Chuyên đề nâng cao chất lượng cho vay tại Agribank chi nhánh huyện Ân Thi - ĐHKTQD

Chuyên khảo kinh tế phân tích Chuyên đề thực tập nâng cao chất lượng cho vay tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Trường học: Trường Đại Học Nông Nghiệp
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Chuyên Đề Thực Tập Nâng Cao Chất Lượng Cho Vay Tại Ngân Hàng Nông Nghiệp Và Phát Triển Nông Thôn Chi Nhánh Huyện Ân Thi
• Loại tài liệu: Chuyên Đề
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC BẢNG VIẾT TẮT
• DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về cho vay
• 1.2. Khái niệm cho vay
• 1.3. Các nguyên tắc cơ bản trong hoạt động cho vay
• 1.4. Điều kiện cho vay vốn
• 1.5. Phân loại cho vay
• 1.6. Quy trình cho vay vốn chung của ngân hàng thương mại
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN CHI NHÁNH HUYỆN ÂN THI
• 2.1. Tổng quan về Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chi nhánh huyện An Thi
• 2.2. Quá trình hình thành và phát triển của Agribank - Ân Thi
• 2.3. Cơ cấu tổ chức của Agribank - Ân Thi
• 2.4. Kết quả kinh doanh của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam - chi nhánh huyện Ân Thi
• 2.4.1. Tình hình hoạt động huy động vốn
• 2.4.2. Tình hình hoạt động cho vay
• 2.5. Thực trạng cho vay tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chi nhánh huyện Ân Thi
• 2.5.1. Quy trình cho vay tại Agribank - Ân Thi
• 2.5.2. Dư nợ cho vay theo thành phần kinh tế
• 2.5.3. Dư nợ cho vay theo thời gian
• 2.5.4. Dư nợ cho vay theo nhóm nợ
• 2.5.5. Chất lượng cho vay
• 2.5.5.1. Phân tích chất lượng cho vay của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chi nhánh huyện Ân Thi
• 2.5.5.2. Tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu
• 2.5.5.3. Tỷ lệ nợ quá hạn trên tổng dư nợ
• 2.5.5.4. Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ
• 2.5.5.5. Vòng quay vốn tín dụng
• 2.5.5.6. Hiệu suất sử dụng vốn
• 2.5.6. Lợi nhuận từ hoạt động cho vay
• 2.5.7. Đánh giá kết quả hoạt động cho vay tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chi nhánh huyện Ân Thi
• 2.5.7.1. Những kết quả đạt được
• 2.5.7.2. Những hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM - CHI NHÁNH HUYỆN ÂN THỊ
• 3.1. Định hướng phát triển của ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện An Thi trong năm 2017
• 3.2. Giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động cho vay tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Ân Thi
• 3.2.1. Nhóm các giải pháp chủ yếu
• 3.2.1.1. Nâng cao chất lượng của công tác thẩm định, đánh giá khách hàng, hoàn thiện hệ thống chấm điểm và xếp hạng khách hàng
• 3.2.1.2. Xây dựng quy trình cho vay hợp lý
• 3.2.1.3. Hoàn thiện công tác bảo đảm tiền vay
• 3.2.1.4. Xây dựng hệ thống quản trị rủi ro trong cho vay theo chuẩn mực quốc tế
• 3.2.2. Nâng cao hiệu quả thu hồi và xử lý các khoản nợ quá hạn
• 3.2.3. Nhóm các giải pháp bổ trợ
• 3.2.3.1. Hiện đại hóa công nghệ ngân hàng
• 3.2.3.2. Đẩy mạnh hoạt động Marketing ngân hàng và giải pháp phát triển thị trường
• 3.2.3.3. Đa dạng hóa danh mục sản phẩm tín dụng của ngân hàng
• 3.2.3.4. Đẩy mạnh công tác huy động vốn
• 3.2.3.5. Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ tại ngân hàng
• 3.2.3.6. Phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
• 3.2.3.7. Kiến nghị với Nhà nước
• 3.2.3.8. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước
• 3.2.3.9. Kiến nghị với NHNo&PTNT Việt Nam
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Toàn cảnh chất lượng cho vay tại Agribank An Thi 2017

Chất lượng cho vay là yếu tố sống còn, quyết định sự an toàn và năng lực cạnh tranh của Agribank trên thị trường tài chính. Đây là chỉ số không chỉ phản ánh mức độ rủi ro mà còn thể hiện hiệu quả cho vay vốn của chi nhánh. Một khoản vay chất lượng cao phải đảm bảo được thu hồi cả gốc và lãi đúng hạn, đồng thời mang lại lợi ích kinh tế cho khách hàng và góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương. Trong bối cảnh huyện An Thi là một địa bàn thuần nông, hoạt động tín dụng nông nghiệp nông thôn đóng vai trò chủ chốt, là đòn bẩy cho sản xuất kinh doanh của các hộ gia đình và doanh nghiệp. Vì vậy, việc nâng cao chất lượng cho vay tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn An Thi không chỉ là mục tiêu kinh doanh mà còn là trách nhiệm xã hội. Việc đánh giá chính xác chất lượng cho vay dựa trên một hệ thống chỉ tiêu khoa học, bao gồm cả định tính và định lượng, là nền tảng để xây dựng các giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng một cách bền vững. Các yếu tố như chính sách tín dụng ngân hàng, môi trường pháp lý và biến động kinh tế vĩ mô đều có tác động trực tiếp đến hoạt động này.

1.1. Tầm quan trọng của hoạt động tín dụng nông nghiệp

Hoạt động tín dụng là nghiệp vụ cốt lõi, mang lại nguồn thu nhập chính cho các ngân hàng thương mại. Đối với Agribank chi nhánh An Thi, hoạt động này càng có ý nghĩa đặc biệt khi gắn liền với sứ mệnh phục vụ nông nghiệp, nông dân và nông thôn. Việc cung cấp vốn kịp thời và hiệu quả giúp các hộ sản xuất, doanh nghiệp có điều kiện đầu tư, mở rộng quy mô, ứng dụng khoa học công nghệ, từ đó nâng cao năng suất và thu nhập. Một hoạt động cho vay chất lượng cao sẽ góp phần giảm thiểu rủi ro, đảm bảo an toàn hoạt động ngân hàng và củng cố uy tín của chi nhánh trên địa bàn. Ngược lại, nếu chất lượng cho vay suy giảm, tỷ lệ nợ xấu tăng cao sẽ gây ứ đọng vốn, ảnh hưởng đến khả năng thanh khoản và lợi nhuận, thậm chí đe dọa sự ổn định của cả hệ thống.

