Luận văn đánh giá các phương thức cho vay hộ gia đình tại chi nhánh ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện lương tài tỉnh bắc ninh

Tài liệu nghiên cứu Luận văn đánh giá các phương thức cho vay hộ gia đình tại chi nhánh ngân hàng nông nghiệp và phát, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Nguyễn Xuân Hùng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Quốc Oánh
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Đánh Giá Các Phương Thức Cho Vay Hộ Gia Đình Tại Ngân Hàng Nông Nghiệp Và Phát Triển Nông Thôn Huyện Lương Tài
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• TRÍCH YẾU LUẬN ÁN
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu chung
• 2.2. Mục tiêu cụ thể
• 3. PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Đối tượng nghiên cứu
• 4. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 4.1. TÍN DỤNG VÀ CÁC PHƯƠNG THỨC CẤP TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG
• 4.1.1. Tín dụng, bản chất và chức năng của tín dụng

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Cho Vay Hộ Gia Đình Agribank Lương Tài

Trong bối cảnh kinh tế hội nhập, ngành ngân hàng Việt Nam đối mặt với nhiều cơ hội và thách thức. Phát triển nông nghiệp, nông thôn theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa phụ thuộc lớn vào chính sách đầu tư và dịch vụ tài chính - tín dụng. Dịch vụ tín dụng của ngân hàng ngày càng chú trọng đến đối tượng khách hàng là hộ gia đình. Mặc dù tiềm ẩn rủi ro, các hộ gia đình được đánh giá là đối tượng khách hàng tiềm năng. Nhiều ngân hàng thương mại đã hoàn thiện và cung ứng sản phẩm dịch vụ riêng cho đối tượng này, góp phần nâng cao vị thế cạnh tranh trên thị trường tài chính. Hoạt động cho vay vẫn chiếm vị trí quan trọng đối với hệ thống ngân hàng, đặc biệt là Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Agribank).

1.1. Tầm quan trọng của cho vay nông nghiệp nông thôn Agribank

Tín dụng đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn. Nó tạo ra dòng chuyển vốn vào nông thôn, thúc đẩy luân chuyển vốn hiện có theo hướng hiệu quả. Agribank Lương Tài chú trọng đầu tư vào thị trường sản phẩm và chất lượng kinh doanh, mở rộng đối tượng khách hàng và cung cấp dịch vụ cho hộ gia đình. Tín dụng ngày càng được sử dụng phổ biến trong nông thôn, tạo điều kiện cho các hộ gia đình tiếp cận nguồn vốn.

1.2. Cơ hội và thách thức trong cho vay hộ gia đình Agribank

Các hộ gia đình ngày càng có nhu cầu vay vốn lớn, đặc biệt là các hộ trang trại, sản xuất hàng hóa, và dịch vụ. Họ sử dụng vốn vay từ ngân hàng thương mại và các nguồn tín dụng khác. Trong phạm vi chính sách và thị trường, các hộ gia đình có thể tiếp cận nhiều tổ chức cho vay và phương thức cho vay khác nhau. Điều này tạo cơ sở để khai thác hiệu quả các phương thức tín dụng và tăng tính cạnh tranh trên thị trường tín dụng, góp phần tạo lãi suất phù hợp và tiết kiệm chi phí tín dụng.

II. Thực Trạng Phương Thức Cho Vay Hộ Gia Đình Agribank Lương Tài

Theo quy định hiện hành, các đối tượng vay vốn trong nông thôn có thể tiếp cận nhiều phương thức cho vay khác nhau, bao gồm cho vay từng lần, cho vay theo hạn mức tín dụng, cho vay theo dự án đầu tư, cho vay hợp vốn, cho vay trả góp, và nhiều hình thức khác. Trên thực tế, mỗi phương thức phù hợp với từng đối tượng vay khác nhau. Do đó, việc nghiên cứu và đánh giá các phương thức cho vay phù hợp với hộ gia đình là rất cần thiết. Đề tài tập trung vào đánh giá các phương thức cho vay hộ gia đình tại chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Lương Tài – tỉnh Bắc Ninh.

2.1. Các phương thức cho vay hộ gia đình Agribank phổ biến

Nghiên cứu tập trung đánh giá 3 phương thức cho vay hộ gia đình chủ yếu tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh: Phương thức cho vay từng lần, Phương thức cho vay theo hạn mức tín dụng và Phương thức cho vay theo dự án đầu tư. Đối tượng nghiên cứu là các điều kiện cho vay hộ gia đình tương ứng với 3 phương thức này và khả năng đáp ứng của hộ gia đình đối với các điều kiện đó.

2.2. Đối tượng khảo sát và phạm vi nghiên cứu tín dụng hộ gia đình

Đối tượng khảo sát bao gồm cán bộ ngân hàng và hộ gia đình. Phạm vi nghiên cứu về không gian là các phương thức cho vay đến hộ gia đình tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh. Phạm vi về thời gian là số liệu thứ cấp từ năm 2013-2015 và số liệu sơ cấp tập trung thu thập vào năm 2015. Các đề xuất chủ yếu đến năm 2020.

