hiệu quả cao.

V. Ứng Dụng Giám Sát Rủi Ro và An Toàn Hệ Thống Ngân Hàng

Việc đổi mới giám sát ngân hàng cần tập trung vào giám sát rủi ro và đảm bảo an toàn hệ thống ngân hàng. Ứng dụng các chuẩn mực quốc tế như Basel III và tăng cường quản trị rủi ro trong ngân hàng là những yếu tố quan trọng. Đồng thời, cần chú trọng đến ổn định tài chính và phát triển ngân hàng bền vững.

5.1. Giám Sát Rủi Ro Tín Dụng và Nợ Xấu

Cần tăng cường giám sát rủi ro tín dụng và có các biện pháp hiệu quả để xử lý nợ xấu ngân hàng. Theo tài liệu gốc, các NHTM chưa được giám sát một cách chặt chẽ và toàn diện; Thứ hai, hoạt động giám sát của NHNN Việt Nam chưa chú trọng vào hoạt động cảnh báo sớm rủi ro trong hoạt động của các NHTM.

5.2. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Giám Sát Ngân Hàng

Cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong giám sát ngân hàng, bao gồm cả việc sử dụng Fintech và chuyển đổi số ngân hàng. Điều này giúp nâng cao hiệu quả và giảm chi phí giám sát.

5.3. Tái Cơ Cấu và Thanh Tra Ngân Hàng

Việc tái cơ cấu ngân hàng và tăng cường thanh tra ngân hàng là những biện pháp quan trọng để đảm bảo an toàn hệ thống. Cần có các quy định pháp luật ngân hàng rõ ràng và đồng bộ để hỗ trợ cho hoạt động này.

VI. Tương Lai Phát Triển Giám Sát Ngân Hàng TM Tại NHNN VN

Tương lai của giám sát ngân hàng tại Việt Nam đòi hỏi sự tiếp tục cải cách ngân hàng và hoàn thiện khung pháp lý. Cần tăng cường giám sát hợp nhất và giám sát dựa trên rủi ro. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý và giám sát để đảm bảo an toàn hệ thống ngân hàng và ổn định tài chính.

6.1. Hoàn Thiện Khung Pháp Lý về Ngân Hàng

Cần có các thông tư, nghị định về ngân hàng rõ ràng và đồng bộ để hỗ trợ cho hoạt động giám sát. Theo tài liệu gốc, một số văn bản quy định về trình tự, thủ tục giám sát ngân hàng, quy định thay thế Thông tư 13/2010/TT-NHNN, Thông tư về xếp hạng ngân hàng, Thông tư về quy trình, thủ tục giám sát ngân hàng vẫn chưa vi ban hành khiến cho cơ sở pháp lý cho việc thực hiện giám sát ngân hàng còn thiếu, chưa đồng bộ gây khó khăn cho cán bộ giám sát.

6.2. Tăng Cường Hợp Tác Quốc Tế trong Giám Sát

Cần tăng cường hợp tác quốc tế trong giám sát ngân hàng để học hỏi kinh nghiệm và nâng cao năng lực giám sát. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

6.3. Đánh Giá Hiệu Quả Hoạt Động Ngân Hàng

Cần có các phương pháp đánh giá hiệu quả hoạt động ngân hàng chính xác và khách quan để hỗ trợ cho công tác giám sát. Điều này giúp phát hiện sớm các vấn đề và đưa ra các biện pháp xử lý kịp thời.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 KHUNG LÝ THUYẾT VỀ HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT NHTM 1. Hoạt động giám sát NHTM 1. Khái niệm Thuật ngữ giám sát ngân hàng theo nghĩa rộng, được hiểu là tất cả các hoạt động nhằm bảo đảm cho sự an toàn và lành mạnh của hệ thống các tổ chức tài chính, bao gồm: định chế, cấp phép, giám sát từ xa, thanh tra tại chỗ và cưỡng chế thực thi các hành động chỉnh sửa kịp thời (thực hiện các quyền năng thanh tra giám sát). Trong một số trường hợp, thuật ngữ này cũng bao hàm cả các hoạt động như: thu thập và xử lý thông tin tín dụng, đánh giá và xếp hạng TCTD, bảo hiểm tiền gửi, bảo vệ người sử dụng dịch vụ tài chính ngân hàng, chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố, … Tổ chức giám sát ngân hàng thông thường phải đảm đương 4 nhóm nhiệm vụ chính sau: (i) Định chế và sàng lọc đăng ký (Regulation and policy); (ii) Giám sát cẩn trọng vi mô (Micro-prudential supervision); (iii) Giám sát cẩn trọng vĩ mô (Macro-prudential supervision): Phân tích tác động và lợi ích - chi phí của các cơ chế, chính sách quản lý hiện hành hoặc đang được đề xuất ban hành; Phân tích, dự báo khuynh hướng phát triển của hệ thống NH và hệ thống tài chính, cả trong nước, khu vực và quốc tế; Quản lý rủi ro hệ thống; (iv) Phát triển hoạt động ngân hàng (Banking development), bao gồm cả việc bảo vệ khách hàng sử dụng dịch vụ tài chính – ngân hàng.

