Luận văn thạc sĩ về phát triển bền vững làng nghề đan lục bình ở Gáo Giồng, Cao Lãnh, Đồng Tháp

Luận văn thạc sĩ phân tích hcmute phát triển bền vững làng nghề đan lục bình ở xã gáo giồng huyện cao lãnh tỉnh đồng tháp, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Trần Thanh Tiến
• Người hướng dẫn: TS. Hồ Viết Chiến
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Phát triển bền vững làng nghề đan lục bình tại Gáo Giồng, Đồng Tháp
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG LÀNG NGHỀ
• 1.1. LÀNG NGHỀ VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG LÀNG NGHỀ
• 1.1.1. Khái niệm về làng nghề, làng nghề truyền thống
• 1.1.2. Phát triển bền vững làng nghề
• 1.2. ĐẶC TRƯNG CỦA LÀNG NGHỀ
• 1.2.1. Sự hình thành làng nghề
• 1.2.2. Tiêu chí đánh giá phát triển bền vững của làng nghề
• 1.2.2.1. Tiêu chí đánh giá bền vững về kinh tế
• 1.2.2.2. Tiêu chí đánh giá bền vững về xã hội
• 1.2.2.3. Tiêu chí đánh giá bền vững về môi trường
• 1.2.3. Ý nghĩa của việc phát triển bền vững làng nghề đan lục bình đối với sự phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương
• 1.3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG LÀNG NGHỀ
• 1.3.1. Các nhân tố thuộc cấp độ quản lý nhà nước
• 1.3.1.1. Khuôn khổ pháp luật, chính sách quản lý, hỗ trợ của nhà nước, địa phương
• 1.3.1.2. Quy hoạch phát triển làng nghề
• 1.3.1.3. Quá trình đô thị hóa, sự phát triển kết cấu hạ tầng
• 1.3.2. Năng lực của làng nghề
• 1.3.2.1. Trình độ công nghệ - kỹ thuật sản xuất
• 1.3.2.2. Nguyên liệu đầu vào
• 1.3.2.3. Đội ngũ lao động và trình độ của đội ngũ lao động
• 1.3.2.4. Nguồn vốn cho phát triển sản xuất
• 1.4. KINH NGHIỆM PHÁT TRIỂN LÀNG NGHỀ Ở XÃ GÁO GIỒNG, HUYỆN CAO LÃNH VÀ BÀI HỌC RÚT RA CHO CÁC LÀNG NGHỀ Ở ĐỒNG THÁP
• 1.4.1. Kinh nghiệm phát triển làng nghề ở các địa phương
• 1.4.2. Kinh nghiệm phát triển bền vững làng nghề ở xã Mỹ Hội, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp
• 1.4.3. Kinh nghiệm phát triển làng nghề ở Mỹ Hiệp, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp
• 1.4.4. Kinh nghiệm phát triển làng nghề ở xã Phong Mỹ, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp
• 1.4.5. Bài học kinh nghiệm cho làng nghề đan lục bình ở xã Gáo Giồng
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG LÀNG NGHỀ ĐAN LỤC BÌNH Ở GÁO GIỒNG, HUYỆN CAO LÃNH, TỈNH ĐỒNG THÁP
• 2.1. VỊ TRÍ ĐỊA LÝ, ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN Ở GÁO GIỒNG
• 2.2. TỔNG QUAN VỀ LÀNG NGHỀ ĐAN LỤC BÌNH Ở XÃ GÁO GIỒNG
• 2.2.1. Khái quát chung về làng nghề
• 2.2.2. Đặc điểm dân cư và những ngành nghề
• 2.3. ĐÁNH GIÁ SỰ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG LÀNG NGHỀ ĐAN LỤC BÌNH Ở GÁO GIỒNG THEO TIÊU CHÍ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
• 2.3.1. Đánh giá mặt kinh tế trong phát triển bền vững làng nghề
• 2.3.1.1. Số lượng sản phẩm của làng nghề
• 2.3.1.2. Chất lượng sản phẩm, thị trường đầu ra cho sản phẩm của làng nghề
• 2.3.1.3. Nguồn thu nhập từ làng nghề
• 2.3.2. Đánh giá mặt xã hội trong phát triển bền vững làng nghề
• 2.3.2.1. Giải quyết việc làm cho người lao động
• 2.3.2.2. Đóng góp cho sự phát triển chung của địa phương
• 2.3.2.3. Ý muốn của người dân địa phương vào sự phát triển làng nghề
• 2.3.3. Đánh giá mặt môi trường trong phát triển bền vững làng nghề
• 2.3.3.1. Môi trường lao động làm việc
• 2.4. PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CÁC LÀNG NGHỀ Ở GÁO GIỒNG
• 2.4.1. Các nhân tố thuộc cấp độ quản lý nhà nước
• 2.4.2. Năng lực của các làng nghề
• 2.4.3. Nguyên liệu đầu vào cho sản xuất
• 2.4.4. Nguồn vốn huy động đầu tư cho sản xuất của làng nghề
• 2.4.5. Lực lượng lao động tham gia vào làng nghề
• 2.4.6. Trình độ công nghệ, kỹ thuật sản xuất ở làng nghề
• 2.4.7. Đánh giá chung về sự phát triển bền vững của làng nghề ở Gáo Giồng
• 2.5. Những thuận lợi và kết quả đạt được của làng nghề ở Gáo Giồng
• 2.6. Những tồn tại, hạn chế chủ yếu
• 2.6.1. Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG LÀNG NGHỀ ĐAN LỤC BÌNH Ở GÁO GIỒNG, HUYỆN CAO LÃNH, TỈNH ĐỒNG THÁP
• 3.1. QUAN ĐIỂM VÀ PHƯƠNG HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CHO LÀNG NGHỀ TRONG THỜI GIAN TỚI Ở GÁO GIỒNG
• 3.1.1. Định hướng phát triển làng nghề ở nước ta
• 3.1.2. Định hướng phát triển làng nghề của tỉnh Đồng Tháp và huyện Cao Lãnh
• 3.1.3. Quan điểm về phát triển bền vững làng nghề
• 3.1.4. PHƯƠNG HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG LÀNG NGHỀ Ở GÁO GIỒNG ĐẾN NĂM 2020 VÀ NHỮNG NĂM TIẾP THEO
• 3.1.4.1. Một số định hướng phát triển bền vững làng nghề ở Gáo Giồng
• 3.1.4.2. Một số mục tiêu chính phát triển làng nghề ở Gáo Giồng năm 2020
• 3.2. GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CÁC LÀNG NGHỀ Ở GÁO GIỒNG
• 3.2.1. Giải pháp về phía nhà nước, chính quyền địa phương
• 3.2.1.1. Hoàn thiện quy hoạch phát triển làng nghề, ngành nghề nông thôn
• 3.2.1.2. Tăng cường sự hỗ trợ của huyện cho phát triển bền vững làng nghề
• 3.2.2. Giải pháp từ làng nghề
• 3.2.2.1. Tăng cường đào tạo nguồn nhân lực cho phát triển làng nghề
• 3.2.2.2. Các sản phẩm làng nghề tích cực tìm kiếm, mở rộng thị trường đầu ra cho sản phẩm
• 3.2.2.3. Tích cực huy động vốn; đầu tư, trang bị máy móc kỹ thuật, công nghệ hiện đại
• 3.2.2.4. Tích cực phối hợp với nhà nước, địa phương trong công tác giảm thiểu ô nhiễm môi trường lao động và môi trường làng nghề
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về phát triển bền vững làng nghề

