Luận Văn Thạc Sĩ Luật Học Về Quản Lý Hoạt Động Nghệ Thuật Biểu Diễn Hiện Nay

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý nhà nước về hoạt động nghệ thuật biểu diễn trong giai đoạn hiện nay, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong

• Tác giả: Mai Việt Dũng
• Người hướng dẫn: PGSTS Nguyễn Hoàng Anh
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
• Đề tài: Quản Lý Hoạt Động Nghệ Thuật Biểu Diễn
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU
• MỤC LỤC
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. Tính cấp thiết
• 2. Tình hình nghiên cứu
• 3. Mục đích nghiên cứu
• 4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• 6. Kết quả nghiên cứu dự kiến
• 7. Bố cục luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG NGHỆ THUẬT BIỂU DIỄN
• 1.1. Tổng quan về nghệ thuật và nghệ thuật biểu diễn
• 1.2. Khái niệm quản lý nhà nước đối với hoạt động nghệ thuật biểu diễn
• 1.3. Chủ thể quản lý nhà nước đối với hoạt động nghệ thuật biểu diễn
• 1.4. Biện pháp quản lý nhà nước đối với hoạt động nghệ thuật biểu diễn
• 1.5. Đối tượng thuộc phạm vi quản lý nhà nước đối với hoạt động nghệ thuật biểu diễn
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG NGHỆ THUẬT BIỂU DIỄN
• 2.1. Thực trạng về quy trình quản lý nhà nước đối với hoạt động nghệ thuật biểu diễn theo hình thức tiền kiểm
• 2.2. Hạn chế, vướng mắc trong thực hiện quy trình quản lý nhà nước đối với hoạt động nghệ thuật biểu diễn theo hình thức tiền kiểm
• 2.3. Thực trạng phân cấp quản lý nhà nước đối với hoạt động nghệ thuật biểu diễn
• 2.3.1. Tình hình chung
• 2.3.2. Hạn chế, vướng mắc trong phân cấp quản lý nhà nước đối với hoạt động nghệ thuật biểu diễn
• 2.4. Đánh giá thực trạng thực hiện công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động nghệ thuật biểu diễn
• 2.5. Tình hình thực thi bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan trong quản lý nhà nước đối với hoạt động nghệ thuật biểu diễn
• 2.6. Quản lý tác phẩm âm nhạc ở Việt Nam
• 2.7. Quản lý hoạt động lưu hành, kinh doanh bản ghi âm, ghi hình có nội dung biểu diễn nghệ thuật
• 2.8. Quản lý hoạt động biểu diễn nghệ thuật tại Việt Nam của người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG NGHỆ THUẬT BIỂU DIỄN
• 3.1. Quan điểm về quản lý nhà nước đối với hoạt động nghệ thuật
• 3.2. Quản lý nhà nước phù hợp với bản chất, tính đặc thù và cơ sở nội hàm của hoạt động nghệ thuật biểu diễn
• 3.3. Quản lý nhà nước phải bao đảm hai hoạt quyền sáng tạo và hưởng thụ văn hóa nghệ thuật
• 3.4. Quản lý nhà nước nhằm phát huy giá trị văn hóa nghệ thuật truyền thống đồng thời tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại
• 3.5. Quản lý nhà nước phù hợp với sự vận động của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
• 3.6. Giải pháp quản lý nhà nước đối với hoạt động nghệ thuật biểu diễn
• 3.6.1. Loại bỏ nội dung quản lý nhà nước không thuộc lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn
• 3.6.2. Quản lý nhà nước bằng quy định pháp luật cụ thể
• 3.6.3. Quản lý chủ thể, điều kiện tham gia hoạt động, kinh doanh dịch vụ nghệ thuật biểu diễn
• 3.6.4. Phân cấp quản lý nhà nước cho chính quyền, cơ quan hành chính ở địa phương
• 3.6.5. Quản lý nhà nước đối với chất lượng sản phẩm của hoạt động nghệ thuật biểu diễn
• 3.6.6. Tăng cường quản lý nhà nước theo hình thức hậu kiểm
• 3.6.7. Quản lý nhà nước về hoạt động lao động của người biểu diễn
• 3.6.8. Quản lý nhà nước gắn liền phát triển công nghiệp văn hóa ngành nghệ thuật biểu diễn
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết

