Báo Cáo Nghiên Cứu Tác Động Của Tiền Gửi Di Cư Đến Chi Tiêu Hộ Gia Đình Tại Vùng Nông Thôn Việt Nam

Khám phá ảnh hưởng của tiền gửi di cư đến chi tiêu hộ gia đình tại vùng nông thôn Việt Nam, từ đó hiểu rõ hơn về kinh tế địa phương.

• Trường học: Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Tác Động Của Tiền Gửi Di Cư Đến Chi Tiêu Hộ Gia Đình Nông Thôn Việt Nam
• Loại tài liệu: báo cáo
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Đối tượng khảo sát
• 1.6. Phạm vi nghiên cứu
• 1.7. Cấu trúc của nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ KHUNG PHÂN TÍCH
• 2.1. Các khái niệm chính trong nghiên cứu
• 2.2. Lao động di cư
• 2.3. Lao động di cư nông thôn
• 2.4. Lý thuyết về các nhân tố hút - đẩy (Push - Pull Factors)
• 2.5. Lý thuyết kinh tế mới về di cư lao động
• 2.6. Tổng quan nghiên cứu
• 2.6.1. Mối quan hệ giữa di cư và chi tiêu ăn uống của hộ gia đình
• 2.6.2. Mối quan hệ giữa di cư và chi tiêu y tế của hộ gia đình
• 2.6.3. Mối quan hệ giữa di cư và chi tiêu giáo dục của hộ gia đình
• 2.6.4. Các yếu tố khác tác động đến chi tiêu của hộ gia đình
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3. Mô hình nghiên cứu
• 3.4. Mô tả các biến trong mô hình
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thống kê mô tả
• 4.1.1. Thống kê mô tả biến định lượng
• 4.1.2. Thống kê mô tả biến định tính
• 4.2. Kết quả nghiên cứu
• 4.2.1. Kết quả và thảo luận của mô hình chi tiêu giáo dục
• 4.2.2. Kết quả và thảo luận của mô hình chi tiêu y tế
• 4.2.3. Kết quả và thảo luận của mô hình chi tiêu ăn uống
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Hạn chế của nghiên cứu
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Tác Động Tiền Gửi Di Cư Đến Nông Thôn VN

Di cư lao động từ nông thôn ra thành thị là một xu hướng tất yếu trong quá trình công nghiệp hóa và đô thị hóa tại Việt Nam. Sự hội nhập kinh tế sâu rộng và sự gia tăng của các doanh nghiệp FDI đã tạo ra một lực hút lớn đối với lao động nông thôn. Các hộ gia đình nông thôn coi việc di cư là một hình thức đầu tư để đa dạng hóa nguồn thu nhập, kỳ vọng cải thiện mức sống nhờ vào kiều hối. Nghiên cứu này tập trung vào đánh giá tác động của tiền gửi di cư đến chi tiêu hộ gia đình ở vùng nông thôn Việt Nam, một khía cạnh ít được quan tâm trong các nghiên cứu trước đây. Kết quả nghiên cứu sử dụng mô hình OLS (Ordinary Least Squares) từ bộ dữ liệu VHLSS cho thấy số lượng người di cư có ảnh hưởng đáng kể đến chi tiêu hộ. Đồng thời, các yếu tố nhân khẩu học như giới tính, độ tuổi, trình độ học vấn và quy mô gia đình cũng đóng vai trò quan trọng. Đáng chú ý, tiền gửi di cư có tác động tích cực đến chi tiêu cho giáo dục và ăn uống, phản ánh sự đầu tư vào tương lai và cải thiện chất lượng cuộc sống.

1.1. Thực trạng di cư lao động từ nông thôn Việt Nam

Việt Nam đang chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ của các khu công nghiệp và doanh nghiệp FDI, dẫn đến sự chuyển dịch cơ cấu lao động theo hướng phi nông nghiệp. Điều này tạo ra một lực hút lớn đối với lao động từ các vùng nông thôn, nơi thu nhập từ nông nghiệp thường thấp và không ổn định. Nhiều hộ gia đình nông thôn khó duy trì cuộc sống nếu chỉ dựa vào nông nghiệp, buộc họ phải tìm kiếm cơ hội việc làm ở các thành thị. Theo Tổng cục Thống kê, thu nhập của lao động trong ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng chậm hơn so với các ngành công nghiệp và dịch vụ, thúc đẩy thêm làn sóng di cư lao động. Đây là một xu hướng tất yếu trong quá trình phát triển kinh tế, nhưng cần có sự quản lý và hỗ trợ để đảm bảo lợi ích cho cả người di cư và cộng đồng nông thôn.

