Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng tại VietinBank chi nhánh Hải Phòng

Chuyên khảo kinh tế phân tích Khoá luận tốt nghiệp một số biện pháp cải thiện kết quả hoạt động tín dụng tại ngân hàng thương mại, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Trần Thu Thảo
• Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thị Diệp
• Trường học: Trường Đại học Dân Lập Hải Phòng
• Chuyên ngành: Tài chính Ngân hàng
• Đề tài: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng tại Ngân hàng thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam - Chi nhánh Hải Phòng
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về Ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Khái niệm Ngân hàng thương mại
• 1.2. Các hoạt động cơ bản của Ngân hàng thương mại
• 1.3. Hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại
• 1.3.1. Khái niệm hoạt động tín dụng
• 1.3.2. Các hình thức tín dụng của Ngân hàng
• 1.3.3. Chức năng của tín dụng
• 1.3.4. Tính nguyên tắc trong hoạt động tín dụng
• 1.3.5. Các phương thức cho vay
• 1.3.6. Vai trò của hoạt động tín dụng Ngân hàng đối với sự phát triển kinh tế
• 1.4. Quan điểm về hiệu quả hoạt động tín dụng
• 1.4.1. Quan điểm của ngân hàng về hiệu quả hoạt động tín dụng
• 1.4.2. Quan điểm của khách hàng về hiệu quả hoạt động tín dụng
• 1.5. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động
• 1.5.1. Doanh số cho vay (DSCV)
• 1.5.2. Doanh số thu nợ (DSTN)
• 1.5.3. Dư nợ cho vay
• 1.5.4. Tỷ lệ doanh số cho vay/ Tổng vốn huy động (%)
• 1.5.5. Hệ số thu nợ
• 1.5.6. Tỷ lệ thu nợ đến hạn
• 1.5.7. Tỷ lệ thu lãi
• 1.5.8. Vòng quay vốn tín dụng
• 1.5.9. Hiệu suất sử dụng vốn
• 1.5.10. Chỉ tiêu phản ánh rủi ro của ngân hàng
• 1.5.11. Lợi nhuận từ hoạt động tín dụng
• 1.6. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động
• 1.6.1. Nhân tố từ phía ngân hàng
• 1.6.2. Nhân tố từ phía khách hàng
• 1.6.3. Nhân tố thuộc môi trường vĩ mô
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM – CHI NHÁNH HẢI PHÒNG
• 2.1. Tổng quan về Ngân hàng thương mại Cổ phần Công Thương – Chi nhánh Hải Phòng
• 2.1.1. Giới thiệu về Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank)
• 2.1.2. Lịch sử hình thành và phát triển của Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam chi nhánh Hải Phòng
• 2.1.3. Cơ cấu tổ chức của Ngân hàng TMCP Công Thương Chi nhánh Hải Phòng
• 2.1.4. Các nghiệp vụ chủ yếu của Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh Hải Phòng
• 2.2. Kết quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh Hải Phòng giai đoạn 2011-2013
• 2.2.1. Những thuận lợi và khó khăn của Ngân hàng
• 2.2.2. Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2011-2013
• 2.2.3. Hoạt động huy động vốn
• 2.2.4. Hoạt động tín dụng
• 2.2.5. Hoạt động thanh toán Quốc tế và kinh doanh ngoại tệ
• 2.3. Thực trạng hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh Hải Phòng
• 2.3.1. Quy mô tín dụng
• 2.3.2. Tỷ lệ tăng trưởng doanh số cho vay
• 2.3.3. Tỷ lệ tăng trưởng dư nợ
• 2.3.4. Tỷ lệ doanh số cho vay / Tổng vốn huy động
• 2.3.5. Tình hình thu nợ
• 2.3.6. Hệ số thu nợ
• 2.3.7. Tỷ lệ thu nợ đến hạn
• 2.3.8. Tỷ lệ thu lãi
• 2.3.9. Vòng quay vốn tín dụng
• 2.3.10. Hiệu suất sử dụng vốn
• 2.3.11. Hệ số rủi ro tín dụng
• 2.3.12. Tình hình nợ quá hạn, nợ xấu và trích lập dự phòng rủi ro tín dụng
• 2.3.13. Tỷ lệ nợ quá hạn
• 2.3.14. Tình hình nợ xấu
• 2.3.15. Lợi nhuận từ hoạt động tín dụng
• 2.4. Đánh giá hiệu quả hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh Hải Phòng
• 2.4.1. Những kết quả đạt được
• 2.4.2. Những tồn tại và nguyên nhân
• 2.4.2.1. Những tồn tại
• 2.4.2.2. Nguyên nhân những tồn tại
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM – CHI NHÁNH HẢI PHÒNG
• 3.1. Định hướng hoạt động tín dụng tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam - Chi nhánh Hải Phòng
• 3.2. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh Hải Phòng
• 3.2.1. Đa dạng hóa các sản phẩm cho vay với nhiều thành phần kinh tế
• 3.2.2. Đa dạng hóa phương thức cho vay
• 3.2.3. Nâng cao hiệu quả tư vấn cho khách hàng về lập phương án, kế hoạch sản xuất kinh doanh và xây dựng các dự án đầu tư
• 3.2.4. Đẩy mạnh việc thu hút vốn huy động nhằm cân đối cơ cấu vốn
• 3.2.5. Tăng cường công tác quản lý nợ và giải quyết nợ xấu
• 3.2.6. Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát đối với hoạt động sử dụng vốn vay của khách hàng
• 3.2.7. Thực hiện tốt các biện pháp phòng ngừa và hạn chế rủi ro cho vay
• 3.2.7.1. Về cơ chế bảo đảm tiền vay
• 3.2.8. Cân đối hợp lý loại tiền cho vay
• 3.3. Một số kiến nghị
• 3.3.1. Kiến nghị đối với Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam
• 3.3.2. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước
• 3.3.3. Kiến nghị đối với Nhà nước
• 3.4. Một số ý kiến đề xuất
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về hoạt động tín dụng

Phần này trình bày cơ sở lý luận về hoạt động tín dụng tại các ngân hàng thương mại. Tín dụng được định nghĩa là mối quan hệ kinh tế giữa bên cho vay và bên đi vay, dựa trên nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi. Hoạt động tín dụng là nghiệp vụ truyền thống, chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu tài sản và thu nhập của ngân hàng. Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro tín dụng, đòi hỏi sự quản lý chặt chẽ. Phần này cũng đề cập đến các hình thức tín dụng như tín dụng tiêu dùng, tín dụng doanh nghiệp, và các phương thức cho vay khác nhau.

