Luận án tiến sĩ về quản lý chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở trường đại học

Luận án tiến sĩ nghiên cứu quản lý chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở trường đại học, phân tích chuyên sâu, xây dựng mô hình lý thuyết, đề xuất giải pháp khoa học cho vấn đề

• Tác giả: Lê Văn Tân
• Người hướng dẫn: PGS.TS Phạm Minh Hùng
• Trường học: Trường Đại học Vinh
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Chuyển Đổi Số Trong Đào Tạo Đại Học
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Nghệ An

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ CHUYỂN ĐỔI SỐ TRONG HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Những nghiên cứu về chuyển đổi số ở trường đại học
• 1.3. Những nghiên cứu về chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở trường đại học
• 1.4. Những nghiên cứu về quản lý chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở trường đại học
• 1.5. Đánh giá chung
• 1.6. Lý luận về chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở trường đại học
• 1.6.1. Chuyển đổi số và chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở trường đại học. Ý nghĩa của chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở trường đại học
• 1.6.2. Mục đích, yêu cầu chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở trường đại học
• 1.6.3. Nội dung chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở trường đại học
• 1.6.4. Lý luận về quản lý chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở trường đại học
• 1.6.5. Quan niệm về quản lý chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở trường đại học
• 1.6.6. Sự cần thiết phải quản lý chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở trường đại học. Chu trình PDCA và vận dụng chu trình này vào quản lý chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở trường đại học
• 1.6.7. Nội dung quản lý chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở trường đại học theo chu trình PDCA
• 1.6.8. Quản lý điều kiện đảm bảo cho chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở trường đại học theo chu trình PDCA
• 1.6.9. Chức thể quản lý chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở trường đại học theo chu trình PDCA
• 1.6.10. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở trường đại học
• 1.6.10.1. Các yếu tố khách quan
• 1.6.10.2. Các yếu tố chủ quan
• 1.7. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHUYỂN ĐỔI SỐ TRONG HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC
• 2.1. Tổ chức khảo sát thực trạng
• 2.2. Phương pháp khảo sát
• 2.3. Xử lý số liệu
• 2.4. Khái quát về các trường đại học khảo sát
• 2.4.1. Trường Đại học Bách Khoa thành phố Hồ Chí Minh
• 2.4.2. Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội
• 2.4.3. Trường Đại học Hồng Đức
• 2.4.4. Trường Đại học Sư phạm kỹ thuật Vinh
• 2.4.5. Trường Đại học Vinh
• 2.5. Thực trạng chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở các trường đại học
• 2.5.1. Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giảng viên và nhân viên về chuyển đổi số và ý nghĩa chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở trường đại học
• 2.5.2. Thực trạng thực hiện mục đích, yêu cầu chuyển đổi số trong HĐĐT ở trường đại học
• 2.5.3. Thực trạng thực hiện các nội dung chuyển đổi số trong HĐĐT ở trường đại học
• 2.5.4. Thực trạng quản lý chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở các trường đại học
• 2.5.5. Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giảng viên và nhân viên về sự cần thiết phải quản lý chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở các trường đại học
• 2.5.6. Thực trạng thực hiện nội dung quản lý chuyển đổi số trong HĐĐT ở các trường đại học
• 2.5.7. Thực trạng quản lý các điều kiện đảm bảo cho chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở các trường đại học
• 2.5.8. Thực trạng ảnh hưởng của các yếu tố đến quản lý chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở trường đại học
• 2.5.9. Đánh giá chung về thực trạng
• 2.5.10. Thách thức
• 2.6. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP QUẢN LÝ CHUYỂN ĐỔI SỐ TRONG HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC
• 3.1. Các nguyên tắc đề xuất giải pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả
• 3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
• 3.2. Giải pháp quản lý chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở trường đại học
• 3.2.1. Tổ chức nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giảng viên và nhân viên về vai trò, tầm quan trọng của chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở trường đại học
• 3.2.2. Xây dựng kế hoạch chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường
• 3.2.3. Triển khai thực hiện kế hoạch chuyển đổi số theo hướng thống nhất, đồng bộ và phân cấp hợp lý
• 3.2.4. Xây dựng và sử dụng bộ tiêu chí đánh giá kết quả chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở trường đại học
• 3.2.5. Điều chỉnh, cải tiến quá trình chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở trường đại học theo hướng tối ưu
• 3.2.6. Đảm bảo các điều kiện để quản lý chuyển đổi số trong HĐĐT ở trường đại học
• 3.3. Mối quan hệ giữa các giải pháp
• 3.4. Khảo sát sự cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp
• 3.4.1. Phương pháp khảo sát
• 3.4.2. Kết quả khảo sát
• 3.5. Thử nghiệm giải pháp
• 3.5.1. Mục đích thử nghiệm
• 3.5.2. Giáo thuyết thử nghiệm
• 3.5.3. Đối tượng và phạm vi thử nghiệm
• 3.5.4. Nội dung thử nghiệm
• 3.6. Kết luận chương 3
• 4. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 4.1. Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo
• 4.2. Đối với các trường đại học
• 4.3. Đối với cán bộ quản lý, giảng viên, nhân viên các trường đại học
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về quản lý chuyển đổi số trong đào tạo đại học

Quản lý chuyển đổi số trong đào tạo đại học là một chủ đề đang thu hút sự quan tâm lớn trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0. Chuyển đổi số không chỉ là một xu hướng mà còn là một yêu cầu cấp thiết để nâng cao chất lượng giáo dục. Theo Quyết định số 749/QĐ-TTg, Chính phủ Việt Nam đã xác định giáo dục là một trong những lĩnh vực ưu tiên trong quá trình chuyển đổi số. Việc áp dụng công nghệ số trong giáo dục giúp cải thiện quy trình giảng dạy và học tập, đồng thời tạo ra môi trường học tập linh hoạt và hiệu quả hơn. Quản lý chuyển đổi số trong giáo dục không chỉ đơn thuần là việc áp dụng công nghệ mà còn bao gồm việc thay đổi tư duy quản lý, phương pháp giảng dạy và cách thức tổ chức hoạt động giáo dục. Điều này đòi hỏi sự tham gia tích cực của tất cả các bên liên quan, từ cán bộ quản lý đến giảng viên và sinh viên.

1.1. Tầm quan trọng của chuyển đổi số trong giáo dục

Chuyển đổi số trong giáo dục mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Đầu tiên, nó giúp tối ưu hóa quy trình quản lý và giảng dạy, từ đó nâng cao hiệu quả học tập của sinh viên. Thứ hai, việc áp dụng công nghệ số giúp tạo ra các phương pháp giảng dạy mới, như học trực tuyến và học kết hợp, giúp sinh viên tiếp cận kiến thức một cách linh hoạt hơn. Cuối cùng, chuyển đổi số còn giúp các cơ sở giáo dục nâng cao khả năng cạnh tranh, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường lao động. Theo một nghiên cứu gần đây, 80% sinh viên cho rằng việc áp dụng công nghệ trong học tập giúp họ học hiệu quả hơn. Điều này cho thấy sự cần thiết phải đầu tư vào công nghệ số và quản lý chuyển đổi số trong giáo dục.

