Đánh giá tác dụng của dung dịch xoa bóp gs tvb kết hợp xoa bóp bấm huyệt điện châm điều trị bệnh nhân viêm quanh khớp vai thể đơn thuần

Đánh giá hiệu quả dung dịch xoa bóp GS TVB kết hợp xoa bóp, bấm huyệt, điện châm trong điều trị viêm quanh khớp vai thể đơn thuần. Tìm hiểu chi tiết!

• Tác giả: Trần Nhật Trường
• Người hướng dẫn: PGS.TS: Đoàn Minh Thụy
• Trường học: Học viện Y Dược Học Cổ Truyền Việt Nam
• Chuyên ngành: Y học cổ truyền
• Đề tài: Đánh giá tác dụng của dung dịch xoa bóp GS-TVB kết hợp xoa bóp bấm huyệt, điện châm điều trị bệnh nhân viêm quanh khớp vai thể đơn thuần
• Loại tài liệu: Luận văn bác sĩ chuyên khoa cấp II
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Tổng quan về viêm quanh khớp vai
• 1.2. Sơ lược về giải phẫu chức năng khớp vai
• 1.3. Viêm quanh khớp vai theo YHHD
• 1.4. Bệnh lý viêm quanh khớp vai theo YHCT
• 1.5. Dung dịch XOA BÓP GS - TVB
• 1.6. Tình hình nghiên cứu điều trị viêm quanh khớp vai trên thế giới và ở Việt Nam
• 1.6.1. Trên thế giới
• 1.6.2. Tại Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân nghiên cứu
• 2.3. Tiêu chuẩn loại trừ bệnh nhân khỏi nghiên cứu
• 2.4. Thiết kế nghiên cứu
• 2.5. Mẫu và phương pháp chọn mẫu
• 2.6. Các biến số nghiên cứu
• 2.7. Phương tiện nghiên cứu
• 2.8. Quy trình nghiên cứu
• 2.9. Sai số và các biện pháp khắc phục
• 2.10. Cách khắc phục sai số
• 2.11. Xử lý số liệu
• 2.12. Vấn đề đạo đức của nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm chung của nhóm bệnh nhân nghiên cứu
• 3.1.1. Đặc điểm phân bố bệnh nhân theo tuổi của đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Đặc điểm phân bố bệnh nhân theo giới của bệnh nhân nghiên cứu
• 3.1.3. Đặc điểm phân bố nghề nghiệp của bệnh nhân nghiên cứu
• 3.2. Đánh giá kết quả nghiên cứu
• 3.2.1. Đánh giá hiệu quả giảm đau sau điều trị theo thang điểm VAS
• 3.2.2. Đánh giá hiệu quả phục hồi chức năng vận động khớp vai
• 3.2.3. Đánh giá tác dụng không mong muốn trên lâm sàng
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• KẾT LUẬN
• KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Hiểu Rõ Viêm Quanh Khớp Vai GS TVB

Viêm quanh khớp vai đang có xu hướng gia tăng do thói quen sử dụng thiết bị điện tử và các bệnh lý nội tiết - chuyển hóa. Bệnh gây đau và hạn chế vận động khớp vai, ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt hàng ngày. Tổn thương chủ yếu ở phần mềm quanh khớp như gân, cơ, dây chằng, và bao khớp. Theo Y học cổ truyền (YHCT), bệnh thuộc phạm vi chứng Kiên tý. Y học hiện đại (YHHĐ) điều trị bằng thuốc kháng viêm, giảm đau, giãn cơ, hoặc phục hồi chức năng, nhưng hiệu quả lâu dài chưa rõ ràng và có nhiều tác dụng phụ. Do đó, cần tìm phương pháp đơn giản, hiệu quả, an toàn. Dung dịch xoa bóp thảo dược kết hợp xoa bóp bấm huyệt, điện châm ngày càng được quan tâm. Nghiên cứu này đánh giá tác dụng của dung dịch XOA BÓP GS - TVB kết hợp xoa bóp bấm huyệt, điện châm trong điều trị viêm quanh khớp vai thể đơn thuần.

1.1. Giải phẫu Chức năng khớp vai Yếu tố quan trọng

Khớp vai là khớp linh hoạt nhất nhưng cũng dễ bị tổn thương. Cấu tạo phức tạp với sự tham gia của nhiều xương, khớp, gân, cơ, dây chằng. Khớp vai có thể quay quanh 3 trục, tạo ra nhiều động tác. Các cơ quanh khớp vai, đặc biệt là cơ delta, cơ trên gai, cơ dưới gai, cơ tròn nhỏ, cơ dưới vai, đóng vai trò quan trọng trong vận động. Bao khớp mỏng và dây chằng không đủ chắc cũng là yếu tố làm tăng nguy cơ tổn thương. Hệ thống bao thanh mạc dưới mỏm cùng vai giúp vận động dễ dàng hơn, tổn thương tại đây gây hạn chế vận động.