III. Phân Tích Hiệu Quả Cho Vay Hộ Gia Đình Agribank Lương Tài

Luận án sử dụng phương pháp thống kê kinh tế để so sánh và đánh giá động thái và cấu trúc của việc thực hiện cho vay theo các phương thức tín dụng khác nhau theo các đối tượng khách hàng. Phương pháp phân tích tài chính được sử dụng để xây dựng bảng phân tích dòng tiền (cash-flow) dựa trên cơ sở thu và chi của hộ gia đình, bao gồm dòng thu (cash inflow) và dòng chi (cash outflow). Dòng thu bao gồm các khoản thu từ sản xuất - kinh doanh của hộ và các khoản thu khác. Dòng chi bao gồm các khoản chi cho sản xuất - kinh doanh và các khoản chi khác trong hộ.

3.1. Phương pháp thống kê và phân tích tín dụng Agribank

Phương pháp thống kê kinh tế chủ yếu sử dụng thống kê so sánh để đánh giá động thái và cấu trúc của việc thực hiện cho vay theo các phương thức tín dụng khác nhau theo các đối tượng khách hàng. Điều này giúp xác định xu hướng và mức độ sử dụng các phương thức cho vay khác nhau.

3.2. Phân tích dòng tiền và đánh giá tín dụng hộ gia đình

Dựa trên cơ sở thu và chi của hộ gia đình, bảng phân tích dòng tiền (cash-flow) bao gồm dòng thu (cash inflow) và dòng chi (cash outflow) được xây dựng. Dòng thu bao gồm các khoản thu từ sản xuất - kinh doanh của hộ và các khoản thu khác. Dòng chi bao gồm các khoản chi cho sản xuất - kinh doanh và các khoản chi khác trong hộ. Phân tích này giúp đánh giá khả năng trả nợ của hộ gia đình.

3.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả cho vay Agribank

Năng lực của cán bộ ngân hàng, công tác tuyên truyền về các phương thức cho vay, và định hướng mục tiêu giải pháp về sử dụng các phương thức cho vay phù hợp với hộ nông dân là các yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu quả cho vay. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngân hàng và người dân để đảm bảo vốn vay được sử dụng hiệu quả.

IV. Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Cho Vay Agribank Lương Tài

Chính sách cho vay hộ gia đình với các phương thức cho vay hợp lý và tiến bộ đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế hộ gia đình. Các phương thức được hộ gia đình ủng hộ là cho vay từng lần, cho vay theo hạn mức tín dụng và cho vay theo dự án. Điều đó thể hiện định hướng của các chính sách đang hướng tới tăng cường tự do hoá của ngân hàng, khuyến khích các ngân hàng đầu tư phát triển nông nghiệp, nông thôn và tăng cường năng lực hộ gia đình.

4.1. Đề xuất giải pháp tối ưu phương thức cho vay

Việc phân tích chi tiết hộ vay theo dòng tiền tại NHNo&PTNT huyện Lương Tài có ý nghĩa quan trọng trong xác định mức độ, tính chất và cân đối dòng thu - chi theo các tháng trong năm. Điều đó không chỉ giúp cho hộ chủ động tìm ra các ứng phó với dòng tiền cụ thể mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc lựa chọn các phương thức vay vốn để nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của hộ.

4.2. Tăng cường phối hợp giữa ngân hàng và hộ gia đình vay vốn

Từ những nghiên cứu cụ thể, các giải pháp đề ra hướng theo việc nâng cao hiệu quả kinh tế vốn vay và tăng cường phối hợp giữa hộ gia đình với các ngân hàng nhằm phát huy tốt công cụ cho vay hộ gia đình. Có 5 giải pháp chủ yếu đã được đề xuất góp phần giúp ngân hàng và người nông dân tìm đến những phương thức cho vay phù hợp với điều kiện SX của mình.

V. Định Hướng Phát Triển Cho Vay Hộ Gia Đình Agribank

Định hướng của NHNo&PTNT huyện Lương Tài là tiếp tục mở rộng và nâng cao chất lượng dịch vụ cho vay hộ gia đình, đáp ứng nhu cầu vốn của người dân. Mục tiêu cho vay hộ gia đình của NHNo&PTNT huyện Lương Tài đến 2015 - 2020 là tăng trưởng ổn định, đảm bảo an toàn và hiệu quả. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngân hàng, chính quyền địa phương và người dân.

5.1. Mục tiêu tăng trưởng tín dụng hộ gia đình Agribank

Mục tiêu cho vay hộ gia đình của NHNo&PTNT huyện Lương Tài đến 2015 - 2020 là tăng trưởng ổn định, đảm bảo an toàn và hiệu quả. Điều này đòi hỏi ngân hàng phải có chiến lược cụ thể và các giải pháp phù hợp để đạt được mục tiêu đề ra.

5.2. Vai trò của chính sách và hỗ trợ từ địa phương

Để đạt được mục tiêu tăng trưởng tín dụng, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngân hàng, chính quyền địa phương và người dân. Chính quyền địa phương cần tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động tín dụng, đồng thời hỗ trợ người dân tiếp cận nguồn vốn và sử dụng vốn hiệu quả.

