Luận Văn Thạc Sĩ Về Biện Pháp Bảo Đảm Tái Hoà Nhập Cộng Đồng Cho Người Chấp Hành Xong Án Phạt Tù

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu các biện pháp bảo đảm tái hoà nhập cộng đồng cho người chấp hành xong án phạt tù theo quy định của, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Công Duy
• Người hướng dẫn: PGS. TS Nguyễn Ngọc Kiện
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hình sự và Tố tụng hình sự
• Đề tài: Biện Pháp Tái Hoà Nhập Cộng Đồng Cho Người Chấp Hành Xong Án Phạt Tù Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CÁC BIỆN PHÁP BẢO ĐẢM TÁI HÒA NHẬP CỘNG ĐỒNG CHO NGƯỜI CHẤP HÀNH XONG ÁN PHẠT TÙ VÀ QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT THI HÀNH ÁN HÌNH SỰ VIỆT NAM
• 1.1. Một số vấn đề lý luận về các biện pháp bảo đảm tái hòa nhập cộng đồng cho người chấp hành xong án phạt tù
• 1.1.1. Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa tái hòa nhập cộng đồng đối với người chấp hành xong án phạt tù
• 1.2. Quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành về biện pháp bảo đảm tái hòa nhập cộng đồng đối với người chấp hành xong án phạt tù
• 1.3. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT BẢO ĐẢM THỰC HIỆN CÁC BIỆN PHÁP BẢO ĐẢM TÁI HÒA NHẬP CỘNG ĐỒNG ĐỐI VỚI NGƯỜI CHẤP HÀNH XONG ÁN PHẠT TÙ
• 2.1. Thực tiễn áp dụng pháp luật các biện pháp bảo đảm tái hòa nhập cộng đồng đối với người chấp hành xong án phạt tù
• 2.2. Hoàn thiện pháp luật bảo đảm thực hiện các biện pháp bảo đảm tái hòa nhập cộng đồng đối với người chấp hành xong án phạt tù
• 2.3. Kết luận chương 2
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU

Tóm tắt

I. Một số vấn đề lý luận về các biện pháp bảo đảm tái hoà nhập cộng đồng cho người chấp hành xong án phạt tù

Chương đầu tiên của luận văn tập trung vào việc phân tích các vấn đề lý luận liên quan đến tái hòa nhập cộng đồng cho người chấp hành xong án phạt tù. Khái niệm tái hòa nhập cộng đồng được định nghĩa rõ ràng, nhấn mạnh rằng đây là quá trình giúp người chấp hành án phạt tù quay trở lại cuộc sống bình thường sau khi đã hoàn thành hình phạt. Tái hòa nhập không chỉ đơn thuần là việc trở về với gia đình, mà còn bao gồm việc trang bị kiến thức, kỹ năng cần thiết để họ có thể hòa nhập vào xã hội một cách hiệu quả. Một trong những điểm quan trọng được đề cập là sự cần thiết phải có sự hỗ trợ từ các cơ quan nhà nước và tổ chức xã hội trong quá trình này. Theo nghiên cứu, tái hòa nhập cộng đồng không chỉ là trách nhiệm của bản thân người chấp hành án mà còn là nhiệm vụ của toàn xã hội. Điều này cho thấy rằng việc xây dựng một môi trường thân thiện và hỗ trợ cho người đã chấp hành án là rất quan trọng, nhằm tránh tình trạng tái phạm tội. Mặc dù pháp luật Việt Nam đã có những quy định cụ thể về biện pháp tái hòa nhập, nhưng thực tế vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề cần được giải quyết để đảm bảo hiệu quả của công tác này.

