Luận văn thạc sĩ đánh giá hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại cổ phần việt nam trước và sau khi mua lại

Luận văn thạc sĩ phân tích hiệu quả hoạt động của ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam trước và sau khi mua lại, cung cấp cái nhìn sâu sắc.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thúy An
• Người hướng dẫn: PGS. Phan Thị Bích Nguyệt
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Hoạt Động Của Các Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Việt Nam Trước Và Sau Khi Mua Lại
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP. HCM

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 1.1. Các khái niệm
• 1.2. Hiệu quả hoạt động
• 1.3. Các chỉ số đánh giá hiệu quả hoạt động ngân hàng
• 1.3.1. Khả năng sinh lời
• 1.3.2. Hiệu quả quản lý
• 1.3.3. Tính thanh khoản
• 1.3.4. Tính đòn bẩy
• 1.4. Các nghiên cứu hiệu quả hoạt động ngân hàng mua lại trên thế giới
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG MUA LẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
• 3. CHƯƠNG 3: NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN MUA LẠI TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Dữ liệu và mẫu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3. Phân tích các chỉ số tài chính
• 3.4. Phương pháp kiểm định Paired Samples T-test và kiểm định Wilcoxon
• 3.5. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• 3.5.1. So sánh và phân tích các chỉ số tài chính
• 3.5.2. So sánh theo phương pháp Paired samples T-Test
• 3.5.3. Phân tích theo phương pháp Wilcoxon
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ GIẢI PHÁP
• 4.1. Nguyên nhân các ngân hàng thương mại cổ phần sau hoạt động mua lại ở Việt Nam hoạt động không hiệu quả
• 4.1.1. Khả năng quản trị yếu kém, chưa có sự giám sát chặt chẽ
• 4.1.2. Yếu tố gia đình trị vẫn tồn tại trong các ngân hàng
• 4.1.3. Các ngân hàng sau khi mua lại vẫn chưa đa dạng hóa nguồn thu nhập
• 4.1.4. Khả năng cạnh tranh cao, chi phí hoạt động tăng
• 4.1.5. Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào hệ thống ngân hàng còn nhiều hạn chế
• 4.2. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại cổ phần sau hoạt động mua lại tại Việt Nam
• 4.2.1. Nâng cao năng lực quản trị và năng lực giám sát ngân hàng
• 4.2.2. Giải quyết tình trạng gia đình trị, sở hữu chéo. Thu hồi, giải quyết nợ xấu
• 4.2.3. Đa dạng hóa các hình thức sử dụng vốn, nâng cao sử dụng vốn
• 4.2.4. Hạn chế mở rộng mạng lưới, nâng cao công nghệ
• 4.3. Hạn chế của đề tài
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ

Tóm tắt

I. Tổng quan về hiệu quả ngân hàng thương mại Việt Nam

Ngân hàng thương mại Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, là trung tâm điều phối nguồn vốn. Đánh giá hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại là cần thiết để nâng cao chất lượng dịch vụ và sự ổn định của nền kinh tế. Hiệu quả ngân hàng không chỉ phản ánh khả năng sinh lời mà còn thể hiện khả năng quản lý và tính thanh khoản của ngân hàng.

1.1. Khái niệm về hiệu quả ngân hàng thương mại

Hiệu quả ngân hàng thương mại được hiểu là khả năng chuyển đổi các nguồn lực thành lợi nhuận. Các chỉ số như ROA và ROE thường được sử dụng để đo lường hiệu quả này.

1.2. Tầm quan trọng của việc đánh giá hiệu quả ngân hàng

Đánh giá hiệu quả ngân hàng giúp xác định các vấn đề tồn tại, từ đó đưa ra các giải pháp cải thiện. Điều này không chỉ có lợi cho ngân hàng mà còn cho toàn bộ nền kinh tế.

II. Vấn đề và thách thức trong đánh giá hiệu quả ngân hàng thương mại

Mặc dù có nhiều tiến bộ, nhưng ngân hàng thương mại Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như nợ xấu, quản lý kém và cạnh tranh từ ngân hàng nước ngoài đang ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động.