1.2. Các chỉ tiêu chính để đánh giá chất lượng khoản vay

Việc đánh giá chất lượng khoản vay được thực hiện thông qua hệ thống chỉ tiêu định lượng và định tính. Các chỉ tiêu định lượng là công cụ đo lường quan trọng nhất, bao gồm: Tỷ lệ nợ quá hạn trên tổng dư nợ cho vay, tỷ lệ nợ xấu (NPL), vòng quay vốn tín dụng và hiệu suất sử dụng vốn. Theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, tỷ lệ nợ xấu ở mức dưới 3% được xem là an toàn. Bên cạnh đó, các chỉ tiêu định tính như uy tín của ngân hàng, việc tuân thủ quy trình nghiệp vụ, thiện chí trả nợ của khách hàng và tác động của khoản vay đến kinh tế - xã hội cũng là những yếu tố cần được xem xét toàn diện để có cái nhìn đầy đủ về chất lượng hoạt động cho vay.

II. 04 Thách thức trong hoạt động cho vay tại Agribank An Thi

Bên cạnh những kết quả đạt được, thực trạng hoạt động cho vay Agribank chi nhánh An Thi giai đoạn 2014-2016 cho thấy nhiều hạn chế và thách thức cần được giải quyết triệt để. Quy mô cho vay còn khiêm tốn, chưa khai thác hết tiềm năng của thị trường. Sản phẩm cho vay chưa thực sự đa dạng, chủ yếu vẫn là các sản phẩm truyền thống, thiếu các gói vay chuyên biệt cho từng nhóm đối tượng khách hàng. Đặc biệt, vấn đề quản lý rủi ro tín dụng và xử lý nợ xấu tại ngân hàng vẫn là bài toán nan giải. Mặc dù tỷ lệ nợ xấu có xu hướng giảm nhưng tỷ lệ nợ quá hạn vẫn ở mức cao so với quy định chung. Công tác giám sát sau vay còn lỏng lẻo, chưa theo dõi sát sao tình hình sử dụng vốn của khách hàng, dẫn đến nhiều trường hợp sử dụng vốn sai mục đích. Những hạn chế này xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan lẫn chủ quan, đòi hỏi chi nhánh phải có những giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng đồng bộ và quyết liệt.

2.1. Phân tích cơ cấu tín dụng và tình hình dư nợ cho vay

Dữ liệu cho thấy cơ cấu tín dụng tại Agribank An Thi có sự thay đổi. Dư nợ cho vay khách hàng cá nhân và hộ gia đình tăng đều qua các năm, thể hiện sự tập trung vào mảng bán lẻ. Tuy nhiên, dư nợ cho vay doanh nghiệp lại có xu hướng giảm. Tổng dư nợ cho vay năm 2016 đạt 2.900 tỷ đồng, tăng 5.8% so với năm 2015. Mặc dù có sự tăng trưởng, nhưng quy mô này vẫn còn khá khiêm tốn so với tiềm năng của địa phương và áp lực cạnh tranh từ các tổ chức tín dụng khác. Việc phụ thuộc quá nhiều vào nguồn vốn huy động tại chỗ cũng giới hạn khả năng mở rộng cho vay các dự án lớn.

2.2. Vấn đề nợ quá hạn và thực trạng xử lý nợ xấu tại ngân hàng

Đây là thách thức lớn nhất đối với chất lượng cho vay của chi nhánh. Theo báo cáo, tỷ lệ nợ quá hạn trên tổng dư nợ năm 2016 là 5,17%, tuy đã giảm so với các năm trước nhưng vẫn cao hơn mức cho phép (<=5%) của hệ thống. Tình trạng này tập trung chủ yếu ở các chương trình cho vay ưu đãi, hộ nghèo, xuất khẩu lao động. Nguyên nhân bao gồm việc khách hàng sử dụng vốn không đúng mục đích, rủi ro trong sản xuất kinh doanh và năng lực quản lý của một số tổ vay vốn còn yếu. Mặc dù tỷ lệ nợ xấu đã giảm xuống 1,65% vào năm 2016, nhưng công tác xử lý nợ xấu tại ngân hàng vẫn còn chậm, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả cho vay vốn.

2.3. Hạn chế trong quy trình thẩm định tín dụng hiện tại

Công tác thẩm định là bước đầu tiên và quan trọng nhất để sàng lọc khách hàng và phòng ngừa rủi ro. Tuy nhiên, quy trình thẩm định tín dụng tại chi nhánh còn bộc lộ một số hạn chế. Việc kiểm tra hồ sơ vay vốn đôi khi chưa sát sao, bỏ qua các thông tin quan trọng. Cán bộ tín dụng vừa phải tiếp xúc khách hàng, vừa thẩm định và thu nợ, tạo ra áp lực lớn và tiềm ẩn nguy cơ sai sót. Hệ thống chấm điểm tín dụng và xếp hạng khách hàng chưa được hoàn thiện và áp dụng một cách khoa học, dẫn đến việc đánh giá chất lượng khoản vay còn phụ thuộc nhiều vào yếu tố chủ quan của cán bộ tín dụng.

III. Bí quyết tối ưu quy trình thẩm định tín dụng cho vay

Để giải quyết gốc rễ vấn đề nợ xấu, giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng hàng đầu là phải hoàn thiện và siết chặt ngay từ khâu đầu vào. Việc tối ưu hóa quy trình thẩm định tín dụng là một yêu cầu cấp thiết. Điều này không chỉ giúp sàng lọc được những khách hàng có năng lực tài chính tốt và phương án kinh doanh khả thi mà còn giảm thiểu rủi ro cho ngân hàng. Một quy trình thẩm định chuyên nghiệp cần được xây dựng dựa trên các tiêu chí rõ ràng, minh bạch và ứng dụng công nghệ hiện đại. Chi nhánh cần tách biệt rõ ràng giữa bộ phận quan hệ khách hàng và bộ phận thẩm định để đảm bảo tính khách quan. Đồng thời, công tác bảo đảm tiền vay, bao gồm định giá tài sản và quản lý tài sản thế chấp, phải được thực hiện một cách chặt chẽ và chuyên nghiệp hơn, coi đây là nguồn thu nợ thứ hai đáng tin cậy khi rủi ro xảy ra. Đây là bước đi nền tảng để nâng cao chất lượng cho vay tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn An Thi.

3.1. Hoàn thiện hệ thống chấm điểm và xếp hạng tín dụng

Xây dựng và áp dụng một hệ thống chấm điểm tín dụng (credit scoring) khoa học là giải pháp mang tính đột phá. Hệ thống này cần lượng hóa các chỉ tiêu tài chính (khả năng thanh khoản, hiệu quả hoạt động, cơ cấu vốn) và phi tài chính (năng lực quản lý, vị thế ngành, lịch sử tín dụng). Dựa trên điểm số, khách hàng sẽ được xếp hạng rủi ro một cách khách quan. Điều này giúp cán bộ tín dụng và cấp phê duyệt có cơ sở vững chắc để ra quyết định cho vay, xác định lãi suất và các điều kiện phù hợp. Việc này giúp chuẩn hóa quy trình, giảm thiểu sự phụ thuộc vào cảm tính và nâng cao hiệu quả cho vay vốn.