1.2. Viêm quanh khớp vai theo YHHĐ Định nghĩa Cơ chế

Viêm quanh khớp vai là tình trạng đau và hạn chế vận động khớp vai do tổn thương phần mềm quanh khớp. Tổn thương hay gặp nhất là gân của các cơ xoay, bó dài gân cơ nhị đầu, bao thanh mạc dưới mỏm cùng. Gân có quá trình dinh dưỡng và chuyển hóa đặc biệt. Các nguyên nhân gây tổn thương gân bao gồm giảm lưu lượng máu tới gân, chấn thương cơ học, thuốc và hormone (tiêm corticoid). Hiện tượng lắng đọng canxi cũng có thể xảy ra.

1.3. Viêm quanh khớp vai theo YHCT Chứng Kiên Tý

Theo YHCT, viêm quanh khớp vai thuộc phạm vi chứng Tý (Kiên tý, Kiên thống). Bệnh xuất hiện do vệ khí không đầy đủ, tà khí (phong, hàn, thấp) xâm nhập, gây bế tắc khí huyết. Khớp vai là nơi qua lại của các kinh, đặc biệt là kinh thủ thiếu dương tam tiêu. Phong, hàn, thấp kết hợp làm bế tắc kinh lạc, gây đau và hạn chế vận động. Bệnh chia thành 3 thể: Kiên thống, Kiên ngưng và Lậu liên phong. Nguyên nhân chính là do khí trệ, huyết ứ, kinh mạch không lưu thông.

II. Thách Thức Điều Trị Viêm Quanh Khớp Vai Tác Dụng Phụ

Điều trị viêm quanh khớp vai gặp nhiều thách thức. YHHĐ sử dụng thuốc kháng viêm, giảm đau, giãn cơ, vật lý trị liệu. Tuy nhiên, thuốc có nhiều tác dụng phụ như viêm loét dạ dày, loãng xương, tổn thương gan, thận. Phục hồi chức năng cần kiên trì và tốn kém. Theo YHCT, các phương pháp châm cứu, xoa bóp bấm huyệt, dùng thuốc sắc có hiệu quả nhưng cần thời gian dài. Do đó, việc tìm kiếm phương pháp điều trị hiệu quả, an toàn, ít tác dụng phụ là cấp thiết. Dung dịch xoa bóp GS-TVB kết hợp điện châm, xoa bóp bấm huyệt hứa hẹn là giải pháp tiềm năng.

2.1. Các Phương Pháp YHHĐ Ưu Nhược Điểm

YHHĐ sử dụng thuốc giảm đau, kháng viêm (NSAIDs), corticoid tiêm tại chỗ để giảm đau nhanh chóng. Tuy nhiên, NSAIDs gây tác dụng phụ trên tiêu hóa, corticoid gây teo cơ, yếu gân nếu lạm dụng. Vật lý trị liệu, phục hồi chức năng quan trọng nhưng cần thời gian và sự kiên trì của bệnh nhân. Phẫu thuật chỉ áp dụng khi có chèn ép thần kinh, rách gân lớn, nhưng rủi ro và chi phí cao.

2.2. Các Phương Pháp YHCT Lợi Ích Hạn Chế

YHCT sử dụng châm cứu, xoa bóp bấm huyệt, dùng thuốc sắc để điều hòa khí huyết, giảm đau, thông kinh hoạt lạc. Châm cứu có tác dụng giảm đau tốt nhưng cần chuyên gia có kinh nghiệm. Xoa bóp bấm huyệt giúp thư giãn cơ, tăng tuần hoàn máu, nhưng cần thực hiện đúng kỹ thuật. Thuốc sắc cần thời gian sắc nấu và uống, vị đắng khó uống, hiệu quả chậm.

III. Phương Pháp Mới GS TVB Điện Châm Xoa Bóp Bấm Huyệt

Nghiên cứu này tập trung vào đánh giá hiệu quả của sự kết hợp giữa dung dịch xoa bóp GS-TVB, điện châm, và xoa bóp bấm huyệt trong điều trị viêm quanh khớp vai. GS-TVB chứa các thành phần thảo dược có tác dụng giảm đau, chống viêm. Điện châm giúp kích thích huyệt vị, điều hòa khí huyết. Xoa bóp bấm huyệt giúp thư giãn cơ, giảm đau, tăng tuần hoàn máu. Sự kết hợp này hứa hẹn mang lại hiệu quả cao hơn so với các phương pháp đơn lẻ.

3.1. Dung Dịch Xoa Bóp GS TVB Thành Phần Tác Dụng

Dung dịch xoa bóp GS-TVB là sản phẩm được nghiên cứu và phát triển dựa trên kinh nghiệm YHCT. Thành phần có thể bao gồm các thảo dược như quế, gừng, địa liền, long não,... có tác dụng giảm đau, kháng viêm, hoạt huyết, tán ứ. Cơ chế tác động có thể liên quan đến việc ức chế các chất trung gian gây viêm, tăng cường tuần hoàn máu tại chỗ. Cần nghiên cứu sâu hơn về thành phần cụ thể và cơ chế tác dụng của GS-TVB.

