Lêi nãi ®Çu Trong sù nghiÖp x©y dùng ®Êt níc, c«ng nghiÖp ®iÖn n¨ng gi÷ mét vai trß quan trong, bëi v× ®iÖn n¨ng lµ nguån n¨ng lîng ®îc dïng réng r·i trong tÊt c¶ c¸c ngµnh kinh tÕ quèc d©n vµ nhu cÇu sinh ho¹t cña con ngêi. Do ®ã, khi x©y dùng mét nhµ m¸y, xÝ nghiÖp, c¸c khu chÕ xuÊt, c¸c khu kinh tÕ hay mét thµnh phè míi ®iÒu ®Çu tiªn ta ph¶i nghÜ tíi lµ x©y dùng hÖ thèng cung cÊp ®iÖn ®Ó phôc vô nhu cÇu s¶n xuÊt, sinh ho¹t cña khu vùc ®ã. §Æc biÖt, trong sù nghiÖp c«ng nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc hiÖn nay ngµnh c«ng nghiÖp cña ta kh«ng ngõng ®îc ph¸t triÓn vµ më réng víi nh÷ng nhµ m¸y, xÝ nghiÖp … cã c«ng nghÖ ngµy cµng tiªn tiÕn ®îc x©y dùng. G¾n liÒn víi nã lµ hÖ thèng cung cÊp ®iÖn ®ßi hái tÝnh kü thuËt ngµy cµng cao còng ®îc thiÕt kÕ vµ x©y dùng.
Lµ mét sinh viªn chuyªn ngµnh hÖ thèng ®iÖn, sau 5 n¨m häc t¹i trêng, em ®îc giao nhiÖm vô thiÕt kÕ tèt nghiÖp víi ®Ò tµi: “Thiết kế cung cấp điện cho nhà máy sản xuất máy kéo” Qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®å ¸n ®· gióp em cã nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ c«ng t¸c thiÕt kÕ vµ vËn hµnh hÖ thèng cung cÊp ®iÖn. §ã lµ mét hÖ thèng gåm c¸c kh©u s¶n xuÊt, truyÒn t¶i vµ ph©n phèi ®iÖn n¨ng. 1 Giíi thiÖu chung vÒ nhµ m¸y Nhµ m¸y s¶n xuÊt m¸y kÐo lµ mét nhµ m¸y thuéc ngµnh c«ng nghiÖp nÆng, s¶n phÈm cña nhµ m¸y chÕ t¹o lµ c¸c lo¹i m¸y kÐo, ®ã lµ s¶n phÈm quan träng cung cÊp cho thÞ trêng phôc vô s¶n xuÊt. Nhµ m¸y s¶n xuÊt m¸y kÐo cã quy m« lín, t¬ng ®¬ng mét khu c«ng nghiÖp nhá.Víi quy m« lín nªn s¶n phÈm lµm ra rÊt lín, nhµ m¸y ®îc xÕp vµo hé tiªu thô ®iÖn lo¹i mét cÇn ®¶m b¶o cung cÊp ®iÖn liªn tôc, an toµn.
Nhµ m¸y cã nhiÒu m¸y mãc kh¸c nhau rÊt ®a d¹ng, phøc t¹p nh c¸c lo¹i m¸y khoan, m¸y mµi, m¸y tiÖn ren, c¸c thiÕt bÞ thÝ nghiÖm.c¸c hÖ thèng m¸y mãc nµy cã tÝnh c«ng nghÖ cao vµ hiÖn ®¹i, d©y chuyÒn s¶n xuÊt nhµ m¸y lµ d©y chuyÒn tù ®éng ho¸ cao, ®iÒu khiÓn kiÓm tra s¶n phÈm b»ng c«ng nghÖ th«ng tin.nªn nÕu gi¸n ®o¹n cÊp ®iÖn cã thÓ g©y thiÖt h¹i lín do h háng s¶n phÈm, thËm trÝ cã thÓ g©y ®×nh trÖ s¶n suÊt.Nhµ m¸y s¶n xuÊt m¸y kÐo cã mét sè ®Æc ®iÓm sau : - C¸c thiÕt bÞ trong ph©n xëng cã c«ng suÊt nhá, nhng sè thiÕt bÞ nhiÒu. 