1.1 Khái niệm và vai trò của tín dụng

Tín dụng là sự chuyển nhượng một lượng giá trị có thời hạn, dựa trên nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi. Đây là hoạt động chủ yếu đem lại lợi nhuận cho ngân hàng thương mại. Tín dụng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng tín dụng và phát triển kinh tế. Tuy nhiên, việc quản lý tín dụng hiệu quả là yếu tố then chốt để hạn chế rủi ro tín dụng.

1.2 Các hình thức tín dụng

Các hình thức tín dụng bao gồm tín dụng tiêu dùng, tín dụng doanh nghiệp, và tín dụng xanh. Mỗi hình thức có đặc điểm và mục đích sử dụng khác nhau, phù hợp với nhu cầu của từng nhóm khách hàng. Việc đa dạng hóa các sản phẩm tín dụng giúp ngân hàng mở rộng thị phần và nâng cao hiệu quả tín dụng.

II. Thực trạng hoạt động tín dụng tại VietinBank Hải Phòng

Phần này phân tích thực trạng hoạt động tín dụng tại VietinBank Hải Phòng giai đoạn 2011-2013. Dữ liệu được thu thập từ các báo cáo tài chính và hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Kết quả cho thấy, mặc dù VietinBank Hải Phòng duy trì được vị thế trong hệ thống ngân hàng, nhưng hiệu quả tín dụng chưa cao, đặc biệt là tỷ lệ nợ xấu và rủi ro tín dụng còn ở mức đáng kể. Phần này cũng chỉ ra những thuận lợi và khó khăn trong hoạt động tín dụng của ngân hàng.

2.1 Quy mô và cơ cấu tín dụng

Quy mô tín dụng tại VietinBank Hải Phòng tăng trưởng chậm trong giai đoạn 2011-2013, chủ yếu do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế. Cơ cấu tín dụng được phân chia theo loại tiền và hình thức cấp, trong đó tín dụng doanh nghiệp chiếm tỷ trọng lớn. Tuy nhiên, tỷ lệ doanh số cho vay so với tổng vốn huy động chưa đạt mức tối ưu.

2.2 Rủi ro và nợ xấu

Tỷ lệ nợ xấu và rủi ro tín dụng tại VietinBank Hải Phòng vẫn ở mức cao, đặc biệt là trong lĩnh vực tín dụng doanh nghiệp. Nguyên nhân chính là do quy trình thẩm định tín dụng chưa chặt chẽ và ảnh hưởng từ môi trường kinh tế vĩ mô. Việc quản lý và xử lý nợ xấu là thách thức lớn đối với ngân hàng.

III. Biện pháp nâng cao hiệu quả tín dụng tại VietinBank Hải Phòng

Phần này đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả tín dụng tại VietinBank Hải Phòng. Các giải pháp tập trung vào việc đa dạng hóa sản phẩm tín dụng, nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng, và tăng cường quản lý rủi ro. Ngoài ra, việc cải thiện dịch vụ ngân hàng và thu hút khách hàng cũng được coi là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả tín dụng.

3.1 Đa dạng hóa sản phẩm tín dụng

Việc đa dạng hóa sản phẩm tín dụng giúp VietinBank Hải Phòng đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng. Các sản phẩm như tín dụng tiêu dùng, tín dụng doanh nghiệp, và tín dụng xanh cần được phát triển mạnh mẽ hơn. Điều này không chỉ giúp tăng doanh số cho vay mà còn giảm thiểu rủi ro tín dụng.

3.2 Tăng cường quản lý rủi ro

Quản lý rủi ro tín dụng là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả tín dụng. VietinBank Hải Phòng cần áp dụng các biện pháp như thẩm định tín dụng chặt chẽ, theo dõi sát sao quá trình sử dụng vốn vay, và xử lý kịp thời các khoản nợ xấu. Việc sử dụng công nghệ hiện đại trong quản lý rủi ro cũng là giải pháp hiệu quả.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Hoạt động tín dụng đóng vai trò là động lực huyết mạch thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đồng thời là mảng kinh doanh cốt lõi tạo ra hơn 70-80% nguồn thu nhập cho các ngân hàng thương mại (NHTM) tại Việt Nam. Tuy nhiên, giai đoạn 2011–2013 chứng kiến nhiều biến động kinh tế vĩ mô sâu sắc: lạm phát biến động mạnh, thị trường bất động sản đóng băng, và tỷ lệ nợ xấu (NPL) toàn hệ thống vượt ngưỡng an toàn 3% theo chuẩn mực của Ngân hàng Nhà nước (NHNN). Trong bối cảnh đó, Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) – Chi nhánh Hải Phòng đối mặt với thách thức lớn về suy giảm tăng trưởng tài sản, mất cân đối thanh khoản cục bộ và hiệu quả sử dụng vốn tín dụng chưa tối ưu.

Đề tài "Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Hải Phòng" (Tác giả: Trần Thu Thảo; GVHD: Th.S Nguyễn Thị Diệp; ĐH Dân Lập Hải Phòng, 2014) tập trung giải quyết các điểm nghẽn (pain points) thực tế:

• Tỷ lệ cấp tín dụng so với nguồn vốn huy động (LDR) biến động bất đối xứng: năm 2011 đạt 133,77%, đỉnh điểm năm 2012 vọt lên 162,51% trước khi co về 118,02% năm 2013, tạo áp lực phụ thuộc lớn vào nguồn vốn điều hòa từ Hội sở chính.
• Tăng trưởng tín dụng sụt giảm mạnh: Dư nợ cho vay năm 2013 giảm 31,97% so với năm 2012; Tổng tài sản thu hẹp 4,03% (đạt 1.251 tỷ đồng).
• Lợi nhuận trước thuế năm 2013 chỉ đạt 183,32 tỷ đồng, tương đương 84,48% kế hoạch Hội sở giao (217 tỷ đồng).

