mở đầu tiên, được phát triển bởi Mark Spencer vào năm 1999. Asterisk sau đó đã nhanh chóng trở thành một giải pháp tổng đài IP phổ biến và có một cộng đồng phát triển đông đảo do tính linh hoạt, khả năng tùy chỉnh, tiết kiệm chi phí cũng như hiệu suất sử dụng cao. 1: Mô hình kết nối và cung cấp dịch của Asterisk 4 Tiếp nối Asterisk, các dự án tổng đài IP mã nguồn mở khác, bao gồm FreeSWITCH và Kamailio, …, cũng đã xuất hiện ngay sau đó. Những dự án này cung cấp nhiều tính năng mạnh mẽ và khả năng mở rộng cho các hệ thống tổng đài IP.
Người dùng có thể tùy chỉnh, mở rộng và tích hợp các tính năng như hội nghị, gọi qua mạng, ghi âm, gọi điều hướng, tích hợp quản lý quan hệ khách hàng CRM (Customer Relationship Management), và nhiều hơn nữa. Một trong những lợi ích chính của tổng đài IP mã nguồn mở là tính linh hoạt và khả năng tùy chỉnh cao [6]. Mã nguồn mở cho phép nhà phát triển tùy chỉnh và điều chỉnh tổng đài theo nhu cầu cụ thể của họ. Điều này mang lại sự linh hoạt để triển khai các tính năng và chức năng mới, cũng như tích hợp với các hệ thống khác trong một môi trường liên kết.
Tổng đài IP mã nguồn mở cung cấp một nền tảng mở để tạo ra các giải pháp đa dạng, từ những tổng đài vừa và nhỏ cho doanh nghiệp, đến các hệ thống tổng đài quy mô lớn cho nhà cung cấp dịch vụ viễn thông. Sự phát triển của tổng đài IP mã nguồn mở đã thúc đẩy sự xuất hiện của cộng đồng phát triển phần mềm mã nguồn mở. Cộng đồng này gồm những nhà phát triển và chuyên gia từ khắp nơi trên thế giới, họ cùng nhau đóng góp vào việc phát triển và cải tiến tổng đài IP mã nguồn mở. Việc chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm giữa các thành viên trong cộng đồng đã góp phần vào việc nâng cao chất lượng và tính ổn định của tổng đài IP mã nguồn mở.
Nhờ sự hỗ trợ từ cộng đồng này, người dùng có thể tận dụng những cải tiến mới nhất và những bản vá lỗi một cách nhanh chóng và hiệu quả. Tổng đài IP mã nguồn mở cũng đã ảnh hưởng đến sự phát triển của các chuẩn giao thức liên quan đến việc truyền thông âm thanh và video qua mạng IP. Các chuẩn như SIP (Session Initiation Protocol) và RTP (Real-time Transport Protocol) đã trở thành các chuẩn quan trọng trong việc kết nối và truyền tải âm thanh và video trong môi trường IP. Nhờ sự phát triển của tổng đài IP mã nguồn mở, các chuẩn giao thức này đã được thử nghiệm, cải tiến và triển khai rộng rãi trên thực tế, mang lại sự tương tác và trải nghiệm tốt hơn cho người dùng.
5 Ngoài ra, sự phát triển của tổng đài IP mã nguồn mở đã mở ra cánh cửa cho sự cạnh tranh và sự đa dạng trong ngành viễn thông. Trước đây, thị trường tổng đài chủ yếu là của các nhà sản xuất lớn và đắt tiền. Nhưng với sự xuất hiện của tổng đài IP mã nguồn mở, các doanh nghiệp và tổ chức có thể tiết kiệm chi phí và tùy chỉnh hệ thống tổng đài theo nhu cầu của mình. Điều này đã tạo điều kiện cho sự phát triển của các công ty khởi nghiệp và những người muốn xây dựng các giải pháp tổng đài tùy chỉnh.