VI. Rủi Ro và Giải Pháp Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng Agribank

Hoạt động cho vay hộ gia đình luôn tiềm ẩn rủi ro tín dụng. Để giảm thiểu rủi ro, ngân hàng cần thực hiện tốt công tác thẩm định, quản lý và giám sát tín dụng. Đồng thời, cần có các biện pháp phòng ngừa và xử lý nợ xấu hiệu quả. Sự hợp tác chặt chẽ giữa ngân hàng và người vay là yếu tố quan trọng để đảm bảo an toàn và hiệu quả của hoạt động tín dụng.

6.1. Nhận diện và đánh giá rủi ro cho vay hộ gia đình

Rủi ro tín dụng là một trong những rủi ro lớn nhất trong hoạt động cho vay. Ngân hàng cần nhận diện và đánh giá các yếu tố có thể gây ra rủi ro, từ đó có các biện pháp phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro.

6.2. Biện pháp phòng ngừa và xử lý nợ xấu Agribank

Để giảm thiểu rủi ro tín dụng, ngân hàng cần thực hiện tốt công tác thẩm định, quản lý và giám sát tín dụng. Đồng thời, cần có các biện pháp phòng ngừa và xử lý nợ xấu hiệu quả, đảm bảo an toàn vốn vay.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong tiến trình đổi mới kinh tế nông nghiệp và nông thôn Việt Nam, tín dụng ngân hàng đóng vai trò đòn bẩy tài chính then chốt nhằm thúc đẩy kinh tế hộ gia đình phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa bền vững. Thực tiễn tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2013-2015 cho thấy nhu cầu tiếp cận vốn của các hộ sản xuất kinh doanh ngày càng gia tăng về quy mô và đa dạng về mục đích sử dụng. Tuy nhiên, việc vận dụng các phương thức cấp tín dụng truyền thống vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn, dẫn đến tình trạng chi phí giao dịch cao và thời gian luân chuyển vốn chưa tối ưu.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về phương thức cho vay hộ gia đình, đồng thời đánh giá toàn diện thực trạng áp dụng 3 phương thức cấp tín dụng trọng tâm: cho vay từng lần, cho vay theo hạn mức tín dụng và cho vay theo dự án đầu tư. Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ địa bàn huyện Lương Tài với các số liệu thứ cấp thu thập trong giai đoạn 3 năm từ 2013 đến 2015 và dữ liệu khảo sát sơ cấp chuyên sâu năm 2015.

Ý nghĩa của công trình nghiên cứu được thể hiện rõ nét qua việc định lượng hóa hiệu quả kinh tế của từng phương thức vay vốn. Kết quả nghiên cứu cung cấp căn cứ thực tiễn để tối ưu hóa thời gian thẩm định, giảm chi phí vốn cho khoảng hơn 70% số hộ vay vốn tại địa phương, đồng thời định hình các giải pháp chiến lược dài hạn đến năm 2020 nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho hệ thống ngân hàng thương mại tại khu vực nông thôn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết trung gian tài chính và lý thuyết tín dụng ngân hàng hiện đại. Bản chất của tín dụng là quan hệ chuyển giao quyền sử dụng một lượng giá trị vốn tiền tệ từ người sở hữu sang người sử dụng trên nguyên tắc hoàn trả đầy đủ cả gốc lẫn lãi sau một khoảng thời gian xác định. Trong cấu trúc thị trường tài chính nông thôn, hoạt động cấp tín dụng thực hiện 3 chức năng căn bản: tập trung và phân phối lại vốn tiền tệ, tiết kiệm tiền mặt trong lưu thông, và kiểm soát các hoạt động kinh tế vĩ mô lẫn vi mô.

Khung phân tích vận dụng các quy định pháp lý nền tảng bao gồm Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước và Quyết định số 666/QĐ-HĐQT-TDHo của Hội đồng Quản trị Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam ban hành hệ thống 9 phương thức cho vay chuẩn mực. Ba khái niệm trung tâm được chuẩn hóa gồm:

• Cho vay từng lần: Phương thức giải ngân theo từng món nợ ngắn hạn dưới 12 tháng với quy trình thẩm định và ký kết hợp đồng riêng biệt cho mỗi chu kỳ sản xuất.
• Cho vay theo hạn mức tín dụng: Thỏa thuận duy trì một mức dư nợ tối đa trong thời hạn thông thường là 1 năm, cho phép khách hàng chủ động rút và trả vốn linh hoạt theo nhu cầu vốn lưu động.
• Cho vay theo dự án đầu tư: Hình thức cấp tín dụng trung và dài hạn từ 36 đến 60 tháng gắn liền với tiến độ thi công và chu kỳ hoàn vốn của công trình hoặc trang thiết bị.