II. Khái niệm đặc điểm và ý nghĩa tái hòa nhập cộng đồng đối với người chấp hành xong án phạt tù

Trong phần này, luận văn đi sâu vào khái niệm và các đặc điểm của tái hòa nhập cộng đồng. Tái hòa nhập cộng đồng được hiểu là quá trình giúp người chấp hành xong án phạt tù trở về với xã hội, đồng thời trang bị cho họ những kỹ năng cần thiết để sống và làm việc. Đặc điểm của quá trình này bao gồm tính đa dạng trong các biện pháp hỗ trợ, từ giáo dục đến tạo việc làm. Ý nghĩa của tái hòa nhập không chỉ nằm ở việc giảm thiểu tình trạng tái phạm mà còn góp phần ổn định xã hội, tạo điều kiện cho những người từng phạm tội có cơ hội làm lại cuộc đời. Một nghiên cứu cho thấy, những người được hỗ trợ tái hòa nhập có tỷ lệ tái phạm thấp hơn hẳn so với những người không nhận được sự hỗ trợ. Điều này khẳng định rằng, việc đầu tư vào các chương trình tái hòa nhập là một cách hiệu quả để giảm thiểu tội phạm trong xã hội. Hơn nữa, tái hòa nhập cộng đồng còn giúp nâng cao nhận thức về pháp luật và trách nhiệm xã hội của người chấp hành án, từ đó xây dựng một xã hội văn minh hơn.

III. Quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành về biện pháp bảo đảm tái hòa nhập cộng đồng

Chương này phân tích các quy định pháp luật hiện hành của Việt Nam liên quan đến tái hòa nhập cộng đồng cho người chấp hành xong án phạt tù. Theo Nghị định số 49/2020/NĐ-CP, các biện pháp bảo đảm tái hòa nhập cộng đồng bao gồm việc hỗ trợ về mặt giáo dục, nghề nghiệp và tâm lý cho người chấp hành án. Những quy định này được xây dựng nhằm tạo ra khung pháp lý rõ ràng cho việc thực hiện các biện pháp hỗ trợ. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, việc áp dụng các quy định này vẫn còn nhiều hạn chế. Một số địa phương thiếu các chương trình cụ thể để triển khai các biện pháp này, dẫn đến việc người chấp hành án không nhận được sự hỗ trợ cần thiết. Hơn nữa, sự phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức trong việc thực hiện các biện pháp tái hòa nhập vẫn chưa đồng bộ, gây khó khăn trong công tác quản lý và giám sát. Điều này cho thấy cần có sự cải thiện trong việc thực thi pháp luật để đảm bảo hiệu quả của các biện pháp bảo đảm tái hòa nhập cộng đồng.

IV. Thực tiễn áp dụng pháp luật và kiến nghị hoàn thiện pháp luật

Chương này đánh giá thực tiễn áp dụng các biện pháp bảo đảm tái hòa nhập cộng đồng cho người chấp hành xong án phạt tù tại Việt Nam từ năm 2018 đến 2022. Các kết quả đạt được trong việc áp dụng các biện pháp này được phân tích, cho thấy một số địa phương đã có những mô hình thành công trong việc hỗ trợ tái hòa nhập. Tuy nhiên, vẫn tồn tại nhiều hạn chế như thiếu nguồn lực, nhân lực và sự tham gia của cộng đồng. Những tồn tại này dẫn đến việc không đạt được mục tiêu đề ra trong công tác tái hòa nhập. Tác giả đã đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật, bao gồm việc tăng cường phối hợp giữa các ban ngành, nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho người chấp hành án, và khuyến khích sự tham gia của cộng đồng trong công tác tái hòa nhập. Việc thực hiện các giải pháp này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả của công tác tái hòa nhập mà còn góp phần xây dựng một xã hội an toàn và văn minh hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tái hòa nhập cộng đồng cho người chấp hành xong án phạt tù là một vấn đề cấp thiết trong công tác thi hành án hình sự tại Việt Nam. Theo báo cáo tổng kết từ năm 2018 đến 2022 của Tổng cục Cảnh sát Thi hành án hình sự và Hỗ trợ tư pháp, tỷ lệ người chấp hành xong án phạt tù ổn định cuộc sống dao động từ 83,2% đến 90,1%, trong khi tỷ lệ tái phạm duy trì ở mức khoảng 4-6% mỗi năm. Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ các biện pháp bảo đảm tái hòa nhập cộng đồng theo quy định pháp luật Việt Nam, đánh giá thực tiễn áp dụng từ năm 2018 đến 2022 trên phạm vi cả nước, đồng thời đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác này. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các quy định pháp luật thi hành án hình sự và thực tiễn tại một số địa phương tiêu biểu, với ý nghĩa quan trọng trong việc ổn định an ninh trật tự, phòng ngừa tội phạm và hỗ trợ người từng phạm tội trở thành công dân có ích.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng các lý thuyết pháp lý và xã hội học pháp luật, bao gồm:

• Lý thuyết tái hòa nhập xã hội: Quá trình giúp người chấp hành án phạt tù khôi phục quyền công dân, xóa bỏ mặc cảm và hòa nhập lại cộng đồng.
• Lý thuyết quản lý nhà nước trong thi hành án hình sự: Vai trò của các cơ quan nhà nước trong tổ chức, giám sát và hỗ trợ tái hòa nhập.
• Khái niệm biện pháp bảo đảm tái hòa nhập cộng đồng: Các hoạt động, chính sách và chiến lược hỗ trợ người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập xã hội.
• Khái niệm người chấp hành xong án phạt tù: Bao gồm phạm nhân đã chấp hành xong án phạt tù, người được đặc xá, tha tù trước thời hạn có điều kiện.

Các khái niệm chính được làm rõ gồm: tái hòa nhập cộng đồng, biện pháp bảo đảm tái hòa nhập, đối tượng áp dụng, và ý nghĩa xã hội của công tác tái hòa nhập.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu khoa học pháp lý kết hợp với phân tích thực tiễn:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thống kê từ Tổng cục Cảnh sát Thi hành án hình sự và Hỗ trợ tư pháp, các văn bản pháp luật hiện hành (Luật Thi hành án hình sự 2019, Nghị định 49/2020/NĐ-CP), báo cáo và kế hoạch của các UBND tỉnh, các mô hình tái hòa nhập cộng đồng tại địa phương.
• Phương pháp phân tích: Phân tích, tổng hợp, so sánh các quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng từ năm 2018 đến 2022.
• Phương pháp so sánh: Đánh giá sự thay đổi, bổ sung trong pháp luật và hiệu quả thực thi qua các năm.
• Phương pháp bình luận: Đánh giá ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân tồn tại trong công tác tái hòa nhập.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Nghiên cứu tổng thể trên phạm vi cả nước với số liệu thống kê toàn quốc và các ví dụ điển hình tại một số địa phương như Đồng Nai, Đồng Tháp, Khánh Hòa, Buôn Ma Thuột.
• Timeline nghiên cứu: Tập trung phân tích giai đoạn 2018-2022, giai đoạn có nhiều thay đổi pháp luật và triển khai các biện pháp tái hòa nhập cộng đồng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ ổn định cuộc sống của người chấp hành xong án phạt tù cao và tăng dần: Từ 83,2% năm 2018 lên 90,1% năm 2019, duy trì trên 85% các năm tiếp theo. Điều này phản ánh hiệu quả bước đầu của các biện pháp tái hòa nhập cộng đồng được triển khai đồng bộ.

2. Tỷ lệ tái phạm duy trì ở mức thấp, khoảng 4-6% mỗi năm: Tỷ lệ tái phạm giảm từ 5,6% năm 2018 xuống còn 4,2% năm 2020, cho thấy công tác hỗ trợ, giáo dục và quản lý người chấp hành xong án phạt tù có tác động tích cực đến việc phòng ngừa tái phạm.

3. Mô hình tái hòa nhập cộng đồng được duy trì và phát triển: Cả nước có khoảng 339 mô hình hoạt động hiệu quả, trong đó nhiều mô hình huy động vốn từ các tổ chức, doanh nghiệp để hỗ trợ vay vốn, tạo việc làm cho người tái hòa nhập. Ví dụ, mô hình “Quỹ doanh nhân với an ninh trật tự” tỉnh Đồng Nai huy động 25 tỷ đồng cho hơn 1.200 người vay vốn.

