Những Vấn Đề Cơ Bản Về Phương Thức Thanh Toán Quốc Tế

Bài viết phân tích thực trạng phát triển nghiệp vụ thanh toán hàng nhập khẩu bằng tín dụng chứng từ tại NHCT Đống Đa, nêu rõ thách thức và cơ hội.

• Tác giả: Hoàng Hữu Thắng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kinh Tế Quốc Tế
• Đề tài: Phương Thức Thanh Toán Quốc Tế: Những Vấn Đề Cơ Bản và Xu Hướng Phát Triển
• Loại tài liệu: bài luận
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHƯƠNG THỨC TÍN DỤNG CHỨNG TỪ
• 1.1. Những vấn đề cơ bản về hoạt động thanh toán quốc tế
• 1.2. Điều kiện trong thanh toán quốc tế
• 1.3. Phương thức thanh toán
• 1.3.1. Phương thức chuyển tiền (Remittance)
• 1.3.2. Phương thức nghi sễ hay phương thức mở tài khoản (Open Account)
• 1.3.3. Phương thức nhế thu (Collection)
• 1.3.3.1. Nhế thu phiếu trơn (Clean Collection)
• 1.3.3.2. Nhế thu kèm chứng từ (Documentary Collection)
• 1.3.4. Phương thức tín dụng chứng từ (Documentary credits)
• 2. CHƯƠNG 2: [Tiêu đề chương 2 chưa có trong đoạn trích]

Tóm tắt

I. Thanh Toán Quốc Tế Tổng Quan Vai Trò và Các Phương Thức

Thanh toán quốc tế là việc thực hiện nghĩa vụ chi trả bằng tiền tệ phát sinh từ các quan hệ kinh tế, thương mại, tài chính, tín dụng giữa các tổ chức kinh tế quốc tế, giữa các hãng, các cá nhân của các nước khác nhau. Thương mại quốc tế ra đời kéo theo thanh toán quốc tế như một hệ quả tất yếu. Cùng với sự phát triển của thương mại quốc tế, thanh toán quốc tế cũng phát triển theo và ngày càng đa dạng. Hoạt động thanh toán quốc tế phải đảm bảo thanh toán nhanh chóng, chính xác và hiệu quả, tránh đọng vốn cho cả người bán lẫn người mua. Các điều kiện thanh toán quốc tế bao gồm: tiền tệ, địa điểm, thời gian và phương thức thanh toán.

1.1. Khái niệm và sự hình thành của thanh toán quốc tế

Thanh toán quốc tế ra đời như một tất yếu của thương mại quốc tế. Hoạt động này bao gồm việc thực hiện nghĩa vụ chi trả bằng tiền tệ trong các giao dịch kinh tế, thương mại, tài chính, tín dụng giữa các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân ở các quốc gia khác nhau. Theo tài liệu nghiên cứu, sự phát triển của thương mại quốc tế kéo theo sự đa dạng hóa của các phương thức thanh toán quốc tế. Thanh toán không chỉ giới hạn giữa các quốc gia có cùng hệ thống chính trị, kinh tế mà còn mở rộng ra các khu vực khác nhau, từ hình thức hàng đổi hàng sơ khai đến thanh toán bằng tiền mặt và không dùng tiền mặt thông qua hệ thống tài khoản ngân hàng.

1.2. Các giai đoạn phát triển thanh toán quốc tế tại Việt Nam

Trước năm 1990, hoạt động thanh toán quốc tế ở Việt Nam mang màu sắc chính trị rõ rệt, chủ yếu giao dịch với các nước trong khối kinh tế xã hội chủ nghĩa. Tỷ giá được Nhà nước áp đặt và thanh toán được kết toán theo chu kỳ hàng năm. Sau năm 1990, bối cảnh kinh tế thay đổi, xu hướng toàn cầu hóa và khu vực hóa hỗ trợ hợp tác cùng phát triển. Khoa học công nghệ phát triển, đặc biệt là ứng dụng công nghệ thông tin vào mọi lĩnh vực, thúc đẩy thương mại quốc tế và thanh toán quốc tế phát triển cả về chiều rộng lẫn chiều sâu. Việt Nam đã đổi phương thức thanh toán, đặc biệt sau sự sụp đổ của khối XHCN ở Đông Âu, chuyển sang thời kỳ mới với những nhiệm vụ lớn đặt ra để đáp ứng nhu cầu phát triển: Thanh toán nhanh, kịp thời và chính xác, an toàn và hiệu quả cho vốn bằng ngoại tệ.