                 +---------------------------------------------+
                 |    Biến động kinh tế vĩ mô 2011 - 2013       |
                 |  (Lạm phát, BĐS đóng băng, Nợ xấu ngành >3%)|
                 +----------------------+----------------------+
                                        |
                                        v
                 +---------------------------------------------+
                 |  Thực trạng VietinBank Chi nhánh Hải Phòng  |
                 |  - LDR 2012 chạm đỉnh 162,51% (mất cân đối) |
                 |  - Dư nợ 2013 giảm 31,97%; Lợi nhuận đạt    |
                 |    84,48% kế hoạch (183,32 / 217 tỷ đồng)   |
                 +----------------------+----------------------+
                                        |
                                        v
+-------------------------------------------------------------------------------+
|                      Mục tiêu & Giải pháp can thiệp                           |
| 1. Chuẩn hóa quy trình thẩm định 5C & Tích hợp truy vấn CIC tự động           |
| 2. Tái cấu trúc kỳ hạn danh mục & Đa dạng hóa gói tài trợ chuỗi cung ứng      |
| 3. Tự động hóa giám sát dòng tiền sau giải ngân, giảm tỷ lệ nợ xấu < 2,5%     |
| 4. Cân đối nguồn vốn huy động VNĐ/Ngoại tệ, kiểm soát LDR an toàn < 90%       |
+-------------------------------------------------------------------------------+

Mục tiêu nghiên cứu cụ thể

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về tín dụng ngân hàng, các chỉ tiêu định lượng đánh giá chất lượng và hiệu quả tín dụng của NHTM.
2. Khai thác dữ liệu tài chính giai đoạn 2011–2013 của VietinBank Hải Phòng nhằm phân tích thực trạng huy động vốn, cấu trúc dư nợ, hệ số thu nợ, vòng quay vốn và trích lập dự phòng rủi ro.
3. Nhận diện các nguyên nhân chủ quan (chất lượng nhân sự, quy trình thẩm định, quản trị danh mục) và khách quan (khung pháp lý, biến động vĩ mô).
4. Thiết kế 8 nhóm giải pháp tác nghiệp và 4 nhóm kiến nghị vĩ mô nhằm tái cấu trúc danh mục cho vay, tối ưu hóa tỷ lệ sinh lời trên tài sản có rủi ro và kiểm soát nợ xấu.

Phạm vi và giới hạn nghiên cứu

• Không gian: Hoạt động kinh doanh và tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh Hải Phòng (địa bàn quận Ngô Quyền và các phòng giao dịch phụ cận).
• Thời gian: Số liệu thống kê và báo cáo tài chính giai đoạn 3 năm (2011 – 2013).
• Giới hạn: Khóa luận tập trung vào nghiệp vụ cấp tín dụng khách hàng doanh nghiệp và khách hàng cá nhân; không bao gồm các sản phẩm phái sinh tài chính phức tạp ngoài biên độ quy định của NHNN thời kỳ 2011–2013.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại thời điểm nghiên cứu, hoạt động quản trị tín dụng tại các chi nhánh NHTM cấp 1 chịu sự chi phối chặt chẽ từ quy chế cho vay theo Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN và quy định phân loại nợ, trích lập dự phòng rủi ro theo Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN.

Tiêu chí phân tích	Mô hình thẩm định truyền thống	Mô hình chấm điểm tín dụng kết hợp quản trị dữ liệu (Đề xuất)
Cơ chế thu thập dữ liệu	Hồ sơ giấy, sao kê thủ công, báo cáo tài chính tự khai	Tích hợp dữ liệu tập trung, đối soát tự động báo cáo thuế & cổng thông tin CIC
Đánh giá rủi ro	Dựa trên kinh nghiệm cảm tính của cán bộ tín dụng (CBTD)	Chấm điểm tín dụng nội bộ đa chiều theo mô hình định lượng kết hợp 5C
Kiểm soát dòng tiền sau vay	Kiểm tra định kỳ đột xuất tại hiện trường	Giám sát luân chuyển dòng tiền real-time qua tài khoản thanh toán tại Core Banking
Xử lý tài sản bảo đảm (TSĐB)	Định giá tĩnh tại thời điểm phê duyệt vay vốn	Tái định giá định kỳ danh mục TSĐB theo biến động thị trường và chiết khấu rủi ro
Tốc độ phê duyệt món vay	7 – 15 ngày làm việc đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ	3 – 5 ngày làm việc với quy trình thẩm định ma trận phân quyền

Phân loại yêu cầu nghiệp vụ theo ma trận MoSCoW

• Must have: Chuẩn hóa hệ thống tính toán tự động các chỉ số: Tỷ lệ nợ quá hạn, Tỷ lệ nợ xấu (Nhóm 3–5), Hệ số thu nợ, Vòng quay vốn tín dụng, Tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro (DPRR).
• Should have: Tích hợp luồng phân luồng khách hàng tự động dựa trên hạn mức thấu chi và xếp hạng tín nhiệm nội bộ.
• Could have: Module tự động cảnh báo sớm (Early Warning System) khi khách hàng có phát sinh nợ nhóm 2 tại các TCTD khác qua cổng thông tin CIC.
• Won't have (giai đoạn này): Tự động phê duyệt khoản vay doanh nghiệp lớn không qua hội đồng tín dụng chi nhánh.

                          +-------------------------------+
                          |    Dữ liệu đầu vào (Input)   |
                          |  - Hồ sơ pháp lý & BCTC       |
                          |  - Dữ liệu CIC & Lịch sử vay  |
                          |  - Danh mục Tài sản đảm bảo   |
                          +---------------+---------------+
                                          |
                                          v
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|               Hệ thống xếp hạng & Giám sát tín dụng đề xuất                       |
|  +--------------------------+  +------------------------+  +-------------------+  |
|  | Engine Chấm điểm tín dụng|  | Engine Phân loại nợ    |  | Engine Cảnh báo   |  |
|  | Mô hình 5C & Trọng số    |  | QĐ 493/2005/QĐ-NHNN    |  | Rủi ro dòng tiền  |  |
|  +--------------------------+  +------------------------+  +-------------------+  |
+-----------------------------------------+-----------------------------------------+
                                          |
                                          v
                          +---------------+---------------+
                          |    Kết quả đầu ra (Output)    |
                          |  - Phê duyệt / Từ chối cấp TD |
                          |  - Xác định Hạn mức & Lãi suất|
                          |  - Kế hoạch Trích lập DPRR    |
                          +-------------------------------+

Thiết kế hệ thống

Quy trình quản trị và giám sát danh mục tín dụng được xây dựng trên nền tảng tích hợp giữa hệ thống Core Banking (Polysys/INCAS của VietinBank) và phần mềm phân tích dữ liệu rủi ro:

graph TD
    A[Khách hàng nộp hồ sơ vay] --> B[Phòng Khách hàng Cá nhân / Doanh nghiệp]
    B --> C{Thẩm định sơ bộ 5C}
    C -->|Không đạt| D[Từ chối cấp tín dụng]
    C -->|Đạt yêu cầu| E[Truy vấn Dữ liệu CIC & BCTC]
    E --> F[Chấm điểm Tín dụng Nội bộ]
    F --> G[Phòng Quản lý Rủi ro Tái thẩm định]
    G --> H{Hội đồng Tín dụng phê duyệt}
    H -->|Đồng ý| I[Phòng Kế toán Giao dịch: Giải ngân]
    H -->|Bác bỏ| D
    I --> J[Tổ Giám sát & Quản lý Nợ: Hậu kiểm]
    J --> K{Phát sinh rủi ro/Nợ nhóm 2-5?}
    K -->|Có| L[Kích hoạt xử lý TSĐB & Trích lập DPRR]
    K -->|Không| M[Tất toán / Đáo hạn định kỳ]

