Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả Tài Chính Của Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Việt Nam

Tài liệu nghiên cứu Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả tài chính của các ngân hàng tmcp việt nam 2023, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về kinh tế.

• Tác giả: Nguyễn Bảo Đan
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thế Bính
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng Tp.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả Tài Chính Của Các Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
• 1.1. Lý do chọn dề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Mô hình nghiên cứu
• 1.7. Dữ liệu nghiên cứu
• 1.8. Quy trình nghiên cứu
• 1.9. Đóng góp của đề tài
• 1.10. Bố cục của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở lý thuyết về hiệu quả tài chính và các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả tài chính của NH TMCP VN
• 2.2. Cơ sở lý thuyết về hiệu quả tài chính
• 2.3. Đo lường hiệu quả tài chính
• 2.4. Các lý thuyết liên quan đến hiệu quả tài chính
• 2.5. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả tài chính của NH TMCP VN
• 2.5.1. Tỷ lệ vốn chủ sở hữu CAP
• 2.5.2. Quy mô ngân hàng SIZE
• 2.5.3. Tỷ lệ nợ xấu NPL
• 2.5.4. Tỷ lệ dư nợ trên tiền gửi LDR
• 2.5.5. Tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng LLR
• 2.5.6. Tổng sản phẩm quốc nội GDP
• 2.5.7. Tỷ lệ lạm phát INF
• 2.6. Các nghiên cứu liên quan
• 2.6.1. Nghiên cứu trong nước
• 2.6.2. Nghiên cứu nước ngoài
• 3. CHƯƠNG 3: MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU
• 3.1. Mô hình và giả thuyết nghiên cứu
• 3.2. Mô hình nghiên cứu
• 3.3. Giả thuyết nghiên cứu
• 3.4. Biến phụ thuộc
• 3.5. Biến độc lập
• 3.6. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.7. Phương pháp xử lý dữ liệu. Các kiểm định trong mô hình
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ MÔ HÌNH
• 4.1. Kết quả nghiên cứu
• 4.2. Thống kê mô tả
• 4.3. Phân tích sự tương quan và đa cộng tuyến
• 4.4. Kết quả ước lượng 3 mô hình OLS, FEM, REM
• 4.5. Kết quả mô hình OLS
• 4.6. Kết quả mô hình FEM
• 4.7. Kết quả mô hình REM
• 4.8. Kiểm định lựa chọn mô hình
• 4.9. Kết quả hồi quy
• 4.10. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT QUẢ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Hàm ý quản trị
• 5.2. Quản trị an toàn vốn
• 5.3. Nâng quy mô theo lộ trình
• 5.4. Chính sách tín dụng phù hợp
• 5.5. Hạn chế của đề tài và gợi ý hướng nghiên cứu trong tương lai
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: DANH SÁCH NGÂN HÀNG
• PHỤ LỤC 2: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Tóm tắt

I. Tổng Quan Hiệu Quả Tài Chính Ngân Hàng Tại Sao Quan Trọng

Hiệu quả tài chính ngân hàng, đặc biệt là NHTMCP, đóng vai trò then chốt trong sự ổn định và phát triển của nền kinh tế. Đây là thước đo khả năng sinh lời, quản lý chi phí và rủi ro của ngân hàng. Khi hiệu quả tài chính ngân hàng được cải thiện, các NHTMCP có thể cung cấp các dịch vụ tài chính tốt hơn, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và tạo ra giá trị cho cổ đông. Ngược lại, hiệu quả tài chính kém có thể dẫn đến rủi ro hệ thống, khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế. Nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả tài chính là vô cùng cần thiết. Bài nghiên cứu phân tích các nhân tố ảnh hƣởng đến hiệu quả tài chính của 28 ngân hàng thƣơng mại cổ phần Việt Nam thông qua dữ liệu đƣợc trích từ báo cáo tài chính đƣợc công bố trong khoảng thời gian từ 2011-2021, theo Nguyễn Bảo Đan.

1.1. Tầm quan trọng của Hiệu Quả Tài Chính NHTMCP VN

Hiệu quả tài chính của NHTMCP là nền tảng cho sự tăng trưởng bền vững. Khi NHTMCP hoạt động hiệu quả, họ có thể cung cấp nguồn vốn cho các doanh nghiệp, thúc đẩy đầu tư và tạo việc làm. Đồng thời, hiệu quả tài chính tốt giúp NHTMCP chống chịu tốt hơn trước các cú sốc kinh tế, như khủng hoảng tài chính hoặc đại dịch COVID-19. Hiệu quả tài chính cũng là yếu tố quan trọng để thu hút vốn đầu tư nước ngoài, giúp NHTMCP mở rộng quy mô và nâng cao năng lực cạnh tranh.