3.2. Điện Châm Xoa Bóp Bấm Huyệt Cơ Chế Kỹ Thuật

Điện châm sử dụng dòng điện kích thích vào các huyệt vị để điều hòa khí huyết, giảm đau. Cơ chế có thể liên quan đến việc giải phóng endorphin, ức chế dẫn truyền đau. Xoa bóp bấm huyệt tác động lên các huyệt, kinh lạc giúp thư giãn cơ, giảm đau, tăng tuần hoàn máu. Cần thực hiện đúng kỹ thuật để đạt hiệu quả tốt nhất. Các huyệt vị thường sử dụng trong điều trị viêm quanh khớp vai bao gồm Kiên tỉnh, Kiên ngung, A thị huyệt, ...

IV. Nghiên Cứu Đánh Giá Hiệu Quả Điều Trị Viêm Quanh Khớp Vai

Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá tác dụng của dung dịch xoa bóp GS - TVB kết hợp xoa bóp bấm huyệt, điện châm điều trị bệnh nhân viêm quanh khớp vai thể đơn thuần. Đối tượng nghiên cứu là bệnh nhân được chẩn đoán viêm quanh khớp vai thể đơn thuần tại Bệnh viện Tuệ Tĩnh. Các tiêu chí đánh giá bao gồm mức độ đau (thang điểm VAS), tầm vận động khớp vai, và tác dụng không mong muốn.

4.1. Đối Tượng Phương Pháp Nghiên Cứu Chi Tiết

Nghiên cứu chọn mẫu theo tiêu chuẩn cụ thể để đảm bảo tính đồng nhất. Các biến số nghiên cứu bao gồm tuổi, giới, nghề nghiệp, thời gian mắc bệnh, vị trí khớp bị tổn thương, mức độ đau theo thang điểm VAS. Phương tiện nghiên cứu sử dụng bao gồm dung dịch xoa bóp GS-TVB, máy điện châm, giường xoa bóp. Quy trình nghiên cứu được thực hiện theo các bước chuẩn hóa để đảm bảo tính khách quan.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Đánh Giá Mức Độ Giảm Đau Phục Hồi

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự cải thiện đáng kể về mức độ đau sau điều trị theo thang điểm VAS. Tầm vận động khớp vai cũng được cải thiện đáng kể qua các thời điểm đánh giá. Tác dụng không mong muốn được theo dõi sát sao và ghi nhận. So sánh với nhóm đối chứng (nếu có) để đánh giá hiệu quả vượt trội.

4.3. Bàn Luận về Kết Quả So Sánh Phân Tích

Phân tích sâu hơn về kết quả, so sánh với các nghiên cứu khác để đánh giá vị trí của nghiên cứu này. Thảo luận về cơ chế tác động của sự kết hợp các phương pháp điều trị. Đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo để làm rõ hơn về hiệu quả và an toàn của phương pháp.

V. Kết Luận Hiệu Quả Tính Ứng Dụng Của GS TVB

Nghiên cứu cho thấy dung dịch xoa bóp GS-TVB kết hợp điện châm, xoa bóp bấm huyệt có hiệu quả trong việc giảm đau và cải thiện chức năng vận động khớp vai ở bệnh nhân viêm quanh khớp vai. Phương pháp này an toàn và ít tác dụng phụ. Kết quả này mở ra hướng điều trị mới tiềm năng cho bệnh nhân viêm quanh khớp vai.

5.1. Kiến Nghị Ứng Dụng Nghiên Cứu Tiếp Theo

Đề xuất ứng dụng phương pháp này trong điều trị thực tế. Cần nghiên cứu thêm về tác dụng của GS-TVB trên các thể viêm quanh khớp vai khác. So sánh hiệu quả của GS-TVB với các phương pháp điều trị khác. Nghiên cứu về liều lượng và thời gian điều trị tối ưu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Viêm quanh khớp vai là một bệnh lý phổ biến, đặc biệt ở người lớn tuổi, với tỷ lệ mắc khoảng 15-20% trong dân số trên 50 tuổi. Bệnh gây ra các triệu chứng đau và hạn chế vận động khớp vai, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống và khả năng lao động của người bệnh. Theo một số nghiên cứu gần đây, nguyên nhân viêm quanh khớp vai có xu hướng gia tăng do thói quen sử dụng thiết bị điện tử và các bệnh lý nội tiết chuyển hóa như đái tháo đường, gout, viêm khớp dạng thấp. Viêm quanh khớp vai thể đơn thuần là dạng phổ biến nhất, tổn thương chủ yếu ở phần mềm quanh khớp như gân, cơ, dây chằng và bao khớp, không bao gồm tổn thương đặc hiệu ở xương, sụn hay màng hoạt dịch.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá hiệu quả điều trị của dung dịch xoa bóp GS-TVB kết hợp xoa bóp bấm huyệt và điện châm trên bệnh nhân viêm quanh khớp vai thể đơn thuần, đồng thời theo dõi các tác dụng không mong muốn trong quá trình điều trị. Nghiên cứu được thực hiện tại khoa Cơ xương khớp, Bệnh viện Tuệ Tĩnh, trong khoảng thời gian từ tháng 4 đến tháng 9 năm 2024, với 72 bệnh nhân tham gia, chia thành nhóm nghiên cứu và nhóm đối chứng.

Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp bằng chứng khoa học về hiệu quả và tính an toàn của phương pháp điều trị kết hợp y học cổ truyền và y học hiện đại, góp phần hoàn thiện phác đồ điều trị viêm quanh khớp vai, giảm thiểu tác dụng phụ của thuốc tây y, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người bệnh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai nền tảng lý thuyết chính: y học cổ truyền (YHCT) và y học hiện đại (YHHĐ). Theo YHCT, viêm quanh khớp vai thuộc chứng Kiên tý, do phong, hàn, thấp xâm nhập gây bế tắc kinh lạc, khí huyết không lưu thông, dẫn đến đau và hạn chế vận động. Bệnh được chia thành ba thể: Kiên thống (đau nhiều), Kiên ngưng (hạn chế vận động), và Lậu kiên phong (đau ít, phù nề, rối loạn thần kinh vận mạch). Phương pháp điều trị tập trung vào khu phong, tán hàn, trừ thấp, hoạt huyết, bổ khí huyết, kết hợp các thủ thuật châm cứu, điện châm, xoa bóp bấm huyệt.

Theo YHHĐ, viêm quanh khớp vai là tổn thương phần mềm quanh khớp, chủ yếu là viêm gân cơ xoay, viêm bao thanh dịch, lắng đọng canxi, gây đau và hạn chế vận động. Điều trị hiện đại chủ yếu dùng thuốc giảm đau, kháng viêm, giãn cơ và phục hồi chức năng, tuy nhiên có nhiều hạn chế về tác dụng phụ và hiệu quả lâu dài chưa rõ ràng.

Dung dịch xoa bóp GS-TVB là chế phẩm bào chế từ các thảo dược quý như quế nhục, địa liền, thiên niên kiện, tô mộc, nhũ hương, được chiết xuất bằng công nghệ nano siêu âm giúp tăng khả năng thẩm thấu và hiệu quả điều trị. Các vị thuốc này có tác dụng giảm đau, chống viêm, hoạt huyết, trừ phong thấp theo YHCT và được chứng minh có tác dụng dược lý hiện đại hỗ trợ điều trị viêm quanh khớp vai.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế tiến cứu, can thiệp lâm sàng mở, so sánh trước và sau điều trị giữa hai nhóm: nhóm nghiên cứu (điều trị bằng dung dịch xoa bóp GS-TVB kết hợp xoa bóp bấm huyệt và điện châm) và nhóm đối chứng (điều trị theo phác đồ nền không sử dụng dung dịch GS-TVB). Cỡ mẫu là 72 bệnh nhân, được chọn ngẫu nhiên theo tiêu chuẩn lựa chọn nghiêm ngặt, bao gồm bệnh nhân viêm quanh khớp vai thể đơn thuần, điểm đau từ 1-6 theo thang VAS, không có tổn thương đặc hiệu khác.

Nguồn dữ liệu thu thập gồm: đặc điểm lâm sàng, hình ảnh siêu âm, X-quang khớp vai, thang điểm VAS đánh giá mức độ đau, thang điểm Constant C.G đánh giá chức năng vận động khớp vai, các đặc điểm theo YHCT như mạch, lưỡi, triệu chứng đau tăng khi vận động và khi gặp lạnh. Thời gian theo dõi đánh giá gồm ba mốc: trước điều trị (D0), sau 7 ngày (D7) và sau 14 ngày (D14).

Phân tích số liệu sử dụng phần mềm SPSS 20, áp dụng các phương pháp thống kê mô tả và so sánh trung bình, tỷ lệ giữa hai nhóm với mức ý nghĩa p < 0,05. Các biện pháp kiểm soát sai số bao gồm đo lường đồng nhất, cùng thời điểm, dụng cụ chuẩn hóa.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đặc điểm bệnh nhân: Tuổi trung bình 65,53 ± 1,39, chủ yếu là nữ (83,3%), phần lớn làm việc trí óc (80,6%). Mức độ đau trước điều trị chủ yếu là đau nhẹ và vừa, chiếm lần lượt 41,7% và 58,3%. Hình ảnh siêu âm cho thấy tổn thương gân cơ nhị đầu chiếm tỷ lệ cao nhất (52,8% nhóm đối chứng, 61,1% nhóm nghiên cứu). Hình ảnh X-quang bình thường chiếm khoảng 70-75%, còn lại có calci hóa dây chằng và gai xương.

2. Hiệu quả giảm đau: Điểm VAS trung bình nhóm nghiên cứu giảm từ 4,42 ± 1,61 (D0) xuống 2,47 ± 0,59 (D7) và 1,28 ± 0,91 (D14), nhóm đối chứng giảm từ 4,19 ± 1,56 xuống 3,12 ± 0,94 và 1,85 ± 0,89. Sự khác biệt giữa hai nhóm tại D7 và D14 có ý nghĩa thống kê (p < 0,05), cho thấy nhóm sử dụng dung dịch GS-TVB giảm đau nhanh và hiệu quả hơn.

3. Phục hồi chức năng vận động: Theo thang điểm Constant C.G, điểm tổng của nhóm nghiên cứu tăng từ 32,78 ± 10,49 lên 58,53 ± 10,7 (D7) và 86,7 ± 10,85 (D14), nhóm đối chứng tăng từ 32,91 ± 10,75 lên 53,84 ± 12,1 và 76,3 ± 13,28. Sự khác biệt tại D14 có ý nghĩa (p < 0,05), cho thấy cải thiện chức năng vận động khớp vai rõ rệt hơn ở nhóm nghiên cứu.

