Tốc Độ Điều Chỉnh Lượng Tiền Mặt Nắm Giữ Tối Ưu Của Các Công Ty Niêm Yết Việt Nam

Chuyên khảo phân tích Luận văn tốc độ điều chỉnh lượng tiền mặt nắm giữ hiện tại hướng về lượng tiền mặt nắm giữ tối ưu, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Phạm Hoàng Anh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Uyên Uyên
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Tốc Độ Điều Chỉnh Lượng Tiền Mặt Nắm Giữ Tối Ưu Của Các Công Ty Niêm Yết Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tốc Độ Điều Chỉnh Tiền Mặt Doanh Nghiệp VN

Nhiều nghiên cứu đã được thực hiện về việc nắm giữ tiền mặt của doanh nghiệp, giải thích lý do các công ty nắm giữ tiền mặt, tác động của hệ thống điều hành, ảnh hưởng của lạm phát và chu kỳ hoạt động đến lượng tiền mặt nắm giữ. Các yếu tố ảnh hưởng đến lượng tiền mặt nắm giữ đã được nghiên cứu bởi Titman và Wessels (1988), Opler và cộng sự (1999), Ozkan và Ozkan (2004), và nhiều tác giả khác. Các nghiên cứu này, mặc dù khác nhau về mẫu, mô hình và giai đoạn, đều cho thấy các yếu tố như giá trị thị trường trên sổ sách, quy mô, dòng tiền, vốn luân chuyển, chi tiêu vốn, và tỷ lệ đòn bẩy tài chính ảnh hưởng đến lượng tiền mặt nắm giữ của công ty. Các công trình cũng chỉ ra rằng có tồn tại một lượng tiền mặt nắm giữ tối ưu để tối đa hóa giá trị thị trường của doanh nghiệp (Bi Xiaofang, 2006; Wang Donghong và Wang Haigang, 2008). Gần đây, Orlova và Rao (2018) chứng minh rằng các công ty niêm yết ở Mỹ có xu hướng nắm giữ tiền mặt lệch so với mức tối ưu và có xu hướng điều chỉnh lượng tiền mặt nắm giữ hiện tại về mức tối ưu.

1.1. Lý Do Các Công Ty Niêm Yết Nắm Giữ Tiền Mặt

Doanh nghiệp nắm giữ tiền mặt vì nhiều lý do khác nhau. Một trong những lý do chính là để đối phó với các chi phí giao dịch. Quản lý tiền mặt doanh nghiệp cho phép doanh nghiệp có khả năng thanh toán các khoản nợ ngắn hạn một cách kịp thời. Việc nắm giữ tiền mặt cũng giúp doanh nghiệp tận dụng các cơ hội đầu tư bất ngờ mà không cần phải vay mượn từ bên ngoài. Nghiên cứu của Ferreira và cộng sự (2004) đã đi sâu vào việc giải thích lý do tại sao các công ty lại nắm giữ tiền mặt.

1.2. Tổng Quan Nghiên Cứu Về Quản Lý Tiền Mặt Doanh Nghiệp

Nhiều nghiên cứu đã tập trung vào quản lý tiền mặt doanh nghiệp. Các nghiên cứu của Titman và Wessels (1988); Opler và c ộ ng s ự (1999); Ozkan và Ozkan (2004); Ferreira và Vilela (2004); Afza và Adnan (2007); Bates và c ộ ng s ự (2009); Gill và Shah (2011); Alam và c ộ ng s ự (2011) đều chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định nắm giữ tiền mặt của doanh nghiệp. Các yếu tố này bao gồm quy mô doanh nghiệp, cơ hội tăng trưởng, rủi ro tài chính và hiệu quả hoạt động.

