CHƯƠNG 1. NHUNG VAN DE LÝ LUẬN VE KHAI THÁC THỦY SAN BEN VỮNG VÀ PHÁP LUẬT KHAI THÁC THỦY SAN BEN VUNG 11. Ly luận về khai thác thủy sản bền vững. mà về thủy sản, khai thác thi sẵn.1 Thủy sẵn và vai trò cũa thay sản Co rat nhiều khai niệm về thủy sản, theo nghĩa hiểu thông thường thi thủy.
có ngiĩa là nước, sin có ngiấa là sản vật. Thủy sản dùng đễ chỉ những sản vật có nguôn gốc tit môi trường nước bao gồm cả thực vật va động vat. Theo nghiên cứu của tác giả Hoàng Phương Bac’, thủy sin được định nghĩa “Ta một taudt ngặt chỉ cimmg về nguén lợi, sẵn vật dem iat cho con người từ môi trường nước và được con người khai thác, môi trồng thu hoạch sử dung làm thực phẩm. nguyên liêu hoặc bày bán trên tht trường”.
Từ định nghĩa nay có thé thấy định nghĩa thủy săn và nguồn lợi thủy sin có mối liên hệ mất thiết với nhau. Hiện nay, trong hệ thông các quy đính của Việt Nam chưa ghi nhận định nghĩa vẻ thủy sản ma chỉ ghỉ nhân đính nghĩa vẻ nguồn lợi thủy sản Nguồn lợi thủy sẵn là khái niệm được ghi nhân lẫn đầu tiên tại Pháp lệnh Bảo vệ và phát triển nguồn lợi thuỷ sản năm 1989 do Hội đồng Nhà nước ban hành (Sau đây goi chung là Pháp lệnh). Theo đó Ngu lợi thug sẵn nói chung bao gém mọi sinh vật có gid trị kinh tổ, khoa học, sống ở các vìng nước nội dia nội tin ving tiếp giáp, vùng đặc quyén kinh tổ và thém lục dha của Việt Nam (Điễu 1, Pháp lênh), Kế thừa định ngiĩa này, khoản 1 điều 2 Luật thủy sản năm 2003 quy định. “Ngiỗn lợi thug sẵn là tài nguyên sinh vật trong ving nước tụ nhiên, cô giá trì kinh tế, khoa hoc dé phát triển nghề khai thác thug sản.
bdo tôn và phát triển nguén lợi tiny sản Theo quy định tại Khoản 2 Biéu 3 Luật Thủy sản 2017 có hiệu lực từ ngày. 01/01/2019 thi nguồn lợi thủy sản được quy định cụ thé như sau: ‘Boing Tương Bắc G019), tán bi vồng ng hy si đã bận lăn Tash Hóc, ân vin tục veg bưởng Doe Eat Đọc Quse Ga Nộp ng 1? 'Nguôn lợi thiiy sản là tài nguyên sinh vật trong ving nước tự nhiên cỏ gid trị hình tổ, khoa học, du lịch, giải trí ‘Tw những định nghĩa về nguén lợi thủy sản như trên có thé thây, ngudn lợi thủy sản va thủy sẵn luôn đi cùng với nhau. Vì vay có thé khát quát, thủy sản 1a các loài đông, thực vật thủy sinh trong méi trường nước tự nhiên có giá trị kinh tế, khoa học, du lịch vả giải tri được con người khai thác, nuôi trồng, thu hoạch và chế biển nhằm cung cấp lương thực, thực phẩm cho con người, thức ăn cho chăn nuôi cũng như phục vụ cho sự bảo tổn và phát triển tải nguyên sinh vật trong nước Thủy săn Việt Nam phong phú và da dang gép phan quan trọng đối với sự phat triển kinh tế của dat nước nó 1a tiên dé để phát triển ngành thủy sản ~ một trong những ngành kính tế mũi nhọn của Việt Nam. Vai trỏ của thủy sin đối với con người cũng như kinh tế được thể hiện cụ thể như sau: Thứ nhất, vai trò đỗi với da dang sinh học Đa dang sinh học là sự phong phú về gen, loài sinh vật và hệ sinh thái trong tự nhiên”, Theo đánh giá của Viện nghiên cứu nguồn lợi thủy sản Việt Nam, nước ta cỏ hệ sinh thải biển phong phú, da dạng, là nơi sinh sông và phát triển của nhiễu loai thủy sin.