2 - Nhµ m¸y lµm viÖc theo chÕ ®é 2 ca, thêi gian sö dông c«ng suÊt cùc ®¹i Tmax = 4500 h, do ®ã ®å thÞ phô t¶i t¬ng ®èi b»ng ph¼ng, hÖ sè ®ång thêi kh¸ cao ( kho¶ng 0,8 – 0,9 ), hÖ sè nhu cÇu còng cao. - Nguån cung cÊp ®iÖn cho nhµ m¸y lÊy tõ tr¹m biÕn ¸p trung gian quèc gia c¸ch nhµ m¸y 7 km, cã c«ng suÊt v« cïng lín.Nguån ®iÖn tr¹m trung gian lµ 35/10 kV. - Trong nhµ m¸y cã ban qu¶n lý vµ phßng thiÕt kÕ, ph©n xëng söa ch÷a c¬ khÝ, kho vËt liÖu lµ phô t¶i lo¹i III, c¸c ph©n xëng s¶n xuÊt cßn l¹i lµ ph©n xëng lo¹i mét 3 Phô t¶i ®iÖn cña nhµ m¸y s¶n xuÊt m¸y kÐo (mÆt b»ng nhµ m¸y sè 6) B¶ng 1.1 - phô t¶i cña nhµ m¸y s¸n suÊt m¸y kÐo Sè trªn mÆt Tªn ph©n xëng C«ng suÊt ®Æt(kW) b»ng 1 Ban qu¶n lý vµ phßng thiÕt 80 kÕ 2 Ph©n xëng c¬ khÝ sè 1 3600 3 Ph©n xëng c¬ khÝ sè 2 3200 4 Ph©n xëng luyÖn kim mµu 1800 5 Ph©n xëng luyÖn kim ®en 2500 6 Ph©n xëng söa ch÷a c¬ khÝ Theo tÝnh to¸n 7 Ph©n xëng rÌn 2100 8 Ph©n xëng nhiÖt luyÖn 3500 4 9 Bé phËn nÐn khÝ 1700 10 Kho vËt liÖu 60 11 ChiÕu s¸ng ph©n xëng Theo diÖn tÝch Néi dung tÝnh to¸n, thiÕt kÕ bao gåm: 1.X¸c ®Þnh phô t¶i tÝnh to¸n cña c¸c ph©n xëng vµ nhµ m¸y.ThiÕt kÕ m¹ng ®iÖn cao ¸p cña nhµ m¸y.ThiÕt kÕ m¹ng ®iÖn h¹ ¸p cho ph©n xëng söa ch÷a c¬ khÝ.ThiÕt kÕ chiÕu s¸ng ph©n xëng söa ch÷a c khÝ .TÝnh to¸n bï Cos cho nhµ m¸y.ThiÕt kÕ tr¹m biÕn ¸p ph©n xëng.ThiÕt kÕ ®êng d©y trung ¸p cÊp ®iÖn cho nhµ m¸y.
5 Ch¬ng I : X¸c ®Þnh phô t¶i tÝnh to¸n 1. §Æt vÊn ®Ò: Phô t¶i tÝnh to¸n lµ phô t¶i gi¶ thiÕt l©u dµi kh«ng ®æi , t¬ng ®- ¬ng víi phô t¶i thùc tÕ (biÕn ®æi) vÒ mÆt hiÖu qu¶ ph¸t nhiÖt hoÆc møc ®é hñy ho¹i c¸ch nhiÖt .Nãi c¸ch kh¸c, phô t¶i tÝnh to¸n còng ®èt nãng thiÕt bÞ lªn tíi nhiÖt ®é t¬ng tù nh phô t¶i thùc tÕ g©y ra, v× vËy chän c¸c thiÕt bÞ theo phô t¶i tÝnh to¸n sÏ ®¶m b¶o cho thiÕt bÞ vÒ mÆt ph¸t nãng. Phô t¶i tÝnh to¸n ®îc sö dông ®Ó lùa chän vµ kiÓm tra thiÕt bÞ trong hÖ thèng cung cÊp ®iÖn nh : m¸y biÕn ¸p, d©y dÉn , c¸c thiÕt bÞ ®ãng c¾t , b¶o vÖ,. tÝnh to¸n tæn thÊt c«ng suÊt, tæn thÊt ®iÖn n¨ng , tæn thÊt ®iÖn ¸p; lùa chän dung lîng bï c«ng suÊt ph¶n kh¸ng .Phô t¶i tÝnh to¸n phô thuéc vµo nhiÒu yÕu tè nh: c«ng suÊt, sè lîng, chÕ ®é lµm viÖc cña c¸c thiÕt bÞ ®iÖn, tr×nh ®é vµ ph¬ng thøc vËn hµnh hÖ thèng.
