Luận văn thạc sĩ ueh các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định gửi tiền tiết kiệm vào ngân hàng thương mại cổ phần á châu tại tp hcm

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích ueh các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định gửi tiền tiết kiệm vào ngân hàng thương mại cổ phần á châu, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Nguyễn Thị Hồng Chánh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trương Quang Thông
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Quyết Định Gửi Tiền Tiết Kiệm Tại Ngân Hàng Á Châu
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ TIỀN GỬI TIẾT KIỆM VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 1.1. Cơ sở lý thuyết về lựa chọn đầu tư của các nhà đầu tư cá nhân
• 1.2. Giới thiệu về hoạt động đầu tư tài chính
• 1.3. Một số lý thuyết liên quan đến hành vi đầu tư tài chính
• 1.4. Nghiên cứu của Robert A.Nagy và Robert W.Obenberger về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định của nhà đầu tư cá nhân (1994)
• 1.5. Cơ sở lý thuyết về tiền gửi tiết kiệm
• 1.6. Giới thiệu chung về tiền gửi tiết kiệm
• 1.7. Mô hình hành vi sử dụng dịch vụ tài chính
• 1.8. Thiết kế mô hình nghiên cứu
• 1.9. Phương pháp nghiên cứu
• 1.9.1. Phương pháp chọn vùng nghiên cứu
• 1.9.2. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 1.9.3. Phương pháp phân tích số liệu
• 1.9.4. Các biến được lựa chọn và lý do chọn biến
• 1.9.4.1. Biến phụ thuộc
• 1.9.4.2. Biến độc lập
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TIỀN GỬI TIẾT KIỆM TẠI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU VÀ PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH GỬI TIỀN TIẾT KIỆM TẠI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU
• 2.1. Giới thiệu về ngân hàng TMCP Á Châu
• 2.2. Bối cảnh thành lập
• 2.3. Lĩnh vực hoạt động
• 2.4. Phát triển – Các cuộc mốc đáng ghi nhớ
• 2.5. Tình hình về tiền gửi tiết kiệm
• 2.6. Định hướng và mục tiêu phát triển của ngân hàng
• 2.7. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định gửi tiền tiết kiệm vào ngân hàng TMCP Á Châu
• 2.8. Đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định gửi tiền tiết kiệm vào ngân hàng TMCP Á Châu: Kết quả từ cuộc điều tra
• 2.8.1. Nhận thức nhu cầu
• 2.8.2. Tìm kiếm thông tin
• 2.9. Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định gửi tiền tiết kiệm vào ngân hàng TMCP Á Châu: Kết quả mô hình hồi quy xác suất (logistic)
• 2.10. Mối liên hệ giữa biến gửi tiền tiết kiệm với các biến
• 2.11. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định gửi tiết kiệm vào ngân hàng Á Châu trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY KHÁCH HÀNG GỬI TIỀN VÀO NGÂN HÀNG
• 3.1. Nhóm giải pháp xuất phát từ phía người gửi tiền tiết kiệm
• 3.1.1. Tự trang bị cho mình những kiến thức cơ bản trước khi gửi tiền tiết kiệm
• 3.1.2. Lựa chọn sản phẩm tiết kiệm phù hợp với nhu cầu gửi tiền
• 3.1.3. Tìm hiểu văn hóa doanh nghiệp nơi gửi tiền
• 3.2. Nhóm giải pháp xuất phát từ phía ngân hàng
• 3.2.1. Giải pháp kinh tế
• 3.2.2. Giải pháp tâm lý
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• PHỤ LỤC 1

Tóm tắt

I. Tổng quan về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định gửi tiền tiết kiệm

Quyết định gửi tiền tiết kiệm vào ngân hàng TMCP Á Châu không chỉ đơn thuần là một hành động tài chính mà còn chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố khác nhau. Những yếu tố này có thể bao gồm lãi suất ngân hàng, độ tin cậy của ngân hàng, dịch vụ khách hàng và các chương trình khuyến mãi. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp khách hàng đưa ra quyết định hợp lý hơn trong việc gửi tiền tiết kiệm.

1.1. Lãi suất ngân hàng và ảnh hưởng đến quyết định gửi tiền

Lãi suất ngân hàng là một trong những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến quyết định gửi tiền tiết kiệm. Khách hàng thường tìm kiếm những ngân hàng có lãi suất cao hơn để tối đa hóa lợi nhuận từ khoản tiền gửi của mình.