Trong bối cảnh Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng với thế giới, hoạt động nghệ thuật biểu diễn đã trải qua nhiều biến đổi lớn. Điều này không chỉ phản ánh sự phát triển của văn hóa mà còn là sự thay đổi trong cách thức quản lý nhà nước đối với lĩnh vực này. Việc quản lý nghệ thuật biểu diễn hiện nay cần phải được điều chỉnh để đáp ứng yêu cầu thực tiễn, nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững và hài hòa giữa các yếu tố sáng tạo và bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc. Như một số nghiên cứu đã chỉ ra, "công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn chủ yếu căn cứ vào các quy định pháp luật chưa đủ mạnh để giải quyết triệt để các mâu thuẫn phát sinh". Những hạn chế trong quản lý hiện tại cần được khắc phục để tạo điều kiện cho sự sáng tạo và phát triển của nghệ thuật biểu diễn, đồng thời bảo vệ quyền lợi của nghệ sĩ và các bên liên quan. Điều này cũng nhằm mục tiêu xây dựng một môi trường văn hóa lành mạnh, đáp ứng nhu cầu thưởng thức nghệ thuật của công chúng.

II. Tình hình nghiên cứu

Tình hình nghiên cứu về quản lý nhà nước đối với hoạt động nghệ thuật biểu diễn cho thấy còn nhiều thiếu sót. Các tài liệu hiện có chủ yếu tập trung vào khía cạnh lý thuyết mà chưa đi sâu vào thực tiễn quản lý. Một số công trình nghiên cứu trước đây đã đề cập đến vấn đề này, nhưng chưa có nghiên cứu nào cung cấp cái nhìn toàn diện về sự phát triển và thực trạng quản lý nhà nước trong lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nghiên cứu sâu hơn, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật và cơ chế quản lý. Như một nhà nghiên cứu đã nhận định, "cần có những nghiên cứu cụ thể về cơ sở lý luận và thực tiễn để từ đó có thể xây dựng một hệ thống quản lý hiệu quả hơn". Việc nghiên cứu này không chỉ có ý nghĩa lý thuyết mà còn thực tiễn, góp phần nâng cao nhận thức và cải thiện công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn.

III. Mục đích nghiên cứu

Mục đích của nghiên cứu này là phân tích và đánh giá thực trạng quản lý nhà nước đối với hoạt động nghệ thuật biểu diễn, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý. Nghiên cứu sẽ tập trung vào việc tìm hiểu các vấn đề lý luận, cơ sở pháp luật và thực tiễn quản lý, nhằm đưa ra các giải pháp thực tiễn. Đặc biệt, nghiên cứu sẽ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng một hành lang pháp lý rõ ràng, tạo điều kiện cho sự sáng tạo và phát triển của nghệ thuật biểu diễn. "Việc hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước là cần thiết để đảm bảo quyền lợi cho nghệ sĩ và các tổ chức hoạt động nghệ thuật", một trong những mục tiêu chính của nghiên cứu này. Đồng thời, việc nghiên cứu còn nhằm nâng cao nhận thức của xã hội về vai trò của nghệ thuật biểu diễn trong đời sống văn hóa, góp phần phát huy giá trị văn hóa nghệ thuật của dân tộc.

IV. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động nghệ thuật biểu diễn tại Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu được xác định trong bối cảnh kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, tập trung vào các công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động biểu diễn nghệ thuật, lưu hành bản ghi âm và ghi hình có nội dung biểu diễn nghệ thuật. Nghiên cứu sẽ xem xét thực trạng quản lý từ năm 2012 đến nay, nhằm đánh giá hiệu quả của các chính sách và quy định đã được ban hành. "Việc nghiên cứu trong khoảng thời gian này sẽ giúp xác định rõ hơn những thay đổi trong quản lý nhà nước và những vấn đề phát sinh từ thực tiễn", từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp cho giai đoạn tiếp theo.

V. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Luận văn áp dụng nhiều phương pháp nghiên cứu khác nhau để đảm bảo tính toàn diện và sâu sắc của nội dung nghiên cứu. Phương pháp luận biện chứng duy vật sẽ được sử dụng để phân tích sự tác động và chuyển hóa giữa các yếu tố trong hoạt động nghệ thuật biểu diễn. Bên cạnh đó, phương pháp phân tích tổng kết kinh nghiệm sẽ giúp rút ra những bài học từ thực tiễn, nhằm tìm ra các giải pháp phù hợp. Các phương pháp lý thuyết và so sánh cũng sẽ được áp dụng để xây dựng một hệ thống lý luận hoàn chỉnh về quản lý nhà nước trong lĩnh vực này. "Việc sử dụng đa dạng các phương pháp nghiên cứu sẽ tạo điều kiện cho việc phát hiện và khai thác các khía cạnh khác nhau của vấn đề", từ đó nâng cao giá trị thực tiễn của nghiên cứu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng với thế giới, hoạt động nghệ thuật biểu diễn đã có những bước phát triển đa dạng và phong phú. Theo số liệu thống kê năm 2020, cả nước có 118 đơn vị sự nghiệp công lập chuyên về biểu diễn nghệ thuật và hơn 4000 doanh nghiệp đăng ký kinh doanh trong lĩnh vực sáng tác, nghệ thuật và giải trí. Tuy nhiên, chỉ khoảng 7,5% trong số này hoạt động thường xuyên và thực hiện đầy đủ thủ tục cấp phép. Hoạt động nghệ thuật biểu diễn không chỉ là biểu hiện văn hóa mà còn là lĩnh vực kinh tế - xã hội có tính đặc thù cao, đòi hỏi công tác quản lý nhà nước phải phù hợp với sự phát triển của thị trường và hội nhập quốc tế.