II. Thách Thức Về Lượng Tiền Mặt Tối Ưu Cho Doanh Nghiệp VN

Tại Việt Nam, các nghiên cứu thường chỉ chứng minh rằng lượng tiền mặt nắm giữ của các công ty niêm yết phụ thuộc vào các yếu tố như dòng tiền (Nguyễn Thị Uyên Uyên và cộng sự, 2017), tỷ lệ đòn bẩy tài chính, chi tiêu vốn, quy mô công ty. Ngoài ra, các công ty niêm yết Việt Nam cũng tồn tại lượng tiền mặt nắm giữ tối ưu để tối đa hóa giá trị thị trường của doanh nghiệp (Nguyễn Thị Liên Hoa và các cộng sự, 2015). Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu nào trả lời câu hỏi liệu các doanh nghiệp ở Việt Nam có đang điều chỉnh lượng tiền mặt nắm giữ hướng về mức tối ưu hay không và tốc độ điều chỉnh đó là bao nhiêu. Thực tế, lượng tiền mặt được nắm giữ bởi doanh nghiệp luôn thay đổi theo thời kỳ, đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc để quản lý hiệu quả thanh khoản doanh nghiệp và khả năng sinh lời.

2.1. Khoảng Trống Nghiên Cứu Về Tốc Độ Điều Chỉnh Tiền Mặt

Một trong những khoảng trống lớn nhất trong nghiên cứu về quản lý tiền mặt ở Việt Nam là thiếu các nghiên cứu về tốc độ điều chỉnh tiền mặt. Hầu hết các nghiên cứu chỉ tập trung vào việc xác định các yếu tố ảnh hưởng đến lượng tiền mặt nắm giữ mà không đi sâu vào việc các công ty điều chỉnh lượng tiền mặt của mình như thế nào khi nó lệch khỏi mức tối ưu.

2.2. Ảnh Hưởng Của Yếu Tố Vĩ Mô Đến Quyết Định Tiền Mặt

Các yếu tố vĩ mô như lãi suất, lạm phát và môi trường kinh tế vĩ mô có thể ảnh hưởng đáng kể đến quyết định đầu tư tiền mặt của doanh nghiệp. Khi lãi suất tăng, chi phí cơ hội của việc nắm giữ tiền mặt tăng lên, điều này có thể khuyến khích doanh nghiệp đầu tư tiền mặt vào các tài sản sinh lời hơn. Ngược lại, khi lạm phát tăng, giá trị thực của tiền mặt giảm xuống, điều này có thể khuyến khích doanh nghiệp chi tiêu tiền mặt thay vì giữ lại.

2.3. Sự Khác Biệt Trong Chính Sách Tiền Mặt Giữa Các Ngành

Các ngành công nghiệp khác nhau có thể có các chính sách tiền mặt công ty khác nhau do đặc điểm hoạt động và mức độ rủi ro khác nhau. Ví dụ, các công ty trong các ngành công nghiệp có tính chu kỳ cao có thể có xu hướng nắm giữ nhiều tiền mặt hơn để đối phó với sự suy giảm kinh tế, trong khi các công ty trong các ngành công nghiệp ổn định hơn có thể giữ ít tiền mặt hơn.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Tốc Độ Điều Chỉnh Tiền Mặt Tối Ưu

Để xác định tốc độ điều chỉnh tiền mặt của các công ty niêm yết Việt Nam, tác giả thu thập dữ liệu từ báo cáo tài chính và báo cáo thường niên của các công ty này. Nghiên cứu sử dụng phương pháp hồi quy GMM hệ thống hai bước kết hợp với kỹ thuật "robust" và "small". Mẫu nghiên cứu bao gồm các công ty niêm yết Việt Nam trong giai đoạn 2007-2017. Phương pháp này cho phép kiểm soát các vấn đề nội sinh và các sai lệch có thể xảy ra trong dữ liệu bảng. Kết quả nghiên cứu cung cấp cái nhìn sâu sắc về cách các công ty Việt Nam quản lý tiền mặt của họ và điều chỉnh nó để đạt được mức tối ưu.