Ngoài ra, nghiên cứu còn tổng hợp kinh nghiệm quản trị sản phẩm tín dụng bán lẻ từ các ngân hàng quốc tế như Australia and New Zealand Banking Group (ANZ), ngân hàng liên doanh Indovina Bank (IVB) và các ngân hàng thương mại cổ phần năng động như ACB, Sacombank và Techcombank trong việc đa dạng hóa gói vay tiêu dùng, thấu chi tài khoản và cho vay trả góp.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được kết hợp chặt chẽ giữa dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp. Dữ liệu thứ cấp thu thập từ các báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo dư nợ và cơ cấu nợ của chi nhánh ngân hàng huyện Lương Tài giai đoạn 2013-2015. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phiếu điều tra khảo sát đại diện 120 hộ gia đình vay vốn và 100% cán bộ tín dụng trực tiếp phụ trách địa bàn trong năm 2015.

Phương pháp chọn mẫu áp dụng kỹ thuật chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng theo 3 nhóm ngành nghề kinh tế đặc thù: nhóm hộ chuyên canh sản xuất nông nghiệp, nhóm hộ tiểu thủ công nghiệp làng nghề và nhóm hộ kinh doanh thương mại - dịch vụ. Cỡ mẫu 120 hộ đảm bảo tính đại diện thống kê cao cho hơn 14 xã, thị trấn trên toàn huyện Lương Tài.

Phương pháp phân tích kinh tế sử dụng kỹ thuật thống kê so sánh chuỗi thời gian để làm rõ xu hướng biến động doanh số cho vay và cơ cấu nợ. Đặc biệt, phương pháp phân tích tài chính dòng tiền (Cash-Flow Analysis) được lựa chọn làm công cụ phân tích trọng tâm. Việc xây dựng bảng dòng thu (Cash Inflow), dòng chi (Cash Outflow) và dòng tiền thuần (Net Cash Flow) theo 12 tháng trong năm giúp nhận diện chính xác thời điểm thiếu hụt ngân quỹ tạm thời của hộ gia đình. Lý do lựa chọn phương pháp dòng tiền là vì đại đa số hộ nông thôn không thiết lập hệ thống sổ sách kế toán chuẩn mực, khiến các chỉ số tài chính truyền thống khó phản ánh đúng khả năng thanh toán nợ thực tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cơ cấu doanh số cho vay hộ gia đình tại chi nhánh huyện Lương Tài giai đoạn 2013-2015 vẫn ghi nhận sự áp đảo của phương thức cho vay từng lần, chiếm trên 75% tổng doanh số giải ngân hàng năm và phục vụ hơn 80% tổng số lượt hộ vay vốn. Mặc dù phương thức này giúp ngân hàng kiểm soát chặt chẽ mục đích sử dụng từng món vay dưới 100 triệu đồng, nhưng lại tạo ra gánh nặng thủ tục hành chính lặp lại cho cả hai bên.

Thứ hai, phương thức cho vay theo hạn mức tín dụng và cho vay theo dự án đầu tư có xu hướng tăng trưởng tích cực, với tốc độ tăng doanh số bình quân đạt trên 18%/năm. Nhóm hộ sản xuất hàng hóa quy mô lớn và hộ kinh doanh thương mại đánh giá rất cao phương thức hạn mức tín dụng nhờ khả năng tiết kiệm từ 15% đến 20% chi phí lãi vay thực tế so với phương thức từng lần, do tiền lãi chỉ phát sinh trên số dư nợ thực tế và số ngày sử dụng vốn.

Thứ ba, kết quả phân tích dòng tiền thuần của 3 nhóm hộ phản ánh sự lệch pha nghiêm trọng giữa lịch trả nợ của ngân hàng và chu kỳ tạo tiền của nông hộ:

• Nhóm hộ sản xuất nông nghiệp: Dòng tiền thuần thâm hụt sâu vào giai đoạn đầu tư vụ xuân (tháng 2 đến tháng 4) và vụ mùa (tháng 6 đến tháng 7), với mức âm từ 30 đến 50 triệu đồng/tháng, trong khi dòng tiền thặng dư đột biến vào các tháng thu hoạch cuối năm (tháng 10 đến tháng 12).
• Nhóm hộ tiểu thủ công nghiệp và thương mại - dịch vụ: Dòng tiền luân chuyển đều đặn hơn qua 12 tháng, nhu cầu rút vốn đột biến thường tập trung vào quý 3 và quý 4 để dự trữ nguyên vật liệu và hàng hóa phục vụ Tết.

Số liệu thực nghiệm được lượng hóa chi tiết qua Bảng tổng hợp phí suất tín dụng và Biểu đồ dòng tiền thuần 12 tháng của từng nhóm hộ trong công trình, minh chứng rằng việc áp đặt một kỳ hạn thu nợ cứng nhắc cho tất cả các ngành nghề đã làm tăng rủi ro chậm trả nợ gốc khi đến hạn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi khiến phương thức cho vay từng lần vẫn chiếm tỷ trọng chi phối xuất phát từ tập quán sản xuất manh mún, thói quen giao dịch tiền mặt và năng lực lập phương án kinh doanh hạn chế của hộ nông dân. Về phía tổ chức tín dụng, hạ tầng công nghệ chưa được tự động hóa hoàn toàn và tâm lý e ngại rủi ro của cán bộ thẩm định khiến chi nhánh ưu tiên các khoản vay có tài sản thế chấp truyền thống thay vì cấp hạn mức tín dụng tín chấp dựa trên dòng tiền.