Luận văn tập trung nghiên cứu công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động nghệ thuật biểu diễn trong giai đoạn từ năm 2012 đến nay trên lãnh thổ Việt Nam. Mục tiêu chính là đánh giá thực trạng, nhận diện những hạn chế, vướng mắc trong quy trình quản lý theo hình thức tiền kiểm và đề xuất các giải pháp hoàn thiện cơ chế quản lý nhằm nâng cao hiệu quả, bảo đảm quyền lợi của các chủ thể tham gia và phát huy giá trị văn hóa nghệ thuật. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng hành lang pháp lý đồng bộ, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển bền vững của ngành nghệ thuật biểu diễn, đồng thời góp phần bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc trong thời kỳ hội nhập.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý nhà nước, đặc biệt là lý thuyết quản lý theo ngành và quản lý theo lãnh thổ, nhằm phân tích các cấp độ và phạm vi quản lý đối với hoạt động nghệ thuật biểu diễn. Lý thuyết duy vật biện chứng của chủ nghĩa Marx-Lenin được áp dụng để nhận thức mối quan hệ giữa nghệ thuật và các hình thái ý thức xã hội khác như chính trị, pháp luật, đạo đức, qua đó làm rõ tính giai cấp, tính dân tộc và tính nhân loại của nghệ thuật biểu diễn.

Ba khái niệm chính được sử dụng gồm:

• Nghệ thuật biểu diễn: Tổng hòa của loại hình nghệ thuật không gian và thời gian, được sáng tạo và truyền đạt đến công chúng qua hình tượng nghệ thuật thống nhất giữa nội dung và hình thức.
• Quản lý nhà nước: Hoạt động thực thi quyền lực nhà nước nhằm thiết lập trật tự xã hội, phát triển kinh tế - văn hóa, trong đó có quản lý theo ngành và theo lãnh thổ.
• Hình thức quản lý tiền kiểm và hậu kiểm: Tiền kiểm là kiểm duyệt nội dung trước khi biểu diễn, hậu kiểm là kiểm tra, xử lý vi phạm sau khi hoạt động diễn ra.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn:

• Phương pháp phân tích tổng kết kinh nghiệm: Xem xét các kết quả quản lý nhà nước trong quá khứ để rút ra bài học và đánh giá hiệu quả.
• Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Thu thập, phân tích tài liệu pháp luật, giáo trình, các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến quản lý nghệ thuật biểu diễn.
• Phương pháp phân tích - tổng hợp: Xây dựng hệ thống lý luận mới dựa trên việc phân tích các khía cạnh lịch sử, pháp luật và thực tiễn quản lý.
• Phương pháp so sánh: Đối chiếu các quy định pháp luật và thực tiễn quản lý trong nước với các mô hình quản lý quốc tế để tìm ra điểm mạnh, điểm yếu.
• Phương pháp giả thuyết và lịch sử: Dự đoán các xu hướng phát triển và tìm hiểu nguồn gốc, quá trình biến đổi của quản lý nhà nước đối với nghệ thuật biểu diễn.