1.2. Vai trò của kiều hối đối với kinh tế nông thôn

Kiều hối, hay tiền gửi di cư, đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện đời sống của các hộ gia đình nông thôn. Nó không chỉ là nguồn thu nhập bổ sung mà còn là nguồn vốn để đầu tư vào giáo dục, y tế và các hoạt động sản xuất kinh doanh. Nghiên cứu cho thấy tiền gửi di cư có tác động tích cực đến chi tiêu cho giáo dục và ăn uống, giúp các hộ gia đình nâng cao trình độ học vấn và cải thiện chế độ dinh dưỡng. Tuy nhiên, tác động đến chi tiêu y tế chưa được ghi nhận rõ ràng, có thể do nhiều yếu tố khác tác động đến quyết định sử dụng dịch vụ y tế của người dân nông thôn. Việc quản lý và sử dụng hiệu quả kiều hối có thể góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn và giảm nghèo đói.

II. Cách Tiền Gửi Di Cư Ảnh Hưởng Chi Tiêu Hộ Nông Thôn

Nghiên cứu sâu hơn vào cách tiền gửi di cư tác động đến từng khoản mục chi tiêu hộ gia đình cho thấy những ảnh hưởng khác nhau. Đối với chi tiêu giáo dục, tiền gửi giúp các hộ gia đình có thêm nguồn lực để đầu tư vào việc học hành của con cái, từ đó nâng cao trình độ dân trí và tạo ra những cơ hội tốt hơn trong tương lai. Trong lĩnh vực chi tiêu ăn uống, tiền gửi di cư giúp cải thiện chế độ dinh dưỡng, đảm bảo sức khỏe cho các thành viên trong gia đình. Tuy nhiên, nghiên cứu chưa phát hiện ra tác động đáng kể đến chi tiêu y tế, có thể do nhiều yếu tố như thói quen khám chữa bệnh, tiếp cận dịch vụ y tế và nhận thức về sức khỏe. Việc hiểu rõ những tác động này là cơ sở để đưa ra các chính sách hỗ trợ phù hợp, giúp các hộ gia đình nông thôn tận dụng tối đa lợi ích từ kiều hối.

2.1. Tác động của kiều hối đến chi tiêu giáo dục

Theo Adam Jr và Cuecuecha (2010), các hộ gia đình nhận được tiền gửi từ người thân di cư thường có xu hướng chi tiêu nhiều hơn cho giáo dục so với các hộ khác. Điều này có nghĩa là kiều hối không chỉ giúp trang trải các chi phí học tập trực tiếp như học phí, sách vở, mà còn tạo điều kiện cho con em được tiếp cận với các dịch vụ giáo dục chất lượng cao hơn. Khi có nguồn tài chính ổn định, các hộ gia đình có thể yên tâm đầu tư vào tương lai của con cái, thay vì lo lắng về những khó khăn trước mắt. Hơn nữa, việc tiếp cận với giáo dục tốt hơn còn giúp nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của học vấn, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của cộng đồng nông thôn.Nghiên cứu của Randazzo và Piracha (2019),tiền gửi di cư từ nước ngoài sẽ chi tiêu cho giáo dục nhiều hơn so với hộ nhận tiền gửi trong nước.