II. Điều Kiện Thanh Toán Quốc Tế Tiền Tệ Địa Điểm Thời Gian

Trong quan hệ thanh toán giữa các nước, các vấn đề liên quan đến quyền lợi và nghĩa vụ mà đôi bên phải giải quyết và thực hiện được quy lại thành các điều kiện thanh toán quốc tế. Các điều kiện đó thường gồm: Điều kiện về tiền tệ, điều kiện về địa điểm, điều kiện về thời gian và điều kiện về phương thức thanh toán. Nghiệp vụ thanh toán quốc tế là sự vận dụng tổng hợp các điều kiện thanh toán quốc tế. Cần nghiên cứu kỹ các điều kiện thanh toán quốc tế để vận dụng chúng một cách tốt nhất trong việc ký kết và thực hiện các hợp đồng mua bán ngoại thương, nhằm phục tùng các yêu cầu của chính sách kinh tế đối ngoại của Nhà nước, tận dụng được những điều kiện có lợi và tránh những rủi ro có thể đem lại những tổn thất lớn.

2.1. Điều kiện về tiền tệ trong thanh toán quốc tế

Mỗi nước đều có một đồng tiền riêng, vậy khi phát sinh việc thanh toán giữa các nước thì phải chọn đồng tiền của nước nào để thanh toán? Và phải xử lý như thế nào khi giá trị của đồng tiền này biến động? Nước nào cũng muốn chọn đồng tiền nước mình trong thanh toán vì nhiều lý do như: Nâng vị thế đồng tiền, chủ động được nguồn tiền trong thanh toán, tránh được biến động tỷ giá. Tuy nhiên, việc chọn đồng tiền nào không thể giải quyết được theo ý muốn chủ quan của mỗi nước mà phụ thuộc vào tương quan so sánh lực lượng trong quan hệ thương mại. Một việc bắt buộc phải thực hiện trong khi lựa chọn đồng tiền là thỏa thuận được điều kiện đảm bảo cho đồng tiền được lựa chọn là đồng tiền thanh toán (đảm bảo tỷ giá hối đoái).

2.2. Địa điểm và thời gian thanh toán quốc tế ảnh hưởng thế nào

Trong hoạt động thanh toán quốc tế, bên nào cũng muốn trả tiền tại nước mình, lấy nước mình làm địa điểm thanh toán vì những lợi ích mà nó mang lại như: Tăng địa vị thị trường tiền tệ nước đó trên thế giới, sử dụng tối đa hiệu quả đồng vốn trong thanh toán, tạo điều kiện thuận lợi cho ngân hàng sở tại có thu nhập thông qua việc thu phí thanh toán. Địa điểm thanh toán có thể ở nước ngoài nhập khẩu, hoặc ở nước ngoài xuất khẩu, hoặc ở nước người thứ ba. Thời gian thanh toán là một điều kiện quan trọng mà hai bên phải thỏa thuận được. Điều kiện thời gian thanh toán có quan hệ chặt chẽ với việc luân chuyển vốn, lợi tức và khả năng tránh biến động về tiền tệ thanh toán.

2.3. Các hình thức thanh toán theo thời gian phổ biến

Có ba cách thanh toán phổ biến theo thời gian: Trả tiền ngay (thực chất là người nhập khẩu cấp tín dụng cho người xuất khẩu), trả tiền ngay (là hình thức trả tiền trong khoảng thời gian từ lúc chuẩn bị xong hàng để bốc lên tàu cho đến khi hàng đã đến tay người mua) và trả tiền sau (thực chất là người nhập khẩu cấp tín dụng cho nhập khẩu). Việc lựa chọn hình thức thanh toán phù hợp sẽ giúp tối ưu hóa dòng tiền và giảm thiểu rủi ro cho cả hai bên.

III. Phương Thức Thanh Toán Quốc Tế Chuyển Tiền Nhờ Thu Tín Dụng

Trong tất cả các điều kiện thanh toán quốc tế, phương thức thanh toán là điều kiện quan trọng bậc nhất. Hiểu một cách nôm na thì phương thức thanh toán là việc người bán dùng cách nào để thu tiền về, người mua dùng cách nào để trả tiền cho người bán. Trong buôn bán người ta có thể lựa chọn nhiều phương thức thanh toán quốc tế khác nhau để thu tiền về hoặc trả tiền. Nhưng dù chọn phương thức nào cũng phải xuất phát từ yêu cầu của người bán là thu tiền nhanh, đầy đủ và đúng và từ yêu cầu của người mua là nhập hàng đúng số lượng, chất lượng và đúng hạn.

