Chương 1: Tổng quan nghiên cứu Chương này giới thiệu tổng quan về đề tài, mục tiêu, đối tượng, phạm vi, phương pháp nghiên cứu và nội dung của đề tài Chương 2: Cơ sở lý thuyết về các nhân tố theo định hướng thị trường tác động đến kết quả kinh doanh Nội dung Chương 2 giới thiệu cơ sở lý thuyết về các nhân tố của định hướng thị trường, kết quả kinh doanh và phương pháp đo lường các nhân tố này để nâng cao kết quả kinh doanh, đề xuất mô hình nghiên cứu cùng các giả thiết của đề tài. Đồng thời tổng quan các nghiên cứu về tác động của định hướng thị trường đến kết quả kinh doanh tại doanh nghiệp. Chương 3: Phương pháp nghiên cứu Chương 3 giới thiệu về phương pháp thực hiện, quy trình nghiên cứu và kết quả nghiên cứu định lượng sơ bộ nhằm hiệu chỉnh thang đo. Trên cơ sở lý thuyết được trình bày ở chương 2 và kết quả nghiên cứu định lượng sơ bộ.
Nghiên cứu đề xuất thang đo hiệu chỉnh và bảng câu hỏi chính thức để đo lường các nhân tố tác động đến kết quả kinh doanh của các ngân hàng TMNN tại Tp.Hồ Chí Minh theo định hướng thị trường. Chương 4: Kết quả nghiên cứu TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 5 Chương này trình bày phương pháp phân tích, quy trình phân tích và kết quả nghiên cứu định lượng chính thức để kiểm định thang đo và mô hình nghiên cứu cùng các giả thiết đưa ra. Kết quả nghiên cứu được thực hiện trên phần mềm SPSS 18 và Excel phiên bản 2007. Chương 5: Kết luận và kiến nghị Chương cuối cùng của Đề tài sẽ tóm tắt những kết quả chính của nghiên cứu, các đóng góp và những hàm ý cho việc nâng cao kết quả kinh doanh ở các ngân hàng TMNN theo định hướng thị trường.
Đồng thời, nêu ra những hạn chế của đề tài và định hướng cho những nghiên cứu tiếp theo.6 Tính mới của Đề tài Khái niệm định hướng thị trường không phải là một khái niệm mới mà đã được các nhà nghiên cứu trên thế giới và Việt Nam nghiên cứu hơn 50 năm qua ở hầu hết các lĩnh vực từ sản xuất đến dịch vụ, từ các tổ chức kinh doanh đến các tổ chức phi lợi nhuận. Tuy nhiên một phần nguyên nhân do quá trình cổ phần hóa các ngân hàng TMNN chậm so với lịch sử ra đời của khái niệm này, đến nay chưa có nghiên cứu dành cho đối tượng là các ngân hàng TMNN Việt Nam nói chung và ở Tp. Hồ Chí Minh nói riêng. Đề tài không nhằm mục tiêu xây dựng lý thuyết mới về định hướng thị trường, kết quả kinh doanh trong lĩnh vực tài chính ngân hàng, nhưng tập trung nghiên cứu các nhân tố theo định hướng thị trường tác động thực tế đến kết quả kinh doanh tại các ngân hàng TMNN đang hoạt động ở Tp.Hồ Chí Minh, từ đó đề xuất những kiến nghị giúp các ngân hàng này nâng cao kết quả kinh doanh trong thời kỳ hội nhập.
TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 6 Chương 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CÁC NHÂN TỐ THEO ĐỊNH HƯỚNG THỊ TRƯỜNG TÁC ĐỘNG ĐẾN KẾT QUẢ KINH DOANH 2.1 Tổng quan về kết quả kinh doanh theo định hướng thị trường 2.1 Khái niệm về kết quả kinh doanh Kết quả kinh doanh được định nghĩa là thành quả đạt được từ những mục tiêu của doanh nghiệp và là thước đo hiệu quả kinh doanh trong từng thời kỳ. Kết quả kinh doanh được đo lường bằng lợi nhuận thu được, sự tăng trưởng, thị phần, doanh số và những mục đích chiến lược khác (Homburg, C., 2007) trong những nghiên cứu của mình lại đưa ra 2 khuynh hướng để đánh giá kết quả kinh doanh, đó là: Hiệu suất khách hàng và Hiệu suất sản phẩm. Trong đó, hiệu suất khách hàng thường được đo lường bằng sự thu hút khách hàng và sự ghi nhớ của khách hàng (Hansotia and Behram, 2004); (Jayachandran, S. Chính vì vậy, (Hughes, M., 2007) đo lường hiệu suất khách hàng dựa trên doanh nghiệp tạo ra hiệu ứng gì để tạo được sự thu hút, sự ghi nhớ, sự quay lại của khách hàng và tạo ra khách hàng trung thành.
Trong khi đó, hiệu suất sản phẩm thì được đo lường bằng những thành quả của doanh nghiệp dựa trên doanh số và thị phần mà sản phẩm/dịch vụ cung cấp cho thị trường. Hiệu quả kinh doanh được định nghĩa là mức độ mà mục tiêu đạt được dựa vào các vấn đề đã được giải quyết. Trái ngược với hiệu suất, hiệu quả được xác định mà không cần xét đến chi phí, và trong khi hiệu suất có nghĩa là “làm việc đúng”, thì hiệu quả là “làm đúng việc”.2 Khái niệm về định hướng thị trường Định hướng thị trường (Market Orientation) là một trong những khái niệm quan trọng nhất của tư tưởng tiếp thị hiện đại (Pandelica, A. Thuật ngữ này được biết đến đầu tiên ở các nước phát triển từ những năm 1957 – 1960 nhưng mới TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 7 chỉ dừng trong phạm vi lý thuyết, học thuật thuần túy (McKitterick, 1957); (Levitt T.
Baker và Sinkula trong một nghiên cứu năm 1999 đã cho rằng định hướng thị trường như là kim chỉ nam cho hoạt động xử lý thông tin có được từ thị trường của doanh nghiệp. Đồng thời, họ cũng xem xét yếu tố này sẽ được sử dụng như thế nào trong chiến lược doanh nghiệp (Baker, W. Trong khi đó, Jaworski định nghĩa định hướng thị trường là một tổ hợp của những hành vi sắp diễn ra và những hoạt động liên quan đến việc sản sinh, phổ biến và ứng phó lại với thông tin thị trường. Định hướng thị trường dẫn đến sự tập trung ra bên ngoài mà hướng chủ yếu đến khách hàng và đối thủ cạnh tranh (Jaworski, B.
Hơn nữa, định hướng thị trường sẽ định giá trị của sự ứng phó tới với khách hàng ra sao (Kohli A., 1993) hay định hướng thị trường tồn tại dựa trên mức độ liên tục đánh giá khả năng doanh nghiệp thu nhận và tương tác với những phản hồi từ khách hàng và đối thủ cạnh tranh (Baker, W. Theo Lafferty và cộng sự, định hướng thị trường có 05 trường phái (Lafferty, B., 2001): Trường phái tiếp cận theo hướng ra quyết định, định hướng thị trường là một quá trình ra quyết định của doanh nghiệp, trong đó nhấn mạnh cam kết của ban điều hành trong việc chia sẽ thông tin cho các bộ phận chức năng. Mối liên kết trong tổ chức mạnh sẽ tạo nên truyền thông rõ ràng, sự kết hợp bền vững và sự cam kết ở mức độ cao (Shapiro, 1988). Tuy nhiên Sapiro chỉ dừng lại ở mức độ ra quyết định chứ chưa thể hiện sự phối hợp tạo ra giá trị cho khách hàng, chưa đề cập đến yếu tố cạnh tranh trên thị trường trong khi sự cạnh tranh là một trong các nhân tố quan trọng của nguyên lý Định hướng thị trường.