1.2. Độ tin cậy của ngân hàng trong quyết định gửi tiền

Độ tin cậy của ngân hàng là yếu tố then chốt trong quyết định gửi tiền tiết kiệm. Khách hàng thường ưu tiên lựa chọn những ngân hàng có uy tín và lịch sử hoạt động ổn định để đảm bảo an toàn tài chính.

II. Thách thức trong việc gửi tiền tiết kiệm tại ngân hàng Á Châu

Mặc dù ngân hàng TMCP Á Châu có nhiều ưu điểm, nhưng vẫn tồn tại một số thách thức trong việc thu hút khách hàng gửi tiền tiết kiệm. Những thách thức này bao gồm sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác, sự biến động của lãi suất và sự thay đổi trong nhu cầu của khách hàng.

2.1. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác

Sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác khiến cho ngân hàng Á Châu phải liên tục cải thiện dịch vụ và lãi suất để thu hút khách hàng gửi tiền tiết kiệm.

2.2. Biến động lãi suất và tác động đến quyết định gửi tiền

Biến động lãi suất có thể ảnh hưởng lớn đến quyết định gửi tiền của khách hàng. Khi lãi suất giảm, khách hàng có thể tìm kiếm các kênh đầu tư khác có lợi suất cao hơn.

III. Phương pháp tối ưu hóa quyết định gửi tiền tiết kiệm

Để tối ưu hóa quyết định gửi tiền tiết kiệm, khách hàng cần xem xét nhiều yếu tố như lãi suất, thời gian gửi tiền và các dịch vụ đi kèm. Việc tìm hiểu kỹ lưỡng sẽ giúp khách hàng đưa ra quyết định hợp lý hơn.

3.1. Cách lựa chọn sản phẩm tiết kiệm phù hợp

Khách hàng nên tìm hiểu các sản phẩm tiết kiệm khác nhau để lựa chọn sản phẩm phù hợp với nhu cầu và mục tiêu tài chính của mình.

3.2. Tìm hiểu về dịch vụ khách hàng của ngân hàng

Dịch vụ khách hàng tốt sẽ tạo ra sự tin tưởng và hài lòng cho khách hàng, từ đó khuyến khích họ gửi tiền tiết kiệm tại ngân hàng.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu về quyết định gửi tiền tiết kiệm

Nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định gửi tiền tiết kiệm tại ngân hàng TMCP Á Châu đã chỉ ra rằng có nhiều yếu tố tác động đến hành vi gửi tiền của khách hàng. Những yếu tố này cần được ngân hàng xem xét để cải thiện dịch vụ và thu hút khách hàng.

4.1. Kết quả từ cuộc khảo sát khách hàng

Cuộc khảo sát cho thấy rằng lãi suất và độ tin cậy của ngân hàng là hai yếu tố quan trọng nhất trong quyết định gửi tiền của khách hàng.

4.2. Đánh giá chất lượng dịch vụ ngân hàng

Chất lượng dịch vụ ngân hàng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định gửi tiền của khách hàng. Ngân hàng cần cải thiện dịch vụ để đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của việc gửi tiền tiết kiệm

Việc gửi tiền tiết kiệm tại ngân hàng TMCP Á Châu sẽ tiếp tục phát triển trong tương lai nếu ngân hàng có những chiến lược hợp lý để thu hút khách hàng. Các yếu tố như lãi suất, dịch vụ khách hàng và độ tin cậy sẽ vẫn là những yếu tố quyết định.

5.1. Tương lai của lãi suất ngân hàng

Dự báo lãi suất ngân hàng sẽ có những biến động trong tương lai, điều này sẽ ảnh hưởng đến quyết định gửi tiền của khách hàng.