2.2. Ảnh hưởng của tiền gửi di cư đến chi tiêu ăn uống

Các nghiên cứu cho thấy tiền gửi di cư thường được sử dụng để cải thiện chế độ dinh dưỡng và đảm bảo an ninh lương thực cho các hộ gia đình nông thôn. Khi có thêm nguồn thu nhập, các hộ gia đình có thể mua sắm thực phẩm đa dạng và chất lượng hơn, từ đó cải thiện sức khỏe và năng suất lao động. Tuy nhiên, tác động cụ thể có thể khác nhau tùy thuộc vào điều kiện kinh tế xã hội của từng vùng. Ở những vùng nghèo khó, tiền gửi di cư có thể chủ yếu được sử dụng để đáp ứng nhu cầu lương thực cơ bản, trong khi ở những vùng phát triển hơn, nó có thể được sử dụng để mua sắm các loại thực phẩm cao cấp và cải thiện chất lượng bữa ăn gia đình.Nghiên cứu của Kakhkharov và cộng sự (2020) cùng cho biết các hộ gia đình có xu hướng chi phần lớn thu nhập từ di cư cho thực phâm hàng ngày.

III. Thách Thức Rào Cản Tối Ưu Tiền Gửi Di Cư Nông Thôn

Mặc dù tiền gửi di cư mang lại nhiều lợi ích cho hộ gia đình nông thôn, vẫn còn tồn tại những thách thức và rào cản trong việc tối ưu hóa tác động của nó. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự thiếu hụt thông tin và kỹ năng quản lý tài chính. Nhiều hộ gia đình không biết cách sử dụng hiệu quả nguồn tiền này để đầu tư vào các hoạt động sản xuất kinh doanh hoặc tiết kiệm cho tương lai. Bên cạnh đó, các yếu tố như biến động tỷ giá, chi phí chuyển tiền cao và sự thiếu hụt các dịch vụ tài chính ở nông thôn cũng làm giảm giá trị thực tế của kiều hối. Việc vượt qua những thách thức này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính phủ, các tổ chức tài chính và cộng đồng, nhằm cung cấp cho người dân nông thôn những công cụ và kiến thức cần thiết để quản lý tài chính một cách thông minh.

3.1. Thiếu hụt kỹ năng quản lý tài chính cá nhân

Một trong những thách thức lớn nhất mà các hộ gia đình nông thôn phải đối mặt khi nhận được tiền gửi di cư là thiếu hụt kỹ năng quản lý tài chính cá nhân. Nhiều người không có kiến thức về các công cụ tiết kiệm và đầu tư, dẫn đến việc sử dụng tiền một cách lãng phí hoặc không hiệu quả. Họ có thể chi tiêu quá nhiều cho các nhu cầu tiêu dùng trước mắt mà quên đi việc tiết kiệm cho tương lai hoặc đầu tư vào các hoạt động sản xuất kinh doanh. Việc cung cấp các khóa đào tạo và tư vấn về quản lý tài chính cá nhân là rất quan trọng để giúp người dân nông thôn sử dụng tiền một cách thông minh và hiệu quả.

3.2. Chi phí chuyển tiền cao và biến động tỷ giá

Chi phí chuyển tiền cao và biến động tỷ giá là những rào cản lớn đối với việc nhận tiền gửi di cư của các hộ gia đình nông thôn. Chi phí chuyển tiền có thể chiếm một phần đáng kể trong tổng số tiền gửi, làm giảm giá trị thực tế mà người nhận được. Biến động tỷ giá cũng có thể làm giảm giá trị của tiền gửi khi quy đổi sang đồng nội tệ, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy biến động. Để giải quyết vấn đề này, cần có sự hợp tác giữa các ngân hàng, các công ty chuyển tiền và chính phủ để giảm thiểu chi phí chuyển tiền và ổn định tỷ giá hối đoái.

IV. Giải Pháp Chính Sách Hỗ Trợ Tiền Gửi Di Cư Hiệu Quả

Để tối ưu hóa tác động của tiền gửi di cư đến chi tiêu hộ gia đình và kinh tế nông thôn, cần có một hệ thống chính sách hỗ trợ toàn diện. Các chính sách này nên tập trung vào việc cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính, nâng cao kỹ năng quản lý tài chính, khuyến khích đầu tư vào các hoạt động sản xuất kinh doanh và bảo vệ quyền lợi của người lao động di cư. Bên cạnh đó, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương để đảm bảo tính hiệu quả và bền vững của các chính sách. Việc tạo ra một môi trường thuận lợi cho di cư lao động và sử dụng hiệu quả kiều hối sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và cải thiện mức sống của người dân nông thôn.