II. Thực trạng chuyển đổi số trong đào tạo đại học

Thực trạng chuyển đổi số trong đào tạo đại học tại Việt Nam hiện nay còn nhiều hạn chế. Mặc dù đã có nhiều nỗ lực từ phía các cơ sở giáo dục, nhưng việc triển khai chuyển đổi số vẫn chưa đồng bộ và hiệu quả. Nhiều trường đại học vẫn còn lúng túng trong việc áp dụng công nghệ mới vào giảng dạy và quản lý. Theo khảo sát, chỉ khoảng 30% giảng viên cảm thấy tự tin khi sử dụng công nghệ trong giảng dạy. Điều này cho thấy sự cần thiết phải nâng cao nhận thức và kỹ năng cho giảng viên về công nghệ thông tin và quản lý chuyển đổi số. Hơn nữa, cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin tại nhiều trường còn yếu kém, không đáp ứng được yêu cầu của việc giảng dạy trực tuyến. Do đó, việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng và đào tạo nhân lực là rất cần thiết để thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong giáo dục.

2.1. Những thách thức trong quá trình chuyển đổi số

Quá trình chuyển đổi số trong giáo dục đối mặt với nhiều thách thức. Đầu tiên, sự thiếu hụt về nguồn lực tài chính và nhân lực có thể cản trở việc triển khai các giải pháp công nghệ mới. Thứ hai, nhiều giảng viên và sinh viên chưa quen với việc sử dụng công nghệ trong học tập, dẫn đến việc áp dụng không hiệu quả. Cuối cùng, vấn đề bảo mật thông tin và dữ liệu cũng là một mối quan tâm lớn trong quá trình chuyển đổi số. Theo một báo cáo, 60% các trường đại học cho biết họ gặp khó khăn trong việc đảm bảo an toàn thông tin trong môi trường số. Điều này đòi hỏi các cơ sở giáo dục phải có những biện pháp bảo mật chặt chẽ và nâng cao nhận thức về bảo mật dữ liệu trong quá trình chuyển đổi số.

III. Giải pháp quản lý chuyển đổi số trong đào tạo đại học

Để nâng cao hiệu quả của quản lý chuyển đổi số trong đào tạo đại học, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Đầu tiên, các trường đại học cần xây dựng một chiến lược chuyển đổi số rõ ràng, xác định mục tiêu và lộ trình cụ thể. Thứ hai, cần tăng cường đào tạo cho giảng viên và sinh viên về công nghệ thông tin và các phương pháp giảng dạy mới. Hơn nữa, việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin là rất cần thiết để đảm bảo môi trường học tập số hiệu quả. Cuối cùng, các trường cần thiết lập các tiêu chí đánh giá hiệu quả của quá trình chuyển đổi số để có thể điều chỉnh kịp thời các giải pháp đã triển khai.

3.1. Đề xuất các giải pháp cụ thể

Một số giải pháp cụ thể có thể được áp dụng bao gồm: xây dựng các chương trình đào tạo về công nghệ thông tin cho giảng viên và sinh viên, phát triển các nền tảng học trực tuyến, và thiết lập các hệ thống quản lý học tập hiệu quả. Ngoài ra, cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các trường đại học và các doanh nghiệp công nghệ để cập nhật các công nghệ mới nhất và áp dụng vào giảng dạy. Theo một nghiên cứu, việc hợp tác này có thể giúp các trường đại học nâng cao chất lượng đào tạo và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường lao động. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn tạo ra những cơ hội việc làm tốt hơn cho sinh viên.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Sự bùng nổ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư cùng các công nghệ đột phá như Trí tuệ nhân tạo (AI), Dữ liệu lớn (Big Data), Điện toán đám mây (Cloud Computing), Internet vạn vật (IoT) và Chuỗi khối (Blockchain) đang định hình lại căn bản cấu trúc quản trị và phương thức vận hành của giáo dục đại học toàn cầu. Tại Việt Nam, quá trình này được thúc đẩy mạnh mẽ bởi hành lang pháp lý chiến lược từ Chính phủ, tiêu biểu là Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 03/6/2020 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt "Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030" với quan điểm nhất quán "chuyển đổi số trước tiên là chuyển đổi nhận thức" và "người dân là trung tâm của chuyển đổi số", trong đó giáo dục là một trong tám lĩnh vực ưu tiên hàng đầu. Tiếp đó, Quyết định số 131/QĐ-TTg ngày 25/01/2022 phê duyệt Đề án "Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong giáo dục và đào tạo giai đoạn 2022 - 2025, định hướng đến năm 2030" đã đặt ra chỉ tiêu then chốt: đến năm 2030, đưa 100% nguồn lực và chương trình giáo dục vào môi trường số, giáo dục đại học số chiếm tỷ trọng 30% quy mô đào tạo và 100% cơ sở giáo dục đại học triển khai đào tạo trực tuyến cấp bằng.

Dù chuyển đổi số được xác định là xu thế tất yếu và động lực sống còn, thực tiễn triển khai tại các trường đại học Việt Nam bộc lộ khoảng trống nghiên cứu (research gap) mang tính bản lề: phần lớn các công trình trong và ngoài nước tập trung vào các lát cắt kỹ thuật đơn lẻ hoặc phân tích ứng dụng công nghệ cục bộ trong giảng dạy (như bài giảng số, hệ thống LMS, nền tảng Zoom/Teams), nhưng hoàn toàn thiếu vắng một mô hình quản lý chuyển đổi số đồng bộ, toàn diện và có tính chu trình khép kín trong hoạt động đào tạo ở cấp độ cơ sở giáo dục đại học. Việc thiếu hụt khung lý luận quản lý chuẩn mực dẫn đến tình trạng triển khai manh mún, lúng túng về nội dung, phương thức và thiếu công cụ đo lường chuẩn hóa. Luận án tiến sĩ khoa học giáo dục của nghiên cứu sinh Lê Văn Tân với đề tài "Quản lý chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở trường đại học" (Chuyên ngành: Quản lý giáo dục, Mã số: 9140114, thực hiện tại Trường Đại học Vinh dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Phạm Minh Hùng) đã giải quyết trọn vẹn khoảng trống khoa học này.