NÕu phô t¶i tÝnh to¸n x¸c ®Þnh nhá h¬n phô t¶i thùc tÕ th× sÏ g©y qu¸ t¶i lµm gi¶m tuæi thä cña c¸c thiÕt bÞ ®iÖn, cã kh¶ n¨ng dÉn ®Õn sù cè, ch¸y næ,. Ngîc l¹i, c¸c thiÕt bÞ ®îc lùa chän sÏ d thõa 6 c«ng suÊt lµm ø ®äng vèn ®Çu t , gia t¨ng tæn thÊt ,.Còng v× vËy ®· cã nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu vµ ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh phô t¶i tÝnh to¸n, song cho ®Õn nay vÉn cha cã mét ph¬ng ph¸p nµo thËt hoµn thiÖn .Nh÷ng ph¬ng ph¸p cho kÕt qu¶ ®ñ tin cËy th× l¹i qu¸ phøc t¹p , khèi lîng tÝnh to¸n vµ nh÷ng th«ng tin ban ®Çu ®ßi hái qu¸ lín vµ ngîc l¹i. Cã thÓ ®a ra ®©y mét sè ph¬ng ph¸p thêng ®îc sö dông nhiÒu h¬n c¶ ®Ó x¸c ®Þnh phô t¶i tÝnh to¸n khi quy ho¹ch vµ thiÕt kÕ c¸c hÖ thèng cung cÊp ®iÖn: 1. Ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh phô t¶i tÝnh to¸n ( PTTT ) theo c«ng suÊt ®Æt vµ hÖ sè nhu cÇu: Ptt = knc.Pd Trong ®ã: knc -hÖ sè nhu cÇu , tra trong sæ tay kÜ thuËt, Pd - c«ng suÊt ®Æt cña c¸c thiÕt bÞ, trong tÝnh to¸n cã thÓ xem gÇn ®óng PdPdm ,[kW].
Ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh PTTT theo hÖ sè h×nh d¸ng cña ®å thÞ phô t¶i vµ c«ng suÊt trung b×nh: Ptt = khd. Ptb Trong ®ã: khd - hÖ sè h×nh d¸ng cña ®å thÞ phô t¶i ,tra trong sæ tay kÜ thuËt, Ptb - c«ng suÊt trung b×nh c¶ thiÕt bÞ hoÆc nhãm c¸c thiÕt bÞ,[kW] Ptb = = 7 3. Ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh phô t¶i tÝnh to¸n theo c«ng suÊt trung b×nh vµ ®é lÖch cña ®å thÞ phô t¶i khái gi¸ trÞ trung b×nh: Ptt = Ptb Trong ®ã : Ptb - c«ng suÊt trung b×nh cña thiÕt bÞ hoÆc nhãm thiÕt bÞ , [kW] - ®é lÖch cña ®å thÞ phô t¶i khái gi¸ trÞ trung b×nh - hÖ sè t¸n x¹ cña . Ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh PTTT theo c«ng suÊt trung b×nh vµ hÖ sè cùc ®¹i: Ptt = kmax.Pd® Trong ®ã : Ptb - c«ng suÊt trung b×nh cña thiÕt bÞ hoÆc nhãm thiÕt bÞ, [kW] kmax - hÖ sè cùc ®¹i, tra trong sæ tay kÜ thuËt theo quan hÖ kmax = f(nhq, ksd), ksd - hÖ sè sö dông , tra trong sæ tay kÜ thuËt nhq - sè thiÕt bÞ dïng hiÖu qu¶.
Ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh PTTT theo suÊt tiªo hao ®iÖn n¨ng cho mét ®¬n vÞ s¶n phÈm: Ptt = Trong ®ã : 8 a - suÊt ®iÖn n¨ng chi phÝ ®Ó s¶n xuÊt 1 s¶n phÈm ,[kWh/®vsp]. M - sè s¶n phÈm s¶n suÊt ®îc trong mét n¨m, Tmax - thêi gian sö dông c«ng suÊt lín nhÊt , [h]. TrÞ sè cña a vµ Tmax tra cÈm nang 6. Ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh PTTT theo suÊt phô t¶i ®iÖn trªn ®¬n vÞ diÖn tÝch: Ptt =p0.S Trong ®ã : p0 - suÊt phô t¶i ®iÖn trªn mét ®¬n vÞ diÖn tÝch , [ W/ ], F - diÖn tÝch ®Æt thiÕt bÞ , [ ].