4. Tác dụng không mong muốn: Không ghi nhận các tác dụng phụ nghiêm trọng như kích ứng da, phù nề, vết thương hở hay biến chứng do điện châm trong quá trình điều trị. Phương pháp kết hợp dung dịch GS-TVB và điện châm được đánh giá an toàn.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy dung dịch xoa bóp GS-TVB kết hợp xoa bóp bấm huyệt và điện châm có hiệu quả vượt trội trong giảm đau và cải thiện chức năng vận động khớp vai so với phác đồ điều trị nền. Các vị thuốc trong dung dịch như quế nhục, địa liền, thiên niên kiện, tô mộc và nhũ hương có tác dụng kháng viêm, giảm đau, hoạt huyết, phù hợp với cơ chế bệnh sinh viêm quanh khớp vai theo YHCT và YHHĐ.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, phương pháp kết hợp này không chỉ giảm nhanh triệu chứng đau mà còn giúp phục hồi vận động, hạn chế tái phát và giảm nhu cầu dùng thuốc giảm đau kháng viêm có tác dụng phụ. Việc sử dụng công nghệ nano giúp tăng khả năng thẩm thấu và hiệu quả điều trị của dung dịch.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ đường thể hiện sự giảm điểm VAS và tăng điểm Constant C.G theo thời gian, bảng so sánh tỷ lệ cải thiện giữa hai nhóm, giúp minh họa rõ ràng hiệu quả điều trị.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng rộng rãi dung dịch xoa bóp GS-TVB kết hợp xoa bóp bấm huyệt và điện châm trong điều trị viêm quanh khớp vai thể đơn thuần tại các cơ sở y tế chuyên khoa, nhằm nâng cao hiệu quả điều trị và giảm tác dụng phụ của thuốc tây y. Thời gian áp dụng: ngay trong năm 2025.

2. Đào tạo chuyên sâu cho cán bộ y tế về kỹ thuật xoa bóp bấm huyệt và điện châm kết hợp sử dụng dung dịch GS-TVB, đảm bảo kỹ thuật chuẩn xác, an toàn và hiệu quả. Chủ thể thực hiện: các bệnh viện y học cổ truyền và cơ sở y tế liên quan, trong vòng 6 tháng đầu năm 2025.

3. Nghiên cứu mở rộng và theo dõi lâu dài hiệu quả và an toàn của phương pháp kết hợp này trên các thể viêm quanh khớp vai khác và các nhóm bệnh nhân đa dạng hơn, nhằm hoàn thiện phác đồ điều trị. Thời gian: 2025-2027.

4. Tuyên truyền, nâng cao nhận thức người bệnh về lợi ích của phương pháp điều trị kết hợp y học cổ truyền và y học hiện đại, khuyến khích tuân thủ điều trị và tự chăm sóc tại nhà, góp phần giảm tái phát và nâng cao chất lượng cuộc sống. Chủ thể: các cơ sở y tế, cộng đồng, trong năm 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Bác sĩ chuyên khoa Y học cổ truyền và Y học hiện đại: Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn về hiệu quả kết hợp phương pháp điều trị, giúp hoàn thiện phác đồ và nâng cao chất lượng khám chữa bệnh.

2. Chuyên viên vật lý trị liệu và phục hồi chức năng: Tham khảo kỹ thuật xoa bóp bấm huyệt, điện châm kết hợp sử dụng dung dịch thảo dược, áp dụng trong phục hồi chức năng cho bệnh nhân viêm quanh khớp vai.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Y học cổ truyền: Tài liệu tham khảo quý giá về cơ sở lý thuyết, phương pháp nghiên cứu và kết quả thực nghiệm trong điều trị viêm quanh khớp vai.

4. Người bệnh và gia đình: Hiểu rõ hơn về bệnh lý, phương pháp điều trị an toàn, hiệu quả, từ đó chủ động phối hợp với nhân viên y tế trong quá trình điều trị và chăm sóc.

Câu hỏi thường gặp

1. Dung dịch xoa bóp GS-TVB có thành phần gì và tác dụng ra sao?
   Dung dịch gồm các thảo dược như quế nhục, địa liền, thiên niên kiện, tô mộc, nhũ hương, có tác dụng giảm đau, chống viêm, hoạt huyết, trừ phong thấp. Công nghệ nano giúp tăng khả năng thẩm thấu và hiệu quả điều trị.

2. Điện châm kết hợp xoa bóp bấm huyệt có an toàn không?
   Nghiên cứu không ghi nhận tác dụng phụ nghiêm trọng, phương pháp được thực hiện bởi nhân viên y tế có chuyên môn, đảm bảo an toàn và hiệu quả trong điều trị viêm quanh khớp vai.

3. Hiệu quả giảm đau và phục hồi vận động sau bao lâu?
   Bệnh nhân giảm đau rõ rệt sau 7 ngày điều trị, cải thiện chức năng vận động đáng kể sau 14 ngày, hiệu quả tốt hơn so với điều trị nền không sử dụng dung dịch GS-TVB.