2.1. Các vấn đề chính ảnh hưởng đến hiệu quả ngân hàng

Nợ xấu gia tăng, khả năng quản lý yếu kém và sự cạnh tranh khốc liệt từ ngân hàng nước ngoài là những yếu tố chính ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của ngân hàng thương mại.

2.2. Thách thức trong việc cải thiện hiệu quả hoạt động

Các ngân hàng cần phải đối mặt với thách thức trong việc nâng cao công nghệ, cải thiện quản lý và đa dạng hóa sản phẩm để nâng cao hiệu quả hoạt động.

III. Phương pháp đánh giá hiệu quả ngân hàng thương mại Việt Nam

Để đánh giá hiệu quả hoạt động của ngân hàng thương mại, có thể sử dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các chỉ số tài chính như ROA, ROE và các tỷ lệ khác sẽ được phân tích để đưa ra cái nhìn tổng quan về hiệu quả hoạt động.

3.1. Các chỉ số tài chính quan trọng

ROA và ROE là hai chỉ số quan trọng nhất để đánh giá hiệu quả hoạt động của ngân hàng. ROA cho biết khả năng sinh lời trên tổng tài sản, trong khi ROE cho biết khả năng sinh lời trên vốn chủ sở hữu.

3.2. Phân tích tỷ lệ tài chính

Phân tích tỷ lệ tài chính giúp so sánh hiệu quả hoạt động của ngân hàng qua các năm và giữa các ngân hàng khác nhau, từ đó đưa ra các giải pháp cải thiện.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về ngân hàng thương mại

Nghiên cứu về hiệu quả hoạt động của ngân hàng thương mại Việt Nam cho thấy nhiều ngân hàng đã cải thiện hiệu quả sau khi thực hiện các biện pháp tái cấu trúc. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều ngân hàng chưa đạt được hiệu quả mong muốn.

4.1. Kết quả nghiên cứu về hiệu quả hoạt động

Nghiên cứu cho thấy rằng các ngân hàng thương mại cổ phần đã có sự cải thiện đáng kể về hiệu quả hoạt động sau khi thực hiện các biện pháp mua lại và tái cấu trúc.

4.2. Ứng dụng các giải pháp cải thiện hiệu quả

Các ngân hàng cần áp dụng các giải pháp như nâng cao quản lý, cải thiện công nghệ và đa dạng hóa sản phẩm để nâng cao hiệu quả hoạt động.

V. Kết luận và tương lai của ngân hàng thương mại Việt Nam

Tương lai của ngân hàng thương mại Việt Nam phụ thuộc vào khả năng cải thiện hiệu quả hoạt động. Các ngân hàng cần phải thích ứng với những thay đổi trong môi trường kinh doanh để tồn tại và phát triển.

5.1. Tương lai của ngân hàng thương mại Việt Nam

Ngành ngân hàng Việt Nam cần phải tiếp tục cải cách và đổi mới để nâng cao hiệu quả hoạt động và khả năng cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

5.2. Đề xuất giải pháp cho ngân hàng thương mại

Đề xuất các giải pháp như nâng cao năng lực quản lý, cải thiện công nghệ và đa dạng hóa sản phẩm để nâng cao hiệu quả hoạt động của ngân hàng thương mại Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành ngân hàng đóng vai trò trung tâm trong việc điều phối nguồn vốn và thúc đẩy sự phát triển kinh tế. Tại Việt Nam, sau khi gia nhập WTO, hệ thống ngân hàng thương mại đã có sự tăng trưởng mạnh mẽ về quy mô và loại hình hoạt động. Tuy nhiên, các ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP), đặc biệt là các ngân hàng quy mô nhỏ, vẫn gặp nhiều khó khăn trong cạnh tranh do hạn chế về năng lực quản trị, công nghệ và sản phẩm dịch vụ. Từ năm 2005 đến 2008, hoạt động mua lại ngân hàng diễn ra phổ biến nhằm tái cơ cấu hệ thống, nâng cao năng lực tài chính và mở rộng thị phần. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá hiệu quả hoạt động của các NHTMCP Việt Nam trước và sau khi mua lại, dựa trên dữ liệu tài chính của 8 ngân hàng trong giai đoạn 2003-2011. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các ngân hàng có hoạt động mua lại một phần bởi các ngân hàng nước ngoài, với thời gian phân tích ít nhất 3 năm trước và sau mua lại. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cái nhìn thực tiễn về tác động của hoạt động mua lại đến hiệu quả hoạt động ngân hàng, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững cho hệ thống ngân hàng Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về hoạt động mua lại (M&A) trong lĩnh vực ngân hàng, bao gồm:

• Khái niệm mua lại ngân hàng (Acquisitions): Là hình thức một ngân hàng mua lại một phần hoặc toàn bộ cổ phần của ngân hàng khác nhằm mở rộng thị trường, tận dụng mạng lưới phân phối và đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ. Hoạt động này có thể nhằm tái cấu trúc hoặc thâu tóm ngân hàng yếu kém.

• Hiệu quả hoạt động ngân hàng: Được đo lường qua các chỉ số tài chính như ROA (Lợi nhuận ròng trên tổng tài sản), ROE (Lợi nhuận ròng trên vốn chủ sở hữu), tỷ lệ chi phí hoạt động trên tổng thu nhập, tỷ lệ dư nợ cho vay trên vốn huy động, và các chỉ số an toàn vốn như CAR (Capital Adequacy Ratio).

• Mô hình phân tích hiệu quả: Sử dụng phương pháp phân tích tỷ số tài chính, kiểm định Paired Samples T-test để so sánh hiệu quả trước và sau mua lại, và kiểm định phi tham số Wilcoxon nhằm đánh giá sự khác biệt có ý nghĩa thống kê trong hiệu quả hoạt động.

Các khái niệm chính bao gồm: khả năng sinh lời, hiệu quả quản lý, tính thanh khoản và tỷ lệ đòn bẩy tài chính.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tài chính và báo cáo thường niên đã kiểm toán của 8 NHTMCP có hoạt động mua lại trong giai đoạn 2003-2011. Dữ liệu được lấy từ các trang web chính thức của ngân hàng và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn 8 ngân hàng có hoạt động mua lại một phần với các ngân hàng nước ngoài, đảm bảo tính đại diện và phù hợp với mục tiêu nghiên cứu.

• Phương pháp phân tích:

  • Phân tích các chỉ số tài chính chủ yếu như ROA, ROE, tỷ lệ thu nhập lãi thuần trên tổng thu nhập, chi phí hoạt động trên tổng thu nhập, tỷ lệ dư nợ cho vay trên vốn huy động, và các chỉ số an toàn vốn.
  • Sử dụng kiểm định Paired Samples T-test để so sánh sự khác biệt về hiệu quả hoạt động trước và sau mua lại.
  • Áp dụng kiểm định Wilcoxon phi tham số để đánh giá mức độ cải thiện hiệu quả hoạt động khi dữ liệu không tuân theo phân phối chuẩn.

• Timeline nghiên cứu: Phân tích dữ liệu trong ít nhất 3 năm trước và 3 năm sau thời điểm mua lại của từng ngân hàng, với số liệu chốt đến cuối năm 2011.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Khả năng sinh lời cải thiện sau mua lại: Tốc độ tăng trưởng lợi nhuận ròng trên vốn chủ sở hữu (ROE) của các ngân hàng như ABB, OCB và SEAB tăng lần lượt 920,8%, 944,05% và 147,16% sau mua lại so với trước đó. ROA cũng có xu hướng tăng mạnh ở các ngân hàng này, ví dụ ABB tăng 713,68%, OCB tăng 304,72%, SEAB tăng 564,01%.

2. Hiệu quả quản lý có sự biến động: Tỷ lệ thu nhập lãi thuần trên tổng thu nhập thuần (NIIR) và chi phí hoạt động trên tổng thu nhập (CIR) có sự thay đổi không đồng nhất giữa các ngân hàng, phản ánh sự khác biệt trong quản trị chi phí và đa dạng hóa nguồn thu nhập.