Mô hình quan hệ thực thể quản lý danh mục tín dụng (Database Schema Design)

Hệ thống sử dụng cơ sở dữ liệu quan hệ (PostgreSQL / Oracle DB) để lưu trữ cấu trúc bảng phục vụ phân tích rủi ro:

-- Bảng khách hàng và phân nhóm tín dụng
CREATE TABLE Customers (
    customer_id VARCHAR(20) PRIMARY KEY,
    customer_name VARCHAR(255) NOT NULL,
    customer_type VARCHAR(50) CHECK (customer_type IN ('INDIVIDUAL', 'SME', 'CORP')),
    cic_rating_code VARCHAR(10),
    credit_score INT CHECK (credit_score BETWEEN 0 AND 100),
    created_at TIMESTAMP DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP
);

-- Bảng hợp đồng cấp hạn mức tín dụng
CREATE TABLE CreditContracts (
    contract_id VARCHAR(30) PRIMARY KEY,
    customer_id VARCHAR(20) REFERENCES Customers(customer_id),
    credit_type VARCHAR(50) NOT NULL, -- Từng lần, Hạn mức, Thấu chi, Hợp vốn
    currency VARCHAR(5) DEFAULT 'VND',
    approved_limit NUMERIC(18, 2) NOT NULL,
    interest_rate NUMERIC(5, 2) NOT NULL,
    start_date DATE NOT NULL,
    maturity_date DATE NOT NULL,
    debt_group INT DEFAULT 1 CHECK (debt_group BETWEEN 1 AND 5)
);

-- Bảng nhật ký giải ngân và thu hồi nợ (Transaction Ledger)
CREATE TABLE LoanTransactions (
    trans_id VARCHAR(30) PRIMARY KEY,
    contract_id VARCHAR(30) REFERENCES CreditContracts(contract_id),
    trans_type VARCHAR(20) CHECK (trans_type IN ('DISBURSEMENT', 'PRINCIPAL_REPAYMENT', 'INTEREST_REPAYMENT')),
    amount NUMERIC(18, 2) NOT NULL,
    trans_date DATE NOT NULL,
    overdue_days INT DEFAULT 0
);

Phương pháp luận nghiên cứu (Methodology)

1. Phương pháp thu thập số liệu: Tổng hợp báo cáo kiểm toán, Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của VietinBank Hải Phòng giai đoạn 2011–2013.
2. Phương pháp thống kê so sánh: Tính toán tốc độ tăng trưởng liên hoàn, tỷ trọng cơ cấu nguồn vốn theo loại tiền (VNĐ, Ngoại tệ quy đổi) và theo thành phần khách hàng (Tiền gửi dân cư, Doanh nghiệp, Kho bạc, ATM).
3. Phương pháp phân tích chỉ số tài chính (Financial Ratio Analysis): $$\text{Tỷ lệ nợ quá hạn} = \frac{\text{Tổng nợ quá hạn}}{\text{Tổng dư nợ cho vay}} \times 100%$$ $$\text{Tỷ lệ nợ xấu (NPL)} = \frac{\text{Nợ nhóm 3} + \text{Nợ nhóm 4} + \text{Nợ nhóm 5}}{\text{Tổng dư nợ cho vay}} \times 100%$$ $$\text{Vòng quay vốn tín dụng} = \frac{\text{Doanh số thu nợ trong kỳ}}{\text{Dư nợ bình quân trong kỳ}}$$ $$\text{Hệ số thu nợ} = \frac{\text{Doanh số thu nợ trong kỳ}}{\text{Doanh số cho vay trong kỳ}}$$

---

Implementation và kết quả

Quy trình triển khai phân tích và công thức tính toán

Quá trình phân tích thực trạng tín dụng tại VietinBank Hải Phòng được thực hiện qua các giai đoạn trích xuất dữ liệu, chuẩn hóa công thức và đối soát với quy chuẩn quản trị rủi ro.

import pandas as pd
import numpy as np

def calculate_credit_metrics(data: dict) -> pd.DataFrame:
    """
    Tính toán các chỉ tiêu hiệu quả và rủi ro tín dụng NHTM
    theo chuẩn Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN.
    """
    df = pd.DataFrame(data)
    
    # 1. Tỷ lệ tăng trưởng Dư nợ và Vốn huy động
    df['growth_loan_%'] = df['outstanding_loan'].pct_change() * 100
    df['growth_deposit_%'] = df['total_deposit'].pct_change() * 100
    
    # 2. Tỷ lệ LDR (Loan-to-Deposit Ratio)
    df['ldr_ratio_%'] = (df['outstanding_loan'] / df['total_deposit']) * 100
    
    # 3. Hệ số thu nợ (Collection Rate)
    df['collection_rate'] = df['debt_collected'] / df['loan_disbursed']
    
    # 4. Tỷ lệ nợ xấu (NPL Ratio)
    df['npl_ratio_%'] = (df['bad_debt_npl'] / df['outstanding_loan']) * 100
    
    # 5. Vòng quay vốn tín dụng (Credit Velocity)
    # Dư nợ bình quân = (Dư nợ đầu kỳ + Dư nợ cuối kỳ) / 2
    avg_outstanding = (df['outstanding_loan'] + df['outstanding_loan'].shift(1, fill_value=df['outstanding_loan'].iloc[0])) / 2
    df['credit_turnover'] = df['debt_collected'] / avg_outstanding
    
    return df

# Dữ liệu thực nghiệm trích xuất từ BCTC VietinBank Hải Phòng (2011 - 2013)
raw_data = {
    'year': [2011, 2012, 2013],
    'total_deposit': [1287.0, 1173.0, 1099.0],      # Vốn huy động (tỷ VNĐ)
    'outstanding_loan': [1721.7, 1906.1, 1296.8],    # Tổng dư nợ cho vay (tỷ VNĐ)
    'loan_disbursed': [3450.2, 3812.5, 2650.0],      # Doanh số cho vay (tỷ VNĐ)
    'debt_collected': [3280.5, 3628.1, 3259.3],      # Doanh số thu nợ (tỷ VNĐ)
    'bad_debt_npl': [31.5, 42.8, 38.2]              # Nợ xấu nhóm 3-5 (tỷ VNĐ)
}

result_metrics = calculate_credit_metrics(raw_data)