3.1. Dữ Liệu Nghiên Cứu Báo Cáo Tài Chính Công Ty Niêm Yết

Dữ liệu chính được sử dụng trong nghiên cứu là dữ liệu bảng từ báo cáo tài chính của các công ty niêm yết Việt Nam. Dữ liệu này bao gồm các biến như lượng tiền mặt nắm giữ, quy mô công ty, tỷ lệ nợ, dòng tiền, và các yếu tố khác có liên quan đến quyết định nắm giữ tiền mặt của doanh nghiệp. Các báo cáo này được thu thập từ các nguồn chính thức như HOSE, HNX và UPCoM.

3.2. Mô Hình Hồi Quy GMM Ước Lượng Tốc Độ Điều Chỉnh

Mô hình hồi quy GMM (Generalized Method of Moments) được sử dụng để ước lượng tốc độ điều chỉnh tiền mặt. Phương pháp GMM phù hợp với dữ liệu bảng và có khả năng xử lý các vấn đề nội sinh. Mô hình này bao gồm một biến phụ thuộc (thay đổi trong lượng tiền mặt nắm giữ) và một số biến độc lập (các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định nắm giữ tiền mặt).

IV. Phân Tích Kết Quả Tồn Tại Lượng Tiền Mặt Nắm Giữ Tối Ưu

Kết quả nghiên cứu cho thấy các công ty niêm yết Việt Nam tồn tại lượng tiền mặt nắm giữ tối ưu để tối đa hóa giá trị thị trường của doanh nghiệp. Đáng chú ý, các công ty đang nắm giữ tiền mặt dưới mức tối ưu. Bên cạnh đó, các công ty niêm yết Việt Nam có tốc độ điều chỉnh tiền mặt hướng về lượng tiền mặt nắm giữ tối ưu. Tốc độ điều chỉnh tiền mặt này khác nhau giữa các nhóm công ty có các đặc tính khác nhau. Điều này cho thấy các công ty Việt Nam nhận thức được tầm quan trọng của việc quản lý tiền mặt hiệu quả và đang nỗ lực để đạt được mức tối ưu.

4.1. Xác Định Lượng Tiền Mặt Tối Ưu Cho Doanh Nghiệp

Để xác định lượng tiền mặt tối ưu, nghiên cứu sử dụng một phương pháp dựa trên giá trị thị trường của doanh nghiệp. Lượng tiền mặt tối ưu được định nghĩa là lượng tiền mặt mà tại đó giá trị thị trường của doanh nghiệp đạt mức cao nhất. Phương pháp này giúp phản ánh sự cân bằng giữa lợi ích và chi phí của việc nắm giữ tiền mặt.

4.2. So Sánh Tốc Độ Điều Chỉnh Tiền Mặt Giữa Các Nhóm

Nghiên cứu so sánh tốc độ điều chỉnh tiền mặt giữa các nhóm công ty khác nhau. Các nhóm này được phân loại dựa trên các yếu tố như quy mô, tỷ lệ nợ, dòng tiền, và khả năng tiếp cận nguồn vốn. Kết quả cho thấy các công ty có quy mô lớn hơn và khả năng tiếp cận nguồn vốn tốt hơn có xu hướng điều chỉnh lượng tiền mặt của mình nhanh hơn so với các công ty nhỏ hơn và khó tiếp cận nguồn vốn hơn.

4.3. Tác Động Của Covid 19 Đến Tốc Độ Điều Chỉnh Tiền Mặt

Giai đoạn nghiên cứu từ năm 2007 đến 2017, do đó, tác động của Covid-19 chưa được thể hiện rõ. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng đại dịch có thể đã ảnh hưởng đáng kể đến tốc độ điều chỉnh tiền mặt của doanh nghiệp, đặc biệt là trong các ngành công nghiệp bị ảnh hưởng nặng nề bởi dịch bệnh.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Hàm Ý Chính Sách Quản Lý Tiền Mặt

Kết quả nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng đối với các nhà quản lý của các công ty niêm yết Việt Nam. Các công ty nên cân nhắc lượng tiền mặt được nắm giữ vì nó có tác động đến giá trị doanh nghiệp. Việc xác định lượng tiền mặt nắm giữ tối ưu và tốc độ điều chỉnh phù hợp có thể giúp các nhà quản lý đưa ra các chiến lược quản trị doanh nghiệp tối ưu. Nghiên cứu này cũng cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà đầu tư và các nhà hoạch định chính sách.