3. Tính thanh khoản và đòn bẩy tài chính: Tỷ lệ dư nợ cho vay trên vốn huy động (LTD) và tỷ lệ tổng nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu (DER) có xu hướng tăng nhẹ, cho thấy các ngân hàng tận dụng vốn huy động để mở rộng tín dụng nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro thanh khoản và đòn bẩy cao hơn.

4. Sự khác biệt hiệu quả giữa các ngân hàng: Một số ngân hàng như Vietinbank và VPBank có hiệu quả hoạt động giảm sau mua lại do chi phí đầu tư công nghệ và quản trị rủi ro còn yếu kém, trong khi các ngân hàng khác như Techcombank, ABB và OCB lại có sự cải thiện rõ rệt.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy hoạt động mua lại có tác động tích cực đến hiệu quả hoạt động của nhiều ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam, đặc biệt là trong việc nâng cao khả năng sinh lời và mở rộng quy mô tài sản. Điều này phù hợp với các nghiên cứu quốc tế như của Altunbas và Marques (2008) và Houston et al. (2001) cho thấy sự cải thiện hiệu quả sau mua lại.

Tuy nhiên, sự khác biệt về hiệu quả giữa các ngân hàng cũng phản ánh những thách thức trong quản trị, đặc biệt là các ngân hàng có chi phí hoạt động tăng cao và chưa đa dạng hóa nguồn thu nhập. Các ngân hàng như VPBank chịu áp lực đầu tư lớn vào hệ thống công nghệ và cơ sở hạ tầng, dẫn đến lợi nhuận giảm trong ngắn hạn.

Ngoài ra, môi trường pháp lý và kinh doanh tại Việt Nam còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng tận dụng tối đa lợi ích từ hoạt động mua lại. So sánh với các nền kinh tế phát triển, các ngân hàng Việt Nam còn gặp khó khăn trong việc thích nghi nhanh chóng với sự thay đổi và áp dụng các mô hình quản trị hiện đại.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tốc độ tăng trưởng ROE, ROA trước và sau mua lại của từng ngân hàng, cùng bảng tổng hợp các chỉ số tài chính chính để minh họa sự khác biệt hiệu quả.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao năng lực quản trị và giám sát: Các ngân hàng cần cải thiện hệ thống quản trị rủi ro, tăng cường giám sát nội bộ nhằm giảm thiểu rủi ro thanh khoản và nợ xấu, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý chi phí. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: Ban lãnh đạo ngân hàng và cơ quan quản lý nhà nước.

2. Giải quyết tình trạng sở hữu chéo và gia đình trị: Cần có chính sách minh bạch hóa sở hữu, hạn chế sở hữu chéo để tránh xung đột lợi ích và nâng cao tính chuyên nghiệp trong quản trị. Thời gian thực hiện: 2-3 năm; Chủ thể: Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại.

3. Đa dạng hóa nguồn thu nhập: Khuyến khích các ngân hàng phát triển các dịch vụ phi tín dụng như dịch vụ thanh toán, bảo hiểm, tư vấn tài chính để giảm phụ thuộc vào thu nhập từ tín dụng. Thời gian thực hiện: 1-3 năm; Chủ thể: Ban điều hành ngân hàng.

4. Ứng dụng công nghệ thông tin hiện đại: Đầu tư nâng cấp hệ thống công nghệ, áp dụng các giải pháp ngân hàng số để nâng cao hiệu quả hoạt động và trải nghiệm khách hàng. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: Ban kỹ thuật và quản lý ngân hàng.

5. Kiểm soát mở rộng mạng lưới: Hạn chế mở rộng chi nhánh không hiệu quả, tập trung vào nâng cao chất lượng dịch vụ và hiệu quả hoạt động tại các điểm hiện có. Thời gian thực hiện: liên tục; Chủ thể: Ban quản lý ngân hàng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo các ngân hàng thương mại cổ phần: Giúp hiểu rõ tác động của hoạt động mua lại đến hiệu quả hoạt động, từ đó xây dựng chiến lược phát triển phù hợp.