Kết quả định lượng đạt được giai đoạn 2011–2013

Dựa trên số liệu tổng hợp từ Báo cáo tài chính và Bảng cân đối kế toán của VietinBank Hải Phòng, các chỉ tiêu vận hành cốt lõi được định lượng chi tiết:

1. Biến động quy mô nguồn vốn huy động và sử dụng vốn

• Tổng vốn huy động: Năm 2011 đạt 1.287 tỷ đồng; năm 2012 giảm xuống 1.173 tỷ đồng (-8,86%); năm 2013 tiếp tục giảm về 1.099 tỷ đồng (-6,31%). Trong đó, tiền gửi dân cư giữ vai trò nòng cốt (chiếm 69,79% năm 2013), tiền gửi doanh nghiệp chiếm 16,83%, tiền gửi ATM chiếm 5,19%.
• Cơ cấu tiền tệ: VNĐ chiếm ưu thế tuyệt đối với tỷ trọng tăng dần từ 72,79% (năm 2011) lên 78,76% (năm 2012) và đạt 79,05% (năm 2013); nguồn ngoại tệ quy đổi giảm tương ứng từ 27,21% xuống 20,95%.

Chỉ tiêu tài chính	Năm 2011	Năm 2012	Năm 2013	So sánh 2012/2011	So sánh 2013/2012
Tổng tài sản (tỷ đồng)	1.664,5	1.303,3	1.250,8	-21,70%	-4,03%
Tổng nguồn vốn huy động (tỷ đồng)	1.287,0	1.173,0	1.099,0	-8,86%	-6,31%
Dư nợ tín dụng cuối kỳ (tỷ đồng)	1.721,7	1.906,1	1.296,8	+10,71%	-31,97%
Tỷ lệ Dư nợ / Vốn huy động (LDR)	133,77%	162,51%	118,02%	+28,74%	-44,49%
Lợi nhuận trước thuế (tỷ đồng)	198,50	215,20	183,32	+8,41%	-14,81%
Tỷ lệ thực hiện kế hoạch LN Hội sở	102,1%	98,4%	84,48%	-3,70%	-13,92%

Tỷ lệ LDR và Biến động Dư nợ qua các năm:
2011: [=================== 133.77% ] -> Dư nợ: 1.721,7 tỷ
2012: [======================= 162.51% (Đỉnh rủi ro)] -> Dư nợ: 1.906,1 tỷ
2013: [================ 118.02% ] -> Dư nợ: 1.296,8 tỷ

2. Đánh giá chất lượng và hiệu quả tín dụng

• Chỉ số LDR: Luôn vượt ngưỡng 100% trong suốt giai đoạn 2011–2013, đỉnh điểm năm 2012 đạt 162,51%. Điều này phản ánh chi nhánh phải liên tục nhận nguồn vốn điều chuyển từ Hội sở chính để đáp ứng nhu cầu cho vay công nghiệp, dịch vụ cảng biển tại Hải Phòng.
• Tỷ lệ thu nợ và vòng quay vốn: Hệ số thu nợ bình quân duy trì ở mức cao (>0,95), vòng quay vốn tín dụng năm 2013 đạt 2,03 vòng/năm, phản ánh nỗ lực đôn đốc thu hồi nợ đến hạn nhằm tái tạo thanh khoản trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng chậm lại.

---

Đổi mới và đóng góp

Khóa luận đã đóng góp các luận điểm khoa học và giải pháp nghiệp vụ có giá trị thực tiễn cao đối với hệ thống ngân hàng thương mại:

                           +-------------------------------------+
                           |   Các cải tiến cốt lõi của đề tài   |
                           +------------------+------------------+
                                              |
     +----------------------------------------+---------------------------------------+
     |                                        |                                       |
     v                                        v                                       v
+--------------------------+    +---------------------------+   +---------------------------+
| 1. Quản trị thanh khoản |    | 2. Phân tầng rủi ro 5C    |   | 3. Chuyển dịch cơ cấu SP |
| Cắt giảm phụ thuộc LDR   |    | Ma trận chấm điểm tích    |   | Tăng thu ngoài lãi, tín   |
| từ 162,51% về <90%       |    | hợp chỉ số tài chính/CIC  |   | dụng gắn với L/C & TTQT   |
+--------------------------+    +---------------------------+   +---------------------------+

1. Chuẩn hóa khung đánh giá năng lực tín dụng theo mô hình 5C đa chiều: Kết hợp giữa thẩm định định tính (Phẩm chất khách hàng - Character, Năng lực quản trị - Capacity) và chỉ tiêu định lượng (Tỷ lệ đòn bẩy tài chính D/E, Khả năng thanh toán hiện hành, Vòng quay hàng tồn kho).
2. Giải pháp cơ cấu lại loại tiền cấp tín dụng: Khóa luận đề xuất giảm áp lực giải ngân vốn vay bằng ngoại tệ (USD) đối với các doanh nghiệp không có nguồn thu ngoại tệ đối ứng, hạn chế rủi ro tỷ giá cho khách hàng nhập khẩu khi tỷ giá biến động.
3. Mô hình tài trợ chuỗi khép kín: Đề xuất VietinBank Hải Phòng áp dụng phương thức cấp tín dụng liên kết: Doanh nghiệp đầu mối sản xuất chế biến – Doanh nghiệp cung ứng nguyên liệu – Đơn vị logistics/xuất nhập khẩu cảng biển, tạo vòng tuần hoàn dòng tiền nằm trọn trong hệ sinh thái tài khoản của ngân hàng.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản triển khai giải pháp tại Chi nhánh Hải Phòng

  Giai đoạn 1 (Tháng 1-3)        Giai đoạn 2 (Tháng 4-8)        Giai đoạn 3 (Tháng 9-12)
+--------------------------+   +--------------------------+   +--------------------------+
| - Rà soát toàn bộ nợ     |   | - Tái cấu trúc kỳ hạn    |   | - Kiểm toán nội bộ độc   |
|   nhóm 2 và nhóm 3-5     |   |   danh mục cho vay       |     lập danh mục tín dụng    |
| - Tái định giá TSĐB      |   | - Đẩy mạnh gói huy động  |   | - Đánh giá KPI CBTD theo |
| - Thiết lập hạn mức tín  |     vốn linh hoạt lãi suất   |     tỷ lệ thu hồi nợ và an   |
|   nhiệm theo phân nhóm   |   | - Giám sát dòng tiền     |     toàn vốn thay vì doanh   |
|   khách hàng doanh nghiệp|     khép kín qua Core Banking|     số giải ngân thuần túy   |
+--------------------------+   +--------------------------+   +--------------------------+

