ĐẶT VẤN ĐỀ: Hiện nay, chúng ta đang bước vào thiên niên kỷ mới cùng với nền khoa học kỹ thuật văn minh và những công nghệ mới tiên tiến ra đời. Muốn hiện đại hoá công nghiệp hoá đất nước. chúng ta cần phải có những cán bộ có trình độ cao, nhằm bắt kịp được tốc độ phát triển khoa học kỹ thuật mới đó. Do vậy việc nâng cao chất lượng ở các trường rất cần thiết, cho nên hiện nay các trường đã trang bị các mô hình thì nghuiem rất nhiều nhằm giúp học sinh lĩnh hội kiên thức làng và sân sắc.
Nhưng mô hình thí nghiệm về điện tử công suất tại khoa điện tử ở trường Đại học Sự Phạm Kỹ Thuật vẫn còn mới mễ đối với xinh viên, nhờ lời hướng đâu của thầy Đậ nạ Hiển ì thiết nghĩ rằng mình cần phải làm miặt bộ tu nghiệm điện tứ công $ thể đáp ứng được phần nào nhú cảu đó nên chúng em đã chọn để t2 cuốn luận vàn của mình là ”Phiệt kế và thi công mô hình thí nghiệm điện tử công suit. GIỚI HÁN VĂN t Với đề tài này, chúng em chỉ thực hiện các nội dung sáu : - Đối điện xoay chiều sang một chiều + Chỉnh lưu một pha không điều khiển + Chỉnh lưu ba pha không điều khiển + Chỉnh lưu một pha có điều khiển + Chỉnh lưu ba pha có điểu khiển - Đổi điện một chiều sang xoay chiều - Đổi điện một chiều sang một chiều Do thời gian và điểu kiện có hạn nên chúng em bỏ qua phần đổi điện xoay chiều sang xoay chiểu và phần đóng ngắt và điều chỉnh điện xoay chiều. Đó cũng là những phần khá quan trọng trong môn học Điện Tử Công Suất.MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU: Mô hình thí nghiệm về điện tử công suất ở khoa Điện-Điện tử chưa được phổ biến lắm. Cho nên chúng em muốn làm một bộ thí nghiệm điện tử công suất nhằm đáp ứng một phần nào cho nhu câu đòi hỏi của các bạn sinh viên.
SVTH: HỖ THANH NHÂN Trang 2 Phan II: CƠ SỞ LÝ LUẬN Luận văn tốt nghiệp GVHD: DAU TRONG HIEN I. THẾ THỨC NGHIÊN CỨU : 1. Thời gian nghiên cứu : Luận văn tốt nghiệp được tiến hành trong 16 tuần : Tuần I: Chọn để tài, chính xác hod dé tài, soạn để cương, thu thập dữ kiện. Tuần 2: Biên soạn phần giới thiệu, phần dẫn nhập, phần cơ sở lý luận.
Tuan 3: Biên soạn nội dụng phân lý thuyết, ân 4-5: Thiết Kế mạch trên piấy, 06-11; Tiên hành thị công thứ mạch luân 1a Hoan thiện phần lý thuyết để in ấn va nop luận văn. Phương pháp thú từ liệu: Trong pun đoàn này,chúng em sử dụng phương pháp và g? n nghiên cửu của mình để thủ thấp các dữ kiện ,dữ liệu sao cho đây ¡ xác và phù hợp với nội dung của để tài,Phương pháp sử dụng thường xuyên phương pháp tham khảo tài liệu. Việc tham khảo tài liệu giúp xung thêm kiến thức để thực hiện để tài tốt hơn. Tuy nhiên, ví liệu phải đảm bảo tính kế thừa và phát triển có chọn lọc ý dữ kiện : Các dữ kiện, dữ liệu được thu thập từ tài liệu gốc nên đảm bảo chính xác về nội dung để cập.