Nguồn dữ liệu chính bao gồm các văn bản pháp luật như Nghị định số 79/2012/NĐ-CP, Nghị định số 15/2016/NĐ-CP, các báo cáo của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, số liệu thống kê từ Cục Nghệ thuật biểu diễn và các tài liệu nghiên cứu khoa học liên quan. Cỡ mẫu nghiên cứu tập trung vào các cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị nghệ thuật công lập, doanh nghiệp kinh doanh nghệ thuật và các chủ thể tham gia biểu diễn trên toàn quốc trong giai đoạn 2012-2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy trình quản lý nhà nước theo hình thức tiền kiểm còn nhiều hạn chế
   Trung bình mỗi năm có khoảng 2000 giấy phép tổ chức biểu diễn nghệ thuật, trong đó 15% là các chương trình phục vụ nhiệm vụ chính trị không thu phí thẩm định. Tuy nhiên, quy trình cấp phép còn phức tạp, gây khó khăn cho các tổ chức, cá nhân, đặc biệt là doanh nghiệp. Việc kiểm duyệt nội dung chưa có quy chuẩn kỹ thuật rõ ràng, dẫn đến sự thiếu nhất quán trong đánh giá chất lượng và nội dung biểu diễn.

2. Phân cấp quản lý chưa đồng bộ giữa Trung ương và địa phương
   Có 12 đơn vị nghệ thuật Trung ương, 17 đơn vị thuộc lực lượng vũ trang và 89 đơn vị địa phương, nhưng việc phân cấp quản lý và phối hợp giữa các cơ quan chưa hiệu quả, gây chồng chéo và thiếu thống nhất trong thực thi pháp luật. Địa phương còn gặp khó khăn trong việc kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm do thiếu nguồn lực và cơ chế rõ ràng.

3. Số lượng doanh nghiệp hoạt động thực tế thấp so với đăng ký
   Trong hơn 4000 doanh nghiệp đăng ký kinh doanh lĩnh vực nghệ thuật, chỉ khoảng 7,5% hoạt động thường xuyên và thực hiện thủ tục cấp phép. Phần lớn doanh nghiệp còn lại không hoạt động hoặc không tuân thủ quy định pháp luật, dẫn đến khó khăn trong quản lý và kiểm soát thị trường nghệ thuật biểu diễn.

4. Chưa có sự phân biệt rõ ràng giữa hoạt động nghệ thuật biểu diễn và các hoạt động giải trí khác
   Việc đưa các hoạt động như trình diễn thời trang, thi người đẹp, người mẫu vào phạm vi quản lý nhà nước đối với nghệ thuật biểu diễn gây nhiều tranh cãi. Các hoạt động này mang tính thương mại, truyền thông nhiều hơn là nghệ thuật thuần túy, nên việc áp dụng các quy định quản lý nghệ thuật biểu diễn chưa phù hợp, dẫn đến vướng mắc trong thực thi.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên xuất phát từ sự phát triển nhanh chóng của ngành nghệ thuật biểu diễn trong bối cảnh kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế, trong khi hệ thống pháp luật và cơ chế quản lý chưa kịp thời hoàn thiện. Việc áp dụng hình thức tiền kiểm truyền thống phù hợp với giai đoạn kinh tế kế hoạch tập trung nhưng không còn thích hợp trong điều kiện hiện nay, khi các chủ thể hoạt động đa dạng và thị trường nghệ thuật ngày càng phức tạp.

So sánh với các mô hình quản lý quốc tế, nhiều nước đã chuyển sang hình thức quản lý hậu kiểm kết hợp với định hướng phát triển ngành, tạo điều kiện thuận lợi cho sáng tạo nghệ thuật và phát triển thị trường. Việc thiếu quy chuẩn kỹ thuật và nguyên tắc rõ ràng trong kiểm duyệt nội dung tại Việt Nam làm giảm tính minh bạch và hiệu quả quản lý, đồng thời gây khó khăn cho các nghệ sĩ và doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, sự phân cấp quản lý chưa rõ ràng giữa Trung ương và địa phương dẫn đến chồng chéo trách nhiệm, làm giảm hiệu quả kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm. Việc chưa phân biệt rõ ràng giữa các loại hình hoạt động nghệ thuật và giải trí cũng làm phức tạp thêm công tác quản lý, ảnh hưởng đến quyền lợi của các chủ thể tham gia.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ doanh nghiệp hoạt động so với đăng ký, bảng phân cấp quản lý các đơn vị nghệ thuật theo địa phương và Trung ương, cũng như biểu đồ so sánh số lượng giấy phép cấp hàng năm và tỷ lệ các chương trình phục vụ nhiệm vụ chính trị.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Chuyển đổi mô hình quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm kết hợp định hướng phát triển
   Nhà nước cần xây dựng cơ chế quản lý hậu kiểm nhằm giảm bớt thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân sáng tạo và kinh doanh nghệ thuật biểu diễn. Đồng thời, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm sau khi hoạt động diễn ra để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả. Thời gian thực hiện đề xuất này trong vòng 2-3 năm, do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì phối hợp với các bộ, ngành liên quan.