5.1. Chiến Lược Quản Lý Tiền Mặt Tối Ưu Cho Doanh Nghiệp

Dựa trên kết quả nghiên cứu, các công ty nên phát triển một chiến lược quản lý tiền mặt phù hợp với đặc điểm và mục tiêu của mình. Chiến lược này nên bao gồm việc xác định lượng tiền mặt tối ưu, thiết lập các quy trình để theo dõi và điều chỉnh lượng tiền mặt nắm giữ, và đánh giá hiệu quả của các quyết định quản lý tiền mặt.

5.2. Cân Bằng Giữa Thanh Khoản Sinh Lời Và Rủi Ro Tài Chính

Việc quản lý tiền mặt hiệu quả đòi hỏi sự cân bằng giữa thanh khoản doanh nghiệp, khả năng sinh lời và rủi ro tài chính. Doanh nghiệp cần đảm bảo có đủ tiền mặt để đáp ứng các nghĩa vụ ngắn hạn, nhưng cũng cần đầu tư tiền mặt vào các tài sản sinh lời để tối đa hóa giá trị cho cổ đông. Việc đánh giá và kiểm soát rủi ro tài chính cũng là một phần quan trọng của quản lý tiền mặt.

VI. Kết Luận Triển Vọng Tốc Độ Điều Chỉnh Tiền Mặt Tương Lai

Nghiên cứu này đã làm sáng tỏ tốc độ điều chỉnh tiền mặt của các công ty niêm yết Việt Nam và cung cấp những hiểu biết giá trị về quản lý tiền mặt doanh nghiệp. Các nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc mở rộng phạm vi nghiên cứu, xem xét tác động của các yếu tố vĩ mô và vi mô khác nhau, và đánh giá ảnh hưởng của các chính sách quản lý tiền mặt khác nhau. Điều này sẽ giúp cải thiện hiệu quả quản lý tiền mặt và đóng góp vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp Việt Nam.

6.1. Hạn Chế Của Nghiên Cứu Và Hướng Phát Triển Tiếp Theo

Một trong những hạn chế của nghiên cứu này là phạm vi thời gian hạn chế (2007-2017). Các nghiên cứu trong tương lai có thể mở rộng phạm vi thời gian để bao gồm các giai đoạn kinh tế khác nhau và đánh giá tác động của các sự kiện kinh tế lớn như khủng hoảng tài chính toàn cầu và đại dịch COVID-19.

6.2. Tầm Quan Trọng Của Chính Sách Tiền Mặt Linh Hoạt

Trong bối cảnh kinh tế thay đổi nhanh chóng, việc áp dụng một chính sách tiền mặt linh hoạt là rất quan trọng. Các công ty nên thường xuyên đánh giá và điều chỉnh chính sách tiền mặt công ty của mình để đảm bảo rằng nó vẫn phù hợp với điều kiện thị trường và mục tiêu kinh doanh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 là Giới thiệu, trong chương này tác giả sẽ trình bày tại sao tác giả lại nghiên cứu chủ đề này, mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu, phạm vi và đối tượng nghiên cứu cũng như ý nghĩa và tính mới của đề tài. Chương 2 trình bày Khung lý thuyết, tổng quan các nghiên cứu thực nghiệm 7 trước đây và các giả thuyết nghiên cứu. Trong chương này, tác giả sẽ tiến hành phân tích các lý thuyết liên quan để giải thích lượng tiền mặt được nắm giữ bởi doanh nghiệp. Ngoài ra chương 2 còn trưng ra các động cơ nắm giữ tiền của doanh nghiệp, và tổng quan các nghiên cứu thực nghiệm trước đây liên quan đến tác động của lượng tiền mặt nắm giữ đến giá trị doanh nghiệp, cũng như tốc độ điều chỉnh tiền mặt của các doanh nghiệp.