So sánh với các nghiên cứu thực tiễn tại các đô thị lớn của ngân hàng ACB hay Techcombank, việc mở rộng phương thức cho vay thấu chi hoặc thẻ tín dụng nông thôn tại Lương Tài còn gặp nhiều rào cản do mật độ máy rút tiền tự động (ATM) và điểm chấp nhận thanh toán còn rất thưa thớt trong giai đoạn 2013-2015.

Ý nghĩa của phát hiện này khẳng định tính cấp thiết phải tái cấu trúc danh mục sản phẩm tín dụng nông thôn. Việc linh hoạt hóa phương thức cho vay không chỉ giúp ngân hàng mở rộng thị phần tín dụng an toàn mà còn tạo điều kiện cho hộ sản xuất chủ động nắm bắt cơ hội thị trường, giảm phụ thuộc vào nguồn tín dụng phi chính thức lãi suất cao tại địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động cấp tín dụng hộ gia đình tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh huyện Lương Tài đến năm 2020, hệ thống 4 giải pháp trọng tâm được kiến nghị thực hiện:

• Tái cấu trúc quy trình cấp hạn mức tín dụng linh hoạt: Ban Giám đốc chi nhánh cần đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu cho vay, phấn đấu nâng tỷ trọng dư nợ cho vay theo hạn mức tín dụng từ mức dưới 20% lên đạt 35-40% tổng dư nợ hộ gia đình vào năm 2020. Thiết lập cơ chế xét duyệt 1 lần cho thời hạn 12 tháng và rút ngắn thời gian phát tiền vay xuống dưới 2 giờ cho các lần nhận nợ tiếp theo đối với các hộ có lịch sử trả nợ tốt.
• Áp dụng mô hình thẩm định dựa trên dòng tiền mùa vụ: Phòng Kế hoạch - Tín dụng cần ứng dụng bảng phân tích dòng tiền thuần vào quy trình thẩm định cho vay nông nghiệp. Thiết kế lịch thu nợ gốc và lãi phân kỳ linh hoạt, trùng khớp với thời điểm thu hoạch nông sản vào tháng 5 và tháng 11 hàng năm, mục tiêu giảm tỷ lệ nợ xấu và nợ quá hạn của nhóm hộ nông nghiệp xuống dưới mức 1,2% trong giai đoạn 2016-2020.
• Nâng cao năng lực chuyên môn và kỹ năng tư vấn của cán bộ tín dụng: Bộ phận Nhân sự tổ chức tập huấn chuyên sâu 100% cán bộ tín dụng về kỹ năng phân tích tài chính hộ gia đình, đạo đức nghề nghiệp và khả năng định hướng phương thức vay tối ưu cho khách hàng. Đưa tiêu chí mức độ hài lòng của hộ vay vào chỉ số đánh giá hiệu quả công việc định kỳ hàng quý trước năm 2018.
• Tăng cường phối hợp với các tổ chức chính trị - xã hội và số hóa sản phẩm: Chi nhánh ngân hàng chủ động phối hợp cùng Hội Nông dân, Hội Liên hiệp Phụ nữ và UBND 14 xã triển khai mô hình tổ vay vốn tín chấp; đồng thời từng bước phổ cập phương thức cho vay qua thẻ tín dụng và hạn mức thấu chi phục vụ đời sống, hướng đến mục tiêu trên 50% số hộ sản xuất hàng hóa tại Lương Tài có tài khoản giao dịch ngân hàng điện tử trước năm 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị ứng dụng thực tiễn và học thuật sâu sắc, đặc biệt hữu ích cho 4 nhóm đối tượng sau:

• Ban lãnh đạo và cán bộ tín dụng hệ thống ngân hàng thương mại: Cung cấp bức tranh thực tế về ưu nhược điểm của từng phương thức cho vay, làm cơ sở cải tiến quy trình nghiệp vụ tín dụng nông nghiệp nông thôn và quản trị rủi ro dòng tiền hộ gia đình.
• Các nhà nghiên cứu, giảng viên và học viên chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng làm tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp luận kết hợp giữa lý thuyết tài chính vi mô và công cụ phân tích dòng tiền thực nghiệm tại địa bàn cấp huyện.
• Cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương và các tổ chức hội đoàn thể: Nắm bắt nhu cầu vốn và các rào cản tiếp cận tài chính của người dân, từ đó xây dựng các chương trình khuyến nông, hỗ trợ lãi suất và định hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương hiệu quả.
• Chủ hộ gia đình, chủ trang trại và hộ kinh doanh cá thể: Trang bị kiến thức so sánh chi phí vốn giữa các phương thức vay, từ đó biết cách lập kế hoạch tài chính thu - chi hàng tháng và lựa chọn phương thức vay vốn phù hợp nhất nhằm tiết kiệm chi phí lãi.