5.2. Chiến lược phát triển của ngân hàng Á Châu

Ngân hàng cần có những chiến lược phát triển bền vững để thu hút khách hàng gửi tiền tiết kiệm, từ đó nâng cao vị thế cạnh tranh trên thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Hồ Chí Minh, trung tâm kinh tế lớn nhất Việt Nam, đóng góp khoảng 20% GDP quốc gia, 30% sản xuất công nghiệp và 40% hàng xuất khẩu. Năm 2012, dù chịu tác động từ kinh tế thế giới, thành phố vẫn duy trì tăng trưởng GDP gấp 1,8 lần so với cả nước, với tổng thu ngân sách đạt gần 217.000 tỷ đồng, tăng 9,6% so với năm trước. Trong bối cảnh đó, hoạt động ngân hàng tại đây diễn ra sôi động với mật độ các tổ chức tín dụng dày đặc, đặc biệt là các ngân hàng thương mại cổ phần như Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB).

Tuy nhiên, từ tháng 8/2011, trần lãi suất tiết kiệm giảm liên tục từ 14% xuống còn 7% một năm, làm giảm sức hấp dẫn của tiền gửi tiết kiệm, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động huy động vốn của các ngân hàng, trong đó có ACB. Huy động vốn là hoạt động cốt lõi giúp ngân hàng mở rộng quy mô, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo niềm tin với khách hàng.

Luận văn tập trung nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định gửi tiền tiết kiệm vào ngân hàng TMCP Á Châu tại thành phố Hồ Chí Minh trong năm 2013. Mục tiêu là phân tích thực trạng huy động tiền gửi tiết kiệm, đánh giá mức độ tác động của các yếu tố đến quyết định gửi tiền của khách hàng cá nhân, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các chi nhánh lớn của ACB tại thành phố Hồ Chí Minh, với dữ liệu khảo sát thu thập trong tháng 7 năm 2013.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về hành vi đầu tư tài chính cá nhân, bao gồm:

• Lý thuyết triển vọng (Prospect Theory): Nhà đầu tư ưu tiên tránh thua lỗ hơn là tìm kiếm lợi nhuận, dẫn đến hành vi bán cổ phiếu khi có lợi nhuận và giữ cổ phiếu lỗ với hy vọng hồi phục.
• Lý thuyết tiếc nuối: Nhà đầu tư giữ cổ phiếu lỗ lâu hơn do sợ hối tiếc khi bán lỗ.
• Lý thuyết quá tự tin (Overconfidence): Nhà đầu tư đánh giá quá cao khả năng của bản thân, dẫn đến giao dịch nhiều hơn và rủi ro cao hơn.
• Lý thuyết mâu thuẫn nhận thức: Nhà đầu tư biện minh cho các quyết định sai lầm để duy trì niềm tin.
• Lý thuyết tâm lý đám đông (Herd Behavior): Nhà đầu tư có xu hướng làm theo đám đông trong điều kiện không chắc chắn.

Ngoài ra, mô hình nghiên cứu dựa trên nghiên cứu của Robert A. Nagy và Robert W. Obenberger (1994) về các nhóm yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tư cá nhân, gồm: thông tin trung lập, thông tin kế toán, nhận thức về hình ảnh cá nhân, tài chính truyền thống, quan hệ xã hội, hỗ trợ và nhu cầu tài chính cá nhân.

Các khái niệm chính trong nghiên cứu bao gồm: tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn và không kỳ hạn, lãi suất tiền gửi, chất lượng phục vụ, niềm tin khách hàng (có người quen trong ngân hàng), thời gian giao dịch, thu nhập, giới tính, tuổi tác và trình độ học vấn.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Khảo sát trực tiếp 120 khách hàng cá nhân tại các chi nhánh lớn của ACB ở thành phố Hồ Chí Minh trong tháng 7/2013. Mẫu được chọn theo phương pháp ngẫu nhiên thuận tiện, bao gồm cả khách hàng đã và chưa gửi tiền tiết kiệm tại ACB.
• Cỡ mẫu: 120 quan sát, vượt mức tối thiểu 68 theo tính toán thống kê với độ tin cậy 90% và sai số 10%.
• Phương pháp phân tích: Kết hợp phân tích định tính và định lượng. Phân tích thống kê mô tả để đánh giá các chỉ tiêu kinh tế và hành vi khách hàng. Sử dụng phần mềm SPSS để thực hiện mô hình hồi quy xác suất (logistic) nhằm xác định các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định gửi tiền tiết kiệm.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập dữ liệu trong tháng 7/2013, phân tích và báo cáo kết quả trong năm 2013.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mục đích gửi tiết kiệm: 85% khách hàng gửi tiền tiết kiệm nhằm mục đích sinh lãi, 80% để cất giữ tiền an toàn, 54,17% để duy trì cuộc sống ổn định, và 27,5% để dự phòng các rủi ro bất ngờ.