Trường phái hành vi của Kohli và Jaworski xem “định hướng thị trường” là thuật ngữ chỉ sự triển khai ứng dụng của tư tưởng tiếp thị (Kohli, A. Theo đó, định hướng thị trường được định nghĩa là quá trình TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 8 tạo ra các thông tin thị trường có liên quan đến nhu cầu hiện tại và tương lai của khách hàng; sự tổng hợp và phổ biến các thông tin đó đến các bộ phận chức năng; hoạch định và triển khai có sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ phận chức năng trong doanh nghiệp để ứng phó với các cơ hội thị trường. Như vậy, định hướng thị trường bao gồm (i) Tạo lập thông tin, (ii) Phổ biến thông tin và (iii) Đáp ứng nhu cầu khách hàng. Trường phái tiếp cận theo hướng văn hóa doanh nghiệp của Narver, Slater cho rằng định hướng thị trường là một loại văn hóa doanh nghiệp, tạo nền tảng cho việc tạo nên giá trị tốt hơn cho khách hàng và sự thành công của doanh nghiệp (Narver, J.
Văn hóa này là sự kết hợp của 3 thành phần: (i) Định hướng khách hàng, (ii) Định hướng đối thủ cạnh tranh và (iii) Sự tương tác giữa các bộ phận chức năng. Trường phái tiếp cận theo hướng tập trung chiến lược của Ruekert, dựa trên những nghiên cứu của Kohli & Jaworski và Narver & Slater để tập trung vào phân tích theo đơn vị kinh danh hơn là phân tích theo thị trường riêng lẻ. Cũng theo Ruekert nhân tố môi trường bên ngoài ảnh hưởng nhiều nhất đến định hướng thị trường chính là khách hàng (Ruekert, 1992) Trường phái tiếp cận theo định hướng khách hàng của Deshpande và các cộng sự đã đồng nhất định hướng thị trường với định hướng khách hàng, đồng thời nhóm tác giả này cũng phản bác nhân tố định hướng đối thủ cạnh tranh trong khái niệm định hướng thị trường và thừa nhận nhân tố sự tương tác giữa các bộ phận chức năng là phù hợp với định hướng khách hàng và là một phần trong định hướng khách hàng. Nhóm nghiên cứu của Deshpande cũng xem định hướng khách hàng là một phần trong tổng thể của văn hóa doanh nghiệp (Deshpande, R.2 Mối quan hệ giữa kết quả kinh doanh và định hướng thị trường tại doanh nghiệp Định hướng thị trường luôn có giá trị đối với doanh nghiệp bởi vì nó sẽ định hướng cho doanh nghiệp tạo ra giá trị vượt trội dành cho khách hàng (Slater, S.
TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 9 and Narver, J., 2000) và được chứng minh có tác động tích cực đến kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp (Jaworski, B. Hơn nữa, một kết quả doanh tốt luôn thể hiện sự hiểu biết sâu sắc và thấu đáo về khách hàng của doanh nghiệp (Clark, K. C, 1993) Narver và Slater, trong một nghiên cứu năm 1990, cũng cho rằng, định hướng thị trường là (i) đáp ứng sự thay đổi của khách hàng, là (ii) đáp ứng sự thay đổi của đối thủ cạnh tranh và là (iii) sự tương tác giữa các bộ phận chức năng, là điểm then chốt dẫn đến sự thành công của doanh nghiệp (Narver, J. Định hướng thị trường là một yếu tố của văn hóa doanh nghiệp, nó là nền tảng cho các hoạt động cần thiết và hiệu quả nhằm tạo ra giá trị tốt hơn cho khách hàng và thông qua đó tạo nên sự thành công cho doanh nghiệp.
Cụ thể các nhân tố đo lường định hướng thị trường được diễn giải như sau: Định hướng khách hàng (Customer orientation) và định hướng đối thủ cạnh (Competitor orientation) tranh bao gồm tất cả các hoạt động như thu thập thông tin về khách hàng và đối thủ cạnh tranh tại thị trường mục tiêu và phổ biến các thông tin này đến từng bộ phận chức năng. Định hướng khách hàng (Customer orientation) là việc hiểu rõ nhu cầu của khách hàng để có thể liên tục tạo ra những giá trị vượt trội dành cho khách hàng (hoặc, theo (Levitt T.