2. Hoàn thiện hệ thống quy chuẩn kỹ thuật và nguyên tắc kiểm duyệt nội dung
   Xây dựng bộ tiêu chuẩn rõ ràng, minh bạch về chất lượng nghệ thuật và nội dung biểu diễn, phù hợp với thuần phong mỹ tục và pháp luật hiện hành. Điều này giúp các cơ quan quản lý và chủ thể hoạt động có căn cứ pháp lý cụ thể để thực thi và tuân thủ. Thời gian hoàn thiện trong 1-2 năm, do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với các chuyên gia và tổ chức xã hội.

3. Tăng cường phân cấp và phối hợp quản lý giữa Trung ương và địa phương
   Rà soát, điều chỉnh cơ chế phân cấp quản lý để tránh chồng chéo, đồng thời nâng cao năng lực cho các cơ quan quản lý địa phương về nguồn lực và chuyên môn. Xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành nhằm nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm. Thời gian thực hiện trong 3 năm, do Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành và Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện.

4. Phân biệt rõ ràng các loại hình hoạt động nghệ thuật và giải trí trong quy định pháp luật
   Điều chỉnh phạm vi quản lý nhà nước đối với hoạt động nghệ thuật biểu diễn, tách biệt các hoạt động mang tính thương mại, truyền thông như trình diễn thời trang, thi người đẹp, người mẫu để áp dụng các quy định phù hợp hơn. Giải pháp này giúp giảm bớt gánh nặng quản lý và tạo điều kiện phát triển cho từng lĩnh vực. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm, do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về văn hóa và nghệ thuật
   Luận văn cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để hoàn thiện chính sách, pháp luật và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn.

2. Các đơn vị nghệ thuật công lập và doanh nghiệp kinh doanh nghệ thuật
   Giúp hiểu rõ các quy định pháp luật, quyền và nghĩa vụ trong hoạt động biểu diễn, từ đó chủ động thực hiện thủ tục hành chính và phát triển hoạt động kinh doanh.

3. Nghệ sĩ, nhà sáng tạo và tổ chức biểu diễn nghệ thuật
   Cung cấp kiến thức về bản chất, đặc điểm của nghệ thuật biểu diễn và các quy định quản lý, giúp họ bảo vệ quyền lợi, nâng cao chất lượng sáng tạo và biểu diễn.

4. Các nhà nghiên cứu, giảng viên và sinh viên ngành luật, văn hóa nghệ thuật
   Là tài liệu tham khảo quý giá cho việc nghiên cứu, giảng dạy và học tập về quản lý nhà nước, pháp luật về nghệ thuật biểu diễn và phát triển văn hóa trong bối cảnh hội nhập.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý nhà nước đối với hoạt động nghệ thuật biểu diễn là gì?
   Đây là hoạt động thực thi quyền lực nhà nước nhằm thiết lập trật tự, phát triển xã hội và bảo vệ các giá trị văn hóa thông qua các biện pháp quản lý như cấp phép, kiểm duyệt, kiểm tra và xử lý vi phạm trong lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn.

2. Tại sao hình thức quản lý tiền kiểm đang gặp nhiều khó khăn?
   Hình thức tiền kiểm yêu cầu kiểm duyệt nội dung trước khi biểu diễn, gây thủ tục phức tạp, thiếu linh hoạt và không phù hợp với sự phát triển đa dạng của thị trường nghệ thuật hiện nay, dẫn đến tình trạng chậm trễ và khó khăn cho các chủ thể hoạt động.

3. Phân biệt giữa tiền kiểm và hậu kiểm trong quản lý nghệ thuật biểu diễn?
   Tiền kiểm là kiểm duyệt nội dung trước khi hoạt động diễn ra, còn hậu kiểm là kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm sau khi hoạt động đã diễn ra. Hậu kiểm giúp giảm bớt thủ tục hành chính và tăng tính chủ động cho các chủ thể.