3.1. Phương thức chuyển tiền Remittance trong thanh toán

Phương thức chuyển tiền là phương thức thanh toán đơn giản nhất, là người mua (hay gọi là nhập khẩu) thông qua ngân hàng gửi tiền trả cho người bán (người xuất khẩu). Loại này ít được dùng trong thanh toán quốc tế bởi vì việc trả tiền cho người bán tùy thuộc vào thiện chí của người mua, như vậy đứng về phía người bán thì quyền lợi của họ không được đảm bảo. Thường người ta sử dụng phương thức này trong nghiệp vụ trả tiền ứng trước, trả tiền phạt, trả tiền hoa hồng.

3.2. Nhờ thu Collection và các hình thức nhờ thu phổ biến

Phương thức nhờ thu là phương thức mà người bán sau khi giao hàng thì ký phát hối phiếu đòi tiền người mua, rồi đến ngân hàng nhờ thu hộ số tiền trên hối phiếu đó. Thông thường, quyền sở hữu hàng hóa không chuyển sang người mua (trừ khi người mua được chỉ định là người nhận hàng trên chứng từ vận tải) cho đến khi hối phiếu được người mua thanh toán hay chấp nhận thanh toán. Phương thức nhờ thu thường gắn với việc bán hàng chứ không phải cung cấp dịch vụ. Phương thức nhờ thu có hai loại: Nhờ thu phiếu trơn và nhờ thu kèm chứng từ.

3.3. So sánh nhờ thu phiếu trơn và nhờ thu kèm chứng từ

Nhờ thu phiếu trơn (Clean Collection) là người bán nhờ ngân hàng thu hộ tiền của hối phiếu ở người mua không kèm theo một điều kiện nào cả. Cùng với việc gửi hàng hóa cho người mua, người bán gửi thẳng chứng từ cho người mua để đi nhận hàng. Phương thức này không phù hợp trong thanh toán hàng hóa xuất nhập khẩu, bởi vì nếu người mua không tốt thì họ có thể chấp nhận hàng nhưng lại có thể gây khó khăn cho việc trả tiền cho người bán. Nhờ thu kèm chứng từ (Documentary Collection) là người bán chuyển cho ngân hàng hối phiếu cùng bộ chứng từ gửi hàng để nhờ thu tiền ở người mua với điều kiện là người mua trả tiền hoặc chấp nhận trả tiền hối phiếu thì ngân hàng mới giao toàn bộ chứng từ để đi nhận hàng.

IV. Tín Dụng Chứng Từ LC Bản Chất và Quy Trình Thanh Toán

Tín dụng chứng từ là cam kết bằng văn bản do một ngân hàng phát hành thay mặt người mua hoặc cho chính mình, cam kết trả tiền cho người hưởng số tiền bằng trị giá hối phiếu và/hoặc chứng từ với điều kiện là chúng phù hợp với các điều kiện và điều khoản của tín dụng chứng từ. Thỏa thuận theo tín dụng chứng từ thường đáp ứng được mong muốn thu tiền mặt của người bán và mong muốn được cấp tín dụng của người nhập khẩu. Công cụ tài chính này phục vụ lợi ích hai bên một cách độc lập. Tín dụng chứng từ đưa ra một phương thức độc đáo và toàn diện để đạt được mục đích, sự công bằng của cả người mua và người bán.

4.1. Bản chất của phương thức tín dụng chứng từ Letter of Credit

Trong chu trình của phương thức tín dụng chứng từ thì ngân hàng chỉ đóng vai trò trung gian cung cấp dịch vụ (mở L/C, cấp tín dụng, thông báo thư tín dụng, chiết khấu hối phiếu, xác nhận...). Đặc biệt, trong phương thức này ngân hàng thực hiện nghiệp vụ của mình chỉ căn cứ trên văn bản chứng từ chứ không căn cứ trên hàng hóa, hay mối quan hệ giữa người mua với người bán. Dù cho dẫn chiếu Hợp đồng thương mại vào L/C theo cách này hay cách khác thì trách nhiệm thanh toán của ngân hàng không ảnh hưởng, hoặc ràng buộc bởi những tranh chấp, khiếu nại phát sinh từ việc thực hiện Hợp đồng.

4.2. Chu trình thực hiện của phương thức tín dụng chứng từ

Người mua căn cứ vào hợp đồng làm đơn xin mở một thư tín dụng (Letter of Credit, viết tắt L/C) tại một ngân hàng nhất định, mà hai bên mua bán đã thỏa thuận trong hợp đồng, yêu cầu ngân hàng này trả tiền cho người bán nếu người bán nộp bộ chứng từ thanh toán phù hợp với những qui định trng thư tín dụng. Ngân hàng mở L/C căn cứ vào đơn xin mở L/C, mở L/C và thông quan ngân hàng thông báo ở nước người bán (người xuất khẩu) thông báo cho người bán biết về L/C đó rồi gửi bản chính của L/C cho người bán.

