CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHẤT LƯỢNG DỊCH VỤ SMARTBANKING 1. Lý luận về dịch vụ ngân hàng điện tử và dịch vụ SmartBanking 1. Dịch vụ ngân hàng điện tử 1. Khái niệm dịch vụ ngân hàng điện tử Thuật ngữ Ngân hàng điện tử (hay e-Banking) ở Việt Nam được nhắc tới hơn một thập kỷ vừa qua, đó là một loại hình dịch vụ tạo điều kiện cho khách hàng kiểm tra thông tin, giao dịch bằng hình thức online thông qua tài khoản ngân hàng.
Nhờ vậy mà người dùng không cần đến trực tiếp tại ngân hàng, phòng giao dịch của ngân hàng, hay dùng thẻ ATM để giao dịch. Khách hàng chỉ cần truy cập vào dịch vụ e-Banking qua internet, hoặc kết nối với mạng viễn thông trên các thiết bị điện tử như di động, laptop, ipad, … Trên thế giới, loại hình dịch vụ ngân hàng điện tử đã xuất hiện khá sớm, lần đầu tiên nó được cung ứng từ năm 1980 bởi một ngân hàng Scotland nhưng đến năm 1990 dịch vụ ngân hàng điện tử chính thức được sử dụng bởi các ngân hàng và phổ biến đến hiện nay. Hiện nay có rất nhiều khái niệm khác nhau về dịch vụ ngân hàng điện tử: Tài liệu của Ngân hàng thế giới định nghĩa Dịch vụ ngân hàng điện tử: là các dịch vụ và sản phẩm ngân hàng được cung cấp cho khách hàng bán buôn và bán lẻ thông qua kênh ngân hàng điện tử. Tạp chí The Australian Banker định nghĩa: Dịch vụ ngân hàng điện tử là hệ thống phần mềm vi tính cho pháp khách hàng tìm hiểu hay mua dịch vụ ngân hàng thông qua việc nối mạng vi tính của mình với ngân hàng.
v Còn có một định nghĩa khác như: Dịch vụ ngân hàng điện tử được hiểu là các nghiệp vụ, các sản phẩm dịch vụ ngân hàng được phân phối trên các kênh điện tử, khách hàng sẽ không cần phải đến trực tiếp ngân hàng để làm giao dịch hay chuyển tiền mà có thể thông qua ngân hàng điện tử một cách nhanh chóng. Vậy, ta có thể đưa ra định nghĩa về dịch vụ ngân hàng điện tử như sau: là loại dịch vụ ngân hàng cho pháp khách hàng thực hiện các giao dịch ngân hàng qua điện thoại hoặc máy tính thông qua mạng internet thay vì phải đến trực tiếp quầy giao dịch gặp nhân viên ngân hàng. Đó là sự kết hợp giữa hoạt động dịch vụ ngân hàng truyền thống với điện tử viễn thông và công nghệ thông tin. Đặc trưng Bao hàm tổng thể những đặc trưng của dịch vụ ngân hàng: - Yêu cầu về bảo mật: Bảo mật thông tin là vấn đề vô cùng quan trọng trong việc sử dụng dịch vụ ngân hàng điện tử.
- Nhanh chóng, thuận tiện: Giúp người mua liên lạc với ngân hàng một cách nhanh gọn và thuận tiện nhất, bất kể thời gian nào và địa điểm nào. - Mở rộng khoanh vùng phạm vi hoạt động, tăng năng lực cạnh tranh: Giúp lan rộng khoanh vùng phạm vi hoạt động giải trí không chỉ riêng vùng lãnh thổ quốc gia mà còn ở mọi nơi trên thế giới. - Cung cấp dịch vụ trọn gói: Dịch vụ NHĐT hoàn toàn có thể liên kết với công ty Bảo hiểm, công ty Chứng khoán, các công ty kinh tế tài chính khác… - Ngân sách chi tiêu thanh toán giao dịch thấp: Giúp tiết kiệm chi phí ngân sách. - Vốn đầu tư lớn: Để xây dụng một hệ thống NHĐT hoàn chính cần phải bỏ ra một số vốn đầu tư lớn.