4. Công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật và phối hợp các cơ quan được tăng cường: Các UBND tỉnh đều ban hành kế hoạch triển khai thi hành Luật Thi hành án hình sự 2019 và Nghị định 49/2020, góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các cấp, ngành trong công tác tái hòa nhập.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân tỷ lệ ổn định cuộc sống cao là do sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan thi hành án, chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội trong việc hỗ trợ người chấp hành xong án phạt tù về mặt tâm lý, pháp lý, nghề nghiệp và kinh tế. Việc tổ chức tư vấn tâm lý, hỗ trợ thủ tục pháp lý, đào tạo nghề và tạo việc làm đã giúp người tái hòa nhập có điều kiện thuận lợi để ổn định cuộc sống.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, kết quả này phù hợp với quan điểm cho rằng tái hòa nhập cộng đồng là quá trình đa chiều, đòi hỏi sự tham gia của nhiều chủ thể và sự hỗ trợ toàn diện. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại hạn chế như quy định pháp luật chưa đồng bộ, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân chưa rõ ràng, và một số địa phương chưa duy trì hiệu quả các mô hình hỗ trợ.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ ổn định cuộc sống và tỷ lệ tái phạm qua các năm, bảng tổng hợp các mô hình tái hòa nhập cộng đồng và nguồn vốn huy động, cũng như sơ đồ phối hợp giữa các cơ quan trong công tác tái hòa nhập.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật về tái hòa nhập cộng đồng: Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật cụ thể, đồng bộ, làm rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức và cá nhân trong công tác tái hòa nhập. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.

2. Tăng cường đào tạo nghề và hỗ trợ việc làm cho người chấp hành xong án phạt tù: Mở rộng đối tượng đào tạo nghề, nâng cao chất lượng đào tạo, phối hợp với doanh nghiệp tạo việc làm ổn định. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Trung tâm dịch vụ việc làm, các cơ sở giam giữ, doanh nghiệp.

3. Phát triển và nhân rộng các mô hình hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng hiệu quả: Huy động nguồn lực xã hội, xây dựng quỹ hỗ trợ vay vốn, tạo điều kiện cho người tái hòa nhập phát triển kinh tế. Thời gian: 3 năm; Chủ thể: UBND các tỉnh, tổ chức xã hội, doanh nghiệp.

4. Tăng cường công tác truyền thông, xóa bỏ định kiến xã hội: Triển khai các chương trình truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng về quyền và nghĩa vụ của người chấp hành xong án phạt tù, khuyến khích sự tham gia của gia đình và cộng đồng. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Sở Thông tin và Truyền thông, các tổ chức xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý thi hành án hình sự: Nắm bắt các quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng để nâng cao hiệu quả công tác tái hòa nhập.

2. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan lập pháp: Tham khảo để hoàn thiện hệ thống pháp luật và chính sách hỗ trợ người chấp hành xong án phạt tù.

3. Các tổ chức xã hội, doanh nghiệp và nhà tài trợ: Hiểu rõ vai trò và cơ hội tham gia hỗ trợ người tái hòa nhập, phát triển các mô hình hỗ trợ hiệu quả.

4. Học viên, nghiên cứu sinh ngành Luật, Tội phạm học và Xã hội học: Tài liệu tham khảo chuyên sâu về lý luận và thực tiễn tái hòa nhập cộng đồng trong thi hành án hình sự.

Câu hỏi thường gặp

1. Tái hòa nhập cộng đồng là gì?
   Tái hòa nhập cộng đồng là quá trình giúp người chấp hành xong án phạt tù khôi phục quyền công dân, xóa bỏ mặc cảm và hòa nhập lại xã hội, trở thành công dân có ích.

2. Ai là đối tượng áp dụng các biện pháp tái hòa nhập cộng đồng?
   Bao gồm người chấp hành xong án phạt tù, người được đặc xá, tha tù trước thời hạn có điều kiện, cả người Việt Nam và người nước ngoài cư trú tại Việt Nam.

3. Các biện pháp bảo đảm tái hòa nhập cộng đồng gồm những gì?
   Tư vấn tâm lý, hỗ trợ thủ tục pháp lý, đào tạo nghề, tạo việc làm, hỗ trợ vay vốn, truyền thông xóa bỏ định kiến và các biện pháp hỗ trợ khác.

4. Tỷ lệ tái phạm của người chấp hành xong án phạt tù hiện nay ra sao?
   Theo báo cáo, tỷ lệ tái phạm dao động từ 4-6% mỗi năm, cho thấy công tác tái hòa nhập có hiệu quả trong việc giảm tái phạm.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả tái hòa nhập cộng đồng?
   Cần hoàn thiện pháp luật, tăng cường đào tạo nghề, phát triển mô hình hỗ trợ, truyền thông nâng cao nhận thức xã hội và phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, tổ chức.