Nhìn chung, sự phát triển của tổng đài IP mã nguồn mở đã tạo ra những tiến bộ đáng kể trong lĩnh vực viễn thông. Từ tính linh hoạt và khả năng tùy chỉnh cao đến sự hỗ trợ từ cộng đồng phát triển phần mềm mã nguồn mở và sự thúc đẩy các chuẩn giao thức quan trọng, tổng đài IP mã nguồn mở đã tạo ra một cuộc cách mạng trong cách chúng ta xây dựng và sử dụng hệ thống tổng đài. Đặc điểm, tính năng chính của tổng đài IP mã nguồn mở a) Đặc điểm Tổng đài IP mã nguồn mở là một giải pháp công nghệ quan trọng cho phép các kỹ sư VoIP thay đổi cách xây dựng và quản lý hệ thống tổng đài. Với tính linh hoạt và khả năng tùy chỉnh cao, nó đã trở thành một giải pháp hấp dẫn cho các doanh nghiệp và tổ chức trong lĩnh vực viễn thông [5, 8].
Các đặc điểm và tính năng chính của tổng đài IP mã nguồn mở có thể kể đến như: - Mã nguồn mở: Tổng đài IP mã nguồn mở được xây dựng trên mã nguồn mở, giúp người dùng có thể tùy biến và phát triển mã nguồn theo nhu cầu. Tính năng tùy biến của tổng đài IP mã nguồn mở cũng giúp tối ưu hóa hiệu suất và tiết kiệm chi phí. Người dùng có thể chỉnh sửa và tinh chỉnh hệ thống tổng đài để đáp ứng nhu cầu cụ thể, tránh việc phải mua những tính năng không cần thiết. - Chuyển mạch gói: Tổng đài IP mã nguồn mở có khả năng chuyển mạch gói, cho phép người dùng truyền tải giọng nói và dữ liệu qua mạng IP.
- Hỗ trợ đa nền tảng: Tổng đài IP mã nguồn mở có thể chạy trên nhiều nền tảng hệ điều hành khác nhau, bao gồm Windows, Linux và macOS. 6 - Tính linh hoạt: Tổng đài IP mã nguồn mở có khả năng linh hoạt trong việc cấu hình, tùy chỉnh và mở rộng để phù hợp với nhu cầu và yêu cầu của từng tổ chức hoặc doanh nghiệp. - Tính tiết kiệm: Tổng đài IP mã nguồn mở sử dụng các giải pháp phần mềm miễn phí hoặc giá rẻ, giúp tiết kiệm chi phí đầu tư so với các giải pháp tổng đài IP thương mại. - Khả năng mở rộng: Tổng đài IP mã nguồn mở có khả năng mở rộng để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng và phục vụ cho số lượng người dùng lớn.
- Tính tương thích: Tổng đài IP mã nguồn mở có khả năng tương thích với các giải pháp khác như CRM, bộ đàm, các thiết bị VoIP và các thiết bị khác để cung cấp các tính năng hỗ trợ khách hàng. Tổng đài IP mã nguồn mở hỗ trợ nhiều chuẩn kết nối khác nhau, bao gồm SIP, H. - Tính bảo mật: Tổng đài IP mã nguồn mở có khả năng bảo mật tốt với các tính năng mã hóa và chứng thực như TLS, SRTP, giúp đảm bảo an toàn thông tin cho người dùng. - Tính linh hoạt trong việc tích hợp với các thiết bị VoIP: Tổng đài IP mã nguồn mở có khả năng tích hợp với các thiết bị VoIP như điện thoại IP, ATA và các Gateway VoIP khác để cung cấp tính năng liên lạc cho người dùng.
b) Các tính năng chính - Tính năng định tuyến cuộc gọi để định tuyến cuộc gọi đến các thiết bị và ứng dụng khác nhau. - Tích hợp các giao thức truyền thông đa dạng nhờ khả năng kết nối với các thiết bị khác thông qua nhiều giao thức truyền thông [4] như SIP, IAX, MGCP, SCCP, H.323, RTP, RTCP, và nhiều giao thức khác. Điều này cho phép Tổng đài IP mã nguồn mở có thể dễ dàng tương thích và kết nối được với nhiều loại đầu cuối khác nhau như điện thoại IP, Gateway PSTN, softphone và các hệ thống khác. - Tính năng quản lý cuộc gọi như chuyển tiếp cuộc gọi, giữ cuộc gọi, hội thoại đa bên, và chia sẻ cuộc gọi.