2. Tìm kiếm thông tin: 42,5% khách hàng chủ động tìm kiếm thông tin về dịch vụ tiết kiệm, trong khi 57,5% không chủ động. Kênh thông tin đáng tin cậy nhất là qua bạn bè, người thân (86,67%), tiếp theo là nhân viên ngân hàng (63,33%), báo chí (48,33%), tivi (40%), bảng quảng cáo (38,33%) và internet (28,33%).

3. Yếu tố ảnh hưởng đến quyết định gửi tiết kiệm:

   • Lãi suất tiền gửi được 97,5% khách hàng đánh giá là yếu tố quan trọng nhất với điểm trung bình 4,82/5.
   • Có người quen trong ngân hàng chiếm 75% và được đánh giá quan trọng với điểm 4,63.
   • Thái độ nhân viên và chương trình khuyến mãi cũng được quan tâm với điểm lần lượt 4,35 và 4,15.
   • Thời gian giao dịch ít được chú ý hơn với điểm 3,05.

4. Kết quả mô hình hồi quy xác suất (logistic): Các biến như lãi suất tiền gửi, chất lượng phục vụ, có người quen trong ngân hàng, thu nhập, tuổi tác và trình độ học vấn có ảnh hưởng tích cực và có ý nghĩa thống kê đến quyết định gửi tiền tiết kiệm tại ACB. Thời gian giao dịch và giới tính có ảnh hưởng không đáng kể.

Thảo luận kết quả

Lãi suất tiền gửi là động lực chính thúc đẩy khách hàng gửi tiết kiệm, phù hợp với lý thuyết tài chính truyền thống. Niềm tin vào ngân hàng, thể hiện qua việc có người quen làm việc tại ngân hàng, cũng đóng vai trò quan trọng, phản ánh yếu tố tâm lý và mối quan hệ xã hội trong quyết định tài chính cá nhân.

Chất lượng phục vụ của nhân viên ngân hàng ảnh hưởng tích cực đến quyết định gửi tiền, cho thấy vai trò của trải nghiệm khách hàng trong ngành dịch vụ tài chính. Mức thu nhập và trình độ học vấn cao làm tăng khả năng gửi tiết kiệm, phù hợp với giả thuyết rằng nhóm khách hàng có điều kiện tài chính và kiến thức tốt hơn có xu hướng đầu tư an toàn hơn.

Kết quả cũng cho thấy khách hàng tại thành phố Hồ Chí Minh có xu hướng tìm kiếm thông tin qua các kênh truyền miệng và nhân viên ngân hàng nhiều hơn là qua các phương tiện truyền thông đại chúng, điều này gợi ý về tầm quan trọng của mạng lưới quan hệ và dịch vụ khách hàng trong ngành ngân hàng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ các lý do gửi tiết kiệm, biểu đồ tròn về kênh thông tin được sử dụng, và bảng phân tích hồi quy logistic với các hệ số và mức ý nghĩa của từng biến.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường chính sách lãi suất cạnh tranh: Ngân hàng cần duy trì và điều chỉnh lãi suất tiền gửi tiết kiệm hấp dẫn hơn so với đối thủ để thu hút khách hàng, đặc biệt trong bối cảnh trần lãi suất giảm. Mục tiêu tăng tỷ lệ khách hàng gửi tiết kiệm lên khoảng 10% trong vòng 12 tháng.

2. Nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng: Đào tạo nhân viên nâng cao kỹ năng giao tiếp, xử lý nhanh các giao dịch và tạo môi trường thân thiện, chuyên nghiệp tại các chi nhánh. Mục tiêu cải thiện điểm hài lòng khách hàng lên trên 4,5/5 trong 6 tháng tới.

3. Phát triển chương trình khách hàng thân thiết và truyền miệng: Khuyến khích khách hàng hiện tại giới thiệu bạn bè, người thân thông qua các chương trình ưu đãi, thưởng điểm hoặc quà tặng. Mục tiêu tăng tỷ lệ khách hàng mới qua giới thiệu lên 20% trong năm.