Chương 3 trình bày Phương pháp nghiên cứu, hay tác giả sẽ đưa ra các phân tích cụ thể về mẫu và dữ liệu nghiên cứu, cũng như phương pháp sử dụng là gì và biến được đo lường như thế nào. Chương 4 sẽ phân tích Kết quả của bài nghiên cứu. Cuối cùng, Chương 5 là Kết luận, hạn chế của bài nghiên cứu và hàm ý chính sách cho các công ty niêm yết Việt Nam. Trong chương này, tác giả sẽ tổng kết lại các phát hiện của bài nghiên cứu, từ đó tác giả sẽ đưa ra các hàm ý chính sách có liên quan cho các công ty niêm yết Việt Nam.

8 CHƢƠNG 2: KHUNG LÝ THUYẾT – TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM TRƢỚC ĐÂY – CÁC GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU Trong chương này, tác giả sẽ trình bày bốn ý chính như sau:  Thứ nhất, khung lý thuyết giải thích việc nắm giữ tiền mặt của doanh nghiệp, đây là cơ sở khoa học để lý giải lượng tiền mặt được nắm giữ bởi doanh nghiệp. Các lý thuyết này sẽ cho thấy bản chất của lượng tiền mặt được nắm giữ, từ đó doanh nghiệp sẽ cân nhắc nên nắm giữ tiền mặt hay nắm giữ các tài sản khác.  Thứ hai, các động cơ nắm giữ tiền mặt của doanh nghiệp. Các động cơ này sẽ giải thích hành vi nắm giữ tiền mặt của doanh nghiệp trên thực tế.

 Thứ ba, tổng quan các nghiên cứu thực nghiệm trước đây về:  Tác động của lượng tiền mặt nắm giữ đến giá trị thị trường của doanh nghiệp, từ đó để chứng minh các công ty có tồn tại lượng tiền mặt nắm giữ tối ưu.  Tiếp theo, tác giả sẽ trình bày các nghiên cứu thực nghiệm trước đây về tốc độ điều chỉnh lượng tiền mặt được nắm giữ hiện tại hướng về lượng tiền mặt nắm giữ tối ưu của doanh nghiệp, cũng như tốc độ điều chỉnh tiền mặt của các nhóm doanh nghiệp có các đặc tính khác nhau.  Thứ tư, tác giả sẽ đưa ra các giả thuyết nghiên cứu để lần lượt giải quyết mục tiêu nghiên cứu và các câu hỏi nghiên cứu mà tác giả đã đặt ra trước đó, dựa trên khung lý thuyết và các nghiên cứu thực nghiệm trước đây. Khung lý thuyết về nắm giữ tiền mặt của doanh nghiệp 2.

Lý thuyết đánh đổi liên quan đến lƣợng tiền mặt đƣợc nắm giữ bởi doanh nghiệp Các nghiên cứu về chủ đề lượng tiền mặt được nắm giữ bởi doanh nghiệp được phát triển chủ yếu dựa trên lý thuyết đánh đổi của Modigliani và Miller (1958). Lý thuyết này cho rằng có tồn tại lượng tiền mặt nắm giữ tối ưu mà tại đó giá trị thị trường của doanh nghiệp là cao nhất (Martinez-Sola, Garcia-Teruel, Martinez- Solano, 2012; Qurat-ul-ann Azmat, 2014). Điều đó cho thấy, khi nắm giữ tiền mặt thì doanh nghiệp sẽ nhận được lợi nhưng cũng sẽ gặp bất lợi, nên doanh nghiệp sẽ so sánh lợi và bất lợi của việc nắm giữ tiền mặt để quyết định lượng tiền mặt được 9 nắm giữ. Theo quan điểm của trường phái đánh đổi, lợi và bất lợi của việc nắm giữ tiền mặt như sau:  Lợi ích của việc nắm giữ tiền mặt là với lượng tiền mặt đang được nắm giữ sẽ cho phép doanh nghiệp đáp ứng các nhu cầu như: nhu cầu giao dịch, nhu cầu dự phòng, nhu cầu về thuế, nhu cầu đa dạng hóa đầu tư thông qua hoạt động thâu tóm và sáp nhập4.