Luận án xác lập hệ thống câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết khoa học chặt chẽ:

• Câu hỏi nghiên cứu 1 (RQ1): Cơ sở lý luận của quản lý chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở trường đại học được cấu trúc như thế nào khi vận dụng chu trình quản lý chất lượng PDCA (Plan - Do - Check - Act)?
• Câu hỏi nghiên cứu 2 (RQ2): Thực trạng chuyển đổi số và quản lý chuyển đổi số trong 5 khâu cốt lõi của hoạt động đào tạo tại các trường đại học công lập Việt Nam đang diễn ra ở mức độ nào, đâu là những điểm nghẽn và nguyên nhân cốt lõi?
• Câu hỏi nghiên cứu 3 (RQ3): Những giải pháp quản lý nào dựa trên chu trình PDCA có khả năng nâng cao hiệu quả chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo, đồng thời các công cụ đo lường chuẩn hóa nào cần được thiết lập để đảm bảo tính khả thi?
• Giả thuyết khoa học (H1): Chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo tại các trường đại học hiện nay còn thiếu tính đồng bộ và hiệu quả chưa cao do thiếu một cơ chế quản trị khép kín. Nếu xây dựng và thực thi hệ thống giải pháp quản lý khoa học, khả thi dựa trên chu trình PDCA, kết hợp đồng bộ các điều kiện bảo đảm (hạ tầng, thể chế, năng lực số, văn hóa số) và phù hợp với thực tiễn từng trường thì sẽ tối ưu hóa hiệu quả quản lý hoạt động đào tạo, tạo bước chuyển biến đột phá về chất lượng giáo dục đại học.

Phạm vi nghiên cứu bao quát 5 trường đại học công lập trọng điểm đại diện cho 3 miền Bắc - Trung - Nam (gồm Trường Đại học Bách khoa - ĐHQG TP.HCM, Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội, Trường Đại học Hồng Đức, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vinh và Trường Đại học Vinh) trong khung thời gian từ 2020 đến 2023, tập trung vào hệ đại học chính quy qua 5 hoạt động cốt lõi: phát triển chương trình đào tạo; tuyển sinh và nhập học; phát triển học liệu số; tổ chức dạy học và kiểm tra đánh giá; quản lý kết quả học tập và cấp phát văn bằng.

Literature Review và Positioning

Tổng quan tài liệu quốc tế và trong nước cho thấy sự phát triển của ba dòng nghiên cứu chính:

Dòng nghiên cứu thứ nhất tập trung vào tính tất yếu và tác động của chuyển đổi số đối với giáo dục đại học. Các học giả quốc tế như Mehmet Yavuz và Selcuk Karaman (2020), A. Uvarov (2019), Voronin và Saienko (2020) khẳng định chuyển đổi số là quá trình hiện đại hóa tất yếu nhằm thích ứng với nền kinh tế số. Gorin (2020) nhấn mạnh công nghệ số là yếu tố cốt lõi thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tạo lợi thế cạnh tranh giữa các đại học. Tại Việt Nam, Vũ Hải Quân (2020) chỉ rõ chuyển đổi số là công cụ bắt buộc để không bị tụt hậu; Bùi Thị Huế (2021) và Tô Hồng Nam (2020) khẳng định chuyển đổi số tạo bước ngoặt phát triển thông qua việc hình thành hạ tầng giáo dục số trên nền tảng SMAC (Social - Mobile - Analytics - Cloud), IoT và AI.

Dòng nghiên cứu thứ hai đi sâu vào các mô hình sư phạm số và dạy học trực tuyến. George Siemens (2005) với lý thuyết Kết nối (Connectivism), Linda Harasim (2012) với mô hình Học tập hợp tác trực tuyến (Online Collaborative Learning), và Anthony Picciano (2017) với mô hình Đa phương thức (Multimodal Model) đã đặt nền móng lý thuyết cho việc tái cấu trúc không gian sư phạm. Các công trình của Castro Benavides (2020), Yakovenko (2021), Olha Pinchuk (2019) và Ngô Thị Thu Dung (2021) phân tích sâu sự chuyển đổi từ truyền thụ kiến thức thụ động sang phát triển năng lực tự học, cá nhân hóa lộ trình học tập qua nền tảng LMS và học liệu đa phương tiện.

Dòng nghiên cứu thứ ba phân tích các rào cản và phương thức quản trị đại học số. Vincenzo Maltese (2020) cảnh báo hiện tượng phân mảnh dữ liệu (data fragmentation); Cem Cantekin và Ceren Cubukcu Cerasi (2021) chỉ ra tâm lý ngại thay đổi và thiếu hụt kỹ năng số; trong khi Bogdan Fleaca và cộng sự (2022) nhấn mạnh hạn chế về ngân sách công. Sukanta Sarkar (2020), Peter Van Gils (2020), Lehmann (2021), Tømte (2020) và Phùng Thế Vinh (2020) bước đầu đề xuất việc ứng dụng công nghệ để phân tích dữ liệu dự báo tuyển sinh, tự động hóa chấm thi và số hóa văn bằng.

Luận án định vị chính xác khoảng trống học thuật thông qua sự đối sánh với các nghiên cứu quốc tế quy mô lớn. Khảo sát của HolonIQ và Ngân hàng Phát triển Liên Mỹ (IDB, 2021) trên 10.000 trường đại học tại Mỹ Latinh và Caribbean chỉ ra rằng dù 76% đối tượng đánh giá chuyển đổi số là tối quan trọng, việc triển khai trên thực tế gặp bế tắc lớn do thiếu chiến lược quản lý nhất quán. So với các công trình của Lehmann (2021) hay Tømte (2020) vốn chỉ tiếp cận từng khâu nghiệp vụ riêng lẻ, luận án của Lê Văn Tân tạo bước tiến vượt bậc khi lần đầu tiên tích hợp toàn diện 5 phân hệ chức năng của hoạt động đào tạo vào cấu trúc quản lý PDCA khép kín, giải quyết triệt để sự đứt gãy giữa hoạch định chiến lược và giám sát cải tiến chất lượng.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án đã mở rộng ứng dụng của Chu trình quản lý chất lượng Deming (PDCA) từ lĩnh vực quản trị chất lượng công nghiệp sang lý luận quản lý giáo dục đại học trong kỷ nguyên số. Cụ thể, nghiên cứu đã chuẩn hóa nội hàm quản lý chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo thành một hệ thống chức năng động gồm 4 giai đoạn logic gắn kết hữu cơ:

1. Lập kế hoạch (Plan): Xác định mục tiêu, chiến lược, chỉ số KPI số hóa, thiết kế kiến trúc hệ thống thông tin quản lý đào tạo và lộ trình phân bổ nguồn lực.
2. Tổ chức thực hiện (Do): Triển khai đồng bộ các nền tảng công nghệ số vào 5 khâu đào tạo (từ phát triển chương trình, tuyển sinh, học liệu số, dạy - học - kiểm tra đánh giá, đến quản lý kết quả học tập và văn bằng).
3. Kiểm tra, đánh giá (Check): Sử dụng hệ thống công cụ đo lường chuẩn hóa, theo dõi dữ liệu thời gian thực và phân tích dấu vết học tập (learning analytics) để đánh giá mức độ đạt chuẩn đầu ra và hiệu năng hệ thống.
4. Điều chỉnh, cải tiến (Act): Tối ưu hóa quy trình quản lý, cập nhật chuẩn kỹ thuật, tái cấu trúc chương trình đào tạo và ban hành chính sách khắc phục các điểm nghẽn dựa trên phản hồi dữ liệu.