Câu hỏi thường gặp

Phương thức cho vay theo hạn mức tín dụng mang lại lợi ích gì vượt trội so với cho vay từng lần đối với hộ gia đình? Phương thức hạn mức tín dụng cho phép hộ gia đình ký hợp đồng một lần và chủ động rút vốn nhiều lần trong năm theo nhu cầu thực tế. Phương thức này giúp tiết kiệm từ 15% đến 20% chi phí trả lãi do tiền lãi chỉ tính trên số dư nợ thực tế và số ngày sử dụng vốn, đồng thời loại bỏ hoàn toàn các chi phí làm lại hồ sơ vay vốn mỗi khi có nhu cầu bổ sung vốn lưu động.

Tại sao phương thức cho vay từng lần vẫn chiếm tỷ trọng lớn tại địa bàn huyện Lương Tài? Đại bộ phận các hộ nông dân tại huyện Lương Tài vay vốn quy mô nhỏ dưới 100 triệu đồng phục vụ mùa vụ ngắn hạn và chưa có thói quen lập sổ sách kế toán. Về phía ngân hàng, phương thức từng lần giúp cán bộ tín dụng dễ dàng thẩm định từng khoản vay độc lập, kiểm soát chặt tài sản thế chấp và giảm thiểu rủi ro khi dòng tiền của hộ gia đình thiếu tính ổn định.

Phân tích dòng tiền đóng vai trò gì trong việc lựa chọn phương thức cấp tín dụng cho nông hộ? Phân tích dòng tiền thuần giúp nhận diện chính xác các tháng thâm hụt ngân quỹ khi gieo trồng và các tháng thặng dư dòng tiền khi thu hoạch. Dựa vào biểu đồ dòng tiền 12 tháng, ngân hàng có thể thiết kế lịch giải ngân từng phần và ấn định kỳ hạn thu nợ gốc lãi trùng khớp với thời điểm bán nông sản, hạn chế tối đa nguy cơ hộ vay phải bán tháo nông sản hoặc vay nóng để trả nợ.

Hộ sản xuất nông thôn cần chuẩn bị những điều kiện gì để được xét duyệt cho vay theo dự án đầu tư? Hộ gia đình cần lập phương án đầu tư sản xuất kinh doanh khả thi, chứng minh được nguồn vốn tự có tham gia tối thiểu từ 20% đến 30% tổng mức đầu tư của dự án, sở hữu tài sản bảo đảm hợp pháp theo quy định và có lịch sử tín dụng minh bạch. Ngoài ra, hộ cần cung cấp đầy đủ các chứng từ mua bán máy móc hoặc hợp đồng thi công công trình.

Hệ thống ngân hàng nông nghiệp có thể học hỏi kinh nghiệm gì từ các ngân hàng thương mại cổ phần trong cho vay bán lẻ? Các ngân hàng thương mại cổ phần như ACB, Sacombank và Techcombank đã ứng dụng thành công các sản phẩm cho vay trả góp linh hoạt, bao thanh toán nội địa và cấp hạn mức thấu chi qua thẻ thanh toán. Chi nhánh ngân hàng nông nghiệp có thể áp dụng các giải pháp số hóa quy trình thẩm định, đơn giản hóa thủ tục và liên kết chuỗi giá trị nhằm rút ngắn thời gian phê duyệt khoản vay xuống dưới 24 giờ.

Kết luận

• Hoạt động tín dụng hộ gia đình là trụ cột tài chính thiết yếu thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp và chuyển dịch cơ cấu ngành nghề tại huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh.
• Việc chuyển dịch tỷ trọng từ phương thức cho vay từng lần sang phương thức cho vay theo hạn mức tín dụng và dự án đầu tư là đòi hỏi tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả quay vòng vốn.
• Phương pháp phân tích dòng tiền thuần 12 tháng cung cấp căn cứ khoa học chuẩn xác để ngân hàng xây dựng lịch thu nợ tương thích với tính chu kỳ mùa vụ của nông hộ.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp đề xuất mang tính đồng bộ cao từ hoàn thiện quy trình tín dụng, đào tạo cán bộ, phát triển sản phẩm công nghệ đến liên kết chính quyền địa phương định hướng đến năm 2020.
• Luận văn đóng góp cả về mặt lý luận quản trị ngân hàng thương mại lẫn giá trị ứng dụng thực tiễn cho hệ thống Agribank trên địa bàn nông thôn toàn quốc.

Các nhà quản lý tín dụng và nghiên cứu sinh quan tâm đến mô hình quản trị dòng tiền tín dụng hộ nông thôn hãy tham khảo toàn văn công trình nghiên cứu để áp dụng hiệu quả vào thực tiễn quản trị ngân hàng thương mại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN XUÂN HÙNG ĐÁNH GIÁ CÁC PHƯƠNG THỨC CHO VAY HỘ GIA ĐÌNH TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN HUYỆN LƯƠNG TÀI TỈNH BẮC NINH Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh Mã số: 23110418 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Quốc Oánh NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Tất cả các nguồn số liệu và kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa hề được dùng để bảo vệ một học vị khoa học nào. Các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Xuân Hùng ii LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện đề tài, tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình và sự đóng góp quý báu của nhiều tập thể và cá nhân đã tạo điều kiện để tôi hoàn thành bản luận văn này. Trước hết tôi xin chân thành cảm ơn TS. Nguyễn Quốc Oánh là thầy giáo trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban chủ nhiệm Khoa Kế toán & Quản trị kinh doanh, Bộ môn Kế toán tài chính đã giúp tôi hoàn thành quá trình học tập và thực hiện luận văn.