4.3. Các bước tiếp theo trong quy trình tín dụng chứng từ LC

Người bán kiểm tra kỹ nội dung của L/C, nếu chấp thuận thì tiến hành giao hàng hóa cho người mua theo L/C, nếu không chấp thuận mà cần phải sửa đổi hoặc bổ sung những nội dung trong L/C thì người bán điện sửa đổi cho ngân hàng mở L/C đề nghị người mua sửa lại L/C đó hoặc điện sửa đổi thẳng cho người mua. Sau khi hoàn thành việc giao hàng, người bán lập bộ chứng từ thanh toán đưa đến ngân hàng trong thời hạn xuất trình chứng từ.

V. Rủi Ro Thanh Toán Quốc Tế Cách Nhận Diện và Phòng Tránh

Trong thanh toán quốc tế, có nhiều loại rủi ro mà các bên tham gia có thể gặp phải. Rủi ro có thể phát sinh từ biến động tỷ giá, thay đổi chính sách, đối tác không thực hiện đúng nghĩa vụ, hoặc các vấn đề liên quan đến chứng từ. Việc nhận diện sớm và có biện pháp phòng tránh rủi ro hiệu quả là vô cùng quan trọng để đảm bảo an toàn và thành công cho các giao dịch quốc tế.

5.1. Các loại rủi ro thường gặp trong thanh toán quốc tế

Biến động tỷ giá là một trong những rủi ro lớn nhất, đặc biệt đối với các giao dịch có thời gian thanh toán dài. Rủi ro chính trị cũng cần được quan tâm, bao gồm thay đổi luật pháp, chiến tranh, hoặc các biện pháp kiểm soát ngoại hối. Ngoài ra, rủi ro tín dụng từ đối tác và rủi ro liên quan đến chứng từ cũng là những yếu tố cần được xem xét cẩn thận.

5.2. Biện pháp phòng tránh rủi ro tỷ giá hối đoái

Để giảm thiểu rủi ro từ biến động tỷ giá, các doanh nghiệp có thể sử dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro như hợp đồng kỳ hạn, hợp đồng tương lai, hoặc quyền chọn tiền tệ. Ngoài ra, việc lựa chọn đồng tiền thanh toán phù hợp và thỏa thuận điều khoản đảm bảo tỷ giá cũng là những biện pháp hữu ích.

5.3. Đánh giá và lựa chọn đối tác thương mại uy tín

Việc lựa chọn đối tác thương mại uy tín là yếu tố then chốt để giảm thiểu rủi ro tín dụng và đảm bảo giao dịch được thực hiện đúng theo thỏa thuận. Các doanh nghiệp nên thực hiện đánh giá kỹ lưỡng về khả năng tài chính, lịch sử kinh doanh và danh tiếng của đối tác trước khi ký kết hợp đồng.

VI. Xu Hướng Thanh Toán Quốc Tế Số Hóa và Công Nghệ Blockchain

Thanh toán quốc tế đang trải qua quá trình chuyển đổi số mạnh mẽ, với sự phát triển của các phương thức thanh toán trực tuyến và ứng dụng công nghệ blockchain. Các xu hướng này hứa hẹn mang lại nhiều lợi ích, bao gồm tăng tốc độ thanh toán, giảm chi phí giao dịch, và nâng cao tính minh bạch.

6.1. Sự phát triển của thanh toán trực tuyến quốc tế

Các nền tảng thanh toán trực tuyến như PayPal, Visa, Mastercard ngày càng trở nên phổ biến trong thương mại quốc tế, đặc biệt là đối với các giao dịch nhỏ lẻ. Thanh toán trực tuyến mang lại sự tiện lợi và nhanh chóng cho cả người mua và người bán, đồng thời giảm thiểu chi phí liên quan đến chuyển tiền quốc tế truyền thống.

6.2. Ứng dụng công nghệ blockchain trong thanh toán quốc tế

Công nghệ blockchain có tiềm năng cách mạng hóa thanh toán quốc tế bằng cách tạo ra một hệ thống giao dịch an toàn, minh bạch và hiệu quả. Blockchain có thể giúp giảm thiểu chi phí trung gian, tăng tốc độ thanh toán và giảm rủi ro gian lận.