4. Rút ngắn thời gian giao dịch và cải tiến quy trình: Tối ưu hóa thủ tục gửi tiết kiệm, áp dụng công nghệ ngân hàng điện tử để giảm thời gian chờ đợi, nâng cao trải nghiệm khách hàng. Mục tiêu giảm thời gian giao dịch trung bình xuống dưới 10 phút trong 9 tháng.

5. Tăng cường truyền thông và tiếp cận thông tin: Sử dụng đa dạng kênh truyền thông phù hợp với thói quen khách hàng, đặc biệt là kênh truyền miệng và nhân viên tư vấn, đồng thời đẩy mạnh quảng bá qua internet và mạng xã hội. Mục tiêu nâng tỷ lệ khách hàng chủ động tìm kiếm thông tin lên 60% trong 1 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ngân hàng thương mại và các tổ chức tín dụng: Để hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi gửi tiết kiệm của khách hàng cá nhân, từ đó xây dựng chiến lược huy động vốn hiệu quả và nâng cao chất lượng dịch vụ.

2. Nhà quản lý và hoạch định chính sách tài chính: Nghiên cứu cung cấp dữ liệu thực tiễn về hành vi tài chính cá nhân tại thành phố Hồ Chí Minh, hỗ trợ xây dựng các chính sách thúc đẩy tiết kiệm và ổn định hệ thống ngân hàng.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành tài chính ngân hàng: Tài liệu tham khảo hữu ích về mô hình hành vi khách hàng, phương pháp nghiên cứu định lượng và ứng dụng mô hình hồi quy xác suất trong lĩnh vực tài chính.

4. Khách hàng cá nhân và nhà đầu tư nhỏ lẻ: Giúp hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định gửi tiết kiệm, từ đó có lựa chọn phù hợp với nhu cầu và điều kiện tài chính cá nhân.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao lãi suất tiền gửi lại quan trọng nhất đối với khách hàng?
   Lãi suất quyết định lợi nhuận mà khách hàng nhận được từ khoản tiền gửi, do đó là yếu tố trực tiếp ảnh hưởng đến quyết định gửi tiết kiệm. Ví dụ, khi lãi suất giảm, nhiều khách hàng có xu hướng rút tiền hoặc tìm kênh đầu tư khác.

2. Niềm tin vào ngân hàng ảnh hưởng thế nào đến quyết định gửi tiền?
   Có người quen làm trong ngân hàng giúp khách hàng cảm thấy an tâm hơn về tính an toàn và uy tín của ngân hàng, từ đó tăng khả năng gửi tiền. Đây là yếu tố tâm lý quan trọng trong môi trường tài chính.

3. Chất lượng phục vụ có tác động ra sao đến hành vi khách hàng?
   Dịch vụ nhanh chóng, thân thiện và chuyên nghiệp tạo trải nghiệm tích cực, giữ chân khách hàng và thu hút khách hàng mới thông qua truyền miệng. Ví dụ, nhân viên niềm nở giúp khách hàng cảm thấy được tôn trọng và tin tưởng.

4. Tại sao nhiều khách hàng không chủ động tìm kiếm thông tin?
   Người Việt Nam có xu hướng thụ động trong việc tìm kiếm thông tin, thường dựa vào nguồn tin từ người thân hoặc nhân viên ngân hàng. Điều này đòi hỏi ngân hàng phải chủ động cung cấp thông tin phù hợp.

5. Làm thế nào để giảm thời gian giao dịch gửi tiết kiệm?
   Áp dụng công nghệ ngân hàng điện tử, đơn giản hóa thủ tục và đào tạo nhân viên giúp rút ngắn thời gian giao dịch, nâng cao sự hài lòng của khách hàng và tăng khả năng huy động vốn.