Kết luận

• Luận văn làm rõ các khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của biện pháp bảo đảm tái hòa nhập cộng đồng cho người chấp hành xong án phạt tù theo pháp luật Việt Nam.
• Đánh giá thực tiễn áp dụng từ 2018 đến 2022 cho thấy tỷ lệ ổn định cuộc sống cao (trên 85%) và tỷ lệ tái phạm thấp (khoảng 4-6%).
• Phân tích các quy định pháp luật hiện hành, đặc biệt là Luật Thi hành án hình sự 2019 và Nghị định 49/2020, đồng thời chỉ ra những tồn tại, hạn chế cần khắc phục.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật, tăng cường đào tạo nghề, phát triển mô hình hỗ trợ và truyền thông xóa bỏ định kiến xã hội.
• Khuyến nghị các bước tiếp theo gồm hoàn thiện chính sách pháp luật trong 1-2 năm tới, đồng thời triển khai các chương trình hỗ trợ và truyền thông liên tục nhằm nâng cao hiệu quả tái hòa nhập cộng đồng.

Hành động ngay hôm nay để góp phần xây dựng một xã hội công bằng, nhân văn và an toàn hơn cho tất cả mọi người.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 MỘT SO VAN DE LÝ LUẬN VE CÁC BIEN PHAP BAO DAM TAI HOA NHẬP CONG DONG CHO NGƯỜI CHAP HANH XONG AN PHAT TU VA QUY DINH CUA PHAP LUAT THI HANH AN HÌNH SỰ VIỆT NAM 1. Một số vấn đề lý luận về các biện pháp bảo đảm tái hoà nhập cộng đồng cho người chấp hành xong án phạt tù 1. Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa tái hòa nhập cộng đồng doi với người chấp hành xong án phạt tù 1. Khái niệm tái hòa nhập cộng dong đổi với người chấp hành xong án phạt tù Có rất nhiều quan điểm khác nhau về người chấp hành xong án phạt tù, trước hết, có thé hiểu răng “người phải chấp hành án là người bị kết tội và phải chịu hình phạt theo bản án đã có hiệu lực pháp luật.

Người chấp hành án phạt tù (phạm nhân) là người đang chấp hành án phạt tù có thời hạn, tù chung thân. Đây là những đối tượng đã hết thời hạn chấp hành bản án do Tòa án nhân dân quyết định, được tha về địa phương” [12, tr. Theo tác giả luận văn, nếu xác định như vậy thì đối tượng mãn hạn tù chỉ bao gồm những đối tượng đã chấp hành xong bản án ở các trại giam, trại cải tạo hết thời gian cảitượng đã chấp hành xong bản án ở các trại giam, trại cải tạo hết thời gian cải tạo theo quyết định của Tòa án được tha về địa phương mà không bao gồm số đối tượng tù tha được giảm thời hạn chấp hành án, được đặc xá không nằm trong diện đối tượng tù tha. Theo Từ điền Nghiệp vụ phô thông thì “tù tha về là những người phạm tội bị phạt án tù giam đã hết hạn được tha hoặc chưa hết hạn nhưng được ân xá, ân giảm tha về.

Cần quản lý chặt chẽ đối tượng tù tha về và cần bó trí công ăn việc làm cho họ, tạo điều kiện để cho họ làm ăn lương thiện” [30]. Nếu hiểu theo ^ quan điểm này thì đối tượng chấp hành xong án phạt tù bao gồm số đối tượng bị phat án tù giam được tha kể cả số đã hết thời hạn nhưng ân xá, ân giảm tha về do có nhiều tiến bộ trong quá trình cải tạo. Khái niệm này đã có cái nhìn toàn diện hơn so với những quan điểm trên về phạm nhân mãn hạn tù, tuy nhiên chưa phân định được rõ phạm nhân có thời hạn với phạm nhân chung thân được tha về và cũng chưa đề cập tới van đề đối tượng là phạm nhân được đặc xá. Để có được khái niệm đầy đủ về người mãn hạn tủ, Điều 2 Quyết định của Chủ tịch nước số 35/QD-CTN ngày 23/2/2000 về đặc xá năm 2000 cũng chỉ rõ: “Đối tượng được xét đặc xá tha tù là những phạm nhân đang chấp hành án tại các trại giam do Bộ Công an và Bộ Quốc phòng quan lý, ké cả những phạm nhân đang được tạm đình chỉ thi hành án phạt tù hoặc hoãn thi hành án phạt tù có những hoàn cảnh đặc biệt theo luật định” [11].