3.2. Nâng cao chất lượng công tác bảo đảm tiền vay

Tài sản bảo đảm là hàng rào phòng vệ cuối cùng của ngân hàng. Do đó, công tác quản lý tài sản bảo đảm cần được chú trọng đặc biệt. Cần thành lập bộ phận chuyên trách hoặc hợp tác với các đơn vị thẩm định giá chuyên nghiệp để đảm bảo giá trị tài sản được xác định chính xác và khách quan. Cán bộ tín dụng phải thường xuyên kiểm tra, đánh giá chất lượng khoản vay và hiện trạng tài sản bảo đảm, đặc biệt với máy móc, thiết bị có tốc độ hao mòn nhanh. Việc yêu cầu khách hàng mua bảo hiểm cho tài sản thế chấp cũng là một biện pháp cần thiết để phòng ngừa các rủi ro bất khả kháng như thiên tai, hỏa hoạn, góp phần đảm bảo an toàn hoạt động ngân hàng.

IV. 05 Giải pháp quản lý rủi ro tín dụng một cách hiệu quả

Bên cạnh việc siết chặt khâu thẩm định, việc xây dựng một hệ thống quản lý rủi ro tín dụng toàn diện là yếu tố then chốt. Hoạt động này phải được thực hiện xuyên suốt từ trước, trong và sau khi giải ngân. Mục tiêu là nhận diện sớm, đo lường chính xác và có biện pháp xử lý kịp thời các dấu hiệu rủi ro. Chi nhánh cần chuyển đổi từ mô hình quản lý phi tập trung sang mô hình tập trung, độc lập và thống nhất. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát nội bộ để đảm bảo mọi hoạt động đều tuân thủ chính sách tín dụng ngân hàng và các quy định của pháp luật. Đặc biệt, việc nâng cao hiệu quả thu hồi nợ và xử lý nợ xấu tại ngân hàng một cách quyết liệt sẽ giúp giải phóng nguồn vốn ứ đọng, cải thiện sức khỏe tài chính và nâng cao năng lực cạnh tranh của Agribank. Đây là những bước đi chiến lược để đảm bảo sự phát triển bền vững.

4.1. Xây dựng hệ thống quản trị rủi ro theo chuẩn mực mới

Chi nhánh cần triển khai một hệ thống quản trị rủi ro toàn diện, xác định rõ vai trò và trách nhiệm của từng cá nhân, bộ phận. Hệ thống này phải bao gồm các chính sách, quy trình và hạn mức rủi ro rõ ràng cho từng ngành nghề, từng loại hình cho vay. Việc áp dụng các công cụ đo lường rủi ro hiện đại sẽ giúp ngân hàng lượng hóa được các tổn thất tiềm tàng và có cơ chế báo cáo, cảnh báo sớm. Mục tiêu là chuyển từ bị động xử lý rủi ro sang chủ động phòng ngừa, kiểm soát rủi ro ngay từ khi nó manh nha xuất hiện.

4.2. Nâng cao hiệu quả thu hồi và xử lý các khoản nợ quá hạn

Đối với các khoản nợ đã phát sinh vấn đề, cần có biện pháp xử lý quyết liệt và hiệu quả. Cán bộ tín dụng phải thường xuyên rà soát, phân loại nợ và phối hợp với khách hàng để tìm phương án tháo gỡ khó khăn. Với những trường hợp chây ì, không hợp tác, ngân hàng cần áp dụng các biện pháp cứng rắn hơn như khởi kiện, phát mại tài sản bảo đảm. Việc thu hồi và xử lý nợ xấu tại ngân hàng thành công không chỉ giúp thu lại vốn mà còn có tác dụng răn đe, nâng cao ý thức trả nợ của các khách hàng khác, qua đó cải thiện chất lượng của toàn bộ danh mục dư nợ cho vay.

V. Định hướng phát triển hoạt động cho vay Agribank An Thi

Để duy trì đà tăng trưởng và cải thiện chất lượng, việc nâng cao chất lượng cho vay tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn An Thi cần một định hướng chiến lược rõ ràng cho tương lai. Trọng tâm là phải giữ vững vai trò chủ lực trong lĩnh vực tín dụng nông nghiệp nông thôn, đồng thời phải không ngừng đổi mới để nâng cao năng lực cạnh tranh của Agribank. Điều này đòi hỏi sự đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ, đa dạng hóa danh mục sản phẩm và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Chi nhánh cần chủ động hơn trong hoạt động marketing, tìm kiếm khách hàng tiềm năng và xây dựng chính sách chăm sóc khách hàng chuyên nghiệp. Cùng với đó, việc đưa ra các kiến nghị hợp lý lên cấp cao hơn và các cơ quan quản lý nhà nước sẽ góp phần tạo ra một môi trường pháp lý thuận lợi hơn cho hoạt động tín dụng, thúc đẩy sự phát triển kinh tế địa phương một cách bền vững.

5.1. Hiện đại hóa công nghệ và đa dạng hóa sản phẩm tín dụng

Công nghệ là chìa khóa để nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh. Chi nhánh cần đầu tư nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin, áp dụng các phần mềm quản lý tín dụng hiện đại để tự động hóa các khâu trong quy trình. Bên cạnh đó, cần nghiên cứu và phát triển các sản phẩm cho vay mới, linh hoạt, phù hợp với nhu cầu đặc thù của từng nhóm khách hàng trên địa bàn, thay vì chỉ cung cấp các gói vay truyền thống. Việc đa dạng hóa sản phẩm không chỉ giúp thu hút khách hàng mới mà còn là một giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng thông qua việc phân tán rủi ro.

5.2. Phát triển nguồn nhân lực và tăng cường marketing

Con người là yếu tố quyết định. Cần thường xuyên tổ chức các khóa đào tạo để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ cán bộ tín dụng. Một cán bộ giỏi không chỉ thẩm định tốt mà còn có khả năng tư vấn, dự báo và quản lý rủi ro hiệu quả. Song song đó, chi nhánh cần đẩy mạnh hoạt động marketing, chủ động tìm kiếm và tiếp cận khách hàng, xây dựng hình ảnh một ngân hàng năng động, chuyên nghiệp. Việc phân tích đối thủ cạnh tranh và thị trường sẽ giúp chi nhánh xây dựng được những chính sách tín dụng ngân hàng phù hợp, giữ vững và mở rộng thị phần.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế và sự phát triển của khoa học công nghệ, nhu cầu vốn đầu tư cho hoạt động sản xuất kinh doanh ngày càng gia tăng, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển như Việt Nam. Để đáp ứng nhu cầu này, nguồn tài trợ chủ yếu đến từ hệ thống các ngân hàng thương mại. Hoạt động cho vay đóng vai trò là hoạt động kinh doanh cốt lõi và mang lại nguồn thu nhập lớn nhất cho các ngân hàng thương mại, song cũng là mảng nghiệp vụ tiềm ẩn nhiều rủi ro tín dụng.