Sau khi được thu thập,nó còn phải qua quá trình sàng lọc, phân tích, sửa chữa rồi mới sử dụng được. Trình bày luận văn : Cuốn luận văn này được trình bày theo cấu trúc luận văn tốt nghiệp ,đồng thời đáp ứng đúng yêu cầu của thầy hướng dẫn để ra. CƠ SỞ LÝ LUẬN : Luận văn tốt nghiệp thực chất là một quá trình nghiên cứu khoa học - quá trình nhận thức và hành động.Quá trình này đòi hỏi phải có thời gian nhất định tương xứng với nội dung của đối tượng nghiên cứu và tính chất phức tạp của vấn để nghiên cứu. Việc nghiên cứu khoa học giúp ta tìm cái mới.Cái mới ở đây không những mang tính chủ quan của người nghiên cứu mà còn mang tính khách quan đối với xã hội.Nghiên cứu khoa học phải nhằm mục đích phục vụ xã hội đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
SVTH: HỖ THANH NHÂN Trang 4 Luận văn tốt nghiệp GVHD: DAU TRONG HIEN Hoạt động nghiên cứu khoa học muốn đạt kết quả tốt phải đủ các yếu tố: Phương tiện, phương pháp,cơ sở vật chất kỹ thuật máy móc thiết bị hình thức tổ chức.Các yếu tố này có mối quan hệ hữu cơ và phù hợp với đối tượng nghiên cứu. CÁC CƠ SỞ CHO VIỆC NGHIÊN CỨU ĐỀ T J1, Kiên thức năng lực người nghiện cứu ; “Trong quá trình nghiện cứu và thức hiện để tài người nghiên cứu cÑn phải cân nhấc độ khó và đỏ phức tạp của để 1 ao cho phù hợp với khả năng, kiên thức và nãng lực của người nghiên cứu. Độ phức tap của để tài thể hiện đ các mi Linh vực nghiền cứu rộng hay hẹp,ở một ngành tượng nghiền vứu là dòng nhất hay không đồng nhất.Tuy nhì gid ti cia để tài Không phụ thuộc vào độ phức tạp của nó.Để chưa hẳn là để tài Kem giá MỖI để tài nghiên cứu khoa học có mn ví nhất định, phạm ví này càng hẹp thì sự nghiên cứu càng sâu.Độ khó củ4 đế tái nói lên tính vừa sức đối với người nghiên cứu.Do đó độ phức tạp của đ€ 2ï thường có môi liên hệ tương hỗ với độ khó của nó. Kiến thức của người nghiên cứu(đây là điều kiện chú quan ở người nghiên cứu).Trước hết đó là vốn liếng,kinh nghiệm của người nghién cứu.
Giáo sư Hà Văn Tấn nhận xét :“Trình độ của ngưới học sinh, sinh viên hiện nay không cho phép họ ngay từ đầu chọn để tài nghiên cứu.Vì vậy phải có sự gợi ý của thầy cô giáo.Mỗi để tài nghiên cứu khoa học có những yêu câu nhất định của nó.Người nghiên cứu cần nắm vững nội dung,phương pháp nghiên cứu phù hợp với để tài,nói khác đi để tài nghiên cứu mang tính VừỪa sức, Người nghiên cứu phải thể hiện năng lực nghiên cứu khoa học bao gồm việc nắm vững lý thuyết khoa học cơ bản ,nắm được mức độ nhất định về sự phát triển và tiến bộ của lĩnh vực nghiên cứu,có như thế mới chọn được để tài có giá trị.Trong tình hình tiến bộ của khoa học kỹ thuật hiện nay trên thế giới,khối lượng thông tin khoa học gia tăng với qui mô lớn và nhịp độ nhanh đồi hỏi người nghiên cứu cần phẩi tham khảo tài liệu nước ngoài. Để thực hiện được vấn để này người nghiên cứu cần có số vốn ngoại ngữ nhất định. Thể hiện lòng ham mê khoa học và quyết nghiên cứu ,tim tòi chân lý.Vấn để thực tiễn : SVTH: HỖ THANH NHÂN Trang 5 Luận văn tối nghiệp GVHD: DAU TRONG HIEN Người nghiên cứu phải coi thực tiễn lam cd sd.Angghen viét : “Khi xã hội có những yêu cầu kỹ thuật thì xã hội thúc đẩy khoa học hơn 10 trường đại học”.Mặt khác thực tiễn cũng là tiêu chuẩn để kiểm tra nhận thức. Thực tế là