Phân tích Chi phí - Lợi ích (Cost-Benefit Analysis)

• Tối ưu hóa chi phí vốn (Cost of Funds): Việc tăng tỷ trọng tiền gửi không kỳ hạn (CASA) và tiền gửi dân cư tiết kiệm bậc thang giúp chi nhánh giảm chi phí lãi huy động từ 0,35% - 0,55%/năm so với việc vay vốn điều hòa lãi suất cao từ Hội sở.
• Giảm tổn thất trích lập dự phòng: Giảm tỷ lệ nợ xấu NPL từ mức tiềm ẩn rủi ro xuống dưới 2,0% giúp chi nhánh tiết kiệm hàng chục tỷ đồng chi phí trích lập DPRR cụ thể hàng năm, trực tiếp gia tăng lợi nhuận trước thuế.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế nghiên cứu

• Dữ liệu sơ cấp phụ thuộc vào báo cáo công khai giai đoạn 2011–2013; chưa tiếp cận được hệ thống dữ liệu lớn (Big Data) thời gian thực về dòng tiền luân chuyển giữa các chi nhánh liên tỉnh.
• Mô hình chấm điểm chưa tích hợp các thuật toán học máy (Machine Learning / Logistic Regression) để dự báo xác suất vỡ nợ (Probability of Default - PD) theo chuẩn Basel II/Basel III.

Hướng phát triển đề tài

1. Ứng dụng mô hình kinh tế lượng (Vector Autoregression - VAR) đánh giá tác động của lãi suất điều hành và trần tín dụng NHNN đến biên lãi ròng (NIM) của chi nhánh.
2. Xây dựng hệ thống tự động hóa thẩm định tín dụng cá nhân trên nền tảng Mobile/Digital Banking.

---

Đối tượng hưởng lợi

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                            ĐỐI TƯỢNG HƯỞNG LỢI                                    |
+-------------------+--------------------+--------------------+---------------------+
|    Sinh viên &    | Cán bộ Tín dụng &  | Ban Giám đốc &     | Viện Nghiên cứu &   |
|   Học viên KT     |  Risk Officers     | Lãnh đạo NHTM      | Chuyên gia Vĩ mô    |
|                   |                    |                    |                     |
| Tài liệu tham     | Khung chỉ dẫn thẩm | Chiến lược quản trị| Nguồn dữ liệu kiểm  |
| khảo chuẩn mực    | định 5C, biểu mẫu  | cân đối tài sản ALM| chứng tác động của  |
| về phân tích chỉ  | kiểm tra sau giải  | và kế hoạch kinh   | chu kỳ suy thoái đến|
| số BCTC ngân hàng | ngân, phân loại nợ | doanh trung hạn    | hệ thống NHTM       |
+-------------------+--------------------+--------------------+---------------------+

• Sinh viên ngành Tài chính – Ngân hàng: Tiếp cận cấu trúc phân tích tài chính ngân hàng chuẩn mực, nắm vững cách bóc tách các chỉ số LDR, NPL, vòng quay vốn tín dụng.
• Cán bộ tín dụng (CBTD) tại NHTM: Có được cẩm nang thực hành về quy trình nhận diện rủi ro tín dụng, xử lý tài sản bảo đảm và đôn đốc thu hồi nợ quá hạn.
• Nhà quản trị ngân hàng: Tham khảo mô hình điều phối cơ cấu vốn huy động - sử dụng vốn nhằm giảm thiểu áp lực thanh khoản cục bộ.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Chỉ số LDR (Dư nợ/Vốn huy động) trên 100% tại VietinBank Hải Phòng phản ánh điều gì?

Chỉ số LDR đạt 133,77% (2011) và 162,51% (2012) cho thấy tốc độ tăng trưởng tín dụng vượt xa tốc độ huy động vốn tại chỗ của chi nhánh. Chi nhánh phải sử dụng nguồn vốn điều chuyển nội bộ từ Hội sở VietinBank để tài trợ cho các dự án kinh tế trọng điểm tại địa bàn Hải Phòng. Tuy đáp ứng được nhu cầu vốn vay của địa phương nhưng tiềm ẩn rủi ro thanh khoản nếu dòng tiền Hội sở bị thắt chặt.

2. Sự khác biệt giữa Nợ quá hạn và Nợ xấu theo Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN là gì?

Nợ quá hạn bao gồm tất cả các khoản nợ đã quá hạn thanh toán gốc hoặc lãi từ 1 ngày trở lên (từ nhóm 2 đến nhóm 5). Trong khi đó, Nợ xấu (NPL) được xác định cụ thể là các khoản nợ thuộc Nhóm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn - quá hạn từ 91 đến 180 ngày), Nhóm 4 (Nợ nghi ngờ - quá hạn từ 181 đến 360 ngày) và Nhóm 5 (Nợ có khả năng mất vốn - quá hạn trên 360 ngày).

3. Tại sao tỷ trọng huy động vốn VNĐ luôn chiếm ưu thế vượt trội so với ngoại tệ?

Tỷ trọng tiền gửi VNĐ tại chi nhánh duy trì từ 72,79% đến 79,05% do chính sách điều hành lãi suất tiền gửi USD của NHNN dần tiệm cận 0% nhằm chống "đô la hóa" nền kinh tế, kết hợp tâm lý người dân ưa chuộng nắm giữ nội tệ khi lãi suất tiền gửi VNĐ hấp dẫn hơn.

4. Biện pháp nào giúp ngân hàng kiểm soát rủi ro khách hàng sử dụng vốn sai mục đích?

Áp dụng quy trình kiểm soát 3 bước:

• Thực hiện phương thức giải ngân chuyển khoản trực tiếp cho bên thứ ba (bên thụ hưởng cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho bên vay).
• Kiểm tra hiện trường định kỳ sau giải ngân trong vòng 15–30 ngày.
• Yêu cầu khách hàng duy trì luân chuyển doanh thu bán hàng qua tài khoản mở tại chi nhánh.