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - Chi nhánh huyện Ân Thi (Agribank Ân Thi) hoạt động trên địa bàn một huyện thuần nông thuộc tỉnh Hưng Yên, gồm 20 xã và 01 thị trấn với tổng diện tích tự nhiên 12.500 ha và quy mô dân số trên 5.000 hộ. Địa bàn huyện không có khu công nghiệp tập trung, điều này tạo ra không ít khó khăn cho chi nhánh trong công tác huy động nguồn vốn cũng như quản lý chất lượng tín dụng. Mặc dù chi nhánh đã chủ động xây dựng nhiều chủ trương và biện pháp nhằm mở rộng tín dụng và nâng cao hiệu quả hoạt động, thực tế triển khai dịch vụ cho vay tại đơn vị trong giai đoạn vừa qua vẫn còn bộc lộ một số hạn chế, chưa khai thác triệt để tiềm năng địa phương. Xuất phát từ thực tiễn đó, tác giả Trần Quỳnh Chi đã thực hiện chuyên đề tốt nghiệp với đề tài: "Nâng cao chất lượng cho vay tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - Chi nhánh huyện Ân Thi".

Nhiệm vụ và mục tiêu nghiên cứu của đề tài bao gồm:

1. Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về hoạt động cho vay, quy trình cấp tín dụng và các chỉ tiêu đánh giá chất lượng cho vay của ngân hàng thương mại.
2. Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động kinh doanh, tình hình huy động vốn và chất lượng cho vay tại Agribank Ân Thi thông qua hệ thống số liệu giai đoạn 2014 – 2016.
3. Làm rõ những kết quả đạt được, chỉ ra những mặt tồn tại, hạn chế cùng nguyên nhân trong hoạt động cho vay tại chi nhánh.
4. Đề xuất hệ thống các giải pháp đồng bộ và các kiến nghị đối với Nhà nước, Ngân hàng Nhà nước và Agribank Việt Nam nhằm nâng cao chất lượng cho vay tại Agribank Ân Thi trong năm 2017 và những năm tiếp theo.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là chất lượng hoạt động cho vay tại Agribank Chi nhánh huyện Ân Thi. Phạm vi nghiên cứu về không gian tập trung tại Agribank Ân Thi (bao gồm Trụ sở chính và 02 Phòng giao dịch trực thuộc: PGD Chợ Thi và PGD Tân Phúc); phạm vi về thời gian căn cứ trên số liệu hoạt động thực tế giai đoạn 2014 – 2016, đợt thực tập tốt nghiệp được thực hiện từ ngày 18/01/2017 đến ngày 18/04/2017 và hoàn thành vào tháng 05/2017.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Chuyên đề được xây dựng trên cơ sở các khái niệm, quy định pháp lý và nguyên tắc nghiệp vụ tín dụng ngân hàng:

• Khái niệm và nguyên tắc cho vay: Theo Quyết định số 47/2010/QH12 ngày 29/06/2010 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về quy chế cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng, cho vay là hình thức cấp tín dụng có thỏa thuận chuyển giao vốn với nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi. Hoạt động cho vay vận hành dựa trên 5 nguyên tắc cơ bản: nguyên tắc hoàn trả, nguyên tắc thời hạn, nguyên tắc trả lãi, nguyên tắc tài sản bảo đảm và nguyên tắc sử dụng vốn đúng mục đích.
• Điều kiện vay vốn: Khách hàng phải thỏa mãn 5 điều kiện luật định gồm: có đủ tư cách pháp lý; vốn vay sử dụng hợp pháp; năng lực tài chính lành mạnh; có dự án/phương án sản xuất kinh doanh khả thi, hiệu quả; và thực hiện các biện pháp bảo đảm tiền vay theo quy định.
• Khung phân loại và quy trình cho vay: Cho vay được phân loại theo mục đích sử dụng (bất động sản; công nghiệp - thương mại - dịch vụ; nông nghiệp; cá nhân; định chế tài chính khác), theo thời hạn (ngắn hạn dưới 1 năm, trung hạn từ 1 đến 5 năm, dài hạn trên 5 năm), theo mức độ tín nhiệm (có bảo đảm, không có tài sản bảo đảm), theo phương thức hoàn trả (trả góp, phi trả góp, theo yêu cầu), theo xuất xứ (trực tiếp, gián tiếp) và theo hình thái giá trị (bằng tiền, tài sản, uy tín). Quy trình cho vay gồm các bước liên hoàn: lập hồ sơ, thẩm định hồ sơ, quyết định cho vay, giải ngân, giám sát tín dụng, thu nợ và xử lý rủi ro/thanh lý hợp đồng.
• Hệ thống chỉ tiêu đánh giá chất lượng cho vay:
  • Nhóm chỉ tiêu định tính: Uy tín của ngân hàng, mức độ chấp hành pháp luật và quy chế tín dụng, mức độ đóng góp vào phát triển kinh tế - việc làm tại địa phương, thiện chí trả nợ của khách hàng.
  • Nhóm chỉ tiêu định lượng: Tỷ lệ nợ quá hạn trên tổng dư nợ, tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ, tỷ lệ nợ không có khả năng thu hồi (nợ nhóm 5), hiệu suất sử dụng vốn vay (tổng dư nợ / tổng nguồn vốn huy động), vòng quay vốn tín dụng (doanh số thu nợ trong năm / mức dư nợ bình quân), tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro tín dụng (dự phòng cụ thể và dự phòng chung), tỷ lệ xử lý tài sản bảo đảm, tỷ lệ lợi nhuận từ hoạt động tín dụng trên tổng lợi nhuận.

Phương pháp nghiên cứu được tác giả sử dụng bao gồm: phương pháp thu thập số liệu thứ cấp, phương pháp thống kê mô tả, phương pháp phân tích - tổng hợp, phương pháp so sánh số liệu (tuyệt đối và tương đối) nhằm đánh giá biến động qua các năm tài chính, cùng phương pháp phân tích tỷ lệ tài chính ngân hàng.