Phát triển bền vững làng nghề đan lục bình tại Gáo Giồng, Đồng Tháp không chỉ là một khái niệm mà còn là một yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh hiện nay. Làng nghề này đã có lịch sử phát triển lâu dài, đóng góp vào nền kinh tế địa phương và bảo tồn văn hóa truyền thống. Phát triển bền vững không chỉ giúp nâng cao giá trị kinh tế mà còn bảo tồn bảo tồn văn hóa và môi trường. Theo nghiên cứu, việc phát triển bền vững làng nghề cần phải gắn liền với các yếu tố như kinh tế địa phương, tái chế nguyên liệu, và hợp tác xã. Những yếu tố này không chỉ tạo ra việc làm mà còn góp phần vào việc xóa đói giảm nghèo và nâng cao đời sống cho người dân.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng

Khái niệm về phát triển bền vững làng nghề đan lục bình bao gồm việc duy trì và phát triển các hoạt động sản xuất mà không làm tổn hại đến môi trường và văn hóa địa phương. Tầm quan trọng của việc này không chỉ nằm ở việc tạo ra sản phẩm mà còn ở việc duy trì giá trị văn hóa và bảo vệ môi trường. Làng nghề đan lục bình không chỉ là nơi sản xuất mà còn là nơi gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống của người dân địa phương. Việc phát triển bền vững sẽ giúp làng nghề này tồn tại và phát triển trong tương lai.