Kết luận

• Lãi suất tiền gửi và niềm tin vào ngân hàng là hai nhân tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến quyết định gửi tiền tiết kiệm tại ngân hàng TMCP Á Châu ở thành phố Hồ Chí Minh.
• Chất lượng phục vụ, thu nhập, tuổi tác và trình độ học vấn cũng đóng vai trò tích cực trong quyết định gửi tiền.
• Khách hàng chủ yếu tìm kiếm thông tin qua kênh truyền miệng và nhân viên ngân hàng, cho thấy tầm quan trọng của dịch vụ khách hàng và mạng lưới quan hệ.
• Ngân hàng cần tập trung nâng cao chính sách lãi suất, chất lượng phục vụ, rút ngắn thời gian giao dịch và phát triển chương trình khách hàng thân thiết để tăng cường huy động vốn.
• Tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các mô hình hành vi khách hàng trong bối cảnh kinh tế thay đổi để nâng cao hiệu quả hoạt động ngân hàng.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 12 tháng, theo dõi và đánh giá hiệu quả qua các chỉ số huy động vốn và mức độ hài lòng khách hàng.

Các nhà quản lý ngân hàng và chuyên gia tài chính nên áp dụng kết quả nghiên cứu để tối ưu hóa chiến lược huy động vốn và nâng cao trải nghiệm khách hàng trong môi trường cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ TIỀN GỬI TIẾT KIỆM VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 1.1 Cơ sở lý thuyết về lựa chọn đầu tư của các nhà đầu tư cá nhân 1.1 Giới thiệu về hoạt động đầu tư tài chính 1.1 Định nghĩa Đầu tư nói chung là sự hi sinh các nguồn lực ở hiện tại để tiến hành các hoạt động nào đó nhằm thu về các kết quả nhất định trong tương lai lớn hơn các nguồn lực đã bỏ ra để đạt được các kết quả đó. Như vậy mục tiêu của mọi công cuộc đầu tư là đạt được các kết quả lớn hơn với những hi sinh về nguồn lực mà người đầu tư phải gánh chịu khi tiến hành hoạt động đầu tư. Nguồn lực hi sinh đó có thể là tiền, là tài nguyên thiên nhiên, là sức lao động và trí tuệ. Những kết quả sẽ đạt được đó có thể là sự tăng thêm các tài sản tài chính (tiền vốn), tài sản vật chất (nhà máy, đường sá , bệnh viện…), tài sản trí tuệ (trình độ văn hóa, chuyên môn, quản lý…) và nguồn nhân lực có đủ điều kiện làm việc với năng suất cao hơn trong nền sản xuất xã hội.

Loại đầu tư đem lại các kết quả không chỉ người đầu tư mà cả nền kinh tế xã hội được hưởng thụ trên đây không chỉ trực tiếp làm tăng tài sản của người chủ đầu tư mà cả của nền kinh tế chính là đầu tư phát triển. Còn các loại đầu tư chỉ trực tiếp làm tăng tài sản chính của người chủ đầu tư, tác động gián tiếp đến làm tăng tài sản của nền kinh tế thông qua sự đóng góp tài chính tích lũy của các hoạt động đầu tư này cho đầu tư phát triển, cung cấp vốn cho hoạt động đầu tư phát triển và thúc đẩy quá trình lưu thông phân phối các sản phẩm do các kết quả của đầu tư phát triển tạo ra, đó là đầu tư tài chính và đầu tư thương mại. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 Trong phạm vi đề tài nghiên cứu này, tác giả chỉ tập trung hướng đến đầu tư tài chính. Vậy đầu tư tài chính là gì? Các yếu tố nào sẽ ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn kênh đầu tư? Đầu tư tài chính (hay còn gọi là đầu tư tài sản tài chính) là loại đầu tư trong đó người có tiền bỏ tiền ra cho vay hoặc mua các chứng chỉ có giá trên thị trường tiền tệ, thị trường vốn để hưởng lãi suất định trước (gửi tiết kiệm, mua trái phiếu chính phủ…) hoặc lợi nhuận tùy thuộc vào kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty phát hành (mua cổ phiếu…).

Đầu tư tài sản tài chính là loại đầu tư không trực tiếp làm tăng sản phẩm thực (tài sản vật chất) cho nền kinh tế (nếu không xét đến quan hệ quốc tế trong lĩnh vực này) mà chỉ làm tăng giá trị tài sản tài chính cho chủ đầu tư. Mua cổ phiếu (đầu tư cổ phiếu) gắn với việc chuyển quyền sở hữu và hoạt động cho vay dẫn đến chuyển quyền sử dụng, do vậy hai loại đầu tư này đều thuộc hoạt động đầu tư dịch chuyển. Đầu tư tài chính thường được thực hiện gián tiếp thông qua các trung gian tài chính như ngân hàng, công ty chứng khoán. Đầu tư tài chính có dặc điểm là: chủ đầu tư thường có kỳ vọng thu được lợi nhuận cao khi đầu tư nhưng thực tế lợi nhuận thu được có thể tăng giảm không theo ý muốn.