4.1. Cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính nông thôn

Khả năng tiếp cận các dịch vụ tài chính, bao gồm ngân hàng, tín dụng và bảo hiểm, là rất quan trọng để giúp các hộ gia đình nông thôn quản lý và sử dụng hiệu quả tiền gửi di cư. Tuy nhiên, nhiều vùng nông thôn vẫn còn thiếu hụt các chi nhánh ngân hàng và các tổ chức tín dụng, khiến người dân gặp khó khăn trong việc gửi tiền, vay vốn và thực hiện các giao dịch tài chính. Việc mở rộng mạng lưới các dịch vụ tài chính ở nông thôn, đặc biệt là thông qua các kênh công nghệ số, sẽ giúp người dân tiếp cận dễ dàng hơn với các công cụ tài chính và quản lý tiền bạc một cách hiệu quả. Bên cạnh đó, cần có các chính sách khuyến khích các ngân hàng và tổ chức tín dụng cung cấp các sản phẩm và dịch vụ phù hợp với nhu cầu của người dân nông thôn.

4.2. Khuyến khích đầu tư sản xuất kinh doanh từ kiều hối

Để tiền gửi di cư thực sự trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, cần có các chính sách khuyến khích người dân đầu tư vào các hoạt động sản xuất kinh doanh. Điều này có thể được thực hiện thông qua các chương trình hỗ trợ vốn vay, đào tạo kỹ năng kinh doanh và tư vấn quản lý cho các hộ gia đình có người thân di cư. Bên cạnh đó, cần tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi, giảm thiểu các thủ tục hành chính rườm rà và đảm bảo quyền sở hữu tài sản để khuyến khích người dân mạnh dạn đầu tư và phát triển các hoạt động sản xuất kinh doanh.Một số nghiên cứu khác đưa ra kết quá ngược lại. Phân tích của Mahapatro và cộng sự (2015) cho thấy so với các hộ không nhận tiền gửi di cư, các hộ nhận tiền gửi về sẽ chi tiêu ít hơn cho thực phấm và nhiều hơn cho giáo dục và chăm sóc sức khỏe.

V. Nghiên Cứu Thực Tế Tác Động Tiền Gửi Di Cư ở VN

Các nghiên cứu thực tế tại Việt Nam đã cho thấy những bằng chứng rõ ràng về tác động của tiền gửi di cư đến chi tiêu hộ gia đình và kinh tế nông thôn. Các nghiên cứu này sử dụng nhiều phương pháp phân tích khác nhau, từ mô hình hồi quy đến phân tích định tính, để đánh giá tác động của kiều hối đến các khía cạnh khác nhau của đời sống người dân. Kết quả cho thấy tiền gửi di cư có tác động tích cực đến giáo dục, y tế và tiêu dùng, giúp cải thiện mức sống và giảm nghèo đói. Tuy nhiên, cũng có những nghiên cứu chỉ ra rằng tác động của kiều hối có thể khác nhau tùy thuộc vào điều kiện kinh tế xã hội của từng vùng và đặc điểm của từng hộ gia đình. Việc tổng hợp và phân tích các kết quả nghiên cứu này là rất quan trọng để có một cái nhìn toàn diện về tác động của kiều hối và đưa ra các khuyến nghị chính sách phù hợp.

5.1. Phân tích định lượng về tác động của kiều hối

Các phân tích định lượng sử dụng các mô hình hồi quy để ước lượng tác động của tiền gửi di cư đến các biến số khác nhau, chẳng hạn như chi tiêu hộ gia đình, thu nhập, giáo dục và y tế. Các mô hình này thường sử dụng dữ liệu từ các cuộc điều tra hộ gia đình, chẳng hạn như VHLSS, để đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả. Kết quả phân tích thường cho thấy tiền gửi di cư có tác động tích cực và đáng kể đến các biến số này, tuy nhiên mức độ tác động có thể khác nhau tùy thuộc vào các yếu tố như quy mô tiền gửi, đặc điểm của hộ gia đình và điều kiện kinh tế xã hội của vùng. Điều này có thể cho thấy sự tập trung vào việc đầu tư vào giáo dục và cái thiện mức sống qua viộc cung cấp nguồn tài chính bố sung từ người di cư.