4. Các chủ thể nào thuộc phạm vi quản lý nhà nước về nghệ thuật biểu diễn?
   Bao gồm các cơ quan, tổ chức, cá nhân tổ chức biểu diễn, nghệ sĩ biểu diễn, doanh nghiệp kinh doanh nghệ thuật, chủ địa điểm biểu diễn và các tổ chức lưu hành bản ghi âm, ghi hình có nội dung biểu diễn nghệ thuật.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn?
   Cần hoàn thiện hệ thống pháp luật, chuyển đổi mô hình quản lý phù hợp, tăng cường phân cấp và phối hợp quản lý, xây dựng quy chuẩn kỹ thuật rõ ràng và phân biệt rõ các loại hình hoạt động nghệ thuật và giải trí.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ thực trạng quản lý nhà nước đối với hoạt động nghệ thuật biểu diễn tại Việt Nam từ năm 2012 đến nay, chỉ ra những hạn chế trong quy trình tiền kiểm và phân cấp quản lý.
• Đã áp dụng các lý thuyết quản lý nhà nước và mỹ học Marxist để phân tích bản chất, đặc điểm của nghệ thuật biểu diễn và mối quan hệ với quản lý nhà nước.
• Đề xuất chuyển đổi mô hình quản lý sang hậu kiểm kết hợp định hướng phát triển, hoàn thiện quy chuẩn kỹ thuật và tăng cường phân cấp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả quản lý.
• Khuyến nghị phân biệt rõ ràng các loại hình hoạt động nghệ thuật và giải trí trong pháp luật để phù hợp với thực tiễn và tạo điều kiện phát triển bền vững.
• Tiếp theo, cần triển khai nghiên cứu chi tiết về xây dựng hệ thống quy chuẩn kỹ thuật và cơ chế phối hợp quản lý giữa các cấp, đồng thời tổ chức đào tạo nâng cao năng lực cho các cơ quan quản lý.

Các cơ quan quản lý, nhà nghiên cứu và chủ thể hoạt động nghệ thuật biểu diễn nên phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất nhằm xây dựng môi trường nghệ thuật phát triển lành mạnh, bền vững và hội nhập quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Cơ sở lý luận va pháp luật về quản lý nha nước đổi với hoạt động nghệ thuật biểu diễn. Thực trang quan lý nhà nước đối với hoạt đông nghệ thuật id ấn Chương 3. Quan điểm và giải pháp quản lý nha nước đối với hoat đông nghệ thuật biểu diễn.

CHUONG1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VE QUAN LY NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG NGHỆ THUẬT BIEU DIỄN 111. Tổng quan về nghệ thuật và nghệ thuật biểu diễn.111 Sựlành thành và phát triển của nghệ thuật "Nghệ thuật hình thành va phát triển phụ thuộc vào những điểu kiên tự. nhiên, diéu kiên kinh tế - xẽ hội nhất định va do chỉnh yêu cầu khách quan của quy luật phát triển. “Xuất phát từ đặc tính của mình, sự hình thành và phát triển nghệ thuật đã thể hiện bằng rất nhiều những hình thức khác nhau mà mỗi hình thức không thé bi thay thé bằng một loại hình hay loại thé ở một loại hình nghệ thuật khác.

(Chang hạn, sự hình thanh, phát triển của kién trúc vả các loại thể của nó không, thể thay thể đuợc bằng hội họa, văn chương không thể thay thể bằng sân khâu. Trong âm nhạc cũng không thể chỉ dimg lai ở thanh nhạc mà còn có khi nhạc, trong thanh nhạc lại có loại thể thanh xướng kịch (oratorio), đại hợp xướng (cantat), trong thanh xướng kích lại có ca khúc, trường ca, hop xướng. khẩu truyền thông Việt Nam có tudng, chèo, cải lương, kích dân ca. cải bi, cái hải, cải hư cầu của sân khẩu Chèo không thé thay thé chính cái bi, cải hai, cái hư cầu.

trong một loại hình sân khấu khác, chẳng hạn như Tuéng hay Cai lương. G góc độ khác, sự hình thanh, phát triển các loại hình, loại thé của nghệ thuật côn do tinh đa dạng, phong phú va sự năng động dưới các phương thức thông qua các phương tiện vật chất - kỹ thuật đem lại khả năng tạo hình - biểu cảm ngày cảng hiệu quả hơn để con người có thể khám phá, khai thác, khơi day tảng sâu ý thức - tâm hồn con người trong sáng tạo nghệ thuật Co thể nói, quá trình hình thành, phát triển các loại hình, loại thể của nghệ thuật luôn gắn liễn với sảng tạo, có nguồn gốc từ những ÿ trỡng mới, dám ngiĩ, 10 dám làm phủ hop với thời dat va không gian sinh ra nó. Ý tưởng táo bạo, khác thường đó khi được chấp nhân sẽ mang lại giá tri với tim nhin từ mọi góc độ khác nhau. Đặc biệt ngày nay, khi nhu cầu thẩm mỹ của con người doi hỏi ngày cảng đa dang va ngày cảng cao hon, trí tuệ hơn bởi sự phát triển của tri thức và.