Tuy nhiên, đầu tư tài chính là kênh huy động vốn rất quan trọng cho hoạt động đầu tư phát triển và là một trong những loại hình đầu tư lựa chọn để tối đa hóa lợi ích, giảm thiểu rủi ro cho chủ đầu tư.2 Một số lý thuyết liên quan đến hành vi đầu tư tài chính • Lý thuyết triển vọng (Prospect Theory) Nhà đầu tư có khuynh hướng xem khả năng bù đắp một khoản lỗ quan trọng hơn khả năng kiếm được nhiều lợi nhuận hơn. Khi khoản đầu tư có khuynh hướng mang lại lợi nhuận, họ thích nắm chắc ngay khoản lợi nhuận hiện tại hơn là cố gắng tiếp tục đầu tư để thu được nhiều lợi nhuận hơn trong tương lai. Nhưng ngược lại, khi khoản đầu tư có nguy cơ thua lỗ thì họ lại cố gắng duy trì với hy vọng sẽ nhận được khoản lời trong tương lai, mặc dù lúc này rủi ro thua lỗ nhiều hơn là rất lớn bởi họ cho rằng, cổ phiếu đang sụt giá sẽ tốt hơn cổ phiếu đang lời của họ trong tương lai. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 Một nhà đầu tư đã mua cổ phiếu vì những thông tin có triển vọng sẽ nhanh chóng bán cổ phiếu đó khi giá cổ phiếu tăng bởi họ tin vào thông tin của họ và cho rằng, giá cổ phiếu hiện đã phản ánh đầy đủ thông tin này.

Khi cảm thấy đã đạt được lợi nhuận mong muốn thì sẽ bán cổ phiếu đi để kiếm lời mà không phân tích khả năng tăng thêm lợi nhuận. • Lý thuyết tiếc nuối Con người luôn có khuynh hướng cảm thấy khổ sở, đau buồn sau khi phạm phải một sai lầm trong phán đoán. Nhà đầu tư luôn nghĩ rằng, những cổ phiếu bị lỗ sẽ nhanh chóng tốt trở lại, họ sợ phải nuối tiếc khi bán lỗ cổ phiếu. Vì thế, khi đối mặt với tình trạng thua lỗ, họ càng kỳ vọng vào lợi nhuận trong tương lai và thể hiện sự liều lĩnh của mình.

Lý thuyết này lý giải cho xu hướng “giữ cổ phiếu lỗ quá lâu”. • Lý thuyết quá tự tin (Overconfidence) Nhà đầu tư thường xem bản thân họ tốt hơn những nhà đầu tư khác, đánh giá cao bản thân hơn những gì người khác đánh giá, và họ thường phóng đại những hiểu biết của mình. Những nhà đầu tư quá tự tin đã được chứng minh rằng, họ giao dịch nhiều hơn những nhà đầu tư khác. Sự quá tự tin làm tăng các hoạt động giao dịch bởi vì nó là lý do khiến nhà đầu tư sẵn sàng về quan điểm của họ, không cần tham khảo thêm những quan điểm thích đáng của những nhà đầu tư khác.

Sự quá tự tin cũng làm tăng tính không đồng nhất trong niềm tin của nhà đầu tư. Nhà đầu tư quá tự tin cho rằng, hành động của họ ít rủi ro hơn các nhà đầu tư khác cảm nhận. Những nhà đầu tư quá tự tin nhiều khi hiểu sai giá trị thông tin họ nhận được, không những tính chính xác của thông tin mà còn hiểu sai cả ý nghĩa của thông tin. • Lý thuyết mâu thuẫn nhận thức Lý thuyết này cho rằng, mâu thuẫn về nhận thức chỉ phát sinh khi thua lỗ.