[4] “Giám sát ngân hàng là hoạt động của NHNN Việt Nam trong việc thu thập, tổng hợp, phân tích thông tin về đối tượng GSNH thông qua hệ thống thông tin, báo cáo nhằm phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời rủi ro gây mất an toàn hoạt động ngân hàng, vi phạm quy định an toàn hoạt động ngân hàng và các quy định khác của pháp luật có liên quan.” [16] 7 “Thanh tra ngân hàng là hoạt động thanh tra của NHNN Việt Nam đối với các đối tượng thanh tra ngân hàng trong việc chấp hành pháp luật về tiền tệ và ngân hàng.” [16] Từ các nhận định trên có thể thấy thuật ngữ giám sát ngân hàng quy định tại Luật NHNN Việt Nam năm 2010 bó hẹp trong hoạt động giám sát từ xa (off – site), không bao gồm hoạt động thanh tra tại chỗ (on – site), hoạt động cấp phép và việc ban hành các văn bản pháp luật quy định về an toàn của ngân hàng. Tóm lại: Theo nghĩa rộng, giám sát ngân hàng là hoạt động của cơ quan Nhà nước có chức năng thực hiện GSNH nhằm bảo bảo đảm cho sự an toàn và lành mạnh của hệ thống các tổ chức tài chính, bao gồm: định chế, cấp phép, giám sát từ xa, thanh tra tại chỗ đối với các TCTD và hoạt động ngân hàng của các tổ chức khác. Theo nghĩa hẹp, giám sát ngân hàng có thể chỉ được hiểu là hoạt động giám sát từ xa của cơ quan Nhà nước có chức năng thực hiện giám sát, nhằm phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời rủi ro gây mất an toàn hoạt động ngân hàng, vi phạm quy định an toàn hoạt động ngân hàng và các quy định khác của pháp luật có liên quan. Mục đích của hoạt động giám sát NHTM Mặc dù với mô hình tổ chức hoạt động giám sát không thống nhất giữa các quốc gia nhưng hoạt động giám sát ngân hàng nhìn chung đều có cùng mục đích: Thứ nhất, hoạt động giám sát ngân hàng nhằm đảm bảo sự an toàn và lành mạnh, tránh sự đổ vỡ của hệ thống ngân hàng.

Thông qua hoạt động giám sát hoạt động của các NHTM, cơ quan giám sát phát hiện, đánh giá được những rủi ro, vi phạm trong hoạt động ngân hàng từ đó đưa ra những cảnh bảo, quy định về giới hạn, tỷ lệ an toàn trong hoạt động ngân hàng; khuyến nghị, yêu cầu ngân hàng thực hiện các biện pháp hạn chế rủi ro, xử lý vi phạm trong hoạt động ngân hàng từ đó đảm bảo hoạt động của các ngân hàng an toàn, lành mạnh Thứ hai, thông qua hoạt động giám sát, Cơ quan giám sát ngân hàng duy trì sự ổn định và lòng tin của các bên đối với hệ thống tài chính, nhờ đó giảm được rủi ro cho bên gửi tiền và các bên cho vay khác. Đặc trưng của hoạt động giám sát NHTM 1. Gắn liền với quản lý Nhà nước Chu trình quản lý Nhà nước từ ban hành chính sách, văn bản pháp luật đến việc thực hiện các quy định của pháp luật và tiến hành kiểm tra, thanh tra, giám sát việc thực hiện. Cũng như các hoạt động giám sát khác, với tư cách là chức năng, là giai đoạn của chu trình quản lý Nhà nước, hoạt động giám sát ngân hàng gắn liền với quản lý Nhà nước.

Hoạt động giám sát ngân hàng được thực hiện bởi Cơ quan Nhà nước có chức năng và thẩm quyền thực hiện giám sát, có thể là Ngân hàng trung ương, Bộ Tài chính hoặc Cơ quan giám sát chuyên biệt. Cơ quan giám sát ngân hàng giám sát việc chấp hành các quy định của pháp luật của các NHTM là thực hiện một khâu trong chu trình quản lý Nhà nước. Mang tính quyền lực Nhà nước Chức năng, quyền hạn của Cơ quan giám sát ngân hàng được quy định tại các văn bản pháp luật. Khi thực hiện hoạt động giám sát, Cơ quan giám sát ngân hàng nhân danh quyền lực Nhà nước có quyền bắt buộc NHTM thực hiện báo cáo tình hình hoạt động của đơn vị mình.

Qua kết quả giám sát, khi phát hiện sai sót, gian lận hoặc vi phạm pháp luật về hoạt động ngân hàng theo quy định của pháp luật, Cơ quan giám sát ngân hàng có quyền xử phạt vi phạm, yêu cầu ngân hàng thực hiện các biện pháp chỉnh sửa hoặc chuyển cơ quan điều tra theo quy định của pháp luật. Thường xuyên, liên tục Diễn biến nền kinh tế ở mỗi quốc gia cũng như toàn cầu liên tục thay đổi, theo đó hệ thống ngân hàng năng động và phát triển không ngừng để đáp ứng sự phát triển của nền kinh tế. Các dịch vụ ngân hàng mới hình thành có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro có thể tạo ra những cú sốc đối với hệ thống ngân hàng, tài chính, dẫn chứng cụ thể là dịch vụ cho vay dưới chuẩn bắt nguồn từ Mỹ không những dẫn tới sự sụp đổ của hàng loạt ngân hàng lớn tại nước này mà còn gây ra cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Hơn nữa, với sự phát triển của kinh tế - tài chính trong nền kinh tế thị trường, những biến động tài chính xảy ra nhiều hơn, với quy mô 9 ngày càng lớn hơn, phức tạp và khó dự đoán hơn.