vai trò của cách mang khoa học công nghệ hiện đại. Tuy nhiên, ý tring đó chưa phù hợp thời dai hoặc phần giáo dục, phi thực tế hay nói cách khác là phẫn ảnh. không đúng với hiện thực khách quan sẽ không được chấp nhận trong x hội, kế cả khi đó 1a một ý tưởng có tâm nhìn. Căn cử lịch sử hình thành va phát triển của nghệ thuật đã tao nền những nên văn minh tại mỗi hình thái kính tế - xã hội khác nhau, trên cơ sở tính đặc tha va đặc trưng của nghệ thuật, các nha triết học đã phan chia bay loại hình.

sau: Kiên trúc, Điều khắc, Hồi hoa, Am nhạc, Văn chương, Sân. vả Điện ảnh Ngoài ra, còn có nghệ thuật trang trí, múa, nhiếp ảnh, mỹ thuật công, nghiệp, truyền hình nghệ thuật, xiếc. đều có nhiều loại thể khác nhau. Bản chất của nghệ thuật 'Nghệ thuật 1a biểu hiện đặc thủ của hình thái ý thức sã hội mã trong đó ‘vita có tinh giai cap vừa là tổng thé giá trị văn hóa mang tính nhân dân, dân tộc vva nhân loại.

Nghệ thuật là biểu hiện hình thái ý thức xã hội ‘Theo dong lịch sử phát triển của ý thức 2 hội, nghệ thuật đều gắn liễn giai đoạn phát triển từng hình thái kinh tế - sã hội, giữa nghệ thuật và các hình thai ý thức khác luôn chịu sự tác động của tổn tại xã hội và có sự tac động qua lại. Nghệ thuật tn tại đưới dang ý thức xã hội, là mặt tinh thin của đời sng zã hội, chứa đựng những quan điểm, tư tưỡng, tỉnh cảm của xã hội, cộng đồng zã hội và phân ánh tôn tại xã hội trong những giai đoạn lich sử nhất định. Tuy nhiên, vượt lên những ý thức xã hội khác, nghệ thuật ả hình thức: éu hiện cao nhất củaý thức thẩm mf vì là dang cao nhất cia hoạt động thẩm mỹ, phn ảnh. sâu sắc tôn tai xã hội đưới dạng "cải đẹp” ul Nghệ thuật vừa phan ánh quan hệ của con người với thé giới, vừa phan ánh chính bản thân con người với tắt cả trang thái tâm lý, tinh cảm, ước muốn, tâm trang, tập quán.

Nghệ thuật không những phản ánh trực tiếp bản thé ton tại xã hội, ma còn di sâu vào những điều kỳ diệu, những diéu bí dn nhất của tự nhiên, của quan hệ x hội; tất cả những gì còn nằm ở những ting sâu ma ý thức của con người, của khoa học không thé phát hiện hoặc thể hiện được. ‘Theo quan điểm duy vật lịch sử của Karl Marz, nguén gốc va ban chất ý thức xã hội déu gắn với sự phát triển của lich sử xã hội. Trong đó, nghệ thuật 1a đời từ khi xã hội chưa phân chia giai cấp va hình thành nghệ thuật gắn liên với lao đông va thực tiễn đời sống, Ngay từ những tiếng hú gọi sin bắn, hái tom đến những biểu tượng xăm trên người hay hình vé vé những cuộc đi săn. trên đá hay kể cả những vat dung, trang sức đã hình thành yêu tổ sơ khai nghề thuật.

Như vay, có thé nhân xét nghệ thuật trước hết được quy định bởi quan. hệ thực dụng của con người, gắn liễn với quả trình lao động để tạo ra của cải, vật chất và sau đó nâng tâm thành những sin phẩm théa mén nhu cầu tinh thin. 'Nghệ thuật ban đầu gắn bó trực tiếp với quá tình lao động và nhu cầu vat chất thực dung, gần như ai trong công đông cũng có thể thực hành. Đền thời điểm phát sinh mâu thuẫn trong xã hội, chiến tranh, phân chia giai cap và hình.

thành bộ máy cai tri, nghề thuật mới gần như định hình một cách đặc thù, tách. biệt với các ý thức sã hội khác va cơ bản đã trở thành một nghề nghiệp trong xã hội nhằm phục vụ, thöa mãn yêu cầu cao hơn vẻ tinh thin của mọi ting lớp, giai cấp Sự phát triển mang tính kế thừa của các hinh thái kinh tế - xã hội không lâm mắt di bản chat von có của nghệ thuật la gắn liên với điều kiện vật chat, hạ tảng kinh tế và các hình thái ý thức xã hội khác kể cả khi có sự can thiệp của khoa hoc - công nghệ. Trai qua 4 cuộc cách mang công nghề, nghệ thuật luôn. phat triển song hành, vấn giữ nguyên bin chất chỉ khác mỗi hình thức truyền.