Ngoài ra còn cho phép quản lý hệ thống âm thanh như truyền và ghi âm cuộc gọi, phát lại âm thanh. 7 - Tính năng hộp thư thoại (voicemail), cho phép ghi lại các tin nhắn thoại khi không thể trả lời cuộc gọi. Tính năng này có thể được tùy chỉnh cho phép người dùng truy cập vào hộp thư thoại của mình thông qua email hoặc web. - Tính năng tương tác thoại IVR (Interactive Voice Response) để tự động chuyển cuộc gọi của khách hàng đến các mục đích cần thiết, như phòng ban, nhân viên hoặc thông tin khác.
- Tính năng nhắn tin tự động SMS (Short Message Service), cho phép người dùng gửi và nhận tin nhắn văn bản. Ngoài ra còn có thể hỗ trợ hệ thống chat và tin nhắn tức thời IM (Instant Messaging) để trao đổi tin nhắn văn bản và các tệp tin. - Tích hợp tính năng gọi điện thoại trên web thông qua giao thức WebRTC, cho phép các ứng dụng web trực tiếp kết nối với hệ thống tổng đài để thực hiện cuộc gọi thoại và video. Một số ứng dụng phổ biến sử dụng phần mềm tổng đài IP Asterisk 1.
Khái quát về phần mềm tổng đài IP Asterisk Asterisk là một phần mềm tổng đài IP mã nguồn mở và là một trong những mô hình tổng đài IP đáng tin cậy [12] và được sử dụng phổ biến nhất hiện nay. Asterisk cung cấp các tính năng và dịch vụ tiên tiến, đa dạng, bao gồm hệ thống tổng đài điện thoại, tổng đài hộp thư thoại (voicemail), và tổng đài quản lý cuộc gọi. Ngoài ra, Asterisk cũng có khả năng tích hợp với các thiết bị phần cứng như card E1 để hỗ trợ kết nối giữa mạng VoIP với mạng PSTN. Trong rất nhiều các giải pháp tổng đài IP mã nguồn mở khác nhau, như Freeswitch, OpenSIPS, PBXinFlash, và SIPFoundry… Asterisk nổi lên trở thành giải pháp xây dựng tổng đài IP phổ biến nhất, được cộng đồng VoIP trong nước và thế giới đánh giá cao hơn cả so với các giải pháp còn lại như: - Khả năng tích hợp: Asterisk có khả năng tích hợp với các hệ thống thông tin khác như CRM, email, web, và các ứng dụng khác.
Điều này giúp người dùng tối đa hóa khả năng tương tác giữa hệ thống điện thoại và các ứng dụng khác trong doanh nghiệp. 8 - Khả năng tương thích: Asterisk có tính tương thích tốt hơn với nhiều thiết bị và dịch vụ của bên thứ ba, ví dụ như các nhà cung cấp SIP khác nhau. - Đa dạng về tính năng: Asterisk cung cấp nhiều tính năng như tổng đài nội bộ, hội nghị, ghi âm, gọi điện thoại, quản lý phòng họp, và nhiều tính năng khác. Điều này giúp cho các doanh nghiệp có thể tùy chỉnh hệ thống theo nhu cầu của mình.
- Linh hoạt và mở rộng: Asterisk cho phép người dùng tự do tùy chỉnh và mở rộng hệ thống của mình bằng cách sử dụng các công nghệ mới nhất, các mô đun, và các plug-in, cho phép người dùng tự tùy chỉnh các tính năng và chức năng của tổng đài bằng cách viết mã, trong khi hầu hết các giải pháp khác chỉ cho phép người dùng sử dụng các tính năng mà nó cung cấp sẵn. Với các ưu điểm của Asterisk trong số nhiều giải pháp tổng đài IP khác, em lựa lựa chọn mô hình của Asterisk làm cơ sở xây dựng giải pháp thiết kế cho Đề án “Nghiên cứu thiết kế tổng đài IP dung lượng nhỏ hỗ trợ kết nối IP-TDM”.