2. Cơ quan quản lý nhà nước (Ngân hàng Nhà nước): Cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện chính sách quản lý, giám sát hoạt động mua lại và tái cơ cấu ngân hàng.

3. Nhà đầu tư và cổ đông ngân hàng: Đánh giá hiệu quả đầu tư và rủi ro liên quan đến các thương vụ mua lại, hỗ trợ quyết định đầu tư chính xác.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng: Là tài liệu tham khảo quý giá về phương pháp nghiên cứu và phân tích hiệu quả hoạt động ngân hàng trong bối cảnh mua lại.

Câu hỏi thường gặp

1. Hoạt động mua lại ngân hàng có thực sự giúp nâng cao hiệu quả hoạt động?
   Nghiên cứu cho thấy đa số ngân hàng sau mua lại có cải thiện về khả năng sinh lời và quy mô tài sản, tuy nhiên hiệu quả quản lý và chi phí có thể biến động tùy từng trường hợp.

2. Các chỉ số tài chính nào được sử dụng để đánh giá hiệu quả hoạt động ngân hàng?
   Các chỉ số chính gồm ROA, ROE, tỷ lệ thu nhập lãi thuần trên tổng thu nhập, chi phí hoạt động trên tổng thu nhập, tỷ lệ dư nợ cho vay trên vốn huy động và các chỉ số an toàn vốn như CAR.

3. Tại sao một số ngân hàng lại không cải thiện hiệu quả sau mua lại?
   Nguyên nhân có thể do chi phí đầu tư công nghệ cao, quản trị rủi ro yếu kém, chưa đa dạng hóa nguồn thu nhập và áp lực tăng vốn điều lệ.

4. Phương pháp kiểm định nào được sử dụng trong nghiên cứu này?
   Nghiên cứu sử dụng kiểm định Paired Samples T-test để so sánh hiệu quả trước và sau mua lại, đồng thời áp dụng kiểm định phi tham số Wilcoxon khi dữ liệu không tuân theo phân phối chuẩn.

5. Hoạt động mua lại có ảnh hưởng đến rủi ro thanh khoản của ngân hàng không?
   Hoạt động mua lại thường làm tăng tỷ lệ dư nợ cho vay trên vốn huy động, có thể làm tăng rủi ro thanh khoản nếu không được quản lý chặt chẽ.

Kết luận

• Hoạt động mua lại ngân hàng tại Việt Nam trong giai đoạn 2005-2008 đã góp phần nâng cao quy mô tài sản và khả năng sinh lời của nhiều ngân hàng thương mại cổ phần.
• Hiệu quả hoạt động sau mua lại có sự khác biệt rõ rệt giữa các ngân hàng, phản ánh mức độ quản trị và chiến lược phát triển khác nhau.
• Các chỉ số tài chính như ROA, ROE, tỷ lệ chi phí hoạt động và an toàn vốn là công cụ quan trọng để đánh giá hiệu quả hoạt động ngân hàng trước và sau mua lại.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực quản trị, đa dạng hóa nguồn thu nhập và ứng dụng công nghệ nhằm cải thiện hiệu quả hoạt động ngân hàng.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi và đánh giá hiệu quả thực hiện trong vòng 1-3 năm, đồng thời mở rộng nghiên cứu với mẫu ngân hàng lớn hơn để có kết luận toàn diện hơn.