đạt, dau tiên là trực tiếp trước công chúng sau đó la truyền phát qua sóng phát thanh, sóng truyền hình và hiến nay là hệ thống thông tin điển tử. Tác đông, công nghệ vào nghệ thuật cũng là sự liên kết yếu tổ kỹ thuật vào cách thức biểu. diễn từng loại hình, loại thé của nghệ thuật. Dac biết là các loại hình nghệ thuật thể hiện bằng âm thanh vả hình ảnh.

Cho đền nay, nghệ thuật đã bước qua giai đoạn phát triển có tính chất công. đẳng, dan tộc, quốc gia va đang ở bước phát triển mang tính nhân loại. Nghệ thuật cũng Khôngchỉ còn mang ý nghĩa thông tin, mà nó có Khả năng tao ra những điều kiện tốt nhất, nhanh nhất, hiệu quả nhất trong hoạt đồng, quan hệ trao đi, giao lưu văn hóa giữa các dan tộc. 'Nghệ thuật có tính đặc thù so với các hình thái ý thức xã hội khác "Như phân tích ở trên, nghệ thuật có sự tác đông qua lại giữa các hình thái ý thức xã hội khác gồm chính trị, pháp quyền, dao đức, khoa học, tôn giáo va được quyết định bởi tén tại zã hội trong những giai đoạn lịch sử nhất định Nghệ thuật có những đặc điểm chung giống với các hình thai ý thức sã hội khác nhưng ở một khía canh, nghệ thuật lại có tính đặc thù riêng biệt Đặc điểm chung của nghề thuật và các hình thái ý thức xã hồi khác là sự phân ánh hiển thực khách quan và déu được quyết định bởi tồn tai x4 hội.

Tuy nhiên, nghệ thuật và ý thức ã hôi déu tương đối độc lâp,không thu đồng trong mỗi quan hệ với tôn tại xã hồi, mat khác có vai trò tích cực trong đời sống xã hội. Friedrich Engels viết: “Sự phát triển của chính trị, pháp luật triết học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, v. đều dựa trên cơ sở sự phát triễn kinh tổ. Nhưng tắt cả ciuing cũng có ảnh hưởng lẫn nhan và ảnh hướng đễn cơ sở kinh tế ”2 Tinh đặc thù riêng biết của nghề thuật so với các hình thai ý thức x8 hội khác là sự phân ảnh hiện thực khách quan bằng hình tượng nghệ thuật.

tương nghệ thuật phân ánh bản chất đời sông hiện thực nhưng phân ảnh thông, (Mic và Pa Anggun (1999), Toàn tp, Tập 39 (Thing ling 1593 -thingbiy 1895) 28. Chis trị Qué gi, Nộit. 271 13 qua cai cá biết, phan ánh cái cụ thể, trực tiếp bang cảm tính, sinh động nhằm. mục dich thể hiện quan điểm cá nhân, tâm tư, nguyên vọng, tư tưởng đối với tôn tại xã hội.

Khác với khoa học xem xét thé giới bằng hệ thông quy luật thông. qua thực nghiệm, đạo đức phản ánh thé giới bằng quy tắc đánh giá, diéu chỉnh. "hành vi ứng xử thông qua quan niệm, tri thức va các trang thai xúc cảm tâm lý, nghệ thuật phan anh bằng hình tượng thể hiện sâu sắc cảm xúc thể giới tính: thân con người Hình tượng nghệ thuật cũng nhân thức cái chung trong cái riêng, nhận. thức cải ban chất trong cái hiện tượng, nhận thức cái phổ biển trong cái cá biết, song cái cá biệt trong nghệ thuật phải 1a cái cá biệt có tính điển hình vả nếu nhà.

nghệ thuật tao ra cái điển hình thì phải là cải điển hình đã được cá biệt hóa Hình tượng nghệ thuật cũng khác biết với cái cảm tính phân ánh trực tiếp, cu thể bởi các giác quan va thể hiện trực tiếp, cụ thể cái được cảm nhận mà không. có sự biển đổi qua lăng kinh nghệ thuật. "Như vậy, hình tượng nghệ thuật cằn được ác định không chỉ với đặc điểm. cảm tính trực tiếp, cụ thé, ma còn phân tích nội dung ham chứa chiều sâu, độc đáo cá biệt của tư tưỡng trong tác phẩm nghệ thudt.