sự việc có thật,những tình hình cụ thể,những vấn để được hoặc chưa được giải quyết trong cuộc sống.Người nghiên cứu với kinh nghiệm bản thân cần phải thấy được các mặt của vấn để,các mối quan hệ phức c diễn biến,xu hướng phát triển của sự vật từ đó có định hướng tổng hợp để giải quyết đề tài Đề tài mang tính thực triển nội dung để tài là có thật phát triển từ thực tế khách quan Tác đồng của điều kiện khách quan đến việc thực b n dé tai: Trang quá trình nghi¿n cửa thực h én dé tài,người ng ñi cứu la yếu tố chủ quan ánh hướng tức tiếp đến kết quả,còn đối tượng nợ, ứu,phương phẩp nghiện cứu pihthtng tiện nghiên cứu cùng người hướng đấø ïñ cứu và người công tác nghiện cứu là những điểu kiện khách quan ảnh zưởng đến việc nghiên cứu và Két quả nghiên cứu.Người nghiên cứu càng nắr cöấc các yếu tổ khủch quan đó bao nhiêu thì kết quả nghiên cứu càng được khánz định bấy nhiều, SVTH: HỖ THANH NHÂN Trang 6 Phần III : NỘI DUNG Luận văn tốt nghiệp GVHD: ĐẬU TRỌNG HIỂN CHƯƠNG L: GIỚI THIỆU CÁC LINH KIỆN BÁN DẪN LDIODE : 1,Cau tao và hoạt động của diode : Diode là linh kiện do hai lớp vật liệu bán dẫn P-N ghép lại thành.
Do mật độ lỗ trống và điện tử khác nhau nên có hiện tượng khuyếch tán ở vùng tiếp giáp : điện tử từ lớp N sang lớp P, lỗ trống từ lớp P sang lớp N. Ở phân tiếp giáp phía bên N mất bát điện tứ nhãn thêm lỗ trống nên tích điện (+), 6 vùng tiếp giáp phía bên P mất bớt lỗ trong nhận thêm điện tử nên tích điện (-). iT} ae Cau tạo wa kt higu cia diode U(T) Đặc tính vôn-ampe của diode U(D) : điện áp thuận của diode U() : điện áp ngược lớn nhất 1(S) : đòng điện bảo hòa ngược Nếu đặt vào P (anode) một điện áp dương so với N (cathode) sé cé dong điện chạy qua và tạo nên một điện áp rơi khoảng 0,7V (đối với Silicium) hoặc 02V (đối với Germanium) khi dòng điện định mức. Nếu đặt điện áp ngược lại, các điện tử tự do và lỗ trống bị đẩy xa lớp chuyển tiếp, kết quả chỉ có đòng rò khoảng vài mA có thể chạy qua.
Khi tăng tiếp tục điện áp ngược, các điện tích được gia tốc, gây nên va chạm dây chuyển làm hàng rào điện thế bị đánh thủng. Kết quả diode mat tính chất dẫn điện theo một chiễu khi điện áp vượt qua điện áp ngược cực đại.Các thông số kỹ thuât cơ bản để chọn diode là: SVTH: HỖ THANH NHÂN Trang 8 Luận văn tốt nghiệp GVHD: ĐẬU TRỌNG HIỂN - Dòng điện định mức: lạm (A) - Điện áp ngược cực đại : Ungmax CV) - Điện áp rơi : AU (V) - Chất bán dẫn chế tạo để có điện áp thém (U,) Va Uamox Hranuvror loại PNP— Transistor loại NPN Cực phải; P (emitter) Cue nds Based Cye thu: © (collector) Kihiệu: e e oc NPN of PNP E E 2. Nguyên lý hoạt đông: a.Transistor NPN : Về cấu tạo được xem như hai điode ghép ngược nhau. Transistor sẽ dẫn điện khi nó được cung cấp điện thế các cực, lúc đó diode BE được phân cực thuận và diode BC được phân cực ngược.
Phân Phân cực cực thuận ngugc Cấu tạo cia transistor npn minh hoa bang diode b.Transistor PNP : 'Transistor PNP về cấu tạo được xem như hình vẽ dưới đây.Nó sẽ dẫn khi được cung cấp điện thế các cực và lúc này diod BC được phân cực nghịch. SVTH: HỖ THANH NHÂN Trang 9 Luận văn tốt nghiệp GVHD: DAU TRONG HIEN E L c + ‹ Phân 8 Phân cực cực thuận nguge Lưu ý : Không nhất thiết 2 diod nổi tiếp ngược nhau thể hiện được chức năng của Transistor.