Nguồn dữ liệu phục vụ nghiên cứu được trích xuất từ các báo cáo tài chính, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo tín dụng các năm 2014, 2015, 2016 của Agribank Chi nhánh huyện Ân Thi, các tài liệu nghiệp vụ của Agribank Việt Nam và giáo trình chuyên ngành Ngân hàng thương mại (Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, PGS. Phan Thị Thu Hà chủ biên, 2012).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về chất lượng cho vay của ngân hàng thương mại

Chương 1 làm rõ các nội dung nền tảng về hoạt động cho vay và chất lượng cho vay trong ngân hàng thương mại. Tác giả khẳng định chất lượng cho vay phản ánh lợi ích kinh tế mang lại đồng thời cho ba chủ thể:

1. Về phía ngân hàng: Thể hiện ở mức độ an toàn vốn, khả năng sinh lời, chi phí nghiệp vụ hợp lý và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.
2. Về phía khách hàng: Thể hiện ở việc nhu cầu vốn được đáp ứng kịp thời, đầy đủ với mức lãi suất, kỳ hạn và thủ tục giải ngân - thu nợ thuận tiện.
3. Về phía nền kinh tế - xã hội: Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, gia tăng hiệu quả sản xuất kinh doanh, giải quyết việc làm và duy trì ổn định tiền tệ.

Chương này cũng phân tích chi tiết hai nhóm nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cho vay:

• Nhân tố khách quan: Môi trường kinh tế (chu kỳ kinh tế, lạm phát, tỷ giá), môi trường chính trị - xã hội - văn hóa, môi trường khoa học công nghệ, môi trường tự nhiên, môi trường pháp lý và môi trường hội nhập quốc tế.
• Nhân tố chủ quan: Các yếu tố từ phía ngân hàng (chiến lược kinh doanh, chính sách tín dụng, quy trình cho vay, chất lượng cán bộ tín dụng, hoạt động huy động vốn, năng lực thu thập và xử lý thông tin, công tác kiểm tra giám sát, trình độ công nghệ) và các yếu tố từ phía khách hàng (năng lực pháp lý, tài chính, sản xuất kinh doanh và tư cách đạo đức của người vay).

Chương 2: Thực trạng chất lượng cho vay tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh huyện Ân Thi

Chương 2 trình bày tổng quan về tổ chức và kết quả hoạt động kinh doanh của Agribank Ân Thi. Đơn vị được tách lập năm 1993 từ Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Huyện Kim Thi. Cơ cấu tổ chức gồm Ban Giám đốc (01 Giám đốc điều hành chung và 02 Phó Giám đốc phụ trách Phòng Kế toán - Ngân quỹ và Phòng Kinh doanh) cùng 02 phòng giao dịch trực thuộc là PGD Chợ Thi và PGD Tân Phúc. Đến năm 2015, tổng biên chế của chi nhánh có 39 cán bộ (19 nữ, 20 nam), trong đó có 26 cán bộ trình độ đại học, 12 cán bộ trình độ trung học và 01 cán bộ chuyên môn kỹ thuật.

Tác giả tổng hợp tình hình huy động vốn giai đoạn 2014 – 2016 như sau:

Tiêu chí phân loại	Năm 2014	Năm 2015	Năm 2016
Tổng nguồn vốn huy động (tỷ đồng)	3.675	4.158	3.675
Theo loại tiền gửi:
- Nguồn nội tệ (tỷ đồng / tỷ trọng %)	3.345 (91,02%)	3.823 (92,0%)	-
- Nguồn ngoại tệ (USD, EUR quy đổi / tỷ trọng %)	330 (8,98%)	335 (8,0%)	-
Theo thành phần kinh tế:
- Tiền gửi của tổ chức kinh tế (tỷ đồng / tỷ trọng %)	1.360 (37,01%)	1.743 (42,0%)	-
- Tiền gửi của dân cư (tỷ đồng / tỷ trọng %)	2.415 (60,10%)	2.415 (58,8%)	-
Theo thời hạn huy động:
- Tiền gửi không kỳ hạn (tỷ đồng / tỷ trọng %)	720 (19,70%)	821 (19,7%)	780 (21,22%)
- Tiền gửi kỳ hạn < 12 tháng (tỷ đồng / tỷ trọng %)	-	1.546 (37,2%)	-
- Tiền gửi kỳ hạn 12 – 24 tháng (tỷ đồng / tỷ trọng %)	-	1.751 (42,1%)	-
- Tiền gửi kỳ hạn > 24 tháng (tỷ đồng / tỷ trọng %)	-	40 (1,0%)	-

(Nguồn: Báo cáo tài chính các năm 2014, 2015, 2016 của Agribank Ân Thi)

Năm 2016, tổng nguồn vốn huy động trên sổ sách giảm 483 tỷ đồng (tương ứng giảm 11,62%) so với năm 2015. Nguyên nhân do chi nhánh phải thực hiện hoàn trả 700 tỷ đồng nguồn vốn có kỳ hạn của Tập đoàn Viettel và 200 tỷ đồng nguồn tiền gửi không kỳ hạn của cơ quan Bảo hiểm Xã hội (BHXH). Nếu loại trừ hai khoản thoái thu đột xuất này, nguồn vốn huy động thường xuyên của chi nhánh trong năm 2016 thực chất vẫn tăng trưởng 417 tỷ đồng (tương ứng tăng 10,03% so với năm 2015).

Về hoạt động tín dụng, chuyên đề phân tích quy trình cho vay tại đơn vị, cơ cấu dư nợ theo thành phần kinh tế, thời hạn cho vay, chất lượng tín dụng theo nhóm nợ, tỷ lệ nợ quá hạn, nợ xấu, vòng quay vốn tín dụng, hiệu suất sử dụng vốn và lợi nhuận mang lại từ hoạt động cho vay. Tác giả chỉ ra rằng công tác tín dụng của chi nhánh đã duy trì được sự ổn định, đáp ứng nhu cầu vốn nông nghiệp nông thôn, song còn gặp áp lực về nợ xấu, công tác kiểm tra sau giải ngân có thời điểm chưa sâu sát, và danh mục cho vay còn thiếu đa dạng.

Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng cho vay tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - Chi nhánh huyện Ân Thi

Trên cơ sở định hướng phát triển năm 2017 của chi nhánh, chương 3 xây dựng hệ thống giải pháp và kiến nghị toàn diện:

1. Nhóm giải pháp chủ yếu:

• Nâng cao chất lượng thẩm định, đánh giá khách hàng, hoàn thiện hệ thống chấm điểm và xếp hạng tín dụng nội bộ.
• Xây dựng quy trình cho vay hợp lý, tinh gọn thủ tục hành chính song vẫn đảm bảo tính chặt chẽ trong kiểm soát rủi ro.
• Hoàn thiện công tác bảo đảm tiền vay, nâng cao chất lượng định giá tài sản thế chấp và tính pháp lý của giấy tờ bảo đảm.
• Xây dựng hệ thống quản trị rủi ro tín dụng tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
• Nâng cao hiệu quả thu hồi và xử lý các khoản nợ quá hạn: phân loại từng nhóm khách hàng có nợ xấu, áp dụng cơ chế giãn nợ, giảm một phần lãi suất đối với khách hàng thiện chí nhưng gặp khó khăn tạm thời; kiên quyết xử lý tài sản bảo đảm hoặc khởi kiện đối với các trường hợp cố tình chây ì, lừa đảo.