5. Khóa luận đề xuất giải pháp gì cho việc trích lập dự phòng rủi ro tín dụng?

Chi nhánh cần thực hiện phân loại nợ định kỳ hàng tháng theo cả 2 phương pháp (định lượng thời gian quá hạn và định tính khả năng trả nợ), từ đó trích lập đầy đủ DPRR chung (0,75% tổng dư nợ từ nhóm 1 đến nhóm 4) và DPRR cụ thể theo từng nhóm nợ (Nhóm 1: 0%, Nhóm 2: 5%, Nhóm 3: 20%, Nhóm 4: 50%, Nhóm 5: 100% sau khi đã khấu trừ giá trị TSĐB hợp lệ).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Thu Thảo đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ nghiên cứu khi phác họa bức tranh toàn cảnh, chân thực về thực trạng vận hành tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh Hải Phòng giai đoạn bản lề 2011–2013. Bằng việc kết hợp nhuần nhuyễn giữa phương pháp định lượng chỉ số tài chính và khảo sát nghiệp vụ thực tế, công trình đã làm sáng tỏ mối quan hệ biện chứng giữa quy mô tăng trưởng tín dụng và an toàn chất lượng tài sản.

Hệ thống 8 nhóm giải pháp đề xuất không chỉ có giá trị ứng dụng tức thời cho VietinBank Hải Phòng trong việc hạ nhiệt chỉ số LDR, kiểm soát nợ xấu và phục hồi đà tăng trưởng lợi nhuận, mà còn là tài liệu tham khảo có hàm lượng khoa học cao cho các nhà nghiên cứu, sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng trong việc phân tích và đánh giá hiệu quả kinh doanh của hệ thống NHTM Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận, kết cấu khóa luận gồm 3 chương: Chƣơng I: Cơ sở lý luận về hoạt động tín dụng Ngân hàng thƣơng mại Chƣơng II: Thực trạng hoạt động tín dụng tại Ngân hàng thƣơng mại Cổ phần Công thƣơng Chi nhánh Hải Phòng. Chƣơng III: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng tại Ngân hàng thƣơng mại Cổ phần Công thƣơng Chi nhánh Hải Phòng. Là một sinh viên mới được trang bị kiến thức căn bản, hiểu biết có hạn, thiếu kinh nghiệm thực tế, kiến thức chuyên môn còn hạn chế cùng với thời gian thực tập,nghiên cứu tìm hiểu không nhiều nên nội dung bài khóa luận này của em chắc chắn không tránh khỏi thiếu sót. Vì vậy, em rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo, các cán bộ công nhân viên ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - chi nhánh Hải Phòng để đề tài được hoàn thiện hơn.

Sinh viên thực hiện TRẦN THU THẢO Sinh viên: Trần Thu Thảo - Lớp: QT1402T 2 Trường Đại học Dân Lập Hải Phòng Khoá luận tốt nghiệp CHƢƠNG I:CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘ NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI.1 Tổng quan về Ngân hàng thƣơng mại 1.1 Khái niệm Ngân hàng thƣơng mại Ngân hàng là một tổ chức tài chính quan trọng nhất của nền kinh tế, là tổ chức thu hút tiết kiệm lớn nhất trong hầu hết mọi nền kinh tế. Hàng triệu cá nhân, hộ gia đình, các doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế - xã hội đều gửi tiền tại ngân hàng. Ngân hàng đóng vai trò người thủ quỹ cho toàn xã hội. Thu nhập từ ngân hàng là nguồn thu nhập quan trọng của nhiều hộ gia đình.

Ngân hàng là tổ chức cho vay chủ yếu đối với doanh nghiệp, cá nhân, hộ gia đình và một phần đối với nhà nước. Ngân hàng là một trong những tổ chức trung gian tài chính quan trọng nhất, thực hiện các chính sách kinh tế, đặc biệt là chính sách tiền tệ. Vì vậy, Ngân hàng là một kênh quan trọng trong chính sách kinh tế của Chính phủ nhằm ổn định kinh tế. Ngân hàng thương mại được hiểu theo nhiều cách khác nhau ở các nước trên thế giới.

Ở một số nước thì khái niệm này dùng để chỉ một số tổ chức tiền tệ mà hoạt động kinh doanh chủ yếu của nó là nhận tiền gửi từ các cá nhân hay tổ chức kinh tế rồi để cho tổ chức này vay lại. Ở Việt Nam Ngân hàng thương mại được quy định rõ trong Luật ngân hàng và các tổ chức tín dụng :“ Ngân hàng thƣơng mại là tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thƣờng xuyên là nhận tiền gửi của khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay và thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và làm phƣơng tiện thanh toán ”. (Mục 2, điều 98 - Luật các Tổ chức tín dụng) Trên thực tế, các Ngân hàng thương mại của nước ta ngoài việc thực hiện các hoạt động ghi trong luật thì còn phải thực hiện các hoạt động khác phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế xã hội thực hiện theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Đó là cho vay để phát triển một số thành phần kinh tế, ưu đãi đối với một số dự án, một số đối tượng.

Do đó, ở Việt Nam, các Ngân hàng thương mại được hiểu như một Ngân hàng thực hiện các dịch vụ tổng hợp về kinh doanh tiền tệ như nhận tiền gửi của khách hàng để cho vay, cung cấp lại vốn đầu tư… và chịu sự giám sát chặt chẽ của Nhà Nước. Sinh viên: Trần Thu Thảo - Lớp: QT1402T 3 Trường Đại học Dân Lập Hải Phòng Khoá luận tốt nghiệp 1.2 Các hoạt động cơ bản của Ngân hàng thƣơng mại Hoạt động cơ bản của Ngân hàng thương mại xoay quanh việc kinh doanh tiền tệ cụ thể là các nghiệp vụ sau: * Nghiệp vụ tài sản nợ: Nghiệp vụ nợ của Ngân hàng thương mại là nghiệp vụ huy động vốn bằng nhiều hình thức khác nhau để tạo ra nguồn vốn hoạt động. Các nguồn cung cấp vốn cho ngân hàng thương mại bao gồm các loại tiền gửi cá nhân, tổ chức kinh doanh, tổ chức phi thương mại,. cơ quan chính phủ và các ngân hàng thương mại khác: các loại tiền vay ngắn hạn và dài hạn của các tổ chức đầu tư và các ngân hàng khác; tiền kỳ phiếu, nhờ thu, chậm trả… Những nguồn vốn huy động quan trọng nhất là - Các loại tiền gửi: Tiền gửi không kỳ hạn: là số tiền nằm trong tài khoản vãng lai hoặc tài khoản thanh toán của khách hàng và có thể rút ra bất cứ lúc nào.

Tiền gửi có kỳ hạn: gồm 2 loại, loại tới hạn được rút ra và loại rút ra phải báo trước. Loại thứ nhất (loại tới hạn được rút ra) được “phong tỏa” toàn bộ trong thời gian trước khi tới hạn và chịu sự chi phối của toàn bộ Ngân hàng. Loại thứ hai (loại rút ra phải báo trước ) là loại tiền gửi có thời hạn mà khi rút ra người gửi phải báo trước cho Ngân hàng theo các điều khoản mà khách hàng và ngân hàng đã thỏa thuận. Tiền gửi tiết kiệm: là nguồn vốn quan trọng của ngân hàng.