Theo đó thì đối tượng đặc xá bao gồm ba loại: Phạm nhân đang chấp hành án phạt tù tại các trại giam thuộc Bộ Công an và Bộ Quốc phòng và quản lý có nhiều tiến bộ được tha trước thời hạn; Phạm nhân trong thời gian được tạm đình chỉ thi hành án phạt tù có nhiều tiến bộ được miễn thi hành án phạt tù; Những người bị kết án tù trong thời gian được hoãn thi hành án phạt tù có nhiều tiến bộ được miễn hình phạt tù. Như vậy, người chấp hành xong hình phạt tù là những người có hành vi phạm tội đã bị Tòa án nhân dân kết án bằng bản án tà chung thân hoặc có thời hạn, phải chấp hành hình phạt tù tại các trại giam hoặc trại tạm giam, bị cách ly khỏi đời sống xã hội nay đã chấp hành xong hình phạt tù hoặc vì một lý do nào đó được tha ra khỏi trại giam, được trở về với đời sông xã hội công dong. Khái niệm trên đã đưa ra một cách khá tổng quát và toàn diện về người chấp hành xong án phạt tù. Theo đó, trước tiên khăng định về những người chấp hành án phạt tù là những người đã bị kết án bằng Bản án của Toà án có 10 hiệu lực pháp luật.

Trong đó áp dụng hình phạt tù có thê là tù chung thân hoặc tù có thời hạn hoặc tù chung thân, và người chấp hành án phải chấp hành án ở trại giam, trại tạm giam, nhà tạm giữ (không quá 15% va đáp ứng điều kiện nhất định). Tiếp đó, khăng định sau khi người chấp hành xong án phạt tù hoặc lý do người chấp hành xong án phạt tù sớm hơn như được đại xá, đặc xá hoặc đủ điều kiện giảm thời hạn chấp hành án (khi đáp ứng các điều kiện nhất định) thì cũng được xem là người chấp hành xong án phạt tù. Tuy nhiên, cần lưu ý rõ trường hợp đặc xá đối với những phạm nhân đang chấp hành án sau đó được đặc xá, không áp dụng với những trường hợp người bị tuyên án nhưng chưa đi chấp hành hình phạt tù do thuộc các trường hợp được hoãn chấp hành án phạt tù hoặc tạm đình chi chấp hành án phạt tủ thì không được xem là chấp hành xong án phạt tù. Các đối tượng bị áp dụng các biện pháp xử lý hành chính khác theo Điều 20 Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính như: “Cải tạo ở các cơ sở giáo dục, trường giáo dưỡng, cơ sở chữa bệnh được về địa phương không phải là đối tượng mãn hạn tù.

Các đối tượng chấp hành các hình phạt của Tòa án nhưng được cải tạo ở ngoài xã hội như cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ, trục xuất đã hết thời hạn cải tạo và số bị áp dụng các hình phạt bổ sung, các biện pháp tư pháp khác như: Cam cư trú, quản chế, tước một số quyền công dân và kế cả án treo (trú trường hợp đối tượng đã chấp hành xong án phạt tù phải áp dụng hình phạt bé sung) thì không phải đối tượng mãn hạn tù”. Ở khái niệm này, theo tác giả nên thay việc liệt kê lý do được chấp hành xong án phạt tù thì tính thời điểm họ được cấp các giấy chứng nhận thé hiện việc chấp hành xong án phat tù sẽ hợp ly hon. Bao gồm giấy chứng nhận chấp hành xong án phạt tù, giấy chứng nhận đặc xá và quyết định đại xá. Riêng đối với trường hợp đại xá sẽ được coi là không có án tích nên chỉ cần có quyết định đại xá là họ nghiễm nhiên được trở về tái hoà nhập cộng đồng mà không cân có giây chứng nhận.