2. Nhóm giải pháp bổ trợ:

• Hiện đại hóa công nghệ ngân hàng, nâng cấp phần mềm chuyên dụng, trang bị hạ tầng tin học và đẩy mạnh các dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt, thanh toán quốc tế.
• Đẩy mạnh hoạt động marketing ngân hàng: thành lập bộ phận marketing chuyên trách tại chi nhánh, xây dựng chính sách lãi suất linh hoạt, ưu đãi cho khách hàng truyền thống và tích cực tiếp cận khách hàng mới.
• Đa dạng hóa danh mục sản phẩm tín dụng: mở rộng sang cho vay tiêu dùng (mua nhà ở, xe hơi, học tập, chữa bệnh), cho vay trả góp, cho vay bất động sản để phân tán rủi ro.
• Đẩy mạnh công tác huy động vốn ổn định, dài hạn nhằm tạo nguồn lực cho vay bền vững.
• Tăng cường kiểm tra, kiểm soát nội bộ định kỳ và đột xuất, đặc biệt giám sát chặt các khoản vay có dư nợ lớn và các khoản nợ gia hạn nhiều lần.
• Phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thông qua đào tạo lại, bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên sâu, tuyển dụng công bằng và xây dựng cơ chế lương thưởng gắn liền với hiệu quả công việc.

3. Các kiến nghị:

• Đối với Nhà nước: Hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, sửa đổi các bất cập trong Luật Phá sản, Luật Đất đai, Luật Doanh nghiệp nhà nước liên quan đến xử lý tài sản bảo đảm và bảo lãnh tín dụng; phát triển đồng bộ thị trường vốn, thị trường trái phiếu, thị trường cổ phiếu và thị trường thương phiếu.
• Đối với Ngân hàng Nhà nước: Đổi mới chính sách điều hành tín dụng, nâng cao vai trò của Trung tâm Thông tin Tín dụng (CIC), tăng cường hiệu quả thanh tra giám sát kết hợp giám sát từ xa và kiểm tra tại chỗ; quy định trần tỷ lệ nợ quá hạn dưới 5% đối với điều kiện tái cấp vốn.
• Đối với Agribank Việt Nam: Xem xét tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro phù hợp với đặc thù địa bàn nông nghiệp; cho phép mở thêm các phòng giao dịch tại các khu vực tiềm năng; thành lập trung tâm tín dụng toàn hệ thống để chia sẻ thông tin rủi ro giữa các chi nhánh.

Kết quả và đóng góp

• Khóa luận đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý thuyết về cho vay và các tiêu chuẩn định tính, định lượng đánh giá chất lượng cho vay của ngân hàng thương mại.
• Phân tích chi tiết thực trạng huy động vốn và hoạt động tín dụng tại Agribank Chi nhánh huyện Ân Thi trong giai đoạn 2014 – 2016, làm rõ đặc điểm cơ cấu nguồn vốn (năm 2015 đạt 4.158 tỷ đồng; năm 2016 biến động do hoàn trả 700 tỷ đồng của Viettel và 200 tỷ đồng của BHXH).
• Đề xuất hệ thống giải pháp chia theo hai nhóm cụ thể (nhóm giải pháp chủ yếu và nhóm giải pháp bổ trợ) cùng các kiến nghị 3 cấp (Nhà nước, NHNN, Agribank Việt Nam) bám sát thực tế hoạt động của một chi nhánh ngân hàng nông nghiệp trên địa bàn nông thôn.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi nghiên cứu giới hạn tại một chi nhánh cấp huyện trong giai đoạn 2014 – 2016; các số liệu tập trung vào báo cáo nội bộ của chi nhánh nên chưa so sánh đối chiếu sâu với các tổ chức tín dụng khác trên cùng địa bàn tỉnh Hưng Yên.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu chất lượng tín dụng theo các mô hình định lượng quản trị rủi ro hiện đại (như chuẩn mực Basel) và đánh giá tác động của các chính sách tín dụng vi mô, nông nghiệp công nghệ cao trên phạm vi liên huyện hoặc toàn tỉnh.

Giá trị tham khảo

Chuyên đề tốt nghiệp là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế thực hiện các đề tài khóa luận, báo cáo thực tập liên quan đến nâng cao chất lượng tín dụng, quy trình cho vay và quản trị rủi ro nợ xấu tại ngân hàng thương mại.
• Cán bộ tín dụng, nhà quản lý tại các chi nhánh Agribank cấp huyện trong việc tham khảo các biện pháp phân loại khách hàng, xử lý nợ quá hạn và hoàn thiện quy trình kiểm soát sau giải ngân.

Câu hỏi thường gặp

1. Mục tiêu nghiên cứu chính của chuyên đề tốt nghiệp này là gì?
Chuyên đề hướng tới đánh giá thực trạng chất lượng hoạt động cho vay tại Agribank Chi nhánh huyện Ân Thi giai đoạn 2014 – 2016, chỉ ra các nguyên nhân hạn chế và đề xuất hệ thống giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng tín dụng cho chi nhánh từ năm 2017.

2. Vì sao nguồn vốn huy động năm 2016 của Agribank Ân Thi lại sụt giảm so với năm 2015?
Năm 2016, tổng nguồn vốn huy động giảm 483 tỷ đồng (giảm 11,62%) do chi nhánh hoàn trả 700 tỷ đồng tiền gửi có kỳ hạn của Viettel và 200 tỷ đồng tiền gửi không kỳ hạn của Bảo hiểm Xã hội. Nếu loại trừ hai khoản thoái thu này, nguồn vốn huy động thực chất vẫn tăng trưởng 417 tỷ đồng (tăng 10,03%).

3. Cơ cấu nhân sự và mạng lưới của Agribank Ân Thi tại thời điểm nghiên cứu có đặc điểm gì?
Chi nhánh có mạng lưới gồm Trụ sở chính và 02 Phòng giao dịch trực thuộc (PGD Chợ Thi và PGD Tân Phúc). Năm 2015, tổng biên chế có 39 cán bộ (19 nữ, 20 nam), trong đó trình độ đại học chiếm 26 cán bộ, trung học 12 cán bộ và chuyên môn kỹ thuật 01 cán bộ.