Ph¬ng ph¸p tÝnh trùc tiÕp. Trong c¸c ph¬ng ph¸p trªn, 3 ph¬ng ph¸p 1, 5 ,6 dùa trªn kinh nghiÖm thiÕt kÕ vµ vËn hµnh ®Ó x¸c ®Þnh PTTT nªn chØ cho c¸c kÕt qu¶ gÇn ®óng tuy nhiªn chóng chØ kh¸ ®¬n gi¶n vµ tiÖn lîi. C¸c ph¬ng ph¸p cßn l¹i ®îc x©y dùng trªn c¬ së lý thuyÕt x¸c suÊt thèng kª cã xÐt ®Õn nhiÒu yªó tè do ®ã kÕt qu¶ chÝnh x¸c h¬n nhng khèi lîng tÝnh to¸n lín vµ phøc t¹p. Tuú theo yªu cÇu tÝnh to¸n vµ nh÷ng th«ng tin cã thÓ cã ®îc vÒ phô t¶i , ngêi thiÕt kÕ cã thÓ lùa chän c¸c ph¬ng ph¸p thÝch hîp ®Ó x¸c ®Þnh PTTT.
Trong ®å ¸n nµy víi ph©n xëng s÷a ch÷a c¬ khÝ ta ®· biÕt vÞ trÝ , c«ng suÊt ®Æt vµ chÕ ®é lµm viÖc cña tõng thiÕt bÞ trong ph©n x- ëng nªn khi tÝnh to¸n phô t¶i ®éng lùc cña ph©n xëng cã thÓ sö dông ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh phô t¶i tÝnh to¸n tÝnh theo c«ng suÊt vµ hÖ sè cùc ®¹i. C¸c ph©n xëng cßn l¹i do chØ biÕt diÖn tÝch vµ c«ng 9 suÊt ®Æt cña nã nªn ®Ó x¸c ®Þnh phô t¶i ®éng lùc cña c¸c ph©n x- ëng nµy ta ¸p dông ph¬ng ph¸p tÝnh theo c«ng suÊt ®Æt vµ hÖ sè nhu cÇu. Phô t¶i chiÕu s¸ng cña c¸c ph©n xëng ®îc x¸c ®Þnh theo ph¬ng ph¸p suÊt chiÕu s¸ng trªn mét ®¬n vÞ diÖn tÝch s¶n xuÊt. X¸c ®Þnh phô t¶i tÝnh to¸n cña ph©n xëng söa ch÷a c¬ khÝ Ph©n xëng söa ch÷a c¬ khÝ lµ ph©n xëng sè 6 trong s¬ ®å mÆt b»ng nhµ m¸y.Ph©n xëng cã diÖn tÝch bè trÝ thiÕt bÞ lµ 1112 m 2.
Trong ph©n xëng cã 41 thiÕt bÞ cã dïng ®iÖn, c«ng suÊt cña c¸c thiÕt bÞ rÊt kh¸c nhau, thiÕt bÞ cã c«ng suÊt lín nhÊt lµ 30 kW, song còng cã nh÷ng thiÕt bÞ cã c«ng suÊt rÊt nhá ( 0,5kW ) PhÇn lín c¸c thiÕt bÞ cã chÕ ®é lµm viÖc dµi h¹n. Nh÷ng ®Æc ®iÓm nµy cÇn ®îc quan t©m khi ph©n nhãm phô t¶i, x¸c ®Þnh phô t¶i tÝnh to¸n vµ lùa chän ph¬ng ¸n thiÕt kÕ cung cÊp ®iÖn cho ph©n xëng. Giít thiÖu ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh phô t¶i tÝnh to¸n theo c«ng suÊt trung b×nh Ptb vµ kmax (cßn gäi lµ ph¬ng ph¸p sè thiÕt bÞ dïng ®iÖn hiÖu qu¶ nhq): Theo ph¬ng ph¸p nµy phô t¶i tÝnh to¸n ®îc x¸c ®Þnh theo biÓu thøc : Ptt = kmax. Trong ®ã : P®mi : C«ng suÊt ®Þnh møc cuÈ thiÕt bÞ thø i trong nhãm.
n : Sè thiÕt bÞ cã trong nhãm.