Các dịch vụ thuộc dịch vụ ngân hàng điện tử Với sự phát triển của công nghệ kỹ thuật trong những năm gần đây ảnh hưởng rõ nét đến sự phát triển của công nghệ ngân hàng, hiện nay các nước trên thế giới dịch vụ NHĐT phát triển khá phổ biến, đa dạng về các loại hình sản phẩm và dịch vụ. Với tính năng ưu việt cung cấp cho người mua nhiều tiện ích, và trở thành dịch vụ thanh toán không sử dụng tiền mặt phổ biến nhất hiện tại. Căn cứ vào hình thức giao dịch được phân chia thành các dịch vụ như sau: - Dịch vụ ngân hàng qua mạng (Internet banking) - Dịch vụ ngân hàng qua mạng điện thoại di động (SMS Banking) - Dịch vụ ngân hàng qua điện thoại di động thông minh (Smartbanking, Mobi banking) - Dịch vụ ngân hàng tại nhà - Máy rút tiền tự động - Máy thanh toán tại điểm bán hàng - Call Center 1. Dịch vụ Smart Banking 1.
Khái niệm Dịch vụ Smart Banking Hiện nay có rất nhiều người biết đến khái niệm dịch vụ ngân hàng điện tử, tuy nhiên số người dùng dịch vụ Smartbanking thì lại chưa nhiều. Hàng tháng chúng ta phải thanh toán các hóa đơn tiền điện, tiền nước, tiền bảo hiểm, chi phí khác…, bằng cách trả tiền tại nhà hay ra ngoài quầy giao dịch của ngân hàng nhờ thanh toán hộ bằng chính tài khoản của mình tại ngân hàng đó. Ngoài ra còn thực hiện các giao dịch chuyển khoản, kiểm tra số dư, đăng ký mở thẻ tín dụng, đăng ký một khoản vay…, chúng ta phải làm trực tiếp tại quầy của ngân hàng để hoàn thành các thủ tục. vii Tuy nhiên, trong thời đại Internet này thì dịch vụ viễn thông, máy tính, thiết bị điện thoại di động trở thành một vận dụng không thể thiếu của mỗi cá nhân, nó đã mở ra một kênh giao tiếp vô cùng hiệu quả giữa ngân hàng và khách hàng của mình.
Việc khách hàng đến tại quầy làm các giao dịch thì bây giờ khách hàng sử dụng một thiết bị điện tử để truy cập vào tài khoản và thực hiện các giao dịch. Như vậy, chỉ cần một thao tác trên điện thoại khách hàng đã có thể thực hiện các giao dịch với ngân hàng tại bất cứ địa điểm nào. Smartbanking tiếng việt là Ngân hàng thông minh một bước tiến nổi bật của các ngân hàng giữa truyền thống và trực tuyến có thể cung cấp những sản phẩm dịch vụ được thiết kế, cung ứng cho khách hàng dựa trên các ứng dụng công nghệ hiện đại, giúp tiết kiệm được thời gian, chi phí, và đem lại kết quả tốt nhất. Dịch vụ Smart Banking (Ngân hàng thông minh) là dịch vụ Ngân hàng trực tuyến thông qua website và ứng dụng ngân hàng trên điện thoại do ngân hàng cung cấp cho khách hàng để giúp khách hàng quản lí tài khoản trên điện thoại di động, hỗ trợ việc thực hiện các giao dịch tài chính một cách nhanh chóng và đặt các lệnh yêu cầu ngân hàng thực hiện các giao dịch như chuyển tiền, thanh toán hóa đơn điện nước, tra cứu lịch sử giao dịch, mua card điện thoại, mua sắm, đặt vé xem phim, đặt vé máy bay, khách sạn… 1.
