lời mở đầu, tài liệu tham khảo cuối bài và phụ lục. Kết cấu của khóa luận được chia thành 3 phần. Bao gồm: Phần 1: Tổng quan về Fintech và ứng dụng của Fintech trong SPDV tại NH. Phần 2: Đánh giá thực trạng ứng dụng Fintech vào các SPDV tại NHTMCP Quân Đội.
Phần 3: Giải pháp, khuyến nghị thúc đẩy phát triển ứng dụng Fintech vào các SPDV của NHTMCP Quân Đội. 4 PHẦN 1: TỔNG QUAN VỀ FINTECH VÀ ỨNG DỤNG CỦA FINTECH TRONG SẢN PHẨM DỊCH VỤ CỦA NGÂN HÀNG 1. Tổng quan về Fintech 1. Khái niệm Khoa học - Kĩ thuật ngày càng hiện đại và phát triển, cùng với sự đổi mới đó mà đời sống con người ngày càng được cải thiện và nâng cao, đòi hỏi sự phát triển không ngừng về các SPDV của ngành NH.
Bên cạnh các SPDV truyền thống, hiện nay kênh về SPDV số là một bước ngoặt đánh dấu sự phát triển của Fintech khi ứng dụng vào ngành NH. Fintech được kì vọng là một bước đột phá đem lại sự thuận tiện trong việc tiếp cận KH, và đưa các SPDV NH đến mọi tệp KH cả trong nước và Quốc tế. Vậy Fintech được hiểu là gì? Fintech trong tiếng Anh là một từ ghép của “Financial” và “Technology”. Ở đây, “Financial” thuộc về lĩnh vực tài chính, tiền tệ; “Technology” có nghĩa là công nghệ.
Hiểu nôm na Fintech là công nghệ tài chính. Nhưng để hiểu sâu được vào khái niệm Fintech thì đó lại là một quá trình tìm hiểu và trải nghiệm. Cụm từ Fintech lần đầu được đề cập đến bởi Abraham Leon Bettinger (1934-2003) vào năm 1972. Theo chuyên gia tài chính Mỹ này thì: “Fintech là sự kết hợp giữa chuyên môn nghiệp vụ NH với khoa học quản trị hiện đại và công nghệ máy tính”.
Theo giáo sư Patrick Schueffel (giáo sư phụ trợ tại Học viện Tài chính của Trường Quản lý Fribourg) sau khi xem xét hơn 200 bài báo học thuật được xuất bản trong bốn mươi năm qua liên quan đến thuật ngữ Fintech đã đưa ra khẳng định: “Fintech được định nghĩa là một ngành công nghiệp tài chính mới áp dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả hoạt động tài chính”. Thuật ngữ này thường được nhìn nhận như là “hôn nhân” giữa các DV tài chính và công nghệ thông tin. Theo Cemal Karakas và Carla Stamegna là hai chuyên gia tài chính thì Fintech là viết tắt của công nghệ tài chính, là một thuật ngữ rộng. Nó được sử dụng chủ yếu để chỉ các doanh nghiệp sử dụng các hệ thống dựa trên công nghệ hoặc cung cấp các DV và sản phẩm tài chính trực tiếp, hoặc cố gắng làm cho hệ thống tài chính hiệu quả hơn.
Như các giao dịch tự động, thanh toán không dùng 5 tiền mặt, nền tảng crowdfunding (gọi vốn cộng đồng), chatbot, robot tư vấn và tiền tệ ảo. Theo NHNN thì Fintech là việc áp dụng các công nghệ đổi mới, sáng tạo và hiện đại cho các ngành như NH, bảo hiểm, quỹ đầu tư, quỹ hưu trí, … nhằm mang lại cho KH các giải pháp hiệu quả, thuận tiện và tiết kiệm hơn so với các SPDV truyền thống. Tóm lại, Fintech được hiểu theo ba cách khác nhau. Đầu tiên, Fintech có thể hiểu là công ty công nghệ tài chính (Fintech company), thứ hai là các công nghệ dùng trong tài chính (Fintech technology), cuối cùng là DV công nghệ tài chính (Finance).