6.3. Tương lai của thanh toán quốc tế Thanh toán không tiền mặt

Xu hướng thanh toán không tiền mặt đang ngày càng lan rộng trên toàn cầu, và thanh toán quốc tế cũng không nằm ngoài xu hướng này. Các phương thức thanh toán điện tử, thanh toán qua di động và tiền kỹ thuật số đang dần thay thế các phương thức thanh toán truyền thống, hứa hẹn một tương lai thanh toán quốc tế tiện lợi và hiệu quả hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Hoµng H÷u Th¾ng - Líp KTQT41 Ch¬ng I Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ ph¬ng thøc tÝn dông chøng tõ I. Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ 1. Kh¸i niÖm, sù ra ®êi, qu¸ tr×nh ph¸t triÓn vµ xu thÕ ph¸t triÓn cña ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ. Nh trªn ®· ®Ò cËp th× chóng ta biÕt r»ng thanh to¸n quèc tÕ lµ viÖc thùc hiÖn nghÜa vô chi tr¶ b»ng tiÒn tÖ ph¸t sinh tõ c¸c quan hÖ kinh tÕ, th¬ng m¹i, tµi chÝnh, tÝn dông gi÷a c¸c tæ chøc kinh tÕ quèc tÕ, gi÷a c¸c h·ng, c¸c c¸ nh©n cña c¸c níc kh¸c nhau ®Ó kÕt thóc mét chu tr×nh ho¹t ®éng trong lÜnh vùc kinh tÕ ®èi ngo¹i b»ng nhiÒu ph¬ng thøc thanh to¸n.

Th¬ng m¹i quèc tÕ ra ®êi vµ kÐo theo thanh to¸n quèc tÕ ra ®êi lµ nh mét hÖ qu¶ tÊt yÕu bëi thanh to¸n lµ mét yÕu tè quan träng trong ho¹t ®éng th¬ng m¹i. Cïng víi sù ph¸t triÓn cña th¬ng m¹i quèc tÕ th× thanh to¸n quèc tÕ còng ph¸t triÓn theo vµ ngµy cµng ®a d¹ng. Tõ quan hÖ mua b¸n song ph¬ng ®Õn ®a ph¬ng, nã kh«ng chØ bã hÑp gi÷a nh÷ng níc cïng phe, cïng khèi kinh tÕ mµ cßn më réng ra gi÷a c¸c phe, kh¸c khèi kinh tÕ tõ h×nh thøc thanh to¸n s¬ khai lµ hµng ®æi hµng cho ®Õn khi thanh to¸n b»ng tiÒn mÆt vµ thanh to¸n kh«ng dïng tiÒn mÆt th«ng qua hÖ thèng tµi kho¶n cña c¸c ng©n hµng. XÐt vÒ thêi ®iÓm th× ë níc ta cã thÓ chia thµnh 2 thêi ®iÓm sau: Thø nhÊt lµ thêi ®iÓm tríc 1990: 1 Hoµng H÷u Th¾ng - Líp KTQT41 ë thêi kú nµy th× ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ mang mµu s¾c chÝnh trÞ, chóng ta chØ giao dÞch víi c¸c níc trong phe, khèi kinh tÕ.

ViÖt Nam chØ quan hÖ víi c¸c níc trong khèi XHCN, viÖc thanh to¸n hÕt søc tuú tiÖn vµ tù bëi v× tû gi¸ th× ®îc Nhµ níc ¸p ®Æt vµ ®ång thêi viÖc thanh to¸n ®îc kÕt to¸n theo thêi kú lµ hµng n¨m. Thø hai lµ sau 1990: ë thêi kú nµy do bèi c¶nh kinh tÕ thay ®æi, chuyÓn tõ ®èi ®Çu sang ®èi tho¹i, víi xu thÕ toµn cÇu ho¸ vµ khu vùc ho¸ hç trî vµ hîp t¸c cïng ph¸t triÓn. Cïng víi sù ph¸t triÓn vît bËc cña khoa häc c«ng nghÖ ®Æc biÖt lµ sù øng dông cña c«ng nghÖ tin häc vµo mäi lÜnh vùc trong cuéc sèng do vËy th¬ng m¹i quèc tÕ ®Æc biÖt ph¸t triÓn vµ dÜ nhiªn lµ theo ®ã thanh to¸n quèc tÕ còng ph¸t triÓn c¶ vÒ chiÒu réng lÉn chiÒu s©u. ViÖt Nam ®æi ph¬ng thøc thanh to¸n ®Æc biÖt khi khèi XHCN sôp ®æ ë §«ng ¢u, c«ng t¸c thanh to¸n chuyÓn sang thêi kú míi víi nh÷ng nhiÖm vô lín ®Æt ra ®Ó ®¸p øng ®îc nhu cÇu ph¸t triÓn ®ã lµ: + Thanh to¸n nhanh, kÞp thêi vµ chÝnh x¸c.