Một thông kê chưa day đủ vào năm 2011 cho thay, ở Việt Nam là số Lodi sinh vật nước ngọt đã được biết đến là hơn 1.438 loài vi tảo, S00 loài động vật không xương sống, 1.028 loài cá nước ngọt. Số lượng loài sinh vật biển được biết 1a hơn 11.300 loài động vật đáy, 2.500 loài cá biển, 653 loài rong biển, 657 loài đông vật nỗi, 537 loài thực vật nổi, 94 loài thực vật ngập mãn, 225 loài tôm biển, 14 loai cỗ biển, 15 loài rắn biển, 25 loài thú biển và 5 loài ria biển trong đỏ bao gồm cả loài thủy sản đặc hữu, quý, ‘hiém, có những loài không tim thay ở nơi nao khác trên thé giới ` “hoi5 điều 3 Luật da đụng sEh lọc ấm 2008, ồn đỗibỗ sụn năm 2018 2B Teingayinvi Môi trường G01), đáo cáo quế: gữavể Đa dng tồi lọc Theo tổng kết của Tổng cục Thủy Sản, sản lương thủy sin năm 2019 ước đạt 8,15 triều tn, tăng 4.0% so với cùng kỷ năm 2018, trong đó sản lượng khai thác đạt 3,77 triêu tan, tăng 4,5%, nuôi trồng dat 4,38 triệu tan, tăng 5,2% "Với đường bữ biển kéo dai cũng như điều kiện tư nhiên thuận lợi đã góp phan tạo điều kiện thuân lợi tạo nên sự đa dang sinh học về thủy sản ở nước ta Tint hai, vai trò đối với đời sống con người. ‘Thiy sẵn đóng vai trò vô cùng quan trọng đổi với đời sống của con người noi chung và với su phát triển kinh tế nói riêng. Trước hết phải nói đến thuỷ sản.
đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thực phẩm cho nhân loại Thực phẩm thuỷ sản có giá trị dinh dưỡng cao rat cân thiết cho sự phát triển của con người. Không những thé nó còn là một ngành kinh tế tạo công ăn việc làm cho nhiễu cộng đồng dân cư đặc biệt ở những vùng nông thôn va ven biển. Ở Việt Nam, nghề khai thác va nuôi trồng thuỷ sản cũng cấp công ăn việc lam thường xuyên cho khoảng 1,1 triệu người, tương ứng với 2,0 % lực lương lao động có công ăn việc lam, Thuỷ sin cũng có những đóng góp đáng kể cho sự khởi đông và ting trưởng kinh tế nói chung của nhiễu nước, Không những là nguồn thực phẩm, thuỷ sản còn la nguồn thu nhập trực tiếp tiêu thu cũng như các ngành dich vu như. Cảng, bến, đóng sửa tau thuyền, sin xuất nước đá, cung cấp dâu nhớt, cung cấp các thiết bị nuối, cung cấp bao bi và sản xuất hang tiêu dùng cho ngự dân.
Theo ước tính có tới 150 triệu người trên thể giới sống phu thuộc hoàn toàn hay một phan vào ngành thuỷ sẵn. Dé trang sức được lảm từ ngọc trai rất được ưa chuồng trên thé giới với giá trí cũng rất cao. Thêm chi từ những con ốc nhỏ người ta cũng có thể lâm ra những món hang độc đáo ngô nghĩnh thu hút sự quan tâm của moi người. Thuỷ sản là ngành xuất khẩu mạnh của Việt Nam.