1.2. ROA ROE NIM Các Chỉ Số Đo Lường Hiệu Quả Tài Chính

Các chỉ số như ROA (Return on Assets), ROE (Return on Equity), và NIM (Net Interest Margin) là các công cụ quan trọng để đánh giá hiệu quả tài chính ngân hàng. ROA đo lường khả năng sinh lời trên tổng tài sản, ROE đo lường khả năng sinh lời trên vốn chủ sở hữu, và NIM đo lường hiệu quả hoạt động tín dụng. Phân tích các chỉ số này giúp các nhà quản lý và nhà đầu tư hiểu rõ hơn về sức khỏe tài chính và tiềm năng phát triển của NHTMCP.

II. Thách Thức Hiệu Quả Tài Chính Nợ Xấu và Rủi Ro Tín Dụng

Mặc dù NHTMCP đóng vai trò quan trọng, nhưng vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong việc duy trì và nâng cao hiệu quả tài chính. Các vấn đề như nợ xấu (NPL), rủi ro tín dụng, biến động kinh tế vĩ mô và áp lực cạnh tranh ngày càng gia tăng tạo ra những khó khăn không nhỏ. Việc giải quyết những thách thức này đòi hỏi các NHTMCP phải có chiến lược quản lý rủi ro hiệu quả, nâng cao năng lực quản trị điều hành và thích ứng nhanh chóng với sự thay đổi của thị trường.

2.1. Nợ Xấu NPL Áp Lực Lớn Lên Hiệu Quả Tài Chính

Nợ xấu (NPL) là một trong những yếu tố ảnh hưởng tiêu cực nhất đến hiệu quả tài chính ngân hàng. Khi NPL tăng cao, NHTMCP phải trích lập dự phòng rủi ro, làm giảm lợi nhuận và ảnh hưởng đến khả năng cho vay. Quản lý NPL hiệu quả là một nhiệm vụ quan trọng để đảm bảo hiệu quả tài chính và sự ổn định của NHTMCP.

2.2. Rủi Ro Tín Dụng Quản Lý Để Đảm Bảo Lợi Nhuận

Rủi ro tín dụng là rủi ro mà người vay không thể trả nợ đúng hạn. Quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả là yếu tố then chốt để duy trì hiệu quả tài chính của NHTMCP. Các biện pháp quản lý rủi ro tín dụng bao gồm: thẩm định tín dụng chặt chẽ, đa dạng hóa danh mục cho vay, và giám sát chặt chẽ tình hình tài chính của người vay.

2.3. Môi trường kinh tế vĩ mô Lạm phát và lãi suất ảnh hưởng tới ROA như thế nào

Môi trường kinh tế vĩ mô như lạm phát và lãi suất có tác động lớn đến ROA của ngân hàng. Khi lạm phát tăng cao, ngân hàng cần điều chỉnh lãi suất cho vay để bù đắp chi phí hoạt động, ảnh hưởng trực tiếp tới lợi nhuận. Lãi suất cao cũng có thể làm giảm nhu cầu vay vốn và hoạt động tín dụng của ngân hàng.

III. Cách Nâng Cao Hiệu Quả Tài Chính NHTMCP Quản Trị Vốn

Để cải thiện hiệu quả tài chính, các NHTMCP cần tập trung vào các giải pháp như tăng cường quản trị rủi ro, nâng cao năng lực quản lý, đầu tư vào công nghệ ngân hàng và phát triển nguồn nhân lực. Đồng thời, cần có sự hỗ trợ từ phía chính sách quản lý nhà nước về ngân hàng để tạo ra một môi trường kinh doanh lành mạnh và cạnh tranh.

3.1. Quản Trị An Toàn Vốn CAR Đảm Bảo Sức Khỏe Tài Chính

CAR (Capital Adequacy Ratio) là tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu mà các NHTMCP phải tuân thủ theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. CAR cao cho thấy NHTMCP có đủ vốn để đối phó với các rủi ro và duy trì hoạt động ổn định. Quản trị an toàn vốn hiệu quả là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả tài chính và uy tín của NHTMCP.