Do đó, để có thể kịp thời phát hiện những rủi ro trong hoạt động của các NHTM cũng như rủi ro trong hệ thống ngân hàng tài chính, hoạt động GSNH phải được thực hiện thường xuyên, liên tục. Sự cần thiết phải đổi mới hoạt động giám sát NHTM Bên cạnh những hạn chế trong nội tại cơ quan giám sát ngân hàng, những yếu tố từ bên ngoài tác động đến hoạt động giám sát ngân hàng dẫn tới việc đổi mới hoạt động giám sát ngân hàng là tất yếu. Thứ nhất, sự phát triển của khu vực tài chính nói chung và ngân hàng nói riêng với hàng loạt các loại hình dịch vụ hiện đại đi kèm với nhiều rủi ro. Sự ra đời của các sản phẩm dịch vụ ngân hàng đa tiện ích như ATM, Internet Banking, Home Banking, PC Banking, Mobile Banking, Visa.

là những bước tiến bộ đáng kể của các NHTM Việt Nam trong việc ứng dụng công nghệ thông tin, viễn thông hiện đại. Tuy nhiên, bên cạnh những tiện ích mà các dịch vụ đã mang lại, điều không thể phủ nhận được là các rủi ro đi kèm lớn hơn. Bên cạnh những rủi ro về tác nghiệp và công nghệ theo sau các dịch vụ thương mại điện tử (nạn hacker đối với phần mềm ngân hàng, dịch vụ ngân hàng ảo, vấn đề về bảo mật thông tin,.) còn có các rủi ro tiềm ẩn hết sức lo ngại đối với một hệ thống quản trị, điều hành còn yếu như ở Việt Nam. Chỉ đơn thuần phương pháp thanh tra tuân thủ thị khả năng ngăn chặn, đặc biệt là phòng ngừa rủi ro hữu hiệu khó có thể đáp ứng được.

Thứ hai, môi trường hoạt động của hệ thống ngân hàng hiện nay tiềm ẩn nhiều rủi ro. Với tính chất phức tạp và thường xuyên biến động của nền kinh tế thị trường, mở cửa nền kinh tế, những biến động bất thường về kinh tế, chính trị của thế giới đểu tác động không nhỏ tới nền kinh tế của mỗi nước, trong đó có Việt Nam. Đó cũng là một trong những nguyên nhân tạo nguy cơ rủi ro cho các NHTM. Các ngân hàng luôn phải đối mặt với những rủi ro tiềm ẩn như rủi ro tín dụng, rủi ro thanh khoản, rủi ro thị trường, rủi ro hoạt động.

Trong đó rủi ro tín dụng là điều đặc biệt quan tâm hiện nay đối với hệ thống NHTM Việt Nam. Với tốc độ tăng trưởng tín dụng nhanh trong những năm qua cùng với năng lực quản trị rủi ro yếu kém trong môi trường kinh doanh nhiều rủi ro, khiến cho các ngân hàng phải đối mặt với mức độ rủi ro tín dụng không nhỏ. 10 Thứ ba, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, tự do hóa thương mại dịch vụ tài chính và mở cửa thị trường là những thách thức mà các NHTM trong nước phải đối mặt. Hội nhập kinh tế quốc tế và tự do hóa thương mại dịch vụ tài chính mở ra nhiều cơ hội cho các NHTM Việt Nam, tạo điều kiện để hệ thống ngân hàng Việt Nam tranh thủ được các nguồn vốn, tiếp thu công nghệ hiện đại, trình độ tiên tiến của các nước trên thế giới.

Đồng thời hội nhập kinh tế quốc tế buộc các ngân hàng Việt Nam phải tự vươn lên để tồn tại và phát triển, mức độ cạnh tranh trên thị trường tài chính trong nước tăng lên, đồng thời đặt các TCTD và thị trường tài chính Việt Nam tước những rủi ro ngoại sinh lớn hơn, chẳng hạn tác động của sự biến động bất lợi của tỷ giá, lãi suất, chu chuyển vốn trên thị trường quốc tế, khủng hoảng tài chính, thị trường tài chính trong nước bị thao túng. Thị trường tài chính Việt Nam là một phần của thị trường tài chính khu vực và quốc tế, hệ thống ngân hàng Việt Nam chịu ảnh hướng trực tiếp và dễ bị tổn thương hơn từ những biến động bất lợi từ thị trường tài chính khu vực và quốc tế. Do đó, NHNN cần phải có đủ năng lực giám sát hoạt động ngân hàng.