4. Phương pháp này có phù hợp với mọi đối tượng bệnh nhân không?
   Phù hợp với bệnh nhân viêm quanh khớp vai thể đơn thuần, không có tổn thương đặc hiệu khác, không áp dụng cho người có vết thương hở hoặc mẫn cảm với thành phần thuốc.

5. Có cần kết hợp với các phương pháp điều trị khác không?
   Phương pháp này có thể kết hợp với vật lý trị liệu, tập vận động để nâng cao hiệu quả phục hồi chức năng, đồng thời giảm thiểu sử dụng thuốc giảm đau kháng viêm có tác dụng phụ.

Kết luận

• Dung dịch xoa bóp GS-TVB kết hợp xoa bóp bấm huyệt và điện châm giúp giảm đau nhanh, cải thiện chức năng vận động khớp vai hiệu quả hơn so với phác đồ điều trị nền.
• Phương pháp điều trị an toàn, không ghi nhận tác dụng phụ nghiêm trọng trong quá trình nghiên cứu.
• Nghiên cứu cung cấp bằng chứng khoa học hỗ trợ ứng dụng rộng rãi phương pháp kết hợp trong điều trị viêm quanh khớp vai thể đơn thuần.
• Cần tiếp tục nghiên cứu mở rộng và theo dõi lâu dài để hoàn thiện phác đồ điều trị.
• Khuyến nghị áp dụng phương pháp này tại các cơ sở y tế chuyên khoa, đồng thời đào tạo nhân viên y tế và tuyên truyền nâng cao nhận thức người bệnh.

Các cơ sở y tế và chuyên gia y học cổ truyền nên triển khai áp dụng phương pháp điều trị kết hợp này, đồng thời tham gia các khóa đào tạo chuyên sâu để nâng cao kỹ năng và hiệu quả điều trị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Viêm quanh khớp vai theo một số nghiên cứu gần đây có dấu hiệu tăng nguyên nhân do thói quen sử dụng thƣờng xuyên các thiết bị điện tử và tăng các yếu tố bệnh lý nội tiết - chuyển hóa nhƣ bệnh đái tháo đƣờng, gout, viêm khớp dạng thấp. Bệnh do nhiều nguyên nhân khác nhau gây nên với những biểu hiện trên lâm sàng thƣờng là đau và hạn chế vận động khớp vai. Tổn thƣơng của bệnh viêm quanh khớp vai là tổn thƣơng phần mềm quanh khớp mà chủ yếu là gân, cơ, dây chằng và bao khớp. Viêm quanh khớp vai không bao gồm những bệnh có tổn thƣơng đặc thù của đầu xƣơng, sụn khớp, màng hoạt dịch nhƣ viêm khớp, chấn thƣơng.

Bệnh thƣờng gặp ở ngƣời lớn tuổi, cả nam và nữ. Bệnh tuy không ảnh hƣởng tới tính mạng nhƣng thƣờng diễn biến kéo dài nhiều tháng thậm chí nhiều năm gây đau đớn, hạn chế vận động của bệnh nhân. Nếu không đƣợc điều trị đúng và đầy đủ ngay từ đầu, có thể để lại di chứng teo cơ, giảm trƣơng lực cơ, hạn chế cử động vai và bàn tay, đứt gân từ đó làm mất chức năng tay bên bệnh, ảnh hƣởng tới hoạt động hàng ngày công việc và cả nghỉ ngơi. Tỉ lệ tái phát sau điều trị khỏi khoảng 20% [2].

Theo YHCT, bệnh viêm quanh khớp vai thuộc phạm vi chứng Kiên tý. Dựa và triệu chứng lâm sàng và nguyên nhân gây bệnh, bệnh đƣợc chia làm 3 thể: kiên thống, kiên ngƣng và hậu kiên phong [4],[5]. Cả 3 thể bệnh trên có nhiều phƣơng pháp điều trị sử dụng kết hợp cả YHHĐ và YHCT. Điều trị viêm quanh khớp vai bằng nội khoa, y học hiện đại chủ yếu sử dụng nhóm thuốc kháng viêm, giảm đau, giãn cơ hoặc phục hồi chức năng.

Tuy nhiên chƣa có bằng chứng rõ ràng về hiệu quả lâu dài cũng nhƣ chƣa có phác đồ cụ thể đƣợc khuyến cáo [2]. Hơn nữa khi các nhóm thuốc này đƣợc dùng điều trị cho bệnh nhân lại có những hạn chế do tác dụng không mong muốn nhƣ: viêm loét dạ dày, loãng xƣơng, giảm sức đề kháng, tổn thƣơng gan, thận, suy tủy. làm cho bệnh nhân không thể sử dụng dài ngày hoặc 2 thậm chí là không thể sử dụng đƣợc [2]. Do đó việc tìm ra phƣơng pháp đơn giản, hiệu quả và an toàn là vấn đề cần đặt ra.

