ĐẠI HỌC QUOC GIA TP. HCM TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA TP. HCM NGUYEN HOÀNG THIÊN AN DESIGN AND CONTROL AUTOPILOT SYSTEM FOR A MODEL SHIP Chuyén nganh: Ky Thuat Co Dién Tu Ma so: 6052114 LUẬN VĂN THAC SĨ Tp. Hồ Chí Minh, tháng 12 năm 2017 CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI TRƯỜNG ĐẠI HOC BACH KHOA —DHQG —HCM Cán bộ hướng dẫn khoa hoc: PGS.
TS Nguyễn Duy Anh. (Ghi rõ ho, tên, học hàm, học vi và chữ ký) Cán bộ chấm nhận xét I: TS. (Ghi rõ ho, tên, học hàm, học vi và chữ ký) Cán bộ chấm nhận xét 2: TS. (Ghi rõ ho, tên, học hàm, học vi và chữ ký) Luận văn thạc sĩ được bảo vệ tại Trường Đại học Bách Khoa, ĐHỌG Tp.
HCM ngày 21 tháng 12 năm 2017. Thành phần Hội đồng đánh giá luận văn thạc sĩ gồm: (Ghi rõ họ, tên, học hàm, học vi của Hội đồng cham bảo vệ luận văn thạc sĩ) 1. TS Nguyễn Phùng Hưng. Lê Thanh Hải.
Ngô Ha Quang Thịnh —. Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá LV và Trưởng Khoa quản lý chuyền ngành sau khi luận văn đã được sửa chữa (nêu có). CHỦ TỊCH HỘI ĐÔNG TRƯỞNG KHOA CƠ KHÍ ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP.HCM CỘNG HÒA XÃ HOI CHỦ NGHĨA VIỆT TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc KHOA NHIEM VỤ LUẬN VAN THẠC SĨ Họ tên học viên: NGUYÊN HOANG THIEN AN MSHV: 1570344 Ngày, tháng, năm sinh: 26/06/1990 Nơi sinh: TP.HCM Chuyên ngành: Kỹ Thuật Cơ Điện Tử Mã số : 60520114 I. TÊN ĐÈ TÀI : Thiết kế và điều khiến hệ thống lái tự động cho mô hình tàu thủy Il.
NHIEM VỤ VÀ NỘI DUNG: - Tìm hiểu động lực học con tàu, mô hình tuyến tính Nomoto điều khiến sóc mỗi tau (Heading angle). - Ap dụng giải thuật mang no-ron thiết kế bộ điều khiến góc mũi tau. - Ap dụng giải thuật Line-of-Sight thiết kế bộ dẫn hướng tau bám quỹ đạo cho trước. - Ap dụng giải thuật vào mô phỏng và mô hình để kiểm chứng kết quả và hiệu chỉnh.
NGÀY GIAO NHIỆM VU: .G G ST S E E111 gi IV. NGÀY HOÀN THÀNH NHIEM VỤU:. CÁN BỘ HƯỚNG DAN : PGS. TS NGUYEN DUY ANH Tp.
CÁN BO HƯỚNG DAN CHỦ NHIỆM BỘ MÔN ĐÀO TẠO (Họ tên và chữ ký) (Họ tên và chữ ký) TRƯỞNG KHOA CƠ KHÍ (Họ tên và chữ ký) LỜI CÁM ƠN Xin được gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sac đến quý Thây, Cô, đặc biệt nhất là Thây Nguyễn Duy Anh, đã tận tình hướng dẫn, truyền đạt những kiến thức và kinh nghiệm quý báu giúp tôi vững vàng hoàn thành dé tai này. Đồng thời tạo nền tang tri thức giúp tôi tiếp tục nghiên cứu và làm việc. Xin cảm ơn Thầy Nguyễn Phùng Hưng, đã cho phép và tạo điều kiện cho tôi trong suốt thời gian thực nghiệm luận văn nay. Xin cảm ơn những bạn bẻ và đồng nghiệp luôn quan tâm và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu đề tải.