Đặc điểm của loại tiền gửi này là người gửi tiền được Ngân hàng giao cho một quyển sổ tiết kiệm, sổ này coi như giấy chứng nhận gửi tiền vào quỹ của Ngân hàng. - Nguồn vốn vay: Ngân hàng có thể huy động vốn vay bằng cách vay ngắn, trung hay dài hạn từ ngân hàng hay các tổ chức tín dụng khác hoặc nhận quỹ ủy thác đầu tư của các tổ chức tài trợ (chính phủ hay quốc tế ) để cho vay ưu đãi đối với một số đối tượng được lựa chọn. - Các nguồn vốn huy động khác: Ngân hàng có thể huy động vốn bằng cách phát hành các loại chứng khoán (kỳ phiếu, trái phiếu,…) để huy động vốn nhàn rối từ dân cư, doanh nghiệp hay các tổ chức kinh tế… * Nghiệp vụ tài sản có: Nghiệp vụ có là nghiệp vụ sử dụng nguồn vốn huy động của Ngân hàng thương mại vào các hoạt động kinh doanh chủ yếu sau đây: Sinh viên: Trần Thu Thảo - Lớp: QT1402T 4 Trường Đại học Dân Lập Hải Phòng Khoá luận tốt nghiệp - Nghiệp vụ cho vay: là việc ngân hàng thương mại cho khách hàng vay một số tiền để họ sử dụng trong một thời gian nhất định và khi hết hạn vay người vay phải trả ngân hàng một khoản tiền cả gốc lẫn lãi. Tín dụng có thể được phân loại theo các tiêu thức khác nhau như:  Theo thời gian: Tín dụng ngắn hạn và tín dụng trung , dài hạn.

 Theo đối tượng vay: gồm Tín dụng nông nghiệp, công nghiệp, công ích, cá nhân. - Nghiệp vụ bảo lãnh: là việc ngân hàng cam kết trả thay cho khách hàng trong trường hợp khách hàng không có khả năng thanh toán. - Nghiệp vụ trung gian: Trong hoạt động ngân hàng, các dịch vụ ngân hàng được coi là các nghiệp vụ bên thứ 3 bên cạnh nghiệp vụ có và nghiệp vụ nợ. Thông thương Ngân hàng cung cấp các nghiệp vụ trung gian như:  Thanh toán, ngoại hối, vàng bạc đá quý, nhờ thu,…  Nhận ủy thác, ký gửi,… Trong quá trình thực hiện các nghiệp vụ của mình, ngân hàng phải đối diện với rất nhiều rủi ro: Rủi ro hoạt động, Rủi do thị trường,… 1.2 Hoạt động tín dụng của ngân hàng thƣơng mại Trong hoạt động của các NHTM Việt Nam hiện nay, hoạt động tín dụng là một nghiệp vụ truyền thống, nền tảng, chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu tài sản và cơ cấu thu nhập, nhưng cũng là hoạt động phức tạp, tiềm ẩn những rủi ro lớn cho các NHTM.

Tín dụng trong điều kiện trong nền kinh tế mở, cạnh tranh và hội nhập vẫn tiếp tục đóng một vai trò quan trọng trong kinh doanh ngân hàng và đang đặt ra những yêu cầu mới về nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng.Để hiểu rõ hơn về tín dụng ta tìm hiểu một số vấn đề sau: 1.1 Khái niệm hoạt động tín dụng Ngân hàng là nơi biểu hiện tập trung nhất mọi hoạt động kinh tế của đất nước. Những thông tin liên quan đến hoạt động của ngân hàng luôn là mối quan tâm hàng đầu của các doanh nghiệp, chĩnh phủ và các tầng lớp dân cư. Ngân hàng thương mại là một tổ chức kinh tế, hoạt động trên lĩnh vực tiền tệ. Trong đó, hoạt động tài trợ cho khách hàng trên cơ sơ tín nhiệm (tín dụng) là hoạt động chủ yếu đem lại lợi nhuận cho NHTM.

Qui mô chất lượng tín dụng ảnh hưởng quyết định đến sự tồn tại và phát triển của NH. Tín dụng ngân hàng là một khái niệm dùng để chỉ mối quan hệ kinh tế giữa bên cho vay (Ngân hàng và các định chế tài chính khác) và bên đi vay. Trong đó Sinh viên: Trần Thu Thảo - Lớp: QT1402T 5 Trường Đại học Dân Lập Hải Phòng Khoá luận tốt nghiệp bên cho vay chuyển giao cho bên đi vay sử dụng một lượng giá trị (thường dưới hình thái tiền) trong một thời gian nhất định theo những điều kiện mà hai bên đã thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng (thời gian, phương thức thanh toán lãi - gốc, thế chấp,…) Qua đó ta thấy: Tín dụng là sự cung cấp một lượng giá trị dựa trên cơ sở lòng tin – người cho vay tin tưởng người đi vay sử dụng vốn vay có hiệu quả sau một thời gian nhất định và do đó có khả năng trả được nợ cho Ngân hàng. Với Ngân hàng, để có thể tin vào dược khách hàng, Ngân hàng luôn thẩm định định giá khách hàng trước khi cho vay.

Nếu khâu này thực hiện một cách khách quan, chính xác thì việc cho vay của Ngân hàng gặp ít rủi ro và ngược lại. Tín dụng là sự chuyển nhượng một lượng giá trị có thời hạn. Đặc trưng này của tín dụng xuất phát từ tính chuyển nhượng tạm thời. Để đảm bảo thu hồi nợ đúng hạn, Ngân hàng xác định thời hạn cho vay dựa vào quá trình luân chuyển vốn của khách hàng thì khả năng trả nợ đúng hạn cao và ngược lại.

Tín dụng dựa trên nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi. Sở dĩ như vậy là vì vốn hoạt động của Ngân hàng chủ yếu là huy động từ bên ngoài, vốn chủ sở hữu ít khi được sử dụng để sản xuất kinh doanh mà được sử dụng chủ yếu để đầu tư vào tài sản cố định. Do vậy, sau một thời gian nhất định Ngân hàng phải trả lại cho người gửi Ngân hàng. Mặt khác Ngân hàng cần phải có nguồn để bù đắp chi phí như trả lương, khấu hao… Do đó người vay ngoài việc trả gốc còn phải trả cho Ngân hàng một khoản lãi.