Những phƣơng pháp dùng ngoài, đặc biệt là sử dụng tinh chất từ thảo dƣợc thiên nhiên kết hợp với xoa bóp bấm huyệt, điện châm và một số thủ thuật y học cổ truyền khác ngày càng chứng tỏ nhiều lợi ích và hiệu quả cao. Vì vậy chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá tác dụng của dung dịch XOA BÓP GS - TVB kết hợp xoa bóp bấm huyệt, điện châm điều trị bệnh nhân viêm quanh khớp vai thể đơn thuần” nhằm mục tiêu: 1. Đánh giá hiệu quả điều trị của dung dịch XOA BÓP GS – TVB kết hợp xoa bóp bấm huyệt và điện châm trên bệnh nhân viêm quanh khớp vai thể đơn thuần. Theo dõi tác dụng không mong muốn của phƣơng pháp điều trị kết hợp dung dịch XOA BÓP GS - TVB và điện châm trên lâm sàng.

3 CHƢƠNG I TỔNG QUAN 1. Tổng quan về viêm quanh khớp vai 1.1 Sơ lƣợc về giải phẫu chức năng khớp vai Khớp vai là khớp linh hoạt của cơ thể, nhƣng cũng dễ bị tổn thƣơng nhất vì bao khớp mỏng, lỏng lẻo, dây chằng không đủ chắc và cũng do động tác của khớp đa dạng, biên độ lớn gồm các động tác của cánh tay (ra trƣớc, ra sau, lên trên, vào trong, ra ngoài, xoay tròn) và động tác của riêng vai (lên trên, ra trƣớc, ra sau) [2], [6]. Có đƣợc nhiều động tác nhƣ vậy là do khớp vai có cấu tạo rất phức tạp với sự tham gia của nhiều xƣơng, khớp, gân, cơ, dây chằng [9], [10].1 Phần xƣơng khớp (hình 1. Cấu tạo phần xƣơng của khớp vai [38] 4 - Khớp vai cấu tạo bởi 3 xƣơng (xƣơng bả vai, xƣơng đòn, chỏm xƣơng cánh tay) và 5 khớp sau [2], [6], [11], [12].

+ Khớp giữa ổ chảo xƣơng bả vai và chỏm xƣơng cánh tay. Đây là khớp lớn nhất và quan trọng nhất. + Khớp giữa mỏm cùng vai và chỏm xƣơng cánh tay: khớp này bao gồm cả bao thanh mạc dƣới mỏm cùng vai và bao thanh mạc dƣới cơ delta. + Khớp giữa xƣơng bả vai và lồng ngực.

+ Khớp cùng vai đòn: khớp giữa mỏm cùng vai và đầu ngoài xƣơng đòn. + Khớp ức đòn: khớp giữa xƣơng ức và đầu trong xƣơng đòn. - Động tác: khớp vai có thể quay 3 trục thẳng góc với nhau nên động tác rất rộng rãi [37]: + Quanh trục trƣớc- sau: Giạng 180°, khép 0° (tầm 180°) + Quanh trục ngang: Gập trƣớc 180°, duỗi sau 50° (tầm 230") + Quanh trục thẳng đứng: Xoay trong 90°, xoay ngoài 90° (tầm 180°). Động tác xoay vòng là kết quả phối hợp của các động tác quanh 3 trục trên.

Phần mềm Hình 1. Các thành phần liên quan khớp vai diện cắt đứng [38] - Bao khớp: (hình 1.2) Bao khớp rất mỏng và có kích thƣớc lớn, ở trên bám vào xung quanh sụn viền (gờ ổ chảo), ở dƣới bản quanh đầu trên xƣơng cánh tay: nửa trên ở cổ giải phẫu, nửa dƣới ở cổ phẫu thuật, cách sụn khớp độ 1 cm. - Dây chằng: (hình 1.2) + Dây chằng ổ chảo - cánh tay: đi từ ổ chảo đến đầu trên xƣơng cánh tay, gồm 3 dây: dây trên, dây giữa và dây dƣới. + Dây chằng cùng - quạ: đi từ mỏm cùng vai tới mỏm quạ.

+ Dây chằng quạ - đòn: đi từ mỏm quạ tới xƣơng đòn + Dây chằng quạ - cánh tay: đi từ mỏm quạ tới đầu trên xƣơng cánh tay, có 2 nhánh chắc và khỏe. Cấu tạo gân cơ quay và các cơ tham gia vào hoạt động của khớp vai [38] Phần cơ, gân (hình 1.3): Các cơ quanh khớp vai nhƣ một tấm khăn bằng gân phủ chùm lên xƣơng cánh tay, có chức năng cố định đầu trên xƣơng cánh tay, hƣớng tâm chỏm xƣơng cánh tay với ổ chảo. + Cơ delta: đi từ gai vai, 1/3 ngoài xƣơng đòn tới ấn delta ở mặt trong xƣơng cánh tay. Động tác: gập vai, giạng cánh tay, xoay cánh tay vào trong hay ra ngoài.

+ Cơ ngực to, cơ lƣng to, cơ tròn to: đi từ ngực hoặc lƣng tới 2 mép của rãnh cơ nhị đầu xƣơng cánh tay. Động tác: khép và xoay trong cánh tay. + Cơ nhị đầu: gồm 2 bó, bó ngắn đi từ mỏm quạ xƣơng bả vai, bó dài đi từ diện trên ổ chảo chui qua rãnh nhị đầu cùng với bó ngắn bám tận vào lồi củ xƣơng quay. Động tác: gấp cẳng tay vào cánh tay.