+ An toµn vµ hiÖu qu¶ cho vèn b»ng ngo¹i tÖ. Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, do c¬ cÊu thÞ trêng xuÊt nhËp khÈu níc ta ®îc më réng kh«ng chØ víi c¸c níc XHCN mµ cßn quan hÖ rÊt nhiÒu víi c¸c níc t b¶n chñ nghÜa theo ph¬ng thøc sßng ph¼ng trong quan hÖ thanh to¸n, ®iÒu nµy dÉn tíi viÖc thanh to¸n quèc tÕ còng ph¶i chuyÓn híng theo ®Ó phôc vô. Ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ ph¶i nhanh chãng, chÝnh 2 Hoµng H÷u Th¾ng - Líp KTQT41 x¸c vµ hiÖu qu¶, tr¸nh ®äng vèn cho c¶ ngêi b¸n lÉn ngêi mua ®iÒu nµy hÕt søc quan träng bëi yÕu tè vèn ®Æc biÖt cã vai trß quan träng trong ho¹t ®éng kinh doanh hiÖn nay khi mµ thÞ trêng vèn, thÞ trêng ngo¹i hèi ph¸t triÓn, mçi mét ®ång chi phÝ b¶o toµn sè tiÒn ®ã. Cô thÓ trong quan hÖ mua b¸n th× ngêi mua muèn cã ®îc hµng theo ®óng nh÷ng yªu cÇu mµ hä mong muèn nhng ®ång thêi còng ph¶i tr¶ tiÒn qu¸ sím, ®¬ng nhiªn ngîc l¹i ngêi b¸n còng muèn xuÊt ®îc hµng vµ thu ®îc tiÒn sím cho qu¸ tr×nh quay vßng tiÕp theo cho sè tiÒn cña hä.

Nh÷ng ®iÒu kiÖn cÇn quan t©m trong thanh to¸n quèc tÕ. Trong quan hÖ thanh to¸n gi÷a c¸c níc, c¸c vÊn ®Ò cã liªn quan ®Õn quyÒn lîi vµ nghÜa vô mµ ®«i bªn ph¶i ®Ò ra ®Ó gi¶i quyÕt vµ thùc hiÖn ®îc quy l¹i thµnh c¸c ®iÒu kiÖn gäi lµ ®iÒu kiÖn thanh to¸n quèc tÕ. C¸c ®iÒu kiÖn ®ã thêng gåm: + §iÒu kiÖn vÒ tiÒn tÖ + §iÒu kiÖn vÒ ®Þa ®iÓm + §iÒu kiÖn vÒ thêi gian + §iÒu kiÖn vÒ ph¬ng thøc thanh to¸n NghiÖp vô thanh to¸n quèc tÕ lµ sù vËn dông tæng hîp c¸c ®iÒu kiÖn thanh to¸n quèc tÕ. Nh÷ng ®iÒu kiÖn nµy ®îc thÓ hiÖn ra trong c¸c ®iÒu kho¶n thanh to¸n cña c¸c hiÖp ®Þnh th¬ng m¹i, c¸c hiÖp ®Þnh tr¶ tiÒn ký kÕt gi÷a c¸c níc, 3 Hoµng H÷u Th¾ng - Líp KTQT41 c¸c hîp ®ång mua b¸n ngo¹i th¬ng ký kÕt gi÷a ngêi mua vµ ngêi b¸n.