Xin cam ơn Gia đình đã luôn bên cạnh tôi. Trân trọng cảm on! Tp. HCM, ngày 4 tháng 12 năm 2017 Nguyễn Hoàng Thiên An TÓM TẮT LUẬN VĂN Hệ thống lái tự động có giá tri cho nhiều ứng dụng như là: hải dương học, quân sự, vận chuyển hang hải. những ứng dụng này thường yêu cầu khả năng tự thích nghỉ tốt và giảm chỉ phí so với hệ thống thông thường.
Luận văn này tập trung vào thiết kế và mô phỏng bộ điều khiến sử dụng giải thuật mạng nơ-ron sử dụng phương pháp huấn luyện tương tác thích nghi Adaptive Neural Network Adaptive Interaction (ANNAT) kết hợp với thuật toán chỉ đường Line-of-Sight (LOS) nhằm tim ra sự điều khiến tối ưu cho bánh lái giúp con tau đi theo một quỹ đạo xác định trước và được kiểm chứng băng mô phỏng Matlab và thực nghiệm trên mô hình thực tế. Kết quả xác thực hiệu quả của thuật toán ABSTRACT Autopilot system are valuable for many applications, such as: oceanographic, military purposes, maritime transport,. which offer greater self- adaptive capacity and cost-effectiveness compared to traditional systems. This thesis focus on design and simulation a Adaptive Neural Network Adaptive Interaction (ANN) course-keeping autopilot of an USV with the Line of Sight (LOS) guidance law.
The ANNAI-controller for USV is verified by Matlab simulation and real experiment. LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan : Luận văn thạc sĩ với dé tài “THIET KE VA DIEU KHIEN HE THONG LAI TỰ ĐỘNG CHO MÔ HÌNH TAU THUY” là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi dưới sự hướng dẫn của PGS. Nguyễn Duy Anh. Các nội dung nghiên cứu, kết quá trong dé tài này là trung thực.
Những số liệu trong các bảng biéu phục vu cho việc phân tích, nhận xét và đánh giá được thu thập từ các nguồn khác nhau có ghi rõ trong phan tài liệu tham khảo. Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về công trình nghiên cứu của mình! Tp. HCM, ngày 4 tháng 12 năm 2017. Nguyễn Hoàng Thiên An MỤC LỤC CHUONG 1.
TONG QUAN102 ăăằăằăằằằằ ta | 1.1 Ly do chọn để tài. ác s tt T3 E1 E1 12151 1 1 ET111111111 11T T111 1E Tre ren | 1.2 Giới thiệu chung về máy lái tự động tàu thỦy.--- St xxx EEEEEEEESrErkskererrrees 2 I.3 Tinh hình nghiên CỨU.4 Mục tiêu, nội dung cu thé của để tài. -- Ta HT HT TH ng THY TH TH Hee nrưyn: 6 1.5 Đối tượng, phạm vi và phương pháp nghiên cứu.1 Đối tượng nghiên CỨU:. 5c 2 1 1t 1E EEEE1 11x E1 EEEETE TH re 7 1.2 Pham vi nghién na.3 Giới hạn của đề tai: ooccccccccccccccccccccceccsseccsssevessssessessesevassesassesatsevassesacsevessevatsecassees 7 1.4 Phương pháp nghiên CỨU: .6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của dé tài.- 2-5: t2 1xx E12 EEEerrrrrrereren 8 CHƯƠNG 2.
XÂY DUNG MO HÌNH. Giới thiệu thành phần hệ thống lái tự động:. Phân tích động hoc — động lực học con tau. Các hệ trục toa độ tham Chi.