Tôi xin trân trọng cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Lương Tài đã tạo điều kiện cho tôi thu thập số liệu, những thông tin cần thiết để hoàn thành luận văn. Cảm ơn gia đình cùng toàn thể bạn bè đã động viên và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và thực hiện luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Xuân Hùng iii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Lời cảm ơn.

iii Mục lục. iv Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng .vii Danh mục hình.viii Danh mục biểu đồ. ix Trích yếu luận án .1 Tính cấp thiết của đề tài.2 Mục tiêu nghiên cứu.

Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể .3 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Cơ sở lý luận và thực tiễn .1 Tín dụng và các phương thức cấp tín dụng của ngân hàng .1 Tín dụng, bản chất và chức năng của tín dụng .2 Vai trò của tín dụng ngân hàng với phát triển kinh tế nông nghiệp nông thôn .3 Đặc điểm chủ yếu của thị trường tín dụng nông thôn .4 Vai trò của tín dụng đối với hộ gia đình .5 Lãi suất tín dụng & các phương thức tín dụng.6 Các phương thức cho vay trong tín dụng nông nghiệp, nông thôn ở Việt Nam .2 Cơ sở thực tiễn về cho vay với hộ gia đình .1 Kinh nghiệm cho vay của các ngân hàng nước ngoài và ngân hàng liên doanh.2 Kinh nghiệm cho vay của các ngân hàng thương mại nhà nước.3 Phương thức cho vay của các ngân hàng thương mại cổ phần.4 Bại học kinh nghiệm về các phương thức cho vay của Ngân hàng rút ra từ thực tiễn. Đặc điểm địa bàn và phương pháp nghiên cứu .1 Địa điểm nghiên cứu .1 Điều kiện tự nhiên .2 Điều kiện kinh tế - xã hội .3 Khái quát về Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Lương Tài.2 Phương pháp nghiên cứu .1 Thu thập tài liệu. Phương pháp thống kê kinh tế. Phương pháp phân tích tài chính.

Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận .1 Thực trạng cho vay hộ gia đình theo các phương thức .1 Doanh số cho vay theo các phương thức tại NHNo&PTNT chi nhánh huyện Lương Tài .2 Thực trạng cho vay hộ gia đình theo các phương thức vay tại NHNo&PTNT chi nhánh huyện Lương Tài.3 Đánh giá các phương thức cho vay hộ gia đình tại NHNo&PTNT Lương Tài. Các yếu tố ảnh hưởng đến phương thức cho vay hộ gia đình. Năng lực của cán bộ ngân hàng.

Công tác tuyên truyền về các phương thức cho vay. Định hướng - mục tiêu - giải pháp về sử dụng các phương thức cho vay phù hợp với hộ nông dân.1 Định hướng của NHNo&PTNT huyện Lương Tài .2 Mục tiêu cho vay hộ gia đình của NHNo&PTNT huyện Lương Tài đến 2015 - 2020 .3 Một số giải pháp cho vay hộ gia đình của NHNo&PTNT huyện Lương Tài. Kết luận và kiến nghị. 86 Tài liệu tham khảo.

88 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt ACB : Asia Commercial Bank ANZ : Australia & New Zealand Bank ATM : Automatic Tranfer Money - Máy rút tiền tự động CN TTCN : Công nghiệp tiểu thủ công nghiệp CN-SXNN : Chăn nuôi sản xuất nông nghiệp GDP : Giá trị sản phẩm trong nước HMTD : Hạn mức tín dụng IVB : IndoVinaBank - Ngân hàng liên doanh Việt Nam - Đài Loan NHNN : Ngân hàng Nhà nước NHNo&PTNT : Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn NHTM : Ngân hàng thương mại SACOMBANK : Ngân hàng Sài Gòn Thương tín SXKD : Sản xuất kinh doanh TB : Trung bình TCTD : Tổ chức tín dụng Techcombank : Ngân hàng thương mại CP Kỹ thương Việt Nam TM-DV : Thương mại - Dịch vụ TNHH : Trách nhiệm hữu hạn TSCĐ : Tài sản cố định UBND : Uỷ ban nhân dân vi DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Các phương thức cho vay nông nghiệp, nông thôn - tiêu chí phân biệt .2: Các phương thức vay vốn: đối tượng, ưu điểm và các hạn chế .1 Cơ cấu kinh tế huyện Lương Tài .2 Dân số và lao động huyện Lương Tài. Mẫu điều tra. Doanh số cho vay theo các phương thức tại NHNo&PTNT Lương Tài. Doanh số cho vay hộ gia đình theo các phương thức tại Ngân hàng NN&PTNT Lương Tài.