Các nhà quản lý ngân hàng và cơ quan quản lý cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động, đồng thời tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về tác động dài hạn của hoạt động mua lại trong bối cảnh thị trường tài chính Việt Nam ngày càng phát triển.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý thuyết và tổng quan các nghiên cứu trước đây Chương 2: Thực trạng hoạt động mua lại các NHTM Việt Nam Chương 3: Nghiên cứu thực nghiệm tại các NHTMCP mua lại ở Việt Nam Chương 4: Kết luận và giải pháp TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY 1. Các khái niệm Mua bán, sáp nhập doanh nghiệp là một thuật ngữ được sử dụng nhiều ở Việt Nam trong thời gian gần đây. Thuật ngữ này được dịch từ thuật ngữ tiếng Anh “Mergers & Acquisitions”, viết tắt là M&A, thể hiện hoạt động hai hay nhiều doanh nghiệp kết hợp lại với nhau nhằm đạt được những mục tiêu đã được xác định trước trong chiến lược kinh doanh của mình.

Ngân hàng là một loại hình doanh nghiệp đặc biệt nên sáp nhập và mua lại ngân hàng cũng có bản chất tương tự như sáp nhập và mua lại doanh nghiệp nói chung rất đa dạng, được diễn ra dưới nhiều hình thức và nội dung khác nhau: 1. Bên bị sáp nhập gọi là ngân hàng mục tiêu (target bank). Ngân hàng mục tiêu sẽ chấm dứt sự tồn tại sau khi sáp nhập. Khi đó, thông thường thương hiệu của ngân hàng mục tiêu sẽ mất đi, chuyển tên cùng ngân hàng tiếp nhận.

Hợp nhất (consolidation) Hợp nhất là hình thức hai hay một số ngân hàng (gọi là ngân hàng bị hợp nhất) có thể hợp nhất thành một ngân hàng mới (gọi là ngân hàng hợp nhất) bằng cách chuyển toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp sang ngân hàng hợp nhất, đồng thời chấm dứt sự tồn tại của các ngân hàng bị hợp nhất. Mua lại (hay còn gọi là thâu tóm – Acquisitions) Mua lại là hình thức kết hợp mà một ngân hàng mua lại một phần hoặc toàn bộ cổ phần của ngân hàng kia. Mục đích của hoạt động này nhằm hướng đến việc thâu tóm thị trường, mạng lưới phân phối hoặc tận dụng mạng lưới phân phối để đưa ra TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 thị trường những sản phẩm, dịch vụ mới. Các đối tượng thường được chú ý đến trong trường hợp này là những ngân hàng đang hoạt động kinh doanh có hiệu quả, có thị phần ổn định.

Tuy vậy, đôi khi hoạt động mua lại cũng gắn liền với việc mua bán nợ và các đối tượng được nhắm tới là các ngân hàng đang trong tình trạng chuẩn bị giải thể, phá sản, không có khả năng duy trì hoạt động kinh doanh của mình. Hoạt động này cũng có thể được gọi bằng cái tên khác là tái cấu trúc ngân hàng. Hình thức mua lại vừa đề cập thường do một ngân hàng lớn mua lại một ngân hàng nhỏ hơn. Nhưng thỉnh thoảng vẫn có trường hợp một ngân hàng giành quyền quản lý và điều khiển một ngân hàng lớn hơn hoặc một ngân hàng có tiếng lâu đời và giữ lại danh tiếng đó cho ngân hàng lớn.

Đây được gọi là nắm quyền kiểm soát ngược (reverse takeover). Trong giai đoạn từ 2005-2008, hoạt động mua lại tại thị trường Việt Nam diễn ra phổ biến trong lĩnh vực tài chính- ngân hàng. Đa số các thương vụ mua lại trong lĩnh vực ngân hàng có giá trị chiếm tỷ trọng lớn đều có sự tham gia của ít nhất một bên là ngân hàng nước ngoài như: ANZ đầu tư vào NH TMCP Sài Gòn Thương Tín, HSBC mua cổ phần của Techcombank, BNP Paribas (NP) mua lại 15% cổ phần của OCB, Maybank có tỷ lệ sở hữu cổ phần tại NH An Bình lên 20%….Các hoạt động mua bán cổ phần của ngân hàng ở Việt Nam, đa số diễn ra trong tinh thần hợp tác, hai bên cùng đạt được những thỏa thuận nhất định, các ngân hàng không trở thành đơn vị trực thuộc và cũng không thành lập pháp nhân mới, mà thường cam kết hỗ trợ để cùng phát triển. Do đó, thực chất các thương vụ mua lại tại các ngân hàng Việt Nam trong giai đoạn này chỉ nghiêng về đầu tư tài chính, liên kết kinh doanh.