4. Những nhóm chỉ tiêu định lượng chính nào được tác giả sử dụng để đánh giá chất lượng cho vay?
Tác giả sử dụng các chỉ tiêu: tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ xấu, tỷ lệ nợ không có khả năng thu hồi (nhóm 5), hiệu suất sử dụng vốn vay, vòng quay vốn tín dụng, tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro, tỷ lệ xử lý tài sản bảo đảm và tỷ lệ lợi nhuận từ hoạt động tín dụng.

5. Nhóm giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng cho vay được đề xuất gồm những nội dung nào?
Gồm 5 nội dung: nâng cao chất lượng thẩm định và xếp hạng tín dụng khách hàng; xây dựng quy trình cho vay hợp lý; hoàn thiện công tác bảo đảm tiền vay; xây dựng hệ thống quản trị rủi ro theo chuẩn mực quốc tế; và nâng cao hiệu quả thu hồi, xử lý các khoản nợ quá hạn.

Kết luận

Chuyên đề tốt nghiệp của sinh viên Trần Quỳnh Chi đã phản ánh bức tranh toàn diện về công tác cấp tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Chi nhánh huyện Ân Thi giai đoạn 2014 – 2016. Thông qua việc phân tích thực trạng huy động vốn, phân loại dư nợ và nhận diện các yếu tố tác động đến chất lượng tín dụng trên địa bàn thuần nông, tác giả đã xây dựng được hệ thống giải pháp đồng bộ và kiến nghị thiết thực. Công trình đóng góp nguồn tư liệu tham khảo có giá trị đối với sinh viên ngành Tài chính - Ngân hàng cũng như cán bộ quản lý tín dụng tại các chi nhánh ngân hàng thương mại cấp huyện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VE CHAT LƯỢNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Tổng quan về cho vay 1. Khái niệm cho vay Cho vay là quan hệ kinh tế phát sinh giữa các chủ thể trong nền kinh tế khi một bên tạm thời có vốn nhàn rỗi, còn một bên tạm thời thiếu vốn. Nói cách khác cho vay là một bên tạm thời có vốn nhàn rỗi bán quyền sử dụng, nhưng kh ông bán quyên sở hữu cho bên đang thiếu vốn.

Giá phải trả cho quyền sử dụng vốn chính là lãi phải trả của bên đi vay đối với bên cho vay sau khoảng thời gian sử dụng đã quy định. Để đạt được thoả thuận vay vốn, bên đi vay phải đáp ứng được những điều kiện do bên cho vay đưa ra, nhằm chứng minh khả năng có thể hoản trả cả gốc và lãi đúng thời hạn của mình. Tại Việt Nam, theo quyết định số 47/2010/QH12 ngày 29/06/2010 của Thống đốc Ngân hàng về việc ban hành quy chế cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng: “Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi”. Các nguyên tắc cơ bản trong hoạt động cho vay - Nguyên tắc hoàn trả: khoản tín dụng phải được thanh toán đầy đủ nguyên gốc sau khi sử dụng để ngân hàng bảo toàn được vốn ở mức tối thiểu nhất để có thể duy trì được hoạt động.

- Nguyên tắc thời hạn: khoản tín dụng phải được hoàn trả đúng vào thời điểm đã được hai bên xác định cụ thể và được ghi nhận trong thỏa thuận vay vốn giữa khách hàng và ngân hàng. - Nguyên tắc trả lãi: ngoài việc thanh toán đầy đủ, đúng hạn khoản gốc, khách hàng phải có trách nhiệm thanh toán khoản lãi tính bằng tỷ lệ % trên số tiền Vay, được coi là giá mua quyên sử dụng vốn. - Nguyên tac tài sản đảm bảo: dé bảo vệ nguôn vôn của ngân hà ng khi khách hàng vi phạm các điều kiện vay vốn hoặc khi chủ nhân của cá c tài sản thế chấp không còn khả năng thanh toán cho ngân hàng. SV: Trần Quỳnh Chỉ 2 Lớp: Ngân hàng CLC 55 Chuyên đề thực tập GVHD: TS.

Phan Hữu Nghị - Nguyên tắc sử dụng vốn vay đúng mục đích: tất cả các khoản tín dụng phải được sử dụng đúng mục đích vay thể hiện trong hồ sơ vay vốn. Điều kiện cho vay vốn Khách hang chỉ có thê vay vôn của ngân hàng khi họ thoả mãn tat cả các điều kiện vay vôn. Theo luật pháp Việt Nam, nội dung các điêu kiện vay vôn gồm: Thứ nhất, khách hàng phải có đủ tư cách pháp lý Quan hệ TD giữa ngân hàng với khách hàng là quan hệ được pháp luật bảo vệ. Vi vậy, nó phải được lập trên cơ sở quy định của luật pháp.

Do đó, các chủ thể tham gia quan hệ phải có đủ tư cách pháp lý. Hơn thế trong quan hệ tín dụng sẽ phát sinh sự chuyển giao và giao dịch về tài sản do đó cần có sự xác nhận của các bên tham gia theo đúng quy định của luật pháp. Như vậy, khách hàng phải có đủ tư cách pháp lý để thực hiện các giao dịch. Thứ hai, vốn vay phải được sử dụng hợp pháp Vốn vay phải được sử dụng hợp pháp tức là không vi phạm pháp luật và mục đích sử dụng vốn vay phù hợp với đăng ký kinh doanh của doanh nghiệp, tổ chức kinh tế.

Vì vậy, khi khách hàng sử dụng vốn bất hợp pháp thì các tài sản đó sẽ bị phong toả hoặc bị tịch thu từ đó ảnh hưởng tới khả năng hoàn trả gốc và lãi cho ngân hàng. Ngoài ra, khi vốn vay sử dụng bất hợp pháp thì tư cách pháp lý của khách hàng có thể bị mất đi do đó ảnh hưởng tới quan hệ tín dụng hợp pháp giữa ngân hàng với khách hàng. Thứ ba, khách hàng phải có năng lực tài chính lành mạnh đủ để đảm bảo hoàn trả tiền vay đúng hạn đã cam kết. Lý do khách hàng phải có tình hình tài chính lành mạnh có thể được hiểu như sau: doanh nghiệp có tình hình tài chính lành mạnh tức là do anh nghiệp đó có khả năng quản lý tốt: chứng minh sự phát triển én định của khách hàng ; đảm bảo cho khách hàng có cơ sở vững chắc về tài chính để đảm bảo ch o cam kết hoàn trả tiền vay đúng hạn.