Với sự phát triển như vũ bão của Fintech khiến các NH không thể không tiếp cận và cập nhật để có thể theo kịp các nước đã và đang phát triển. Phân loại Fintech - Theo đối tượng sử dụng: + Các sản phẩm phục vụ người tiêu dùng, các công cụ kĩ thuật số và công nghệ khác để cải thiện cách các cá nhân vay mượn, quản lý tiền bạc, tài trợ vốn cho các startup. + Các sản phẩm công nghệ “back-office” nhằm hỗ trợ cho hoạt động của các Fintech và các định chế tài chính. => Như vậy, bên cạnh những DV truyền thống như thanh toán, cho vay, chuyển tiền thì Fintech còn cung cấp các DV chuyên sâu như gọi vốn cộng đồng, cho vay ngang hàng, tư vấn tài chính cá nhân, công nghệ bảo hiểm, tiền tệ số, quản trị dữ liệu… - Theo lĩnh vực tài chính ứng dụng Fintech + PFM: Quản lý tài sản cá nhân là công cụ giúp xây dựng kế hoạch tài chính cá nhân thông qua quản lý các dữ liệu tài chính trên phần mềm các ứng dụng điện thoại.
PFM cho phép KH quản lý được các khoản tiền họ gửi trong các NH khác nhau trong cùng một ứng dụng. Trong lĩnh vực bảo hiểm, nền tảng này còn tập trung vào việc thúc đẩy khả năng tìm kiếm các loại hình bảo hiểm phù hợp và mang lại giá trị tốt nhất cho KH. Các startup nổi tiếng như: Money Forward, Zaim, Moneytree. 6 + Hỗ trợ kinh doanh, nghiệp vụ: tương tự như PFM, nền tảng này giúp các công ty thực hiện các công việc của một kế toán như lập báo cáo thuế, kế toán, lương… Các startup nổi tiếng: Free, VELC, MakeLeaps… + Gửi tiền, thanh toán: sử dụng internet để điện thoại thông minh có thể thanh toán ở bất kì đâu, bất kì lúc nào.
Các startup nổi tiếng: coinet, SPIKE, BASE… + Robot tư vấn: đây là công nghệ sử dụng các thuật toán để cung cấp các khoản đầu tư đa dạng cho KH mang đến cho các nhà đầu tư nhiều lựa chọn thông qua những lời khuyên. Với một mức giá phù hợp hơn so với các nhà tư vấn tài chính truyền thống. Các startup nổi tiếng: WEALTHNAVI, PORTSTAR, THEO… + Mạng giao dịch xã hội: đây là nền tảng cho phép bên đầu tư có thể theo dõi, thảo luận và sao chép các chiến lược đầu tư của những người khác trong cùng một mạng xã hội để tìm kiếm lợi nhuận mà không cần tự tiến hành giao dịch. Tùy thuộc vào mô hình hoạt động của từng công ty cung ứng nền tảng này mà người sử dụng có thể phải trả phí giá chênh lệch hoặc phần trăm giá trị đầu tư.
Các startup nổi tiếng: Maneo, SBI Social Lending, crowd bank… + Gọi vốn từ cộng đồng: Nền tảng này cho phép người sử dụng có thể huy động vốn từ xã hội để góp phần hoàn thành những dự án hay sản phẩm dự kiến nhưng lại không có vốn để thực hiện. Liên quan đến vấn đề này, có nhiều hình thức gọi vốn khác nhau. Đó là đầu tư, góp vốn, cho vay. Người sử dụng lựa chọn các ý tưởng thú vị và triển vọng, sau đó góp tiền vào để thực hiện các ý tưởng đó.
Về cho vay, các hợp đồng cho vay trực tiếp đang từng bước thay thế phương thức cho vay truyền thống (thông qua các trung gian tài chính). Trong đó, phương thức phổ biến nhất là dựa trên mô hình giao dịch ngang hàng (P2P). Được hình thành sau khủng hoảng tài chính, khi khả năng cung cấp tín dụng NH truyền thống suy giảm đáng kể. Loại hình cho vay này cho phép cung cấp tín dụng trực tiếp từ bên cho vay cho người vay.