Chính lượng tiền mặt được nắm giữ để đáp ứng các nhu cầu này sẽ tạo ra chi phí chuyển đổi tiền mặt của doanh nghiệp. Chi phí chuyển đổi ở đây chính là chi phí giao dịch mà doanh nghiệp phải tốn thêm hoặc tiết kiệm được khi doanh nghiệp muốn tăng lượng tiền mặt nắm giữ, thông qua việc huy động thêm tiền mặt từ thị trường; hoặc khi doanh nghiệp muốn giảm lượng tiền mặt nắm giữ, thông qua việc phân phối tiền mặt cho cổ đông công ty bằng cách chia cổ tức hoặc đầu tư vào các dự án có khả năng sinh lợi khác. Trường hợp doanh nghiệp nắm giữ nhiều tiền mặt thì doanh nghiệp sẽ tiết kiệm được chi phí chuyển đổi tiền mặt do tiết kiệm được chi phí giao dịch.  Bất lợi của việc nắm giữ tiền mặt là khi nắm giữ tiền mặt doanh nghiệp phải đối mặt với vấn đề chi phí đại diện nếu doanh nghiệp có sự tách bạch giữa quyền sở hữu và quyền quản lý.

Vì thế, nhà quản lý có thể đưa ra các hành động vì lợi ích cá nhân mà không theo đuổi mục tiêu tối đa hóa giá trị thị trường của doanh nghiệp, gây thiệt hại cho cổ đông. Ngoài ra một bất lợi khác của việc nắm giữ tiền mặt là trong trường hợp lượng tiền mặt được nắm giữ quá ít, doanh nghiệp có thể rơi vào tình trạng kiệt quệ tài chính. Khi đó, chính kiệt quệ tài chính sẽ làm cho doanh nghiệp khó tiếp cận với thị trường vốn bên ngoài, và nếu huy động được thì doanh nghiệp phải tốn thêm chi phí sử dụng vốn cho nhà đầu tư, gây tổn thất cho cổ đông của doanh nghiệp. Trong trường hợp doanh nghiệp nắm giữ tiền mặt quá nhiều, doanh nghiệp sẽ mất đi cơ hội phí của lượng tiền mặt nắm giữ dư thừa.

Chính các bất lợi của việc nắm giữ tiền mặt này đã tạo nên chi phí không chuyển đổi tiền mặt. Cụ thể, chi phí không chuyển đổi tiền mặt là chi phí kiệt quệ tài chính5 khi doanh 4 Các nhu cầu hay động cơ nắm giữ tiền mặt của doanh nghiệp sẽ được tác giả trình bày chi tiết ở phần 2. 5 Chi phí kiệt quệ tài chính là các chi phí mà doanh nghiệp phải tốn kém khi doanh nghiệp không thể thanh toán được các khoản nợ đến hạn. Chí phí kiệt quệ tài chính gồm hai loại: chi phí kiệt quệ tài chính chưa đưa 10 nghiệp nắm giữ tiền mặt quá ít hoặc chi phí đại diện, cơ hội phí khi doanh nghiệp nắm giữ tiền mặt quá nhiều.

Từ đó, doanh nghiệp quyết định sẽ tiếp tục nắm giữ tiền mặt ở mức hiện tại hoặc thực hiện điều chỉnh lượng tiền mặt được nắm giữ hiện tại về lượng tiền mặt nắm giữ tối ưu dựa vào việc so sánh giữa lợi ích (hay chi phí chuyển đổi tiền mặt) và bất lợi (hay chi phí không chuyển đổi tiền mặt) của lượng tiền mặt đang được nắm giữ hiện tại của doanh nghiệp. Có hai trường hợp là:  Trường hợp chi phí chuyển đổi tiền mặt lớn hơn chi phí không chuyển đổi tiền mặt. Khi chi phí chuyển đổi tiền mặt lớn hơn chi phí không chuyển đổi tiền mặt, các doanh nghiệp sẽ có xu hướng không thực hiện chuyển đổi từ lượng tiền mặt nắm giữ hiện tại về lượng tiền mặt nắm giữ tối ưu. Trong trường hợp này, sẽ không tồn tại tốc độ điều chỉnh lượng tiền mặt nắm giữ hiện tại hướng về lượng tiền mặt nắm giữ tối ưu.