Thứ tư, khách hàng phải có phương án, dự án sản xuất kinh doanh khả thi và hiệu quả (đối với khách hàng có dự án, phương án sản xuất kinh doanh). Khách hàng phải có phương án khả thi và hiệu quả vì bả n chất của NHTM là tổ chức kinh doanh trong đó việc cho vay phải đảm bảo các nguyên tắ c sinh lời cơ bản. Do đó dự án và phương án mà ngân hàng tài trợ vố n phải đảm bảo tính khả thi và hiệu quả. SV: Tran Quỳnh Chi 3 Lép: Ngân hang CLC 55 Chuyên đề thực tập GVHD: TS.

Phan Hữu Nghị ——— ——— —— e e Ð ` Trong hoạt động tín dụng của NHTM, nguồn thu từ phương án và dự án vay vốn được coi là nguồn thu “thứ nhất” đảm bảo an toàn vốn cũ ng như phát triển liên tục của khách hàng và ngân hàng. Thứ năm, khách hàng phải thực hiện đảm bảo tiền vay theo quy định. NHTM quan tâm đến đảm bảo tiền Vay VÌ: Đảm bảo tiền vay là công cụ bảo đảm trong việc thực hiện trách nhiệm và nghĩa vụ của KH trong quan hệ vay von. Đảm bảo tiền vay cũng cung cấp nguồn thanh toán “thứ hai” cho NHTM (trong trường hợp khách hàng không trả được khoản vay) 1.

Phân loại cho vay Phân loại cho vay là việc sắp xếp các khoản cho vay theo từng nhóm dựa trên một số tiêu thức nhất định. Việc phân loại cho vay là tiền đề thiết lập các quy trình cho vay thích hợp và nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng. Phân loại cho vay dựa theo các căn cứ sau đây: * Phân loại cho vay căn cứ vào mục đích sử dụng Theo mục đích sử dụng cho vay được chia làm các loại: - Cho vay bất động sản: Là lọai cho vay liên quan đến việc mua sắm và xây dựng nhà ở, đất đai hay bất động sản. - Cho vay công nghiệp, thương mại và dịch vụ: Là loại cho vay ngắn hạn để bổ sung vốn lưu động cho các doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực công nghiệp, thương mại và dịch vụ.

- Cho vay nông nghiệp: Là loại cho vay dé trang trải các cho phí sản xuất nông nghiệp như mua phân bón, thuốc trừ sâu, giống cây trồng, thức ăn gia súc, lao động, nhiên liệu. - Cho vay cá nhân: Là loại cho vay dé đáp ứng các nhu cầu tiêu dùng của cá nhân. - Cho vay các định chế tài chính khác: Hình thức phổ biến nhất là cho vay thị trường liên ngân hàng. Cho thuê các định chế tà i chính bao gồm: Thuê vận hành, thuê và mua lại, thuê tài chính.

Tài sản cho thuê thường là bất động sản và động sản chủ yếu là máy móc thiết bị. SV: Tran Quynh Chi + Lớp: Ngân hang CLC 55 Chuyên đề thực tập GVHD: TS. Phan Hữu Nghị ———— ———_ —___ BSsÖ ŠÖch. T s* Phân loại theo thời hạn cho vay - Cho vay ngắn hạn: Thời hạn cho vay đên một năm và được sử dung dé bỗ sung, bù dap thiêu hụt vôn lưu động của các doanh nghiệp và các nhu cầu chỉ tiêu ngăn hạn của các cá nhân.

- Cho vay trung hạn: Thời hạn cho vay từ trên 1 năm đến 5 năm để đầu tu mua sắm tài sản cố định, cải tiến đổi mới thiết bị, công nghệ, mở rộng kinh doanh, xây dựng các dự án mới có quy mô nhỏ và thời gian thu hồi vốn nhanh. Bên cạnh đó nó còn được dùng đầu tư vào tài sản lưu động thường xuyên của doanh nghiệp, nh ất là doanh nghiệp mới thành lập. - Cho vay dài hạn: Thời hạn cho vay từ trên 5 năm, tối đa có thể lên đến 20, 30 năm, một số trường hợp nên đến 40 năm. Loại cho vay này thường dùng dé đáp ứng các nhu cầu đầu tư dài hạn như xây dựng nhà ở, các thiết bị, phương tiện vận tải có quy mô lớn, xây dựng các xí nghiệp mới.

“* Phân loại theo mức độ tín nhiệm đối với khách hàng - Cho vay có đảm bảo: Là hình thức cấp tín dụng đảm bảo hoặc người bảo lãnh đứng ra bảo đảm cho khoản tiền vay. - Cho vay không có tài sản đảm bảo: Là hình thức tín dụng khôn g có tài sản thế chấp, cầm cố hoặc sự bảo lãnh của người thứ ba, mà việc cho vay chỉ dựa trên uy tín của bản thân khách hàng. s* Phân loại theo phương pháp hoàn trả - Cho vay trả góp: Đây là việc cho vay mà việc hoàn trả vốn và lãi theo định kỳ. Loại cho vay này thường áp dụng cho các khoản cho vay có thời hạn dài như: Cho vay bắt động sản, cho vay tiêu dùng đối với những tài sản có giá trị cao.

Ng oài ra hình thức này còn áp dụng cho một số khoản cho vay có giá trị nhỏ như cho vay đối với những nhà kinh doanh nhỏ (cho vay chợ), cho vay tài trợ trang thiết bị nông nghiệp. - Cho vay phi trả góp: Đây là loại cho vay thanh toán một lần theo kỳ hạn đã thoả thuận. - Cho vay hoàn trả theo yêu cầu: chăng hạn như hình thức thấu chi, cho va y qua thẻ tín dụng. ằ— ch ẽ SV: Trin Qw)⁄ Chi 5 Ldp: Ngân hing CLC 5Š Chuyên đề thực tập GVHD: TS.

Phan Hữu Nghị —————————— ———————————— s* Phân loại theo xuât xứ cho vay - Cho vay trực tiếp: Là hình thức cho vay mà ngân hàng sẽ cung cấp vốn trực tiếp cho người có nhu cầu sử dụng vốn đồng thời người vay trực tiếp hoàn trả nợ ngân hàng. Mức độ rủi ro của ngân hàng trong trường hợp nà y thấp vì tận dụng được trình độ của cán bộ tín dụng (CBTD) khi mà họ trực tiếp là m việc với người vay dé xem xét trước khi quyết định cho vay. - Cho vay gián tiếp: Là hình thức cho vay trong đó ngân hàng không trực tiếp cung cấp vốn cho người có nhu cầu vay vốn mà là mua lại các khế ước hoặc chứng từ đã phát sinh và còn trong thời hạn thanh toán như chiết khấu thương phiếu, mua các phiếu bán hàng tiêu dùng máy móc nông nghiệp trả góp hay mua nợ.