Mô hình lý thuyết này tạo nên bước chuyển dịch mô thức (paradigm shift): chuyển từ tư duy "ứng dụng CNTT phân tán, hỗ trợ kỹ thuật tác nghiệp đơn thuần" sang "quản trị hệ thống số hóa toàn diện, khép kín và tự điều chỉnh", biến dữ liệu số thành tài sản chiến lược để ra quyết định quản lý giáo dục.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án được xây dựng dựa trên sự giao thoa của ba hệ lý thuyết nền tảng: Lý thuyết Hệ thống (Ludwig von Bertalanffy), Lý thuyết Quản lý chất lượng tổng thể theo chu trình PDCA (W. Edwards Deming), và Lý thuyết Kết nối số trong giáo dục (George Siemens).

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                      HỆ THỐNG ĐIỀU KIỆN ĐẢM BẢO CHUYỂN ĐỔI SỐ                |
|    [Thể chế & Pháp lý]  --  [Hạ tầng số & LMS/LCMS]  --  [Khung Năng lực số]   |
+-------------------------------------------------------------------------------+
                                        |
                                        v
+-------------------------------------------------------------------------------+
|             CHU TRÌNH QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO SỐ (PDCA FRAMEWORK)          |
|                                                                               |
|   PLAN (Lập kế hoạch)       ----->       DO (Triển khai thực hiện)            |
|   - Chiến lược số & KPI                  - Phát triển chương trình số         |
|   - Thiết kế kiến trúc số                 - Tuyển sinh & nhập học trực tuyến   |
|   - Quy chế & phân bổ nguồn lực          - Số hóa học liệu & OER              |
|                                          - Dạy - học - thi trực tuyến         |
|                                          - Cấp phát văn bằng số (Blockchain)  |
|          ^                                           |                        |
|          |                                           v                        |
|   ACT (Điều chỉnh, cải tiến) <-----      CHECK (Kiểm tra, đánh giá)           |
|   - Tối ưu hóa quy trình                 - Bộ tiêu chí đánh giá kết quả số    |
|   - Nâng cấp hạ tầng & nhân lực          - Phân tích dữ liệu học tập (BigData)|
|   - Tái cấu trúc chính sách              - Kiểm toán chất lượng đào tạo       |
+-------------------------------------------------------------------------------+

Khung phân tích này định vị rõ ranh giới điều kiện (boundary conditions): mô hình vận hành tối ưu trong điều kiện các cơ sở giáo dục đại học được tự chủ học thuật và tự chủ quản trị, sở hữu hạ tầng kết nối băng thông rộng ổn định, có sự cam kết của lãnh đạo cấp cao và hình thành được văn hóa tổ chức số thích ứng linh hoạt.

Hai đóng góp công cụ học thuật mang tính bản quyền của luận án bao gồm:

• Bộ tiêu chí đánh giá kết quả chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở trường đại học: Cấu trúc hóa các chỉ báo định lượng và định tính đánh giá toàn bộ chuỗi giá trị đào tạo trên môi trường số.
• Khung năng lực số của giảng viên trường đại học: Xác lập hệ thống năng lực chuẩn hóa gồm 6 miền nghiệp vụ: (1) Năng lực nhận thức và thích ứng công nghệ; (2) Năng lực phát triển và số hóa học liệu; (3) Năng lực thiết kế và tổ chức sư phạm số; (4) Năng lực kiểm tra đánh giá trên môi trường số; (5) Năng lực quản lý dữ liệu người học và tư vấn cá nhân hóa; (6) Năng lực an toàn thông tin và đạo đức số.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án tuân thủ lập trường triết học thực chứng kết hợp thực nghiệm phản tư (Pragmatism & Critical Realism), áp dụng thiết kế nghiên cứu hỗn hợp kết hợp đa cấp độ (Mixed-Methods Multi-Level Design):

• Cấp độ vĩ mô: Phân tích thể chế, chính sách quốc gia (Quyết định 749/QĐ-TTg, Quyết định 131/QĐ-TTg, Quyết định 1282/QĐ-BGDĐT) và đối sánh chuẩn mực quốc tế.
• Cấp độ trung mô: Khảo sát quản trị cấp trường tại 5 trường đại học đại diện cho các vùng miền kinh tế - xã hội trọng điểm và đặc thù đào tạo (kỹ thuật công nghệ, sư phạm, đa ngành).
• Cấp độ vi mô: Đo lường hành vi, nhận thức và đánh giá thực tiễn của 3 nhóm chủ thể trực tiếp tham gia: Cán bộ quản lý (CBQL), Giảng viên (GV), và Nhân viên nghiệp vụ (NV).

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình nghiên cứu được tiến hành nghiêm ngặt qua 4 bước chuẩn hóa:

1. Phân tích tổng quan và xây dựng khung khái niệm: Khái quát hóa lý thuyết, giải mã các khái niệm vận hành và xây dựng thang đo Likert 5 mức độ.
2. Thu thập dữ liệu định lượng bằng phiếu hỏi: Chọn mẫu phân tầng thuận tiện có mục đích. Mẫu khảo sát đạt quy mô lớn với độ bao phủ cao trên toàn bộ 5 trường đại học (Trường Đại học Bách khoa - ĐHQG TP.HCM, Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội, Trường Đại học Hồng Đức, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vinh, Trường Đại học Vinh).
3. Phỏng vấn sâu và tổng kết kinh nghiệm: Thực hiện phỏng vấn bán cấu trúc với lãnh đạo trường, trưởng khoa, chuyên viên CNTT và giảng viên cốt cán nhằm giải thích các biến số định lượng và làm sâu sắc thêm các mối quan hệ nguyên nhân - kết quả.
4. Tam giác đạc dữ liệu (Data & Method Triangulation): Kết hợp kiểm chứng chéo giữa dữ liệu khảo sát định lượng, biên bản phỏng vấn sâu chất lượng, dữ liệu nhật ký hệ thống thông tin quản lý đào tạo và kết quả thẩm định chuyên gia. Thang đo đạt độ tin cậy nội tại cao qua kiểm định Cronbach's $\alpha$ và độ giá trị nội dung/khái niệm.

Data và phân tích

Dữ liệu được xử lý toàn diện trên phần mềm thống kê chuyên ngành IBM SPSS Statistics phiên bản 22.0:

• Thống kê mô tả: Tính toán giá trị trung bình ($\bar{X}$) và độ lệch chuẩn (ĐLC/SD) để định vị mức độ thực trạng nhận thức, mức độ thực hiện các nội dung chuyển đổi số và mức độ ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan/khách quan. Thang điểm đánh giá quy đổi: 1.00 - 1.80 (Rất thấp/Không cần thiết); 1.81 - 2.60 (Thấp/Ít cần thiết); 2.61 - 3.40 (Trung bình/Cần thiết); 3.41 - 4.20 (Cao/Khá cần thiết); 4.21 - 5.00 (Rất cao/Rất cần thiết).
• Thống kê suy luận & Phân tích chênh lệch: So sánh ma trận tương quan giữa tính cấp thiết và tính khả thi của hệ thống giải pháp; so sánh tương quan đánh giá giữa các nhóm đối tượng (CBQL, GV, NV).
• Thực nghiệm giải pháp sư phạm: Thiết kế thực nghiệm so sánh đối chứng (quasi-experiment) đối với 01 giải pháp đại diện: "Mô hình vận hành của hệ thống cấp phát và xác minh văn bằng trực tuyến ứng dụng công nghệ chuỗi khối (Blockchain)" triển khai thực tế tại Trường Đại học Vinh. Tiến hành thu thập dữ liệu phản hồi từ cán bộ nhà trường và các bên liên quan (doanh nghiệp tuyển dụng, cựu sinh viên) giữa phương pháp thủ công truyền thống và phương pháp chuyển đổi số để chứng minh độ tin cậy và sự vượt trội về thời gian, chi phí, tính chính xác và bảo mật.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Kết quả phân tích định lượng và thực nghiệm của luận án đã phát lộ 5 phát hiện then chốt:

+-----------------------------------------------------------------------------------------+
|                  TỔNG HỢP CÁC PHÁT HIỆN THỰC TRẠNG ĐỘT PHÁ CỦA LUẬN ÁN                   |
+---+-----------------------------------------+-------------------------------------------+
|STT| Lĩnh vực khảo sát                       | Phát hiện thực nghiệm & Dữ liệu           |
+---+-----------------------------------------+-------------------------------------------+
| 1 | Nhận thức về tính tất yếu của CĐS       | Đạt mức Rất cao (Điểm trung bình > 4.20)  |
| 2 | Chuyển đổi số khâu Tuyển sinh & Dạy học | Phát triển mạnh, đạt mức Cao (X > 3.50)   |
| 3 | Phát triển học liệu số & Quản lý văn bằng| Còn manh mún, cục bộ (X dao động 2.8-3.2) |
| 4 | Cấu trúc chu trình quản trị PDCA        | Đứt gãy tại khâu "Check" và "Act" (X thấp)|
| 5 | Thực nghiệm giải pháp Văn bằng số       | Tiết kiệm >85% thời gian, triệt tiêu sai sót|
+---+-----------------------------------------+-------------------------------------------+

Thứ nhất, tồn tại "nghịch lý nhận thức - hành động" trong quản trị đại học số. Điểm khảo sát mức độ nhận thức của cán bộ, giảng viên về sự cần thiết của chuyển đổi số đạt mức rất cao ($\bar{X} > 4.20$), tương thích với phát hiện của HolonIQ (76%), song mức độ chuyển hóa thành kế hoạch chiến lược tổng thể và quy chuẩn quản lý tại các cơ sở chỉ đạt mức trung bình khá ($\bar{X} = 2.95 - 3.30$).

Thứ hai, sự phát triển mất cân đối giữa các phân hệ đào tạo. Chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ nhất ở khâu tuyển sinh trực tuyến và tổ chức dạy học trực tiếp qua các phần mềm hội nghị trực tuyến (Zoom, Teams, Google Meet), nhưng lại đặc biệt yếu kém và phân tán ở khâu phát triển học liệu số dùng chung, kết nối tài nguyên giáo dục mở (OER) và hệ thống kiểm tra đánh giá tự động. Đúng như văn bản luận án chỉ ra: "việc triển khai ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học vẫn mang tính cục bộ giữa các khoa, bộ môn và cá nhân", chưa tạo lập được kho tài nguyên dùng chung đồng bộ cấp cơ sở.

Thứ ba, sự đứt gãy nghiêm trọng của chu trình quản lý chất lượng. Trong 4 khâu của chu trình PDCA, các trường đại học mới chỉ chú trọng khâu Lập kế hoạch (Plan) và Thực hiện (Do) ở mức cơ bản, trong khi khâu Kiểm tra, đánh giá (Check) và Điều chỉnh, cải tiến (Act) bị buông lỏng hoặc thiếu công cụ thực thi khoa học. Việc không có bộ tiêu chí định lượng chuẩn hóa khiến các cơ sở không thể đo lường chính xác hiệu quả đầu tư công nghệ số đối với chất lượng đào tạo thực tế.

Thứ tư, rào cản nhân lực số và văn hóa số. Điểm nghẽn lớn nhất kìm hãm tốc độ chuyển đổi số không thuần túy là hạ tầng kỹ thuật mà nằm ở năng lực số chưa đồng đều của đội ngũ giảng viên lớn tuổi, tâm lý ngại thay đổi phương pháp sư phạm truyền thống và sự thiếu vắng khung chuẩn năng lực số để làm căn cứ bồi dưỡng chuyên môn định kỳ.

Thứ năm, bằng chứng thực nghiệm vượt trội về giải pháp văn bằng số ứng dụng công nghệ hiện đại. Kết quả thực nghiệm hệ thống cấp phát và xác thực văn bằng trực tuyến tại Trường Đại học Vinh cho thấy sự khác biệt có ý nghĩa thống kê vượt bậc ($p < 0.001$) so với phương pháp thủ công: thời gian xác minh văn bằng rút ngắn từ hàng tuần xuống vài giây, loại bỏ hoàn toàn nguy cơ giả mạo hồ sơ, giảm 85% chi phí hành chính và nhận được mức độ hài lòng tuyệt đối từ phía đơn vị tuyển dụng lao động.

Implications đa chiều

• Về mặt học thuật: Cung cấp hệ thống khái niệm chuẩn xác và khung lý thuyết hoàn chỉnh cho phân ngành Quản lý giáo dục đại học số, mở đường cho việc nghiên cứu quản trị chất lượng đại học dựa trên dữ liệu (Data-Driven Higher Education Governance).
• Về mặt phương pháp luận: Cung cấp hai bộ công cụ đo lường thực chứng (Bộ tiêu chí đánh giá kết quả chuyển đổi số hoạt động đào tạo và Khung năng lực số giảng viên) có khả năng chuyển giao và áp dụng đại trà cho hệ thống giáo dục đại học Việt Nam.
• Về mặt thực tiễn quản lý cơ sở: Hệ thống 6 nhóm giải pháp của luận án trang bị cho ban giám hiệu và các phòng ban chức năng một bản đồ lộ trình (roadmap) hành động rõ ràng: từ nâng cao nhận thức, lập kế hoạch thích ứng, tổ chức thực thi phân cấp, đến vận hành bộ công cụ kiểm định và tái cấu trúc liên tục.
• Về mặt chính sách quản lý nhà nước: Cung cấp cơ sở khoa học thực chứng để Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát, hoàn thiện các thông tư quy định về đào tạo trực tuyến, chuẩn cơ sở dữ liệu giáo dục đại học số dùng chung, chính sách công nhận tín chỉ số xuyên trường và cơ chế kiểm định chất lượng đào tạo số.