5.2. Nghiên cứu định tính về hành vi chi tiêu của hộ gia đình

Các nghiên cứu định tính sử dụng các phương pháp như phỏng vấn sâu, thảo luận nhóm và quan sát tham gia để hiểu rõ hơn về hành vi chi tiêu của các hộ gia đình nhận được tiền gửi di cư. Các nghiên cứu này thường tập trung vào việc khám phá các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chi tiêu, chẳng hạn như văn hóa, truyền thống, thông tin và kỳ vọng. Kết quả nghiên cứu thường cho thấy rằng các hộ gia đình sử dụng tiền gửi di cư cho nhiều mục đích khác nhau, từ đáp ứng các nhu cầu tiêu dùng cơ bản đến đầu tư vào giáo dục, y tế và các hoạt động sản xuất kinh doanh. Các nghiên cứu này giúp làm sáng tỏ những khía cạnh mà nghiên cứu định lượng có thể bỏ qua.

VI. Tương Lai Phát Triển Bền Vững Kinh Tế Nông Thôn VN

Trong tương lai, việc quản lý và sử dụng hiệu quả tiền gửi di cư sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển bền vững kinh tế nông thôn Việt Nam. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính phủ, các tổ chức tài chính, các tổ chức xã hội và cộng đồng. Chính phủ cần tiếp tục hoàn thiện các chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động di cư và các hộ gia đình nông thôn. Các tổ chức tài chính cần cung cấp các sản phẩm và dịch vụ phù hợp với nhu cầu của người dân nông thôn. Các tổ chức xã hội cần nâng cao nhận thức và kỹ năng cho người dân về quản lý tài chính và đầu tư. Và cộng đồng cần tạo ra một môi trường hỗ trợ và khuyến khích sự phát triển kinh tế địa phương. Bằng cách làm việc cùng nhau, chúng ta có thể đảm bảo rằng tiền gửi di cư sẽ tiếp tục là một động lực quan trọng cho sự tăng trưởng kinh tế và cải thiện mức sống của người dân nông thôn.

6.1. Tăng cường hợp tác quốc tế về di cư lao động

Di cư lao động là một vấn đề toàn cầu và đòi hỏi sự hợp tác quốc tế để giải quyết các thách thức và tận dụng các cơ hội. Việt Nam cần tăng cường hợp tác với các quốc gia và tổ chức quốc tế để bảo vệ quyền lợi của người lao động di cư, giảm thiểu các rủi ro và chi phí di cư, và tối đa hóa các lợi ích kinh tế xã hội mà di cư mang lại. Hợp tác quốc tế có thể bao gồm các thỏa thuận song phương và đa phương về di cư lao động, các chương trình hỗ trợ kỹ thuật và tài chính cho người lao động di cư, và các sáng kiến chung để chống lại nạn buôn người và lao động cưỡng bức.Bên cạnh đó, nhóm cũng nhận thấy đa phần các nghiên cứu tập trung phân tích tác động của tiên gừi di cư đôn tông chi tiêu hộ gia đình, hành vi tiỗt kiệm hay tông thu nhập bình quân hàng tháng,. nhưng hiếm cỏ nghiên cứu nào về tác động của tiền gửi di cư tới từng loại chi liêu như chi liêu cho giáo dục, chi tiêu cho ăn uổng hay chi tiêu y tế.