Các startup nổi tiếng: Kickstarter, Campfire… + Tiền ảo, blockchain: Sử dụng công nghệ blockchain để xây dựng hệ thống bảo mật, cho phép người sử dụng sử dụng một loại tiền ảo để giao dịch. 7 Loại tiền ảo nổi tiếng nhất là bitcoin. Các startup nổi tiếng: bitFlyer, Zaif, coincheck, bitbank… 1. Các chủ thể tham gia Fintech Một hệ sinh thái Fintech bao gồm 3 bên, tác động qua lại lẫn nhau.
Đó là: - Các NH truyền thống và các định chế tài chính: Các NH truyền thống, các công ty bảo hiểm… là mảnh đất màu mỡ để Fintech phát triển và ứng dụng. Các mô hình kinh doanh truyền thống được thiết kế và xây dựng lại để phù hợp với sự đổi mới của Fintech. Đồng thời các chủ thể này cũng trực tiếp đầu tư vào công ty Fintech hay các hoạt động đầu tư để có thể nắm bắt và đón đầu công nghệ mới, chiếm lĩnh thị trường. - Các công ty Fintech và nhà phát triển công nghệ: Các nhà phát triển công nghệ sáng tạo và cung cấp nền tảng kỹ thuật để Fintech có môi trường phát triển cải tiến nhiều DV.
Các công ty độc lập hoạt động trong lĩnh vực công nghệ thông tin cung cấp các SPDV mới trong lĩnh vực tài chính - KH: Gồm các cá nhân và tổ chức, tạo nguồn thu cho công ty Fintech và các định chế tài chính. Đây là đối tượng được hưởng lợi nhiều nhất từ cạnh tranh và hợp tác giữa các công ty công nghệ, NH và các định chế tài chính. Vai trò của Fintech - Đối với nền kinh tế: Fintech được ứng dụng rộng rãi đã làm thay đổi cơ bản về môi trường pháp lý, các hoạt động quản lý và quản trị điều chỉnh, các quy định nội bộ, tư duy và nhận thức của con người. Việc sử dụng và vận hành công nghệ tiên tiến trong lĩnh vực tài chính và hoạt động quản lý của các doanh nghiệp nói chung, trong hoạt động NH nói riêng đã tạo ra nhiều giá trị cho tất cả các bên.
Với sự xuất hiện của Fintech đã làm giảm rõ rệt các giao dịch bằng tiền mặt từ đó góp phần làm giảm tốc độ làm phát cho nền kinh tế của đất nước. Đây cũng là điều kiện để cơ quan quản lý nhà nước có thể giám sát các hoạt động kinh tế, đảm bảo hợp pháp, hợp lệ. Fintech cùng với cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 đã tạo nên một bước đột phá trong sản xuất, kinh doanh. Đây được coi là một cơ hội thuận lợi cho các 8 công ty, doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ, thương mại điện tử phát triển.
Từ đó thúc đẩy, tăng trưởng kinh tế đất nước. Ngoài ra, Fintech còn làm thay đổi thị trường lao động trong lĩnh vực tài chính. Bởi công nghệ có thể thay thế cho một lượng lớn nhân viên của các NH, tổ chức tài chính, công ty chứng khoán, bảo hiểm… Vì vậy, đòi hỏi một nguồn nhân lực chất lượng cao (giỏi cả về chuyên môn nghiệp vụ tài chính và công nghệ thông tin). Tóm lại, Fintech góp phần phát triển rất nhiều ngành nghề trong đó bao gồm: NH, bất động sản, đầu tư, bảo hiểm, thương mại điện tử, xuất nhập khẩu,… nó làm thay đổi rất nhiều phương pháp tiếp cận KH cũ.
Thay vào đó Fintech giúp việc kinh doanh của các tổ chức trên trở nên thuận tiện, nhanh chóng và dễ dàng hơn rất nhiều lần. - Đối với các NH truyền thống và các định chế tài chính: Fintech tạo điều kiện để có thể tối đa doanh thu và hiệu quả kinh doanh cho các định chế tài chính. Dựa sức mạnh của công nghệ, Fintech sẽ tạo ra những thay đổi to lớn, một bước ngoặt trong việc cung ứng các DV tài chính tới KH.