Số hộ gia đình được vay theo các phương thức tại Ngân hàng. Các phương thức cho vay hộ gia đình theo thời hạn tín dụng tại NHNo&PTNT Lương Tài. Doanh số cho vay các phương thức theo khu vực địa lý. Doanh số phương thức cho vay hộ gia đình theo mục đích kinh tế.

Số hộ vay vốn theo các phương thức và mục đích kinh tế. Giá trị khoản vay và thời hạn vay vốn mong muốn và thực tế của hộ gia đình 63 Bảng 4. Chi phí vay vốn từ NHNo&PTNT Lương Tài. Phí suất tín dụng của một số món vay từ NHNo&PTNT Lương Tài của hộ.

Đánh giá của hộ gia đình về các phương thức cho vay vốn tại Ngân hàng NN&PTNT Lương Tài. Đánh giá một số điều kiện để được vay vốn của hộ gia đình. Đánh giá của cán bộ ngân hàng về phương thức vay vốn phù hợp với hộ gia đình tại NH NN&PTNT Lương Tài .74 vii DANH MỤC HÌNH Hình 2.1 Sự hình thành và quá trình vận động của vốn tín dụng. Bản đồ hành chính huyện Lương Tài .2: Sơ đồ bộ máy tổ chức của Ngân hàng NN& PTNT Lương Tài.44 viii DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 4.

Dòng tiền thuần của nhóm hộ sản xuất nông nghiệp. Dòng tiền thuần của nhóm hộ tiểu thủ công nghiệp. Dòng tiền thuần của nhóm hộ thương mại - dịch vụ.72 ix TRÍCH YẾU LUẬN ÁN Tên tác giả: Nguyễn Xuân Hùng Tên luận văn: Đánh giá các phương thức cho vay hộ gia đình tại chi nhánh ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh. Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh; Mã số: 23110418 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn về các phương thức vay vốn đối với hộ gia đình ở Việt Nam.

- Đánh giá thực trạng và yếu tố ảnh hưởng của các phương thức cho vay tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lương Tài đối với hộ gia đình. - Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả các phương thức cho vay đến hộ gia đình của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh. Phương pháp nghiên cứu Thu thập tài liệu - Thu thập số liệu thứ cấp Những tài liệu thứ cấp bao gồm các số liệu về tình hình thực hiện cho vay theo các phương thức khác nhau đối với hộ gia đình tại NHNo&PTNT chi nhánh huyện Lương Tài, các chính sách tín dụng nông nghiệp, nông thôn của Đảng và Chính phủ ban hành từ trước tới nay. Các thông tin khác có liên quan được thu thập từ các loại báo chí, tạp chí có liên quan, hay những trang web và những báo cáo khoa học đã được công bố.

- Thu thập số liệu sơ cấp Việc thu thập số liệu sơ cấp bằng điều tra hộ đại diện để phân tích đánh giá. Phương pháp thống kê kinh tế Phương pháp thống kê sử dụng ở đây chủ yếu là thống kê so sánh để đánh giá động thái và cấu trúc của việc thực hiện cho vay theo các phương thức tín dụng khác nhau theo các đối tượng khách hàng. Phương pháp phân tích tài chính Dựa trên cơ sở thu và chi của hộ gia đình, chúng tôi xây dựng bảng phân tích dòng tiền (cash-flow) bao gồm dòng thu (cash inflow) và dòng chi (cash outflow). x Dòng thu bao gồm các khoản thu từ sản xuất - kinh doanh của hộ và các khoản thu khác như thu từ đầu tư, thu từ hoạt động tài chính và các khoản thu khác trên cơ sở cụ thể phát sinh ở hộ gia đình theo các tháng trong năm.

Dòng chi bao gồm các khoản chi cho sản xuất - kinh doanh và các khoản chi khác trong hộ (kể cả chi cho sản xuất và đời sống). Kết quả chính và kết luận: 1. Chính sách cho vay hộ gia đình với các phương thức cho vay hợp lý và tiến bộ đang có vai trò quan trọng trong phát triển mạnh mẽ kinh tế hộ gia đình. Các phương thức được hộ gia đình ủng hộ là cho vay từng lần, cho vay theo hạn mức tín dụng và cho vay theo dự án.

Điều đó thể hiện định hướng của các chính sách đang hướng tới tăng cường tự do hoá của ngân hàng, khuyến khích các ngân hàng đầu tư phát triển nông nghiệp, nông thôn và tăng cường năng lực hộ gia đình. Cho vay hộ dân tại NHNo&PTNT huyện Lương Tài thể hiện qua các phương thức cho thấy các đối tượng nông nghiệp, nông thôn và hộ gia đình phổ biến vẫn là cho vay từng lần. Tuy nhiên xu hướng đang thay đổi đáng kể theo phương thức cho vay hạn mức tín dụng và theo dự án đầu tư. Đây là chuyển biến quan trọng trong đổi mới các chính sách vay vốn cho hộ gia đình, góp phần tiết kiệm vốn vay, tăng hiệu quả sử dụng vốn vay cho hộ gia đình.