II. Thực trạng phát triển bền vững làng nghề đan lục bình

Thực trạng phát triển bền vững làng nghề đan lục bình tại Gáo Giồng hiện nay đang gặp nhiều thách thức. Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng làng nghề vẫn chưa phát huy hết khả năng của mình. Các sản phẩm từ lục bình chưa được tiêu thụ ổn định, và chất lượng sản phẩm còn hạn chế. Nhiều hộ dân vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn và nguyên liệu. Theo khảo sát, khoảng 70% hộ dân tham gia vào nghề đan lục bình nhưng chỉ có một số ít có thu nhập ổn định từ nghề này. Điều này cho thấy cần có những giải pháp cụ thể để nâng cao giá trị sản phẩm và tăng cường hỗ trợ cho người dân.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của làng nghề đan lục bình. Đầu tiên là quy hoạch phát triển chưa đồng bộ, dẫn đến việc thiếu cơ sở hạ tầng và hỗ trợ từ chính quyền địa phương. Thứ hai, trình độ công nghệ sản xuất còn lạc hậu, ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm. Cuối cùng, thị trường tiêu thụ không ổn định cũng là một yếu tố quan trọng. Việc thiếu thông tin về thị trường và không có chiến lược marketing hiệu quả đã làm giảm sức cạnh tranh của sản phẩm làng nghề.

III. Giải pháp phát triển bền vững làng nghề

Để phát triển bền vững làng nghề đan lục bình tại Gáo Giồng, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Trước hết, chính quyền địa phương cần có chính sách hỗ trợ rõ ràng cho các hộ dân tham gia vào nghề. Việc đào tạo nguồn nhân lực cũng rất quan trọng, giúp nâng cao trình độ tay nghề cho người dân. Bên cạnh đó, cần có các chương trình quảng bá sản phẩm để mở rộng thị trường tiêu thụ. Cuối cùng, việc bảo vệ môi trường trong quá trình sản xuất cũng cần được chú trọng, nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững cho làng nghề.

3.1. Đề xuất chính sách hỗ trợ

Chính quyền địa phương cần xây dựng các chính sách hỗ trợ cụ thể cho làng nghề đan lục bình. Các chính sách này có thể bao gồm việc cung cấp vốn vay ưu đãi, hỗ trợ đào tạo nghề, và tạo điều kiện cho việc tiếp cận thị trường. Ngoài ra, cần có các chương trình hợp tác xã để người dân có thể liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm một cách hiệu quả hơn. Việc này không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho người dân mà còn góp phần vào việc phát triển bền vững cho làng nghề.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Làng nghề đan lục bình ở xã Gáo Giồng, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp là một trong những làng nghề truyền thống có lịch sử phát triển hàng chục năm, đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Theo ước tính, làng nghề này đã tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho khoảng 70% dân cư địa phương, đồng thời góp phần giải quyết việc làm cho lao động nông nhàn trong vùng. Tuy nhiên, làng nghề đang đối mặt với nhiều thách thức như thiếu vốn đầu tư, nguyên liệu không ổn định, công nghệ sản xuất lạc hậu và thị trường tiêu thụ chưa bền vững, dẫn đến nguy cơ mai một nghề truyền thống.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá thực trạng phát triển bền vững của làng nghề đan lục bình tại xã Gáo Giồng trong giai đoạn 2015-2020, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển bền vững nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hệ thống làng nghề đan lục bình tại xã Gáo Giồng, đồng thời tham khảo kinh nghiệm phát triển làng nghề ở một số xã lân cận trong huyện Cao Lãnh. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp - nông thôn, tạo công ăn việc làm, tăng thu nhập cho người dân và góp phần đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông thôn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết phát triển bền vững và lý thuyết quản lý kinh tế làng nghề truyền thống. Phát triển bền vững được hiểu là sự phát triển đáp ứng nhu cầu hiện tại mà không làm tổn hại khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai, bao gồm ba trụ cột: kinh tế, xã hội và môi trường. Lý thuyết quản lý kinh tế làng nghề tập trung vào các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của làng nghề như nguồn lực lao động, công nghệ, thị trường, vốn đầu tư và chính sách quản lý nhà nước.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm:

• Làng nghề truyền thống: Cộng đồng dân cư tập trung sản xuất các sản phẩm thủ công, trong đó thu nhập từ nghề chiếm trên 50% tổng thu nhập hộ gia đình.
• Phát triển bền vững làng nghề: Đảm bảo tăng trưởng kinh tế ổn định, bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống xã hội trong làng nghề.
• Tiêu chí đánh giá phát triển bền vững: Bao gồm các chỉ số về hiệu quả kinh tế, giải quyết việc làm, bảo tồn văn hóa và bảo vệ môi trường.
• Năng suất lao động và thu nhập: Là thước đo quan trọng phản ánh sự phát triển kinh tế của làng nghề.
• Môi trường lao động: Điều kiện làm việc ảnh hưởng đến sức khỏe và năng suất của người lao động.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính kết hợp điều tra khảo sát thực tế. Cụ thể, tác giả đã tiến hành phỏng vấn sâu và khảo sát 30 hộ nông dân tham gia làng nghề đan lục bình tại ba xã Gáo Giồng, Mỹ Hiệp, Phong Mỹ và Mỹ Hội thuộc huyện Cao Lãnh. Dữ liệu thu thập được phân tích bằng phương pháp tổng hợp, so sánh và phân tích nội dung nhằm đánh giá thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển bền vững làng nghề.