Limitations và Future Research

Luận án thẳng thắn chỉ rõ 3 giới hạn nghiên cứu chính:

1. Phạm vi khách thể: Mẫu khảo sát định lượng tập trung vào 5 trường đại học công lập lớn; chưa mở rộng sang khối các trường đại học ngoài công lập (tư thục), nơi có cơ chế đầu tư tài chính và cấu trúc quản trị linh hoạt hơn.
2. Giới hạn chương trình đào tạo: Nghiên cứu khu biệt trong phạm vi đào tạo đại học hệ chính quy; chưa bao quát các loại hình đào tạo vừa làm vừa học, đào tạo sau đại học và các chương trình liên kết quốc tế.
3. Phạm vi thực nghiệm: Do hạn chế về thời gian và nguồn lực kỹ thuật, nghiên cứu mới chỉ thực nghiệm sư phạm đối với 01 giải pháp chuyên sâu (hệ thống văn bằng chứng chỉ số), chưa tiến hành thực nghiệm đồng thời toàn bộ 6 giải pháp trên toàn hệ sinh thái đào tạo.

Chương trình nghiên cứu tiếp nối trong tương lai (Future Research Agenda) cần tập trung vào 4 hướng chiến lược:

• Mở rộng kiểm chứng mô hình PDCA trên diện rộng đối với khối đại học tư thục và các đại học tự chủ tài chính 100%.
• Nghiên cứu tác động của Trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Generative AI) và Học máy (Machine Learning) trong việc tự động hóa thiết kế chương trình đào tạo cá nhân hóa và quản trị rủi ro học thuật số.
• Xây dựng khung pháp lý và mô hình kỹ thuật cho hệ thống liên thông, công nhận tín chỉ số xuyên quốc gia trên nền tảng MOOCs.
• Nghiên cứu chuyên sâu về đạo đức học thuật số, an toàn an ninh dữ liệu người học và sức khỏe tâm lý của người dạy - người học trong môi trường giáo dục thực tế ảo (VR/AR Metaverse).

Tác động và ảnh hưởng

• Tác động học thuật: Định hình một tài liệu tham khảo mẫu mực trong lĩnh vực Quản lý giáo dục tại Việt Nam, mở ra chỉ số trích dẫn cao trong các công trình nghiên cứu sau đại học về chuyển đổi số giáo dục.
• Tác động tới thị trường lao động và công nghiệp: Cung cấp cơ chế đào tạo nguồn nhân lực số chất lượng cao, giúp sinh viên tốt nghiệp sở hữu năng lực số toàn diện, rút ngắn thời gian đào tạo thích ứng tại doanh nghiệp.
• Tác động chính sách: Đóng góp trực tiếp vào tiến trình thực hiện Quyết định 131/QĐ-TTg của Chính phủ và Kế hoạch 1282/QĐ-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong việc hiện thực hóa chỉ tiêu 30% quy mô đại học số.
• Tác động xã hội: Xóa bỏ rào cản địa lý, thúc đẩy công bằng giáo dục, tạo cơ hội tiếp cận tri thức đại học đỉnh cao cho người học ở các vùng sâu, vùng xa với chi phí đào tạo tối ưu.
• Tầm vóc quốc tế: Đưa mô hình quản lý chuyển đổi số của giáo dục đại học Việt Nam tiệm cận với các chuẩn mực giáo dục số của UNESCO và khung chuyển đổi số đại học của Liên minh Châu Âu (DigCompEdu).

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và Học viên cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục: Tiếp cận một khung lý luận mẫu mực, hệ thống tài liệu tổng quan đa chiều và phương pháp xử lý dữ liệu SPSS chuẩn hóa.
• Các nhà khoa học và Chuyên gia giáo dục: Khai thác các phát hiện thực trạng và hệ thống giả thuyết để phát triển các đề tài khoa học cấp Bộ, cấp Quốc gia về giáo dục đại học 4.0.
• Lãnh đạo và Cán bộ quản lý các trường đại học: Sử dụng trực tiếp 6 nhóm giải pháp và Bộ tiêu chí đánh giá để chỉ đạo, điều hành chiến lược chuyển đổi số tại đơn vị mình một cách bài bản, tránh lãng phí nguồn lực đầu tư.
• Đội ngũ Giảng viên đại học: Sử dụng Khung năng lực số để tự đánh giá (self-assessment) và xây dựng lộ trình nâng cao kỹ năng sư phạm số, phát triển học liệu số và đổi mới phương pháp giảng dạy.
• Cơ quan quản lý nhà nước (Bộ GD&ĐT, các Sở/Ban/Ngành): Có căn cứ khoa học xác đáng để xây dựng tiêu chuẩn kiểm định chất lượng các chương trình đào tạo số và ban hành thể chế thúc đẩy giáo dục mở.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo và đột phá nhất của luận án là gì? Đó là việc mở rộng Lý thuyết Quản lý chất lượng PDCA (Deming) vào cấu trúc vận hành 5 hoạt động đào tạo số tại trường đại học. Luận án đã chuyển hóa thành công một chu trình quản trị công nghiệp thành khung quản lý giáo dục khép kín, biến chuyển đổi số từ các hoạt động tác nghiệp rời rạc thành một hệ thống tự điều chỉnh và nâng chuẩn liên tục dựa trên dữ liệu thực chứng.

2. Điểm mới vượt trội trong thiết kế phương pháp luận so với các nghiên cứu trước đây? Khác biệt với nghiên cứu của Lehmann (2021) hay Tømte (2020) vốn chỉ dừng lại ở khảo sát mô tả cục bộ hoặc phân tích lý thuyết thuần túy, luận án kết hợp phương pháp hỗn hợp đa cấp độ với quy mô 5 đại học lớn trên toàn quốc, kết hợp xử lý thống kê suy luận trên SPSS 22.0 và thực nghiệm sư phạm giải pháp cấp phát văn bằng số (Blockchain) với phân tích định lượng hiệu quả thực tế.

3. Phát hiện thực trạng nào gây bất ngờ và có giá trị phản biện cao nhất? Phát hiện về sự đứt gãy giữa nhận thức lý tưởng ($\bar{X} > 4.20$) và năng lực kiểm soát chu trình thực tế: các trường đại học triển khai ồ ạt khâu Dạy học trực tuyến và Tuyển sinh nhưng lại bỏ quên hoàn toàn khâu Kiểm tra, đánh giá (Check) và Điều chỉnh, cải tiến (Act). Điều này chứng minh điểm nghẽn của chuyển đổi số giáo dục Việt Nam hiện nay không phải là "thiếu công nghệ" mà là "khủng hoảng mô hình quản lý chất lượng".

4. Nghiên cứu có cung cấp quy trình nhân bản (Replication Protocol) hoàn chỉnh không? Có. Luận án cung cấp tường minh: (1) Bảng mô tả quy trình đánh giá kết quả chuyển đổi số; (2) Bộ tiêu chí đánh giá với các chỉ báo định lượng cụ thể; (3) Khung năng lực số 6 miền của giảng viên; (4) Kiến trúc hệ thống thông tin tổng thể mô hình đại học số. Bất kỳ cơ sở giáo dục đại học nào cũng có thể kế thừa và áp dụng ngay vào thực tiễn quản trị.

5. Lộ trình nghiên cứu và chuyển giao học thuật 10 năm tới được phác thảo ra sao? Lộ trình hướng tới: Giai đoạn 2024-2026 hoàn thiện bộ công cụ đo lường và chuyển giao cho mạng lưới đại học tự chủ; Giai đoạn 2026-2030 tích hợp Trí tuệ nhân tạo và Dữ liệu lớn vào phân hệ quản trị đào tạo thông minh; Giai đoạn 2030-2035 xây dựng hệ sinh thái đại học số liên thông toàn diện, chuẩn hóa theo các tiêu chuẩn giáo dục số quốc tế.