Hoat động xuất khẩu thuỷ sẵn hang năm đã mang vẻ cho ngân sich nha nước một khoản ngoại té lớn, ng cự thấy sin 2020), Kết gu sin uất ngàng đấy sân ấm 2019 10 rat quan trọng trong việc xây dựng va phát triển dat nước. Các sản phẩm được. xuất kh ra nhiễu nước trong khu vực và trên thé giới, gop phân nâng cao vị tri của Việt Nam nói chung và ngành thuỷ sản Việt Nam nói riêng trên trường quốc tế "Với những vai tro hết sức to lớn như trên va những thuận lợi, tiêm năng vô củng đổi dao của Việt Nam cả về điểu kiện tự nhiên va con người, phát triển nghề nuôi trồng, khai thác va chế biển thuỷ sản phục vụ tiêu đùng trong nước và hoat động xuất khẩu 1a một trong những mục tiêu sống còn của nên kinh tế Việt Nam. Khai thác thiy sẵn Theo từ điển tiéng Việt khai thác có nghĩa 1a tiền hành các hoạt động để thu lẫy những nguồn lợi sin có trong thiên nhiên hay phát hiện va sử dụng những cái có ích còn ẩn giấu hoặc chưa được tân dung.
Khai thác thủy sẵn còn được đính nghĩa trong các bải giảng, các luận văn cũng như các công trình nghiên cứu khoa học. Tác giả Nguyễn Văn Tư đã định nghĩa vẻ khai thác thủy sản trong Bai giang Thủy sin đại cương của mình như sau: “Đánh bắt thniy sẵn hay khai thắc tiniy sản là một hoạt động của con người (ngt dân) thông qua các ngưrcu, ngự tinyén và ngự pháp nhằm khai thác nguôn lợi thủ sản te nhiên” Còn theo tác gia Dương Tri Thao®, Khai thác thủy sin là hoạt động của con người sử dụng các công cụ và nhiều phương pháp khác nhau để tác động tới đối tượng là các tài nguyên sinh vật trong ving nước tự nhiên khác nhau và môi trưởng nhằm dap ứng nhu câu của con người vả xã hội vẻ các sản phẩm hàng hóa thủy sản. Trong lĩnh vực pháp lý, khai thác thủy sản được quy định tại khoản 4 điều 3 Luật thủy sản 2003: "Khai thác thiy sẵn là việc Khai thác nguồn lợi thấp sẵn rên bién sông Hỗ đằm phá và các ving biễn te nhiên khác Tộangân ng học O003),r đẫnnổng Ti NHh Đã Nẵng, Đăng 125 "Dương Trí Thko C009), ar giống inh ef hp Sin Đạ học Nha Teng, i Kế thửa va phát triển định nghĩa khai thác thủy sản trong luật thủy sin 2003, tại khoản 18 điểu 3 Luật thủy sản năm 2017 có quy định Khai thác thy sẩn là hoạt động đánh bắt hoặc hoat động him cé đánh bắt nguằn lợi tìng sản. Nour vay so với đính nghĩa của Luật thủy sn 2003 thì khai thác thủy sẵn theo luật Thủy sản năm 2017 đã được mỡ rông theo đỏ hoạt động khai thác thủy sản ao gồm cả hoạt đông đánh bắt vả hoạt đồng hậu cần đánh bắt.
Hoạt động hâu cẩn dénh bất nguồn lợi thủy sản là hoạt động thăm da, tim kiếm, dẫn dụ, vân chuyển nguồn lợi thủy sản đánh bắt trong vùng nước tự nhiên”. Tir những định nghĩa néu trên có thể khái quát khai thác thủy sẵn lả hoạt động của cơn người sử dụng các dụng cụ, phương tiện và phương pháp khác nhau để thăm do, tim kiếm, dẫn dụ, đánh bắt vả vân chuyển các nguồn tai nguyên động, thực vật sống trong các ving nước tự nhiên nhằm cung cấp nguyền — vat liều cho con người nói chung va cho ngành chế biển nói riêng, Khai thác thủy sản 1a một bô phận cầu thanh nên hoạt động thủy sin, là chuyên ngành sản xuất các nguyên liệu cho các ngành công nghiệp chế biển thủy sản, được phẩm, mỹ phẩm. Khai thác thủy sẵn được coi là ngành nông. nghiệp có vai trò quan trong trong thương mại quốc tế vả nên lạnh tế của mỗi oie 1.
Kháiniệm vê khai thác tity sin bên vững. Hoạt đông khai thác thủy sin trên toàn cẩu đang điển ra manh mẽ, với những công cụ khai thác ngày cảng hiệu quả hơn. Tuy nhiên, việc khai thác luôn đất mục tiên hiệu quả vẻ mất kinh tế lên trên đang làm suy kiệt nguồn lợi thủy sản toàn cầu.