3.2. Cơ Cấu Vốn Tối Ưu Hóa Để Tăng Lợi Nhuận

Cơ cấu vốn là tỷ lệ giữa vốn chủ sở hữu và vốn vay trong tổng nguồn vốn của NHTMCP. Tối ưu hóa cơ cấu vốn giúp NHTMCP giảm chi phí vốn và tăng lợi nhuận. Tuy nhiên, cần cân bằng giữa lợi ích và rủi ro khi sử dụng vốn vay, để tránh tình trạng nợ xấu tăng cao.

IV. Ứng Dụng Công Nghệ Ngân Hàng Giải Pháp Hiệu Quả Tài Chính

Việc ứng dụng công nghệ ngân hàng hiện đại, như FinTech, AI, và Blockchain, mang lại nhiều lợi ích cho NHTMCP, bao gồm: giảm chi phí hoạt động, tăng năng suất, cải thiện chất lượng dịch vụ và mở rộng thị trường. Các NHTMCP cần chủ động đầu tư vào đổi mới công nghệ để nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.

4.1. Chuyển Đổi Số Tối Ưu Hóa Quy Trình và Giảm Chi Phí

Chuyển đổi số giúp NHTMCP tự động hóa các quy trình, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian. Ví dụ, ứng dụng AI trong thẩm định tín dụng giúp đánh giá rủi ro nhanh chóng và chính xác hơn. Chuyển đổi số cũng giúp NHTMCP cung cấp các dịch vụ trực tuyến tiện lợi cho khách hàng, nhưInternet Banking và Mobile Banking.

4.2. FinTech Mở Rộng Dịch Vụ và Tiếp Cận Khách Hàng Mới

FinTech mang đến nhiều cơ hội để NHTMCP phát triển các sản phẩm và dịch vụ mới, như thanh toán điện tử, cho vay ngang hàng, và quản lý tài sản trực tuyến. Hợp tác với các công ty FinTech giúp NHTMCP tiếp cận được nguồn khách hàng mới và tăng doanh thu.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Các Yếu Tố Vĩ Mô Ảnh Hưởng Ra Sao

Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy, các yếu tố như quy mô ngân hàng (SIZE), tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản (CAP), tỷ lệ tiền gửi trên dư nợ (LDR) và lạm phát (INF) có tác động tích cực đến hiệu quả tài chính của NHTMCP tại Việt Nam. Ngược lại, tỷ lệ nợ xấu (NPL) có tác động tiêu cực. Những kết quả này cung cấp thông tin quan trọng cho các nhà quản lý và nhà hoạch định chính sách.

5.1. Ảnh hưởng của GDP và Lạm Phát đến Hiệu Quả Tài Chính

Nghiên cứu chỉ ra rằng tăng trưởng GDP và lạm phát có thể ảnh hưởng đến hiệu quả tài chính của NHTMCP, nhưng mức độ và hướng tác động có thể khác nhau. GDP tăng trưởng thường tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động tín dụng và tăng trưởng lợi nhuận. Lạm phát có thể làm tăng chi phí hoạt động, nhưng cũng có thể làm tăng thu nhập từ lãi nếu NHTMCP điều chỉnh lãi suất kịp thời.

5.2. Tác động của Chính Sách Tiền Tệ đến Lợi Nhuận Ngân Hàng

Chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước, như điều chỉnh lãi suất, tỷ giá hối đoái, và cung tiền, có tác động trực tiếp đến hiệu quả tài chính của NHTMCP. Các NHTMCP cần theo dõi sát sao các thay đổi trong chính sách tiền tệ để đưa ra các quyết định kinh doanh phù hợp.

VI. Kết Luận và Tương Lai Phát Triển Bền Vững NHTMCP VN

Nâng cao hiệu quả tài chính là một quá trình liên tục, đòi hỏi sự nỗ lực không ngừng từ phía các NHTMCP, Ngân hàng Nhà nước, và các cơ quan quản lý. Bằng cách áp dụng các giải pháp quản lý rủi ro hiệu quả, đầu tư vào công nghệ ngân hàng, và xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, các NHTMCP Việt Nam có thể đạt được sự phát triển bền vững và đóng góp tích cực vào sự tăng trưởng của nền kinh tế.