Trong nghiÖp vô thanh to¸n trong níc, chóng ta cÇn ph¶i nghiªn cøu kü c¸c ®iÒu kiÖn thanh to¸n quèc tÕ ®Ó cã thÓ vËn dông chóng mét c¸ch tèt nhÊt trong viÖc ký kÕt vµ thùc hiÖn c¸c hîp ®ång mua b¸n ngo¹i th¬ng, nh»m phôc tïng c¸c yªu cÇu cña chÝnh s¸ch kinh tÕ ®èi ngo¹i cña Nhµ níc, tËn dông ®îc nh÷ng ®iÒu kiÖn cã lîi cho ta vµ ®Æc biÖt lµ tr¸nh nh÷ng rñi ro cã thÓ ®em l¹i nh÷ng tæn thÊt lín cho chóng ta c¶ trong ho¹t ®éng xuÊt khÈu vµ nhËp khÈu. §iÒu kiÖn vÒ tiÒn tÖ Ta biÕt r»ng mçi níc ®Òu cã mét ®ång tiÒn riªng, vËy khi ph¸t sinh viÖc thanh to¸n gi÷a c¸c níc th× ph¶i chän ®ång tiÒn cña níc nµo ®Ó thanh to¸n? Vµ ph¶i xö lý nh thÕ nµo khi gi¸ trÞ cña ®ång tiÒn nµy biÕn ®éng? LÏ dÜ nhiªn níc nµo còng muèn chän ®ång tiÒn níc m×nh trong thanh to¸n bëi v× nhiÒu lý do nh: N©ng vÞ thÕ ®ång tiÒn, chñ ®éng ®îc nguån tiÒn trong thanh to¸n, tr¸nh ®îc biÕn ®éng tû gi¸. Nhng chän ®ång tiÒn nµo l¹i kh«ng thÓ gi¶i quyÕt ®îc theo ý muèn chñ quan cña mçi níc tham gia thanh to¸n mµ nã phô thuéc vµo t¬ng quan so s¸nh lùc lîng trong quan hÖ th¬ng m¹i, ®ång tiÒn ®îc chän ph¶i cã vÞ trÝ xøng ®¸ng, ph¶i n»m trong khu«n khæ ngµnh hµng. Vµ mét viÖc b¾t buéc ph¶i thùc hiÖn trong khi lùa chän ®ång tiÒn lµ tho¶ thuËn ®îc ®iÒu kiÖn ®¶m b¶o cho ®ång tiÒn ®îc lùa chän lµ ®ång tiÒn thanh to¸n (®¶m b¶o gi¸ trÞ 4 Hoµng H÷u Th¾ng - Líp KTQT41 ®ång tiÒn khi thanh to¸n ®óng nh gi¸ trÞ hµng ho¸ khi trao ®æi ®Ó tr¸nh rñi ro biÕn ®éng tû gi¸ g©y tæn thÊt cho ngêi mua hoÆc ngêi b¸n.

Thêng cã c¸c ®iÒu kiÖn ®¶m b¶o hèi ®o¸i sau: + §¶m b¶o b»ng vµng + §¶m b¶o b»ng mét ®ång tiÒn m¹nh + §¶m b¶o b»ng tæ tiÒn tÖ + §¶m b¶o b»ng tiÒn tÖ thÕ giíi + §¶m b¶o theo chØ sè quèc tÕ cña hµng ho¸. §iÒu kiÖn vÒ ®Þa ®iÓm thanh to¸n Nh×n chung trong ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ gi÷a c¸c níc bªn nµo còng muèn tr¶ tiÒn t¹i níc m×nh, lÊy níc m×nh lµm ®Þa ®iÓm thanh to¸n v× nh÷ng lîi Ých mµ nã mang l¹i nh: + T¨ng ®Þa vÞ thÞ trêng tiÒn tÖ níc ®ã trªn thÕ giíi + Sö dông tèi ®a hiÖu qu¶ ®ång vèn trong thanh to¸n + T¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho ng©n hµng së t¹i cã thu nhËp th«ng qua viÖc thu phÝ thanh to¸n. Trong thanh to¸n ngo¹i th¬ng ®Þa ®iÓm thanh to¸n cã thÓ ë níc ngoµi nhËp khÈu, hoÆc ë níc ngoµi xuÊt khÈu, hoÆc ë níc ngêi thø ba. Nhng trong thùc tÕ, viÖc x¸c ®Þnh ®Þa ®iÓm thanh to¸n lµ do sù so s¸nh lùc lîng gi÷a hai bªn quyÕt ®Þnh, ®ång thêi còng cßn thÊy r»ng dïng ®ång tiÒn cña níc nµo th× ®Þa ®iÓm thanh to¸n lµ ë níc Êy.