Các tính năng của dịch vụ Smart Banking Dịch vụ Smart Banking cung cấp các tính năng tiện ích, tiện lợi cho khách hàng và các tính năng như sau: - Gửi tiết kiệm: Thông qua tính năng này thì khách hàng có thể Kiểm tra các khoản sao kê tài khoản tiền gửi, gửi hoặc rút tiết kiệm trực tiếp trên các thiết bị di động, laptop… - Trả nợ ngân hàng: Chỉ cần các thao tác đơn giản trên thiết bị điện tử khách hàng hoặc doanh nghiệp có thể trả nợ các khoản vay ngân hàng, để không mất thời gian và thủ tục giấy tờ rườm rà như giao dịch truyền thống. viii - Thông tin lịch sử giao dịch : Các giao dịch sẽ được tự động lưu lại để khách hàng có thể kiểm tra thông tin số tiền giao dịch chính xác hay không. - Chuyển tiền: Nội bộ ngân hàng, liên ngân hàng, và chuyển tiền thông qua số thẻ. - Nạp tiền (điện thoại, ví điện tử…): Khách hàng không cần mang tiền mặt đến chi nhánh để nạp tiền vào điện thoại và ví điện tử mà chỉ cần vào ứng dụng để chuyển tiền.
- Đăng kí dịch vụ online: Đặt vé xem phim, đặt xe đi đường xa, đặt vé du lịch đăng ký các dịch vụ giải trí, mà không cần đến trực tiếp các địa điểm để đăng kí hoặc mua vé. - Tra cứu tỷ giá lãi suất - Thanh toán hóa đơn (Điện nước, bảo hiểm, học phí…): Thay vì phải đến trực tiếp tận nơi để đóng dấu hoặc xác nhận biên lai, thì khách hàng có thể ở bất cứ đâu cũng có thể trả các chi phí đó. - Các tiện ích khác: mua vé máy bay, đặt phòng khách sạn, đặt vé xem phim, quản lí đầu tư, … 1. Đặc điểm dịch vụ SmartBanking Chính vì nhờ công nghệ tiên tiến mà bây giờ khách hàng không cần rời khỏi nhà hoặc bất cứ địa điểm nào mà cũng có thể làm tất cả các dịch vụ chỉ cần một cái click chuột, hoặc một cái nhấn trên thiết bị điện thoại, máy tính… Tính thuận tiện thông qua dịch vụ Smartbanking giúp khách hàng trong việc liên lạc với ngân hàng để thực hiện một số nghiệp vụ ngân hàng tại bất cứ thời điểm nào và bất cứ đâu.
Điều này rất đặc biệt đối với khách hàng có rất ít thời gian để đến trực tiếp ngân hàng, xếp hàng chờ đến lượt tại quầy giao dịch, điền thông tin, để giao dịch với ngân hàng hay chỉ để kiểm tra số dư trong tài khoản, các khách hàng nhỏ và vừa, khách hàng mỗi lần giao dịch với số tiền không lớn. Giờ đây khách hàng có thể làm mọi việc mà chỉ cần bỏ ra 3 đến 4 phút để đăng nhập và tài khoản ix và kiểm tra số dư hoặc giao dịch chuyển tiền 24/24 giờ trong ngày ở mọi khoảng cách, mọi không gian và thời gian. Tính bảo mật là vấn đề được quan tâm nhất đối với các giao dịch trên Internet, smartphone. Mặc dù chuyện bị tấn công là rất hiếm khi sảy ra các thông tin đã được mã hóa nhưng không có nghĩa là không bao giờ xảy ra.
Các ngân hàng đã phải đầu tư rất nhiều tiền để xây dựng các bức trường lửa công nghệ cao để hạn chế nguy cơ bị tấn công bởi các hacker. Tuy nhiên đầu tư vào công nghệ cao thôi thì chưa đủ, tính bảo mật trong mỗi giao dịch trực tuyến còn phụ thuộc vào tính chân thực của người dùng. Trước khi có quyền đăng nhập vào hệ thống Smart Banking để thực hiện các giao dịch trên tài khoản của mình khách hàng phải hoàn thành một số thủ tục đơn giản như: Cung cấp thông tin cá nhân chính xác. Sau khi đã nhập vào các thông tin cần thiết, các thông tin này được chuyển trực tiếp máy chủ của ngân hàng để xác minh tính hợp lệ.
Nếu tất cả các thông tin đã chính xác hệ thống sẽ tự động điền tên và mật khẩu gửi lại cho khách hàng. Khách hàng sẽ phải điền và trả lời các câu hỏi để xác minh hoặc cấp lại mật khẩu khi trường hợp khách hàng quên mật khẩu.