Kết luận

1. Luận án xác lập hệ thống cơ sở lý luận khoa học, tường minh và tiên phong về quản lý chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo ở trường đại học theo chu trình PDCA, lấp đầy khoảng trống học thuật trong khoa học Quản lý giáo dục tại Việt Nam.
2. Khảo sát thực trạng quy mô lớn tại 5 trường đại học đại diện 3 miền Bắc - Trung - Nam, bóc tách chính xác những thành tựu, bất cập, điểm nghẽn và nguyên nhân cốt lõi trong toàn bộ chuỗi giá trị đào tạo số.
3. Đề xuất hệ thống 6 nhóm giải pháp quản lý toàn diện, đồng bộ, có tính hệ thống và tính khả thi cao, bao quát trọn vẹn 4 khâu Lập kế hoạch - Thực hiện - Đánh giá - Cải tiến cùng các điều kiện bảo đảm đi kèm.
4. Đóng góp hai công cụ học thuật có giá trị thực tiễn vượt bậc: Bộ tiêu chí đánh giá kết quả chuyển đổi số trong hoạt động đào tạo và Khung năng lực số của giảng viên đại học.
5. Kiểm chứng thực nghiệm thành công giải pháp quản lý cấp phát và xác thực văn bằng số, cung cấp bằng chứng thực nghiệm đanh thép về hiệu quả vượt trội của việc chuyển đổi phương thức quản lý sang môi trường số.
6. Mở ra các hướng nghiên cứu học thuật chiến lược về quản trị đại học thông minh, ứng dụng Trí tuệ nhân tạo trong cá nhân hóa giáo dục và xây dựng thể chế giáo dục đại học số thích ứng linh hoạt trong kỷ nguyên Cách mạng công nghiệp 4.0.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bà GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O TR¯àNG Đ¾I HàC VINH LÊ VN TÂN QUÀN LÝ CHUYÞN ĐàI SÞ TRONG HO¾T ĐÞNG ĐÀO T¾O â TR¯àNG Đ¾I HàC LUÀN ÁN TI¾N SĨ KHOA HàC GIÁO DĀC NGHà AN - 2024 Bà GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O TR¯àNG Đ¾I HàC VINH LÊ VN TÂN QUÀN LÝ CHUYÞN ĐàI SÞ TRONG HO¾T ĐÞNG ĐÀO T¾O â TR¯àNG Đ¾I HàC Chuyên ngành: QuÁn lý giáo dāc Mã sß: 9140114 LUÀN ÁN TI¾N SĨ KHOA HàC GIÁO DĀC Ng°ái h°ßng d¿n khoa hác: PGS. Ph¿m Minh Hùng NGHà AN - 2024 i LàI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cāu cÿa riêng tôi d°ới sự h°ớng dẫn khoa học cÿa PGS.TS Ph¿m Minh Hùng. Các số liệu và kết quÁ nêu trong luận án này ch°a đ°ÿc công bố trong bất kỳ luận văn và luận án nào khác. Tác giÁ luÁn án Lê Vn TÃn ii DANH MĀC CÁC CHĀ VI¾T TÀT TT Các chÿ vi¿t tắt Các chÿ vi¿t đÅy đă 1 AI Trí tuệ nhân t¿o (AI) 2 AR Thực tế tăng c°ßng (Augmented Reality) 3 BD Dữ liệu lớn (Big Data), 4 BGDĐT Bá Giáo dāc và Đào t¿o 5 CBQL Cán bá quÁn lý 6 CC Điện toán đám mây (Cloud Computing) 7 CĐS Chuyển đổi số 8 CMCN 4.0 Cách m¿ng công nghiệp lần thā 4 9 CNS Công nghệ số 10 CNTT Công nghệ thông tin 11 CNTT-TT Công nghệ thông tin - Truyền thông 12 ĐH Đ¿i học 13 ĐHCL Đ¿i học công lập 14 GDĐH Giáo dāc đ¿i học 15 GV GiÁng viên 16 HĐĐT Ho¿t đáng đào t¿o 17 IoT Internet v¿n vật (IoT) 18 MTS Môi tr°ßng số 19 NH Ng°ßi học 20 NV Nhân viên 21 SV Sinh viên 22 VR Thực tế Áo (Virtual Reality) iii MĀC LĀC Mâ ĐÄU.

Lý do chọn đề tài. Khách thể và đối t°ÿng nghiên cāu. Khách thể nghiên cāu. Đối t°ÿng nghiên cāu.

GiÁ thuyết khoa học. Nhiệm vā và ph¿m vi nghiên cāu. Ph¿m vi nghiên cāu. Quan điểm tiếp cận và ph°¡ng pháp nghiên cāu.

Quan điểm tiếp cận. Ph°¡ng pháp nghiên cāu. Luận điểm cần bÁo vệ. Đóng góp mới cÿa luận án.

Cấu trúc cÿa luận án. C¡ Sâ LÝ LUÀN CĂA QUÀN LÝ CHUYÞN ĐàI SÞ TRONG HO¾T ĐÞNG ĐÀO T¾O â TR¯àNG Đ¾I HàC. Tổng quan nghiên cāu vấn đề. Những nghiên cāu về chuyển đổi số á tr°ßng đ¿i học.

Những nghiên cāu về chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học. Những nghiên cāu về quÁn lý chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học. Đánh giá chung. Lý luận về chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học.

Chuyển đổi số và chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học. Ý nghĩa cÿa chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học. Māc đích, yêu cầu chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học. Nái dung chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học.

Lý luận về quÁn lý chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học. Quan niệm về quÁn lý chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học. Sự cần thiết phÁi quÁn lý chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học. Chu trình PDCA và vận dāng chu trình này vào quÁn lý chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học.

Nái dung quÁn lý chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học theo chu trình PDCA. QuÁn lý điều kiện đÁm bÁo cho chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học theo chu trình PDCA. Chÿ thể quÁn lý chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học theo chu trình PDCA. Các yếu tố Ánh h°áng đến quÁn lý chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học 55 1.

Các yếu tố khách quan. Các yếu tố chÿ quan. 56 Kết luận ch°¡ng 1. THĀC TR¾NG QUÀN LÝ CHUYÞN ĐàI SÞ TRONG HO¾T ĐÞNG ĐÀO T¾O â CÁC TR¯àNG Đ¾I HàC.

Tổ chāc khÁo sát thực tr¿ng. Ph°¡ng pháp khÁo sát. Xử lý số liệu. Khái quát về các tr°ßng đ¿i học khÁo sát.

Tr°ßng Đ¿i học Bách Khoa thành phố Hồ chí Minh. Tr°ßng Đ¿i học công nghiệp Hà Nái. Tr°ßng Đ¿i học Hồng Đāc. Tr°ßng Đ¿i học S° ph¿m kỹ thuật Vinh.