6.1. Phát Triển Bền Vững Hướng Đi Mới Cho NHTMCP

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt và biến động kinh tế khó lường, phát triển bền vững là mục tiêu quan trọng hàng đầu của các NHTMCP. Phát triển bền vững không chỉ bao gồm tăng trưởng lợi nhuận, mà còn bao gồm quản lý rủi ro, bảo vệ môi trường, và đóng góp vào cộng đồng.

6.2. Hàm Ý Chính Sách Cải Thiện Môi Trường Kinh Doanh Ngân Hàng

Để hỗ trợ các NHTMCP nâng cao hiệu quả tài chính và đạt được sự phát triển bền vững, cần có các chính sách hỗ trợ từ phía nhà nước. Các chính sách này có thể bao gồm: cải thiện môi trường pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho đổi mới công nghệ, và nâng cao năng lực quản lý nhà nước về ngân hàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu của đại dịch Covid 2020-2021.Từ những biến động trên, bài nghiên cứu này lựa chọn mốc thời gian trong khoảng 11 năm để phản ánh đầy đủ các biến động đến hiệu quả tài chính của các NH TMCP VN. Phƣơng pháp nghiên cứu 1. Mô hình nghiên cứu Nghiên cứu sử dụng phƣơng pháp định lƣợng, ƣớc lƣợng mô hình hồi quy dữ liệu bảng. Mô hình đƣợc lựa chọn để ƣớc lƣợng dữ liệu bảng là mô hình hồi quy cổ điển POOLED OLS, mô hình tác động cố định (FEM - Fixed effects model), mô hình tác động ngẫu nhiên (REM – Random effects model), kiểm định độ tin cậy FGLS để lựa chọn ra mô hinh phù hợp.

Từ đó đƣa ra các hàm ý giúp nâng cao hiệu quả tài chính của các NH TMCP VN và phù hợp với tình trạng hiện tại. Phần mềm đƣợc sử dụng để chạy mô hình trong khóa luận là Stata 17. Dữ liệu nghiên cứu Nghiên cứu sử dụng số liệu đƣợc thu thập từ báo cáo tài chính, báo cáo thƣờng niên của 28 NH TMCP VN, nguồn dữ liệu đƣợc lấy từ phần mềm Fiinpro có bản quyền. Dữ liệu đƣợc sử dụng trong bài có qua đối chiếu với các nguồn dữ liệu ở trang mạng khác và báo cáo tài chính, báo cáo thƣờng niên của một số ngân hàng đƣợc lựa chọn ngẫu nhiên.

Các yếu tố vĩ mô đƣợc lấy từ báo cáo của Ngân hàng Nhà nƣớc, Quỹ tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng thế giới (World Bank). Quy trình nghiên cứu Tổng quan các nghiên cứu trƣớc qua đó xác lập, thu thập dữ liệu, trên cơ sở hu thập đƣợc khóa luận đƣa ra các hàm ý nhằm nâng cao hiệu quả tài chính của các NH TMCP VN Để thực hiện đúng mục tiêu ban đầu đã đề ra tác giả tổng hợp lại quy trình thực hiện theo sơ đồ nhƣ sau: Xác định vấn đề nghiên cứu Tổng hợp lý thuyết và các nghiên cứu trƣớc Xác định mô hình nghiên cứu Xác định biến phụ thuộc và biến độc lập trong mô hình Tính toán các biến Thu thập dữ liệu trong mô hình Thực hiện các bƣớc kiểm định 5 (Nguồn: Tác giả tổng hợp) 1. Đóng góp của đề tài Đƣa ra nhận định và các hàm ý chính sách góp phần nâng cao hiệu quả tài chính cho các Ngân hàng TMCP tại Việt Nam. Trong khoảng thời gian mà các ngân hàng đang đua nhau phát triển thì các hàm ý này mang một ý nghĩa nhất định.

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu mới nhất và có độ tin cậy cao đƣợc cập nhật bởi phần mềm Fiinpro có bản quyền giúp cho các nhà quản trị có cái nhìn tổng quát hơn về sự tác động của các nhân tố đến hiệu quả tài chính, phù hợp với bối cảnh hiện tại của nền kinh tế. Sử dụng bộ dữ liệu trong dòng thời gian có sự xuất hiện của sự kiện mang tầm ảnh hƣởng quốc tế (Covid-19 năm 2020) gây ra nhiều ảnh hƣớng lớn đến nền kinh tế và khoảng thời gian tƣơng đối lớn (11 năm) để có thể tìm ra và đo lƣờng mức độ ảnh hƣởng của các nhân tố này nhƣ thế nào. Bố cục của đề tài Luận văn đƣợc gồm có 5 chƣơng nhƣ bên dƣới, mỗi chƣơng đều có giới thiệu và tóm tắt riêng. CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 6 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ CÁC ĐỀ XUẤT 7 TÓM TẮT CHƢƠNG 1 Chƣơng 1 tác giả trình bày đƣợc tầm quan trọng của việc xác định các nhân tố tác động đến hiệu quả tài chính của các NH TMCP VN.