+ Cơ trên gai, cơ dƣới gai, cơ tròn nhỏ: đi từ hố trên gai, hố dƣới gai, cạnh ngoài xƣơng bả vai tới mấu động lớn. Động tác: giang và xoay cánh tay ra ngoài. + Cơ dƣới vai: đi từ mặt trƣớc xƣơng bả vai tới mấu động nhỏ xƣơng cánh tay. Động tác xoay cánh tay vào trong.

7 Gân của 4 cơ này (cơ trên gai, cơ dƣới gai, cơ tròn nhỏ, cơ dƣới vai) hợp thành chụp của các cơ xoay bao bọc chỏm xƣơng cánh tay, đây là phần hay bị tổn thƣơng nhất. - Hệ thống bao thanh mạc dƣới mỏm cùng vai (hình 1. Cấu tạo bao khớp, mạch máu và thần kinh khớp vai [38] Gồm có bao thanh mạc dƣới mỏm cùng và bao thanh mạc dƣới cơ delta, nằm giữa các cơ delta và chụp các cơ xoay, hệ thống này giúp cho hệ vận động của các cơ xoay, trong khi đó ở phía trên nó dính lỏng lẻo vào cơ delta. Do đó, khi bao thanh mạc bị tổn thƣơng sẽ làm hạn chế vận động của khớp vai.

Vì thế bao thanh mạc này đƣợc gọi là “khớp phụ" dƣới mỏm cùng [6], [36]. - Mạch máu và thần kinh: Các thành phần của khớp vai đƣợc nuôi dƣỡng bởi các ngành lên và ngành tận của bó mạch thần kinh cánh tay. Ngoài ra, vùng khớp vai còn liên quan đến các rễ thần kinh của vùng cổ và phần trên của lƣng, liên quan đến các hạch giao cảm cổ, ở đây có những đƣờng phản xạ ngắn, vì vậy khi có một tổn thƣơng gây kích thích ở vùng đốt sống cổ, vùng trung thất, lồng ngực đều có thể gây nên các dấu hiệu ở vùng khớp vai [6]. Viêm quanh khớp vai theo YHHD 1.

Định nghĩa Viêm quanh khớp vai là một bệnh bao gồm những trƣờng hợp đau và hạn chế vận động khớp vai mà tổn thƣơng chủ yếu là phần mềm quanh khớp nhƣ gân, cơ, dây chằng và bao khớp. Không bao gồm những bệnh có tổn thƣơng đặc thù của đầu xƣơng, sụn khớp và màng hoạt dịch [2], [6]. Cơ chế bệnh sinh viêm quanh khớp vai Tổn thƣơng hay gặp nhất trong viêm quanh khớp vai là tổn thƣơng gân của các cơ xoay, bó dài gân cơ nhị đầu, bao thanh mạc dƣới mỏm cùng [2], [3]. Gân là tổ chức có tính chất đặc biệt về quá trình dinh dƣỡng và chuyển hóa.

Những mạch máu đi từ cơ, xƣơng, tổ chức quanh gân chỉ đi tới lớp ngoài cùng của bó gân thứ hai. Do vậy bó gân thứ nhất, các tế bào xơ, sợi collagen đƣợc coi là tổ chức dinh dƣỡng hoàn toàn bằng con đƣờng thẩm thấu. Vì thế gân đƣợc coi là tổ chức dinh dƣỡng chậm. Các gân xung quanh khớp vai có thể bị tổn thƣơng do những nguyên nhân sau [6], [9].

* Giảm lƣu lƣợng máu tới gân Vùng gân ít đƣợc cung cấp máu sinh lý là gần điểm bám tận do sự chật hẹp của khoang dƣới mỏm cùng và sự bám rất chặt của gân vào xƣơng. Sự giảm tƣới máu do quá trình thoái hóa theo tuổi, do bệnh làm thay đổi cấu trúc và tính thẩm thấu của thành mạch (đái tháo đƣờng, vữa xơ động mạch.) * Chấn thƣơng cơ học Gân bị tổn thƣơng có thể do các chấn thƣơng cấp tính, mạn tính, nhƣng trong bệnh viêm quanh khớp vai phần lớn các thƣơng tổn là do các vi chấn thƣơng lặp đi lặp lại nhiều lần. Ở tƣ thế dạng tay, đặc biệt là từ 70-130o, đƣa tay lên cao quá đầu, mấu động lớn sẽ cọ xát vào mặt dƣới mỏm cùng làm cho khoang dƣới mỏm cùng vốn đã hẹp lại càng hẹp hơn và chụp của các cơ xoay bị kẹp giữa hai xƣơng nhƣ hai gọng kìm. Ở trong tƣ thế khép tay, mặt tiếp xúc của ổ chụp với các xƣơng xoay bị ép chặt bởi chỏm xƣơng cánh tay.

Sự ép chặt này không những tạo ra những kích thích về cơ học mà còn giảm lƣu lƣợng máu cung cấp cho gân.