Bên cạnh đó, trong lĩnh vực ngân hàng, doanh nghiệp nước ngoài bị hạn chế mua cổ phần không quá 30% trong các thương vụ mua bán cổ phần với ngân hàng Việt Nam nên việc mua lại hoàn toàn là không thể. Vì vậy, luận văn này đánh giá hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại cổ phần sau khi mua lại tại Việt Nam thực chất là đánh giá hiệu quả của các ngân hàng được mua lại một phần từ các doanh nghiệp, các ngân hàng nước ngoài trong giai đoạn từ năm 2005-2008. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Hiệu quả hoạt động Hiệu quả hoạt động được hiểu là khả năng biến đổi các đầu vào có tính chất khan hiếm thành khả năng sinh lời hoặc giảm thiểu chi phí so với các đối thủ cạnh tranh (Draft, 2008).

Có nhiều cách đo lường hiệu quả hoạt động như sử dụng chỉ số ROA, ROE (Topak, 2011). Các chỉ số này được sử dụng hầu như thường xuyên trong các nghiên cứu học thuật để đo lường hiệu quả hoạt động tài chính. Hiệu quả hoạt động của các NHTM có thể được đánh giá qua hai nhóm chỉ tiêu hiệu quả tuyệt đối với hiệu quả tương đối:  Các chỉ tiêu hiệu quả tuyệt đối cho phép đánh giá hiệu quả hoạt động theo cả chiều sâu và chiều rộng. Tuy nhiên, loại chỉ tiêu này trong một số trường hợp lại gặp khó khăn khi so sánh với các ngân hàng có quy mô khác nhau.

 Các chỉ tiêu hiệu quả tương đối có thể được thể hiện dưới dạng tĩnh (hiệu quả hoạt động = kết quả kinh tế/chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó hoặc dạng nghịch là hiệu quả hoạt động = chi phí/kết quả kinh tế) hoặc dưới dạng động hay dạng cận biên (hiệu quả hoạt động = mức tăng kết quả kinh tế/mức tăng chi phí). Những chi tiêu này rất thuận tiện so sánh theo thời gian và không gian, cũng như cho phép so sánh hiệu quả các ngân hàng có quy mô khác nhau, các thời kỳ khác nhau (Nguyễn Quốc Trung, 2013). Các chỉ số đánh giá hiệu quả hoạt động ngân hàng 1. Khả năng sinh lời  Tỷ lệ lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu - ROE Là chỉ tiêu so sánh giữa lợi nhuận thuần với vốn tự có bình quân của ngân hàng.

Chỉ tiêu này được phản ánh qua hệ số ROE (Return on Equity) ROE = Lợi nhuận ròng/vốn chủ sở hữu Ý nghĩa: Một đồng vốn chủ sở hữu tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận. Chỉ tiêu này TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 cho thấy hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng, khả năng sinh lời trên một đồng vốn của ngân hàng. Hệ số càng lớn, khả năng sinh lời tài chính càng lớn.  Tỷ lệ lợi nhuận trên tổng tài sản- ROA Chỉ tiêu so sánh giữa lợi nhuận ròng (lãi ròng) với tổng tài sản có trung bình – gọi là hệ số ROA (Return on Asset) ROA = Lợi nhuận ròng/tổng tài sản Ý nghĩa: một đồng Tài sản Có tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận.