6.2. Nâng cao năng lực cạnh tranh của kinh tế nông thôn

Để giảm sự phụ thuộc vào tiền gửi di cư và đảm bảo sự phát triển bền vững của kinh tế nông thôn, cần có các chính sách để nâng cao năng lực cạnh tranh của các hoạt động sản xuất kinh doanh địa phương. Điều này có thể được thực hiện thông qua việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng, công nghệ và giáo dục, cải thiện quản lý và marketing, và khuyến khích sự liên kết giữa các doanh nghiệp và hộ gia đình. Bên cạnh đó, cần có các chính sách để đa dạng hóa các ngành nghề và tạo ra các cơ hội việc làm mới ở nông thôn, giúp giảm thiểu sự cần thiết phải di cư ra thành thị.Việc di cư dài hạn dường như cũng có tác động tích cực đến liêu dùng, nhưng lác động thường không đáng kê và ờ mửc độ nhô hơn so với di cư ngắn hạn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu đề tài. Chương này bao gồm lý do chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu, đối tượng kháo sát và phạm vi nghiên cứu. Chương 2: Co' sở' ỉý thuyết và khung phân tích. Chương này trình bày các cơ sở của nghiên cứu bao gôm các khái niệm, tông quan lý thuyêt vê các biên phụ thuộc và các biến độc lập, các nghiên cứu thực nghiệm liên quan.

Đây cũng là nền tảng lý thuyết để nhóm tác giá đề xuất khung phân lích. Chương 3: Phuơng pháp nghiên cứu. Chương này trình bày chi tiết vồ dừ liệu và phương pháp nghiên cún, trong đó mỏ tả chi tiẻt vê tập dừ liệu, phương pháp nghiên cửu và mô hình thực nghiệm cũng như mô tá các biển được sử dụng. Chương 4: Kết quả nghiên cứu.

Chương này trình bày chi tiết kết quá nghiên cứu thực nghiệm Chương 5: Kốt luận và kiến nghị. Chương này kết thúc nghiên cứu với một bán tóm tắt các phát hiện chỉnh và khuyến nghị chính sách cũng như bao gồm một số nhận xét về nhừng hạn che của nghiên cứu. 4 CHƯƠNG 2: co SỎ LÝ THUYẾT VÀ KHUNG PHÂN TÍCH 2. Các khái niệm chính trong nghiên cứu 2.

Di cu Hiện nay, định nghía về di CU’ chưa cỏ sự thong nhất và được xác định dựa trên những lĩnh vực hoặc góc độ nghiên cửu khác nhau. Theo Liên hiệp quốc, di cư là sự di chuyển từ một đơn vị lành thổ này lới một đon vị lãnh thố khác, hoặc là sự di chuyển về khoáng cách tối thiêu quy định. Sự di chuyên này diền ra trong một khoảng thời gian nhất định và được đặc trưng bời nơi cư trú. Di cư có thê được thành nhiều hình thức khác nhau tuỳ vào khía cạnh nghiên cứu cụ thế là gỉ.

Theo khoảng cách lành thổ có di cư quôc tế và di cư nội địa; theo hướng di chuyên có di cư nông thôn - thành thị, di cư nông thôn - nông thôn, di cư thành thị - nông thôn, di cư thành thị - thành thị; theo độ dài nơi cư trú chia thành di cư lâu dài, di cư tạm thời, di cư mùa vụ, di cư con lắc; theo tính chất pháp lý chia thành di cư hợp pháp và di cư bất hợp pháp; theo đặc trưng di cư có thể phân thành di cư có lổ chức và di cư tự phát. Lao động di CU’ Theo Tô chức Lao động Ọuốc tế (ILO), lao động di cư được định nghía là sự di chuyến của con người lừ vị trí địa lý này đến vị trí địa lý khác nhàm tìm kiếm việc làm mang lại lợi ích cho bản thân. Một định nghĩa khác từ Tô chức Di cư Quốc tc (IOM) rằng, di cư lao động là việc những người di chuyên khỏi chồ ở cùa mình tới một quốc gia khác hoặc một vùng khác trong quốc gia vỉ mục tiêu tìm kiếm việc làm. Tuy nhiên, thuật ngừ này hiện vần chưa có sự nhất quán một cách chính xác, theo IOM.

Có thế hiếu lao động di cư diễn ra vi các lỷ do, bao gồm cơ hội làm viộc tốt hơn, thu nhập cao hơn, điều kiện sống tổt hơn, thay vì mục đích di cư đê tim một nơi ờ mới. Tô chức IOM đôi khi sừ dụng thuật ngừ di cư kinh tể đê hàm ý cho lao động di cư. Tuy nhiên trong khi lao động di cư nhăm chi răng di cư vi mục đích việc làm thi di cư kinh tế còn cỏ một nghĩa rộng hơn là di cư vỉ các mục đích kinh tế khác như đâu tư, công tác. Chính vì thế cần hiêu rõ ngừ cánh để sử dụng các khái niệm này một cách chính xác.