Sự chuyên đổi giữa hệ trục body va Ned oo. Động lực học vật TAM COM ra4 13 2. Lý thuyết điều động tàu.--- St n1 11v E2 E111 1x7 T111 egr gen 16 2. Mô hình điều động tàu mặt phang ngang (3-DOP).
Tuyến tính hoá mô hình điều động tàu .- 5-5 SE SE‡E‡EvEEEvEErkrerreree 17 CHƯƠNG 3. HE THONG PID VÀ NƠ-RON THÍCH NGHI PID CHO VIỆC DIEU KHIỂN TAU THEO QUY DAO 5. TỔng Quan ooo.2 Han chế của khâu vi phân D oo.3 Hiện tượng windup do khâu tích phân Ì.4 Bộ điều khiển PID rời 1aC occ ccccccccseesesseesesseeseesseeseeseestessecsiestesesseesneaseeses 22 3.5 Ước lượng thong số của mô hình tau thi nghiệm sử dung Matlab Identification System 8919100122727 —ẪnẪẪẪm. Bộ điều khiển ANNAI,.
Giới thiệu bộ điều khiển nơ-ron thích nghi tương tác (ANNAI). Hệ thống điều khiến tàu theo quỹ đạo kết hợp giữa bộ điều khiển ANNAI va thuật toán LOS (chưa đến khoảng cách dịch ngang).- 75c ccss sex szez 25 3. Ảnh hưởng của ngoại cảnh đến quỹ đạo của tàu. Hệ thống điều khiến tau theo quỹ đạo kết hợp giữa bộ điều khiển ANNAI và thuật toán LOS (có tính dén khoảng cách dịch ngang).
Bộ điều khiển ANNAI kết hợp với PID.-- ¿+ +3 E2 E131 EEEEEEEEEEErkerererrrees 34 CHƯƠNG 4 MÔ PHỞÒỎNG. Mô phỏng đáp ứng bộ điều khiển PID. SE S12E SE 3 EEEEEEEEEEESEEEEErrrrrerrkd 37 4. Mô hình toán hệ thống mô hình tàu thủy cho mô phỏng.
Mô phỏng tìm hệ số bộ điều khiển PIID. Mô phỏng sự kết hợp giữa bộ điều khiển PID và thuật toán LOS. Mô phỏng sự kết hợp giữa bộ điều khiển ANNAI và thuật toán LOS (chưa tính đến [41 101384)10i8ì1511 28 Ẻnn. Mô phỏng sự kết hop giữa bộ điều khiển ANNAI và thuật toán LOS(có tinh đến [41 101384)10i8ì1511 28 Ẻnn.
Mô phỏng bộ điều khiển PID kết hợp ANNAI.- 5c 22c E+EcEcEvEEEerrksrrrsree 45 CHƯƠNG 5. KET QUÁ THỰC NGHIỆM.1 Trạm điều khiển trên bờ. - Sa SE S113 E91 18 5811515515111 E515 18155 E151 EEEE Ea 48 5.2 Tram đặt trên con fàu. - - -- - LG c G1111 2111 TS TS TT nu 49 5.2 Thực nghiệm bộ điều khiển PID kết hợp thuật toán LOS.1 Thực nghiệm ước lượng mô hình thông số con tau thực nghiệm bang Matlab System Identification 'TOOÏDOX.2 Kết quả ước lượng mô hình hàm truyền Nomoto .3 Kết quả thực nghiệm bộ PID kết hợp thuật toán LOS.
Mô phỏng kết hợp bộ điều khiển PID kết hợp ANNAI. Tổng kết thực nghiệm oo. ccccccccececcsscevscscsesecececevscevsussesecevecsvsnsvesavevecevevsvensecesees 58 TÀI LIEU THAM KHẢO. Sa S n1 101515515131 11 151115111 1555151 1115511551851 rei 59 DANH MỤC HÌNH ANH Hình 1.1: Tau thủy thực tế vận hành.