Tr°ßng Đ¿i học Vinh. Thực tr¿ng chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á các tr°ßng đ¿i học. Thực tr¿ng nhận thāc cÿa cán bá quÁn lý, giÁng viên và nhân viên về chuyển đổi số và ý nghĩa chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học. Thực tr¿ng thực hiện māc đích, yêu cầu chuyển đổi số trong HĐĐT á tr°ßng đ¿i học.

Thực tr¿ng thực hiện các nái dung chuyển đổi số trong HĐĐT á tr°ßng đ¿i học. Thực tr¿ng quÁn lý chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á các tr°ßng đ¿i học. Thực tr¿ng nhận thāc cÿa cán bá quÁn lý, giÁng viên và nhân viên về sự cần thiết phÁi quÁn lý chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á các tr°ßng đ¿i học. Thực tr¿ng thực hiện nái dung quÁn lý chuyển đổi số trong HĐĐT á các tr°ßng đ¿i học.

Thực tr¿ng quÁn lý các điều kiện đÁm bÁo cho chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á các tr°ßng đ¿i học. Thực tr¿ng Ánh h°áng cÿa các yếu tố đến quÁn lý chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học. Đánh giá chung về thực tr¿ng. Thách thāc.

105 Kết luận ch°¡ng 2. GIÀI PHÁP QUÀN LÝ CHUYÞN ĐàI SÞ TRONG HO¾T ĐÞNG ĐÀO T¾O â TR¯àNG Đ¾I HàC. Các nguyên tắc đề xuất giÁi pháp. Nguyên tắc đÁm bÁo tính māc tiêu.

Nguyên tắc đÁm bÁo tính thực tiễn. Nguyên tắc đÁm bÁo tính hệ thống. Nguyên tắc đÁm bÁo tính hiệu quÁ. Nguyên tắc đÁm bÁo tính khÁ thi.

GiÁi pháp quÁn lý chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học. Tổ chāc nâng cao nhận thāc cho cán bá quÁn lý, giÁng viên và nhân viên về vai trò, tầm quan trọng cÿa chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học. Xây dựng kế ho¿ch chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o phù hÿp với điều kiện thực tế cÿa nhà tr°ßng. Triển khai thực hiện kế ho¿ch chuyển đổi số theo h°ớng thống nhất, đồng bá và phân cấp hÿp lý.

Xây dựng và sử dāng bá tiêu chí đánh giá kết quÁ chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học. Điều chỉnh, cÁi tiến quá trình chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học theo h°ớng tối °u. ĐÁm bÁo các điều kiện để quÁn lý chuyển đổi số trong HĐĐT á tr°ßng đ¿i học. Mối quan hệ giữa các giÁi pháp.

KhÁo sát sự cấp thiết và tính khÁ thi cÿa các giÁi pháp. Ph°¡ng pháp khÁo sát. Kết quÁ khÁo sát. Thử nghiệm giÁi pháp.

Māc đích thử nghiệm. GiÁ thuyết thử nghiệm. Đối t°ÿng và ph¿m vi thử nghiệm. Nái dung thử nghiệm.

155 Kết luận ch°¡ng 3. 165 K¾T LUÀN VÀ KHUY¾N NGHÞ. Đối với Bá Giáo dāc và Đào t¿o. Đối với các tr°ßng đ¿i học.

Đối với cán bá quÁn lý, giÁng viên, nhân viên các tr°ßng đ¿i học. 168 TÀI LIàU THAM KHÀO. 170 vii DANH MĀC CÁC BÀNG BÁng 2. BÁng thống kê số l°ÿng cán bá theo các tr°ßng.

BÁng thống kê đối t°ÿng đ°ÿc khÁo sát. Thang đánh giá theo các māc đá. BÁng quy đổi điểm trung bình với māc đá đánh giá. Kết quÁ đánh giá thực tr¿ng nhận thāc cÿa cán bá về chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học.

Kết quÁ đánh giá thực tr¿ng nhận thāc cÿa cán bá về ý nghĩa chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học. Kết quÁ đánh giá thực tr¿ng thực hiện māc đích chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học. Kết quÁ đánh giá thực tr¿ng thực hiện yêu cầu chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học. Kết quÁ đánh giá thực tr¿ng thực hiện chuyển đổi số trong phát triển ch°¡ng trình đào t¿o.

Kết quÁ đánh giá thực tr¿ng thực hiện chuyển đổi số ho¿t đáng tuyển sinh và nhập học. Kết quÁ đánh giá thực tr¿ng thực hiện phát triển học liệu số. Kết quÁ đánh giá thực tr¿ng thực hiện chuyển đổi số trong ho¿t đáng d¿y học và kiểm tra đánh giá. Kết quÁ đánh giá thực tr¿ng thực hiện chuyển đổi số trong ho¿t đáng quÁn lý kết quÁ học tập và cấp phát văn bằng.

Kết quÁ khÁo sát thực tr¿ng nhận thāc cÿa CBQL, GV và NV về sự cần thiết phÁi quÁn lý CĐS trong quÁn lý HĐĐT á các tr°ßng ĐH .15 Kết quÁ khÁo sát thực tr¿ng xây dựng kế ho¿ch chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học. Kết quÁ khÁo sát thực tr¿ng thực hiện kế ho¿ch chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học. Kết quÁ khÁo sát thực tr¿ng đánh giá việc thực hiện kế ho¿ch chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học. Kết quÁ khÁo sát thực tr¿ng thực hiện điều chỉnh, cÁi tiến chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học.

Kết quÁ khÁo sát thực tr¿ng thực hiện các điều kiện đÁm bÁo cho chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học. Kết quÁ khÁo sát thực tr¿ng māc đá Ánh h°áng cÿa các yếu tố đến quÁn lý chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học. Bá tiêu chí đánh giá kết quÁ triển khai HĐĐT trên môi tr°ßng số. BÁng mô tÁ quy trình đánh giá kết quÁ chuyển đổi số.

Khung năng lực số cÿa giÁng viên đ¿i học. Vai trò cÿa các chÿ thể QL trong thực hiện các giÁi pháp. Thống kê số l°ÿng đối t°ÿng khÁo sát. BÁng tổng hÿp kết quÁ khÁo sát māc cần thiết và khÁ thi.

BÁng tổng hÿp kết quÁ khÁo sát đánh giá cÿa cán bá nhà tr°ßng đối với 2 ph°¡ng pháp thÿ công truyền thống và ph°¡ng pháp chuyển đổi số. BÁng tổng hÿp kết quÁ khÁo sát đánh giá cÿa các bên liên quan đối với 2 ph°¡ng pháp thÿ công truyền thống và ph°¡ng pháp chuyển đổi số. 162 ix DANH MĀC BIàU Đà Biểu đồ 2. Biểu đồ giá trị trung bình (X̅) và đá lệch chuẩn (ĐLC) māc đá nhận thāc cÿa cán bá về chuyển đổi số trong ho¿t đáng đào t¿o á tr°ßng đ¿i học .