Lao động di CU' nông thôn Lao động di cư nông thôn là khái niệm được kết hợp từ hai khái niệm đã được trinh bày ở trên: di cư và lao động di cư. Theo đó, thuật ngữ này được hiểu là nhưng người di chuyến từ khu vực nông thôn sang khu vực thành thị với mục đích là tỉm kiếm cơ hội làm việc tốt hơn, thu nhập caơ hơn, và một cuộc sống có chất lượng hơn. Lao động di cư nông thôn là một phàn cúa quá trinh đô thị hỏa và sự phát triên kinh tế, phán ánh của sự chuyên động từ nền kinh tế nông nghiệp đến nền kinh tế công nghiệp hoặc dịch vụ. Lý thuyết về các nhân tố hút - đẩy (Push - Pull Factors) Lý thuyết của Everett S.Lee (1966) về di cư lả mô hình “lực hút và lực đấy” được mở rộng từ “Quy luật di dân” cùa Ravenstein.

Lee đà chỉ ra rằng “lực đây xuất hiện tại nơi ờ gốc chăng hạn sự nghèo đói, thất nghiệp, gia tăng dân sổ nhanh, địa vị xà hội thấp và đàn áp chính trị. Các lực kéo thỉ lại xuất hiện tại nơi đển như thu nhập và triên vọng công việc tôt hơn, hệ thông giáo dục chât lượng và phúc lợi xã hội tôt, môi trường và điều kiện sổng tôt, tự do chính trị,. sẽ tác động đến quyết định di dân cùa mồi các nhân”. Tức là di cư được quyết định bời các yếu tố mang lính “hút” và “đấy”.

Cụ thể, lực đấy mang tính tiêu cực khiến cho người lao động có xu hướng rời khói nơi họ đang sống đô tim kiếm cơ hội và cải thiện cuộc sống; lực hút mang tính tích cực, hấp dần khiến cho người lao động muốn chuyên tới một nơi khác - nơi có triên vọng về công việc, phúc lợi, môi trường.Trong hai yếu tố, yếu tổ “lực đây” có vai trò quan trọng quyết định hơn. Trong nhiều trường hợp thực tế, người lao động quyết định di cư chí đơn thuần do họ bị đây khỏi nơi cư trú dù có the nơi đến không mang lại nhiều lợi ích hơn khu vực sinh sổng hiện tại. Bên cạnh đó, Lee cũng đề cập đến nhũng trở ngại trung gian tác động đến di dân như khoảng cách địa lý, chi phí cúa việc di cư, rào càn văn hóa như ngôn ngữ hoặc cách sống, rào cán chính trị như chính sách hạn chế nhập cư. và đặc biệt là phản ứng của cá nhân cũng đóng vai trò quan trọng trong quyết định di cư cúa mồi người, Lee đà khắng định trong một số trường hợp cụ the thi người này có the SC chuyên đi nhưng người khác lại quyết định ớ lại.

Lý thuyết kinh tế mói về di CU' lao động Lý thuyết kinh tể mới về di CU' lao động (Stark và các cộng sự) chú ý đến vai trò cùa các mối quan hệ gia đỉnh trong quyết định di cư. Lý thuyết này cho ràng là quyết định di cư không phái do một cá nhân đơn lé đưa ra mà do một gia đình hoặc hộ gia đình thực hiện nhằm tổi đa hóa lợi nhuận dự kiến và giảm thiêu rủi ro liên quan đến thất bại thị trường. Thông qua di cư, các hộ gia đình đa dạng hóa nguồn lực của họ, chắng hạn như lao động, đế khắc phục tình trạng mất thu nhập và giâm thiểu rủi ro thu nhập (Stark và Bloom, 1985). Hơn nừa, di cư còn được coi là một chiến lược nhằm khắc phục nhừng hạn chế thị trường khác nhau, bao gồm thị trường tín dụng (vốn) và rủi ro (báo hiêm) không hoàn háo phô biên ờ các nước đang phát triôn (Taylor, 1986).

