Chương 1 ‘MOT SỐ VAN ĐÈ LÝ LUẬN VỀ QUYỀN TỔ TUNG CUA ĐƯƠNG SỰ TRONG GIẢI QUYET VỤ ÁN DÂN Sv’ 11. KHÁI NIỆM, Ý NGHĨA CUA QUYỀN TÓ TUNG CUA ĐƯƠNG SỰ TRONG GIẢI QUYÉT VỤ ÁN DÂN SỰ. Khái niệm quyén t tung của đương sv trong giải quyết vụ án din sự Xét ở gốc đồ thuật ng thì “Quan là mắt khát miễn php lý ding đễ chỉ những dhs mà pháp tude công nhận và bảo đâm thực hiện đổi với cả nhân tổ chức đễ theo đồ mà cả nhân được hưởng được làm, được đời hỏi mà không ai được ngần cán hơn chế"). Theo một gốc đô khác “Quyển được liễu là quyển năng mà pháp luật thực dn quy din cho mdi chủ thể pháp luật cho pháp các chủ thé dé lầm một vige gi đó, yêu cẫu hoặc ngăn edn người hắc làm một việc gi đó vi lot ích cũa chỉnh mình hoặc vi lợi ích người khác"` Qua các khái niện nêu tin, có thể nhận thấy "uy là yêu tổ quan trong quyết inh sự tổn ti của cá nhân quyỗi làphạm trù trung tân trong thực td sập dụng dp chong pháp luật và trong đt sẵng xã hột.
Các dẫu nb đặc trừng cũa quyển là được gh nhận về mặt pháp I và được bảo đâm thực luận bởi các guy Anh cia pháp luật đồng thời phải có sự thi nhận về mặt xã hổ, gẵn hỗn von chỉ thể cá nhân được thể hiện cụ thé trong thực tễ đời sống thông qua các quan hệ xã hội cụ thể cũa cá nhân trong mét công đẳng nhất nh: Đi với cá nhân, các quyển cơ bản phát sinh và gộn nhận Fi cá nhân phát tiễn đẫn một giai oan nhất nh, Hơn gia vững quan hệ xã hột những Tinh vực hoạt đồng nhất dink’? Theo từ din Hán Việt của Đảo Duy Ảnh thì “Tổ tong là vide thư kiến côn tổ hong pháp Ii là việc pháp luật quy đình những thi tục về cách tổ hơng” * Trong sách. Tiếng nói nôm na của Lê Gia, gi thích rõ ring hơn "TỔ ng là vạch tốt và de ra cửu oa học Phip ý, Bộ Tựnh (1996), Từ đi Zu lọc, NO Te dln Bich khơi — 0B Tp, Ea Một 643. ‘Nha pháp tật Việt ~ Pháp (2000), Tờ dn sade nựi phép uất Php ~ iệt NHB Từ iễn Bánh a, Hà i. 206 Viên ngưễn củu ho học Pip ý, Bộ Tri (1698), Từ dn Hát lọc, NHB Từ din Bich hor NHB TePhip, HANG Te 643.
Da Dạy Anh (1957), Tr điẫn Hn ier, Trường Thi it bin, Si Gin, 303 3 cửa công đễ phân giã phải trái do chữ tổ là vạch tô, chữ ng là thua bên ở cửa công xin phân hãi trả® Nhữ viy, có thể hiểu "tổ tạng" la việc thưa liên ð TA và được TA chấp nhân, iệc thưa kién đó để giã quyết "Tổ ong dân là trình ne hoạt đồng do pháp luật xy “Anh che việc xem xét giã quyắt vụ ân dân sự và ta hành án đôn si. Mục đích của tế trong đôn tự là bảo vẽ quyển và on ich hop pháp của od nhân, cơ quen tổ chức và lợi ích cũa Nhà nước 'ế. Tuy nhiên, nêu xét theo nghĩa hep thi trình tự tổ tụng là việc thực hiện các hành vi tổ tạng trước TA, từ khi bắt đầu có yêu cầu khối kiện cho din ki TA ra phán quyết cuốt cing vé vụ việc. Khi các quyên đân me của cá nhân bị xâm pham, "người khối iện nộp đơn khỏi kiện tại TẢ là đánh du việc bắt đầu tham ga mốt quan hệ tổ tạng Chủ thể tham gia quan hộ pháp luật tổ tụng dén sự (QHPLTTDS) có thể bao gi ngời tiến hành té hạng và người tham gia tổ tụng Người tham gia tổ tang để bio vệ quyén và loi ich hợp php của minh gm nguyên dom, bi đơn, nguồi cổ quyển Joi ngiĩa vụ iên quan trong vụ én din sự và người yêu cu người bị yêu cầu và người liên quan trong việc dân mự- còn được gọi là đương my Đối với nhóm chủ thể tiên hành tổ hạng thì các quyền tổ tang của ho có tỉnh chit đặc bit, mang tinh quyén lực Nha nước Theo TS.