+ + 2 6S E+ESEESE+EeEEEEEEEEEEEEEEEEErErkrkrkrrere 2 Hình 1.2: Mô hình tổng quan hệ thống máy lái tự động tàu thủy.3: Con tàu Kassboll 19 được su dụng cho thực nghiệm .4: Con tàu không người lái Ribcraft USV .cccSSSSSSS reeerey 4 Hình 1.5: Mô hình tàu FRP của trường đại học NTO.1: Cac thanh phan co ban cua mot hé thống lái tự động.2: Các hệ toa độ tham chiẾu.--¿--c:5cc+cxtsrxtsrttrrrtrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrre 10 Hình 2.3: Hệ trục toa độ và các đại lượng .4: Mô hình điều động tau trên mặt phăng ngang .1: Cau trúc bộ điều khiển PID.---¿-5c++cxt+rxtsrxsrrtrrtrsrrrrrrrrrrrrrreg 20 Hình 3.2: PID với tracking antTWindUup.3: Mô tả kết quả rời rac khâu I theo 3 phương pháp rời rac khác nhau.4: Giao diện Matlab System Identification ToolBOx.5: Cấu trúc mạng nơ-ron điều khiến ANNAI.6: Hệ thống điều khiến tau theo quỹ đạo kết hợp giữa bộ điều khiển ANNAI \GN)210:01088090ÐS121177.7: Cấu trúc hệ thong điều khiển hướng ANNAI.--5-5-c+cs+csrereced 27 Hinh 3.8: Điều khiến tau theo quỹ dao sử dụng thuật toán LOS dưới ảnh hưởng của 9001509017 --.9: Hệ thống điều khiến tau theo quỹ đạo kết hợp giữa bộ điều khiển ANNAI và thuật toán LOS (khoảng cách dịch ngang được tính đến).10: Tính toán tín hiệu dẫn đường LOS .- 5 + + sex sE+EeEekeererseeed 31 Hinh 3.11: Điểm bắt đầu chuyển hướng (wheel over point) và khoảng cách chuyển 0160:0177 =Ằ.12: Cau trúc hệ thống điều khiến tàu theo quỹ đạo sử dụng khoảng cách dich chuyển ngang va thành phan vi, tích phân.- - - + + +EE*EEEE+E+k£E+E+EeeeEeeeeseee 34 Hình 4.1: Máy lái tự động dùng bộ điều khiển PID. - 2 2 +s+E+EE+EeEerxzxez 37 Hình 4.2: Mô hình bánh lái .-- 2-5-2 S2 EEE£E+EE£E#EEEESEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEErErrkrkrre 37 Hình 4.3: So đồ Simulink xác định Ky vả Ty ecccccscssssessssesessssesessssesessssessssesseeseseees 38 Hình 4. --- -- << <1 E111 E3 E E9 KH ng 38 Hình 4.5: Dap ứng bộ điều khiển PID. -- 2-2 k+E+ESEE£E+E#ESESEEEErErEerrererered 39 Hình 4.6: Bam quỹ đạo bộ điều khiến PID kết hợp LOS .7: Điều khiến hướng bộ điều khiến PID kết hợp LOS.8: Góc bánh lái bộ điều khiển PID kết hợp LOS .9: Bam quỹ đạo ANNAI + LOS.
HH HH HH HH ng 1v ng 4] Hình 4.10: Điều khiển hướng ANNAI kết hop LOS .11: Góc bánh lái ANNAI kết hop LOS.- - + + + + xxx ck+keveeeeeeeree 42 Hình 4.12: Bam quỹ đạo ANNAI kết hợp LOS có dịch ngang .13: Điều khiển hướng ANNAI kết hop LOS có dịch ngang.14: Góc bánh lái ANNAI kết hợp LOS có dịch ngang .15: Dich ngangli grrdddtdt.16: Vận tốc dòng Chay.17: Dòng chảy va 210. 0111 S S1 ng 00011 11k kh re 44 Hình 4.