§Þa ®iÓm vÒ thêi gian thanh to¸n. 5 Hoµng H÷u Th¾ng - Líp KTQT41 Thanh to¸n tiÒn khi nµo? Tríc, trong hay sau khi giao hµng? §ã chÝnh lµ ®iÒu kiÖn quan träng mµ hai bªn ph¶i tho¶ thuËn ®îc trong thanh to¸n bëi v× ®iÒu kiÖn thêi gian thanh to¸n cã quan hÖ chÆt chÏ víi viÖc lu©n chuyÓn vèn, lîi tøc, kh¶ n¨ng cã thÓ tr¸nh ®îc nh÷ng biÕn ®éng vÒ tiÒn tÖ thanh to¸n, do ®ã nã lµ vÊn ®Ò quan träng, thêng x¶y ra tranh chÊp gi÷a c¸c bªn trong ®µm ph¸n ký kÕt hîp ®ång. Th«ng thêng cã ba c¸ch thanh to¸n sau: + Tr¶ tiÒn ngay (thùc chÊt lµ ngêi nhËp khÈu cÊp tÝn dông cho ngêi xuÊt khÈu) + Tr¶ tiÒn ngay (lµ h×nh thøc tr¶ tiÒn trong kho¶ng thêi gian tõ lóc chuÈn bÞ xong hµng ®Ó bèc lªn tÇu cho ®Õn khi hµng ®· ®Õn tay ngêi mua). + Tr¶ tiÒn sau (thùc chÊt lµ ngêi nhËp khÈu cÊp tÝn dông cho nhËp khÈu).

§iÒu kiÖn vÒ ph¬ng thøc thanh to¸n Trong tÊt c¶ c¸c ®iÒu kiÖn thanh to¸n quèc tÕ th× ph- ¬ng thøc thanh to¸n lµ ®iÒu kiÖn quan träng bËc nhÊt. HiÓu mét c¸ch n«m na th× ph¬ng thøc thanh to¸n lµ viÖc ngêi b¸n dïng c¸ch nµo ®Ó thu tiÒn vÒ, ngêi mua dïng c¸ch nµo ®Ó tr¶ tiÒn cho ngêi b¸n. Trong bu«n b¸n ngêi ta cã thÓ lùa chän nhiÒu thanh to¸n quèc tÕ kh¸c nhau ®Ó thu tiÒn vÒ hoÆc tr¶ tiÒn. Nhng dï chän ph¬ng thøc nµo còng ph¶i xuÊt ph¸t tõ yªu cÇu cña ngêi b¸n lµ thu tiÒn nhanh, ®Çy ®ñ vµ ®óng vµ tõ yªu cÇu cña ngêi mua lµ nhËp hµng ®óng sè lîng, chÊt lîng vµ ®óng h¹n.

6 Hoµng H÷u Th¾ng - Líp KTQT41 Trong ngo¹i th¬ng thêng dïng c¸c ph¬ng thøc thanh to¸n sau: ! Ph¬ng thøc chuyÓn tiÒn (Remittance): Ph¬ng thøc chuyÓn tiÒn lµ ph¬ng thøc thanh to¸n gi¶n ®¬n nhÊt, lµ ngêi mua (hay gäi lµ nhËp khÈu) th«ng qua ng©n hµng göi tiÒn tr¶ cho ngêi b¸n (ngêi xuÊt khÈu). Lo¹i nµy Ýt ®îc dïng trong thanh to¸n quèc tÕ bëi v× mét ®iÒu ®¬n gi¶n lµ viÖc tr¶ tiÒn cho ngêi b¸n tuú thuéc vµo thiÖn chÝ cña ngêi mua, nh vËy ®øng vÒ phÝa ngêi b¸n th× quyÒn lîi cña hä kh«ng ®îc ®¶m b¶o, thêng ngêi ta sö dông ph¬ng thøc nµy trong nghiÖp vô tr¶ tiÒn øng tríc, tr¶ tiÒn ph¹t, tr¶ tiÒn hoa hång. ! Ph¬ng thøc nghi sæ hay cã thÓ gäi lµ ph¬ng thøc më tµi kho¶n (Open Account): Ph¬ng thøc nghi sæ lµ tho¶ thuËn gi÷a ngêi b¸n vµ ngêi mua trong ®ã hµng ho¸ ®îc s¶n xuÊt vµ giao tríc khi thanh to¸n. Ph¬ng thøc nghi sæ cho phÐp thanh to¸n vµo mét ngµy quy ®Þnh cô thÓ trong t¬ng lai vµ ngêi mua kh«ng cÇn ph¶i ph¸t hµnh bÊt cø chøng tõ nhËn nî cã thÓ chiÕt khÊu nµo ®Ó chøng minh cam kÕt mang tÝnh ph¸p lý cña m×nh.

Ngêi mua ph¶i tin tëng tuyÖt ®èi vµo viÖc anh ta sÏ ®îc thanh to¸n vµo ngµy tho¶ thuËn. Ngêi b¸n cÇn thiÕt lµ trong sè trêng hîp cã thÓ chiÕt khÊu c¸c kho¶n ph¶i thu theo ph¬ng thøc nghi sæ t¹i c¸c tæ chøc tµi chÝnh.