Nguyễn Công Bình th xát đưới góc độ cụ th tỉ nội dung của quan hệ phép luật tổ tung đân nự sự gm quyền và ngiĩa vụ của các chủ thể tham gje quan hệ ghép luật tổ tung din sự Theo đó, “Oiph tổ nog dân se là cách xử sự mà pháp luật tổ nang dân sự uy Ảnh cho các chủ thé them gia quan hệ pháp luật tổ hmg dn sit được thực hiện Tây theo mục dich tinh chất them gia #8 hmg của các chủ thể mài pháp luật tỔ hng dân sự quy nh cho mỗi chỉ thé các quyển tổ ning dân sự nhất <hr va" Nghia vụ tỔ hạng dân sự là cách xữ nự bắt bude mã pháp luật tỔ hong đến sit «ny dinh cho các chủ thể tham gia quan hi pháp luật tỔ hg dân sc" Các quyền, nghĩa vụ tổ tụng cũa đương nụ hể hiện trong các Tỉnh vực như nữ dụng các biện pháp phép lý để bảo vé quyền, lợi hop pháp truớc Tòa án, quyết dinh quyền lợi ích côn minh trong tố tung dân sự, thi hành các bản án, quyết định của Tòa án; khiêu nai, tổ cáo các hành wi tréi pháp luật côn các cá nhân, cơ quan tỔ chúc trong quá tình tổ 1š G (999), Sach nổi đống nom na, YOO Vin Ned TP HCD,w. 1027 — 1018 “tường Đạihọc Luật Hi Nội 2017), Gio mình Lute ng đợi TH Neon, SEB Công ex Min din, Hi wae. ‘eng Baibec Lut Bi Nội 2017), Gio wih Lute s ng dvs Pe Nom, NOEB Cng wx Nn din, Hi — tung’. Néuxét theo nghĩa hep của ổ hing din my ii quyển tổ ting ie đương sổ chỉ bao gầm các quyén đoợc pháp luật trao cho rong việc bio vé quyên lợi ch hop pháp của mình trước Toa án Đương nợ khi than gia tổ ting được pháp luật ghi nhận cho những quyén tổ ting mang những đặc điểm ring toàn bô hệ thống quyền tổ hạng của đương ar li được sit dạng dix nhẫn mục dich bảo vệ quyển va lợi ch hợp pháp cia mình Gitta quyển ‘viloi ích hop phip và quyền tổ tng có mối liên hệ chit chế, thing nhất.
Tùy thuộc vio quyện và lợi ich cite đương sợ bị xăm pham, ủy thuộc vio địa vị tổ tụng của từng đương mr và giai đoạn tổ tang mà đương ar them gia ma pháp lut quy dinh cho họ những quyễn năng tổ tang nhất nh đ bảo vệ hiệu quả nhất quyén va lọ ich hop pháp của mình Tương ứng với quyển tổ tung của đương sự là trách nhiệm bảo dim thực hiện của Tòa én. Ngoii các quyền ổ tạng được pháp luật ghi nhận thi đoơng sơ phi thục hiện các ngiữa vụ nhất Ảnh a8 dim bảo cho việc giải quyết vụ việc của Tòa án được nhanh chồng và chính xác Xét ð gúc đô quyin con người, khi xuất hiên bit công thì cổng lý là cách thể hiện cơ bản của quyền con người một cách tơ nhiên Trong Tuyên ngôn toàn thé giới vé nhận quyền của Liên hợp quốc dé tuyén b6 ring“ itu cốt yêu là các quyền cơn người phit được bio vé bởi một chế đô pháp quyén.” Ở bit ki một quốc gia nào trần thé giới, quyển con người đều được ghi nhận rong hệ thing pháp luật cũa Nhà nước. Đối với lĩnh we đồi sống din arti các quyền din sơ (heo nghĩa rông) đều được các quốc gi ghi nhận rong các vin bin php luật về din sự hôn nhân và gia đính, kính doen thương mei và leo động Tuy nhiên, nếu pháp lut chữ ding lạ ở việc gh nhân các quyễn din ar cho có hận không thi thi chưa thực sự có ý ngiễa ma con phấi bảo dim thục hiện nó rên thục tỉ. Nhà nghiên cửu Nguyin Huy Đẫu đã có nhân xát “Mớt quyển lợi được luật pháp công nhận nhhẫu hin không đã dim báo cho người cô chủ quyền hướng đụng: ay li cổ thi bị phủ nhận bi xâm phạm “5 Do vây, dit ra vẫn dé cần bảo về các uyễn din arid chủ thể có quyền lợi ich cho rằng quyển và lợi ich hop pháp cũa minh bị xâm pham.
ĐỂ bio vé các quyền dân sự này, pháp luitcén tra cho các chủ thể các quyền ning trade Tòa án để có thi được phán xở một cách công bằng Các Ting Đạihọc Lait HA Mộ (2017), Giáo nh tt ng độn Fide Năm, NOT Công en Nin din Hà wie liens ˆ Nguẫn Hy Blu, Lute dn sw 1d ng Vide Nụ, 1P đuối srbÃo wo cia Bộ Tephip, St Gin 1968 10 quyền ning này được trao cho đương my nhằm chống lại sự lam quyén, thiên vi hay si sót của hf thing Téa án hoặc tao điều kiện cho các bin đương sự có cơ hội như nhau trong việc chúng mình bảo vệ quyén lợi cia mình, cổ phương tiên để chống lại mr thiêu trung tine, gian lin hay thiêu thiện chí của bên đổi phương Các quyền năng côn đương ar được pháp luật trao cho khi them gia tổ ng trước Toa án được gọi là quyền, tétung của đường ae Vin để cốlõi của việc gh nhận quyền din là tạo điều kiện để mỗt người được sống trong sư tôn trong, đoợc bảo vệ trước mọi hành vĩ vỉ pham quyển con người.