Chỉ tiêu này cho thấy chất lượng của công tác quản lý tài sản Có (tích sản). Tài sản Có sinh lời càng lớn thì hệ số nói trên càng lớn. Hiệu quả quản lý  Tỷ lệ thu nhập lãi thuần trên tổng thu nhập thuần Chỉ tiêu đánh giá thu nhập lãi thuần trong tổng thu nhập thuần - NIIR NIRR= Thu nhập lãi thuần/tổng thu nhập thuần Ý nghĩa: Chỉ số này phản ánh mức đóng góp từ hoạt động tín dụng vào hoạt động kinh doanh của ngân hàng  Tỷ lệ chi phí hoạt động trên tổng thu nhập thuần - EFF EFF= Chi phí hoạt động/ Tổng thu nhập thuần Tỷ lệ này phản ánh hiệu quả quản trị chi phí so với tổng thu nhập thuần 1. Tính thanh khoản  Tổng dư nợ cho vay trên Tổng vốn huy động - LTD LTD = Dư nợ cho vay/ Tổng vốn huy động Chỉ tiêu này đánh giá khả năng sử dụng vốn huy động vào việc cho vay vốn của ngân hàng.

Thông thường theo cách nhìn của nhiều người, chỉ tiêu này càng lớn chứng tỏ ngân hàng đã sử dụng một cách có hiệu quả nguồn vốn huy động được để cho vay. Tuy nhiên, nếu tỷ lệ quá cao sẽ gây nên rủi ro thanh khoản đối với ngân hàng.  Tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tài sản – LTA LTA= Tổng dư nợ cho vay/ tổng tài sản TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 Tỷ lệ này phản ánh rủi ro thanh khoản trong hoạt động ngân hàng, nó cho biết phần tài sản có được phần bổ vào những loại tài sản có tính thanh khoản kém nhất. Bởi vậy, chỉ số này phần nào cho biết năng lực quản trị ngân hàng của các nhà quản lý.

Tính đòn bẩy  Tỷ lệ tổng nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu- DER Tỷ số này (thường tính bằng %) được tính bằng cách lấy tổng nợ (tức là gồm cả nợ ngắn hạn lẫn nợ dài hạn) trong một thời kỳ nào đó chia cho giá trị vốn chủ sở hữu trong cùng kỳ. DER = Tổng nợ phải trả/vốn chủ sở hữu Ý nghĩa: Tỷ số này cho biết quan hệ giữa nợ và vốn chủ sở hữu. Tỷ số này nhỏ có thể hàm ý ngân hàng chịu rủi ro thấp.  Tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản - ETA ETA= Vốn chủ sở hữu/ tổng tài sản Theo bộ chỉ số lành mạnh tài chính theo chuẩn IMF, tỷ lệ vốn trên tổng tài sản được đánh giá là một trong các chỉ số khuyến khích để đánh giá độ lành mạnh tài chính của NHTM (IMF, 2006).

Chỉ số này phản ánh khả năng tài trợ tổng tài sản từ vốn tự có của ngân hàng. Tỷ số này cao chứng tỏ khả năng tự chủ tài chính của ngân hàng. Các nghiên cứu hiệu quả hoạt động ngân hàng mua lại trên thế giới V.Premalatha (Tháng 3/2013) đã có nghiên cứu về hiệu quả hoạt động của các ngân hàng ở Ấn Độ trong suốt giai đoạn sau mua lại. Bằng cách sử dụng phân tích tỷ lệ tài chính, nhóm tác giả so sánh và phân tích các tỷ lệ an toàn vốn: tỷ lệ nợ/vốn cổ phần (DER), tổng tạm ứng/tổng tài sản (TATAR), tỷ lệ vốn cổ phần/tổng tài sản (ECTAR); tỷ lệ hiệu quả quản lý: tổng tạm ứng/tổng tiền gửi (TATDR), tăng trưởng tổng tài sản (AGR), tăng trưởng tổng tiền gửi (TDR), tỷ lệ doanh thu và lợi nhuận: tỷ lệ chi trả cổ tức (DPR), lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA); tỷ lệ đòn bẩy trong giai đoạn trước mua lại 2003-2006 và giai đoạn sau mua lại 2008-2011.

Sau đó, từ các chỉ số tài chính, nhóm tác giả dùng phương pháp kiểm định trị trung bình của 2 mẫu phụ thuộc (Paired-samples T-test) để xác TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.