Lý thuyỗt của Stark và các cộng sự đà đóng góp một cách quan trọng cho việc hiỗu về động cơ và tác động của di cư lao động, đặc biệt là bằng cách đưa vào yếu tố gia đình và mổi quan hệ xã hội vào quá trình ra quyết định. Tổng quan nghiên cún 2. Mối quan hệ giữa di CU' và chi tiêu ăn uống của hộ gia đình Theo nhiều nghiên cứu có liên quan, tiền gửi di cư giúp tăng chi tiêu ăn uống của hộ gia đinh. Chăng hạn, kết quá nghiên cứu của Công và Paul (2011) chí ra rằng di cư ngan hạn có tác động tích cực den chi lieu lương thực bình quân đầu người nói chung.

Di cư dài hạn dường như cũng có tác động tích cực đến liêu dùng, nhưng lác động thường không đáng kê và ờ mửc độ nhô hơn so với di cư ngắn hạn. Hay nghiên cứu của Kakhkharov và cộng sự (2020) cùng cho biết các hộ gia đình có xu hướng chi phần lớn thu nhập từ di cư cho thực phâm hàng ngày. Tuy nhiên, cũng có những bài nghiên cứu khác đưa ra kết quá ngược lại. Phân tích của Mahapatro và cộng sự (2015) cho thấy so với các hộ không nhận tiền gửi di cư, các hộ nhận tiền gửi về sẽ chi tiêu ít hơn cho thực phấm và nhiều hơn cho giáo dục và chăm sóc sức khỏe.

Như vậy, tiền gứi di cư có thể có mối quan hệ thuận chiều hoặc cũng có thê cỏ mối quan hệ ngược chiều với chi tiêu ăn uổng của hộ gia đinh. Mối quan hệ giũa di CU' và chi tiêu y tế của hộ gia đình Tiền gửi di cư có thể ánh hường đến hành vi chi tiêu y tế của hộ gia đinh, tùy mức độ phụ thuộc vào nguồn thu nhập này, sự ôn định của nó, nhừng kỳ vọng và thái độ cùa người gứi và người nhận tiền. Một nghiên cứu cúa (Tabuga, 2007) đã chi ra rằng 7 các hộ gia đinh nhận được tiên gửi di cư cỏ xu hướng chi tiêu nhiều hơn cho y tế. Nghiên cứu của Taylor và Mora (2006) cũng chi ra các hộ gia đinh có người di cư trong nước có tỷ lệ ngân sách cận biên tương đổi lớn cho y tế.

Tiền gửi di cư có thê giúp hộ gia đinh có them thu nhập đe chi trá cho các dịch vụ y tế khi cần thiết, đặc biệt là khi họ không có bào hiêm y tế hoặc bảo hiỗm y tế không đu chi trả. Một sô nghiên cứu được thực hiện ờ Bangladesh đã chi ra rằng di cư được coi là một biện pháp cái thiện phúc lợi hộ gia đình (Raihan và cộng sự, 2009; Sharma và Zaman, 2009; Wadood và Hossain, 2017). Khi đó, hộ gia đỉnh sẽ có khá năng lài chính đê chi tiêu cho y tế. Như vậy, tiền gửi di cư có quan hệ thuận chiều với chi tiêu y tế cùa hộ gia đinh.

Mối quan hệ giữa di CU’ và chi tiêu giáo dục của hộ gia đình Tiền gừi di cư đà được nhiều nhà nghiên cứu phân tích rằng chúng có ánh hường đến chi tiêu giáo dục. Theo Adam Jr và Cuecuecha (2010), các hộ gia đình khi nhận được tiền gửi (trong nước và quốc tế) đều có xu hướng chi tiêu nhiều hơn cho giáo dục so với các hộ khác. Trong một nghiên cứu khác của Randazzo và Piracha (2019), các tác giả đã phân chi tiêu hộ gia đinh thành báy nhóm và nhận thấy tác động đáng kê cúa tiên gửi di cư lên chi tiêu giáo dục.