 Trường hợp chi phí chuyển đổi tiền mặt nhỏ hơn chi phí không chuyển đổi tiền mặt. Khi chi phí chuyển đổi tiền mặt nhỏ hơn chi phí không chuyển đổi tiền mặt, các doanh nghiệp sẽ có xu hướng thực hiện điều chỉnh lượng tiền mặt nắm giữ hiện tại về lượng tiền mặt nắm giữ tối ưu. Từ đó, sẽ tồn tại tốc độ điều chỉnh lượng tiền mặt nắm giữ hiện tại hướng về lượng tiền mặt nắm giữ tối ưu trong doanh nghiệp. Đối với trường hợp này, lý thuyết đánh đổi có hai trường phái đó là:  Lý thuyết đánh đổi tĩnh.

Với điều kiện thị trường cạnh tranh hoàn hảo và không tồn tại ma sát thị trường6, lý thuyết này cho rằng các doanh nghiệp sẽ điều chỉnh ngay lập tức lượng tiền mặt nắm giữ hiện tại về lượng tiền mặt nắm giữ tối đến phá sản và chi phí kiệt quệ tài chính đưa đến phá sản. Chi phí kiệt quệ tài chính chưa đưa đến phá sản bao gồm các chi phí phá sản trả cho cổ đông và chi phí phá sản trả cho chủ nợ. Trong khi đó, chi phí kiệt quệ tài chính đưa đến phá sản bao gồm các chi phí trực tiếp: lệ phí tòa án, tiền thuê luật sư. và chi phí gián tiếp khi doanh nghiệp rơi vào tình trạng tái cấu trúc phá sản.

Chi phí kiệt quệ tài chính phụ thuộc rất lớn vào xác suất và mức độ tổn thất khi xảy ra kiệt quệ tài chính. 6 Ma sát thị trường sẽ làm cho các nhà đầu tư phải tốn thêm chi phí khi giao dịch trong điều kiện bình thường. Do đó với sự tồn tại của ma sát thị trường, nguồn vốn không được phân bổ hiệu quả giữa nhà đầu tư và doanh nghiệp (Mishkin, 2013). Do đó, tốc độ điều chỉnh tiền mặt7 trong trường hợp này sẽ là +1 hoặc -1, phụ thuộc vào doanh nghiệp đang nắm giữ tiền mặt dưới hay trên lượng tiền mặt nắm giữ tối ưu tương ứng.

Tuy nhiên trên thực tế không phải lúc nào thị trường cũng hoàn hảo và không tồn tại ma sát thị trường, do đó sự điều chỉnh từ lượng tiền mặt nắm giữ hiện tại hướng về lượng tiền mặt nắm giữ tối ưu không phải lúc nào cũng diễn ra ngay lập tức. Từ đó, các nhà nghiên cứu đã đưa ra lý thuyết đánh đổi động nhằm khắc phục hạn chế này của lý thuyết đánh đổi tĩnh.  Lý thuyết đánh đổi động. Lý thuyết này cho rằng doanh nghiệp có khuynh hướng điều chỉnh lượng tiền mặt nắm giữ hiện tại hướng về lượng tiền mặt nắm giữ tối ưu, tuy nhiên do thị trường không hoàn hảo và tồn tại ma sát thị trường.

mà doanh nghiệp không thể điều chỉnh ngay lập tức từ lượng tiền mặt nắm giữ hiện tại về lượng tiền mặt nắm giữ tối ưu, thay vào đó doanh nghiệp sẽ mất một khoảng thời gian để thực hiện điều chỉnh.