Từ mục tiêu nghiên cứu tổng quát, nghiên cứu tiến hành đề ra 3 mục tiêu nghiên cứu cụ thể cũng nhƣ 3 câu hỏi tƣơng ứng để có thể bám sát đƣợc mục tiêu đề ra. Tiếp sau đó, đề tài trình bày đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của đề tài là 28 NHTM VN trong giai đoạn từ năm 2011 đến năm 2021. Tác giả cũng nêu rõ quy trình thực hiện nghiên cứu cũng nhƣ trình bày bố cục của bài nghiên cứu gồm 5 chƣơng. 8 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT Trong chương 2 này, tác giả tổng quan các khái niệm, cách đo lường và lý thuyết của hiệu quả tài chính.

Tiếp theo đó là khái niệm và dẫn chứng các nhân tố tác động đến hiệu quả tài chính. Cuối chương 2 là tổng hợp các nghiên cứu trước cả trong nước và nước ngoài có liên quan đến vấn đề nghiên cứu được tác giả chọn lọc và lược khảo. Cơ sở lý thuyết về hiệu quả tài chính và các nhân tố ảnh hƣởng đến hiệu quả tài chính của NH TMCP VN 2. Cơ sở lý thuyết về hiệu quả tài chính Trong tài chính, khi nhắc đến hiệu quả thì ta sẽ nghĩ ngay đến lợi nhuận hay đó chính là kết quả của một quá trình.

Hiệu quả đƣợc xem nhƣ là sự tƣơng quan giữa kết quả đem lại và toàn bộ chi phí phải bỏ ra để hoàn thành kết quả đề ra ban đầu, thể hiện đƣợc chất lƣợng của quá trình hoạt động, năng lực quản trị. Hoạt động tài chính của ngân hàng là hoạt động kinh doanh giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong nền kinh tế. Kết quả quá trình hoạt động của ngân hàng có thể đƣợc đo lƣờng và nhận xét dựa trên các góc nhìn khác nhau. Dƣới góc độ tài chính của ngân hàng thì đó chính là hiệu quả tài chính.

Hay nói cách khác hiệu quả tài chính là khả năng đạt đƣợc những mục tiêu đã đề ra để nâng cao lợi nhuận dựa trên nguồn lực sẵn có về tài sản và vốn. Theo Nguyễn Việt Hùng (2008), về lý thuyết hệ thống trong hoạt động tài chính của các NHTM có thể đƣợc đánh giá từ hai phía nhƣ sau: Thứ nhất chính là khả năng biến chuyển đầu vào và đầu ra hay khả năng sinh lời hoặc giảm chi phí để tăng khả năng cạnh tranh, thứ hai đó là về rủi ro hoạt động của ngân hàng. Theo Ahanasoglou và các tác giả (2005) thì hiệu quả tài chính của các ngân hàng có ảnh hƣởng rất lớn đến mức độ ổn định của một hệ thống nền kinh tế, đặc biệt là trong gian đoạn suy thoái. Có thể nói rằng hiệu quả tài chính của các ngân hàng luôn gắn liền với sự tăng trƣởng của hệ thống kinh tế của mỗi quốc gia.

Vì vậy 9 cần có nhiều hơn nữa các nghiên cứu hay phân tích về hiệu quả tài chính để nhanh chóng tìm ra đƣợc những lỗ hỏng từ đó sớm tìm đƣợc biện pháp khắc phục để gia tăng sự phát triển của nền kinh tế. Đo lƣờng hiệu quả tài chính Để dánh giá đƣợc tình hình tài chính của bất kì doanh nghiệp nói chung hay ngân hàng nói riêng thì các nhà phân tích, quản trị đều dựa trên báo cáo tài chính. Tùy mục tiêu cần đánh giá thì họ sẽ sử dụng các hệ số khác nhau. Đây là bƣớc đầu và cũng dễ dàng nhất trong việc phân tính đánh giá hiệu quả tài chính của các NHTM vì các số liệu đều đƣợc kiểm toán và đƣa công khai trên các phƣơng tiện truyền thông.