Bởi vì con người thường khó chấp nhận mình bị lỗ, còn khi lời thì họ thích nói nhiều về điều đó hơn. Họ không chấp nhận sai lầm mà thường tìm lý lẽ để biện hộ và níu kéo hy vọng. Do đó, khi nhà đầu tư thua lỗ, thay vì họ thừa nhận “tôi đầu tư bị lỗ” thì họ lại nghĩ “ việc đầu tư của tôi sẽ tốt trở lại”. Lý thuyết này giải thích nguyên nhân LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 các nhà đầu tư càng lún sâu vào các khoản đầu tư lỗ, thay vì thừa nhận và đầu tư vào những loại cổ phiếu mới.

• Lý thuyết tâm lý đám đông (Herd Behavior) Làm theo đám đông không chỉ giới hạn với những nhà đầu tư chưa có kinh nghiệm mà việc làm theo đám đông xuất hiện trực tiếp đến những tình huống không chắc chắn và mơ hồ. Khi một tình huống ra quyết định trở nên không chắc chắn thì ảnh hưởng hành vi và quan điểm của đám đông sẽ làm cho các cá nhân trở nên chắc chắn hơn. Theo những nhà nhân loại học thì một trong những mơ ước cơ bản của loài người và những động vật khác là sự thôi thúc giao tiếp xã hội. Hầu như trong lịch sử nhân loại, sự giao tiếp xã hội được đáp ứng bởi những thành viên của một nhóm người.

Khi xuất hiện những hành vi của một nhóm người sẽ gây sự chú ý đến bộ não của con người. Tâm lý đám đông luôn tồn tại trong quá trình ra quyết định của con người cũng như nhà đầu tư, không phân biệt việc có kinh nghiệm hay không. Và lý thuyết ảnh hưởng đám đông này càng thấy rõ khi nhà đầu tư buộc phải đưa ra các quyết định nhanh chóng, chưa có đầy đủ thông tin cần thiết. Để có những quyết định đầu tư hợp lý và đạt được nhiều lợi nhuận, nhà đầu tư nên hạn chế những ảnh hưởng tâm lý trong các lý thuyết nêu trên, thay vào đó là sử dụng tổng hợp các công cụ phân tích tài chính, tạo tiền đề vững chắc cho các quyết định.2 Nghiên cứu của Robert A.Nagy và Robert W.Obenberger về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định của nhà đầu tư cá nhân (1994) Nghiên cứu của Robert A.

Nagy and Robert W. Obenberger về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định của nhà đầu tư cá nhân (1994), đã được nhiều nước ứng dụng để thực hiện, điển hình là ở UAE (Hussen A. Hassan Al-Tamimi [2005]). Theo nghiên cứu này thì quyết định đầu tư của nhà đầu tư tài chính cá nhân được phân thành 7 nhóm chính.

Mỗi nhóm yếu tố sẽ tác động cụ thể đến hành vi, thái độ cũng như quyết định lựa chọn đầu tư của các nhà đầu tư cá nhân. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 Thứ nhất, nhóm yếu tố thông tin trung lập gồm có các thông tin tài chính trên báo chí, các thông tin kinh tế, biến động giá gần đây và thông tin từ các dịch vụ tư vấn đầu tư. Thứ hai, nhóm yếu tố thông tin kế toán gồm có báo cáo tài chính, báo cáo thường niên, bản cáo bạch, kỹ thuật định giá và lợi nhuận kỳ vọng. Thứ ba, nhóm yếu tố sự nhận thức về hình ảnh cá nhân bao gồm danh tiếng của doanh nghiệp, tình trạng doanh nghiệp, cảm nhận về sản phẩm dịch vụ và văn hóa doanh nghiệp.

Thứ tư, nhóm yếu tố tài chính truyền thống bao gồm cổ tức dự kiến, khả năng chi trả giá cổ phiếu, thuế và tối thiểu hóa rủi ro. Thứ năm, nhóm yếu tố quan hệ xã hội bao gồm đóng góp cho môi trường, hoạt động địa phương và hoạt động quốc tế. Thứ sáu, nhóm yếu tố hỗ trợ bao gồm nhà môi giới, các broker chứng khoán cá nhân và bạn bè/đồng nghiệp. Thứ bảy, nhóm yếu tố nhu cầu tài chính cá nhân bao gồm sự hấp dẫn từ những thị trường đầu tư khác, đa dạng hóa danh mục đầu tư.

Như vậy có thể thấy, đầu tư là một hoạt động đòi hỏi sự cẩn trọng rất cao đối với các nhà đầu tư.