11 Từ những phân tích nêu trên có thé đưa ra khái niệm người chấp hành xong án phạt tù là người đã thực hiện hành vi phạm tội, đã bị Toà án kết án băng bản án có hiệu lực thi hành tuyên người bị kết án phải chấp hành án phạt tù có thời hạn hoặc tù chung thân. Thực tế đã đi chấp hành án tại cơ sở giam giữ, sau đó đã chấp hành xong hình phạt tù có quyết định, giấy chứng nhận thê hiện họ đã chấp hành xong hình phạt tù. Về khái niệm tái hoà nhập cộng đồng, theo Từ điển Black 'Law Dictionary thì “Tái hoà nhập (Rehabilitation) là việc khôi phục lại các quyền cá nhân của người phạm tội đã bị tước đi theo bản án do toà án tuyên”. Tuy nhiên, gần đây, từ điển này được tái bản lần thứ 7 năm 2003, thuật ngữ Rehabilitation đã được giải thích theo cách mới hơn: “đó là quá trình hoàn thiện tính cách và quan điểm sống của người bị kết án dé người đó có thé hoạt động trong xã hội mà không tái phạm tội”.

Từ điển Pháp luật Anh- Việt do TS. Vũ Trọng Hùng chủ biên” thì phân biệt ít nhất ba loại hay ba cấp độ tái hoà nhập: Phục hồi cải tạo- (Correctional Rehabilitation)- là việc phục hồi nhân phẩm, cải tạo con người phạm tội; Phục hồi pháp lý (Legal Rehabilitation) là sự phục hồi về mặt pháp lý các quyền của người bị kết án phạt tù; Phục hồi xã hội (Social Rehabilitation) là sự phục hồi của người bị kết án tù về mặt xã hội, sự hoà nhập lại của người đó với đời sông xã hội. Một số tác giả khác cho rằng, tái hoà nhập cộng đồng được tiếp cận ở góc độ nhỏ hơn, là biện pháp quản lý của chính quyền địa phương và của cộng đồng đối với những người phạm tội sau khi ra khỏi các cơ sở giam giữ. Bên cạnh đó đa phần các quan điểm đều cho rằng tái hòa nhập xã hội là quay lại lần thứ hai hòa nhập với cộng đồng xã hội đối với những người có quá khứ tội lỗi sau một thời gian bị cách ly khỏi xã hội, cộng 12 đồng dân cư.

Tuy nhiên có thé hiểu tái hòa nhập xã hội như sau: “Tdi hòa nhập xã hội là xóa đi những quá khứ toi lỗi và mặc cảm của người phạm tội, tạo cơ hội, bình thường hóa các mối quan hệ dé họ hội nhập với cộng đồng nơi cự tru voi tu cách là một công dân, một thành viên cua gia đình, cộng dong xã hội” [1, tr. Day là những biện pháp tác động tích cực giúp đỡ những người lầm lỗi, những người có quá khứ phạm tội xóa bỏ đi mọi mặc cảm của bản thân họ đối với cộng đồng, gia đình và xã hội đề họ có thể trở về là người dân lương thiện với đúng nghĩa của nó. Tác giả Luận văn đưa ra khái niệm khoa học về tái hoà nhập cộng đồng đối với người chấp hành xong án phat tù như sau: Tdi hoà nhập cộng đồng đổi với nguoi chap hành xong án phạt tù là một quá trình với nhiễu giai đoạn khác nhau có nội dung bao gốm các biện pháp, cách thức và chương trình hòa nhập xã hội được thiết kế riêng biệt nhằm mục đích đưa người phạm toi trở về với xã hội trở thành những người có ích sau một thời gian bị cách ly khỏi xã hội với sự tham gia cua chính bản thân người phạm tội và Nhà nước cũng như cộng đông xã hội; thể hiện chính sách nhân đạo của Đảng và Nhà nước dong thời góp phan on định an ninh và phòng chong tội phạm. Đặc điểm tái hòa nhập cộng đông đối với người chấp hành xong án phạt tù Tái hòa nhập cộng đồng là sự kết hợp giữa tác động xã hội tích cực và nỗ lực của cá nhân nhằm giúp tù nhân tái hòa nhập cộng đồng nhanh chóng.