Vì vậy để có thể đạt đƣợc mục tiêu đánh giá ban đầu đã đề ra thì việc lựa chọn hệ số nào phù hợp là rất quan trọng. Những chỉ số này có thẻ cho ta thông tin để so sánh kết quả của một NHTM qua các năm hay dùng để so sánh giữa các NHTM với nhau, từ đó đƣa ra chiến lƣợc nâng cao hiệu quả. Hiện nay, theo nhƣ các nghiên cứu khoa học thì hầu nhƣ chỉ số đƣợc lựa chọn để đo lƣờng hiệu quả tài chính cho NHTM chính là tỉ suất sinh lời trên tổng tài sản ( Return on assets - ROA) và tỉ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu ( Return on equity – ROE). Theo May và Walid (2017) ROA và ROE là chỉ số chính dùng để biểu thị cho hiệu quả tài chính của các ngân hàng.

Nhìn vào ROA ta có thể đo lƣờng đƣợc lợi nhuận sinh ra từ tài sản, còn ROE thì là lợi nhuận sinh ra từ vốn cùa các cổ đông đƣa vào ngân hàng. Tuy nhiên ROA đƣợc sử dụng rộng rãi hơn để làm thƣớc đo vì thể hiện đƣợc hiệu quả của tài sản so với thu nhập. Nguyễn Thị Thanh Bình và cộng sự (2021) cùng Jakubík và Reininger (2013) cũng có viết rằng ROE chịu nhiều ảnh hƣởng bởi mức độ đòn bẩy và tỷ lệ an toàn vốn. Trong luận văn này, tác giả ƣu tiên lựa chọn chỉ tiêu phản ánh khả năng sinh lời là ROA để đánh giá hiệu quả tài chính của các NH TMCP VN.

Tỷ suất sinh lời trên tài sản cho thấy hiệu quả sử dụng tài sản ở mỗi doanh nghiệp, bên cạnh đó còn phản ánh kỹ năng của các cấp quản lý. Chỉ tiêu này cho 10 biết một đơn vị tài sản đƣợc đƣa vào trong hoạt động kinh doanh sẽ cho ra đƣợc bao nhiêu đồng lợi nhuận. Chỉ số này càng cao, hiệu quả sử dụng tài sản càng lớn và ngƣợc lại. Ngoài ra, ROA còn là chỉ tiêu đƣợc sử dụng để đánh giá tác động của đòn bẩy tài chính nhằm ra quyết định huy động vốn.

Các lý thuyết liên quan đến hiệu quả tài chính Đại đa số ở các nghiên cứu trƣớc về hiệu quả tài chính cả trong nƣớc và trên thế giới thì đều dựa trên hai lý thuyết cơ bản nhƣ sau là: lý thuyết sức mạnh thị trƣờng (MP –Market Power); lý thuyết cấu trúc hiệu quả (ES –Efficient Structure). Jeon và Miller (2006) có đề cập rằng: Lý thuyết sức mạnh thị trƣờng thông thƣờng đƣợc tiếp cận theo hai hƣớng: cấu trúc – hành vi – hiệu quả và sức mạnh thị trƣờng tƣơng đối. Lý thuyết cấu trúc – hành vi – hiệu quả lập luận rằng hành vi các doanh nghiệp sẽ đƣợc quyết định bởi thị trƣờng qua đó tạo ảnh hƣởng đến lợi nhuận của doanh nghiệp. Và nhƣ vậy theo lý thuyết này ta có thể đƣa ra lập luận: khi sự cạnh tranh giữa các ngân hàng giảm dẫn đến lãi suất cho vay càng cao và lãi suất huy động càng thấp thì mức độ tập trung của thị trƣờng ngân hàng càng lớn.

Theo lý thuyết sức mạnh thị trường tương đối thì các doanh nghiệp sở hữu thị phần lớn và nắm giữ bí quyết của các sản phẩm khác biệt có thể thao túng thị trƣờng và có khả năng kiểm soát đƣợc hiệu quả tài chính. Qua đó ta có suy ra rằng những ngân hàng lớn ở quy mô và thật sự nổi bật về thƣơng hiệu mới có thể tạo ra quyết định đến giá cả và nâng cao lợi nhuận.