Cỡ mẫu 30 hộ được chọn theo phương pháp chọn mẫu phi xác suất, tập trung vào các hộ có kinh nghiệm lâu năm trong nghề để đảm bảo tính đại diện cho thực trạng làng nghề. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2015 đến 2020, nhằm phản ánh đầy đủ các biến động và xu hướng phát triển trong giai đoạn này. Ngoài ra, nghiên cứu còn tổng hợp các tài liệu, báo cáo của các cơ quan quản lý địa phương và các nghiên cứu liên quan để làm cơ sở lý luận và so sánh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng sản lượng và thu nhập: Số lượng sản phẩm đan lục bình tại xã Gáo Giồng tăng trung bình khoảng 8% mỗi năm trong giai đoạn 2015-2020. Thu nhập bình quân của người lao động trong làng nghề đạt khoảng 3,5 triệu đồng/tháng, cao hơn 20% so với thu nhập từ sản xuất nông nghiệp thuần túy tại địa phương.

2. Giải quyết việc làm và giảm nghèo: Làng nghề đã tạo việc làm cho khoảng 70% dân cư địa phương, góp phần giảm tỷ lệ nghèo xuống còn khoảng 10% trong vùng nghiên cứu, so với mức trung bình 15% của huyện Cao Lãnh.

3. Chất lượng sản phẩm và thị trường tiêu thụ: Sản phẩm đan lục bình được đánh giá có chất lượng tốt, đáp ứng yêu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu. Khoảng 60% sản phẩm được tiêu thụ tại các tỉnh thành lớn như Bình Dương, TP. Hồ Chí Minh và xuất khẩu sang các nước trong khu vực. Tuy nhiên, thị trường còn phụ thuộc vào các đơn đặt hàng từ các công ty trung gian, chưa phát triển kênh phân phối trực tiếp.

4. Môi trường lao động và công nghệ sản xuất: Môi trường làm việc tại làng nghề còn nhiều hạn chế, với tình trạng ô nhiễm bụi và tiếng ồn ảnh hưởng đến sức khỏe người lao động. Công nghệ sản xuất chủ yếu vẫn là thủ công, thiếu trang thiết bị hiện đại, làm giảm năng suất và khả năng cạnh tranh của sản phẩm.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy làng nghề đan lục bình ở Gáo Giồng đã đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội địa phương, đặc biệt trong việc tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân. Sự tăng trưởng sản lượng và thu nhập phản ánh hiệu quả kinh tế của làng nghề, phù hợp với các tiêu chí phát triển bền vững về kinh tế. Tuy nhiên, sự phụ thuộc vào thị trường trung gian và thiếu đa dạng hóa sản phẩm là những điểm hạn chế cần khắc phục.

Môi trường lao động chưa được cải thiện và công nghệ sản xuất lạc hậu là nguyên nhân chính làm giảm năng suất lao động và ảnh hưởng đến sức khỏe người thợ. So sánh với các nghiên cứu về làng nghề thủ công truyền thống khác trong khu vực, tình trạng này là phổ biến và đòi hỏi sự can thiệp từ chính quyền và các tổ chức hỗ trợ.

Việc bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống trong sản phẩm là điểm mạnh của làng nghề, góp phần tạo nên bản sắc riêng và nâng cao giá trị sản phẩm trên thị trường. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, làng nghề cần kết hợp giữa bảo tồn truyền thống và ứng dụng khoa học kỹ thuật hiện đại, đồng thời mở rộng thị trường tiêu thụ.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng sản lượng sản phẩm, bảng so sánh thu nhập lao động và biểu đồ phân bổ thị trường tiêu thụ nhằm minh họa rõ nét các phát hiện chính.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện quy hoạch phát triển làng nghề: Chính quyền địa phương cần xây dựng và triển khai quy hoạch phát triển làng nghề đan lục bình theo hướng bền vững, tập trung vào nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ. Thời gian thực hiện trong vòng 3 năm tới, chủ thể thực hiện là UBND xã Gáo Giồng phối hợp với các sở ngành liên quan.

2. Tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực lao động: Tổ chức các khóa đào tạo kỹ thuật, quản lý sản xuất và marketing cho người lao động và chủ cơ sở sản xuất nhằm nâng cao trình độ chuyên môn và khả năng cạnh tranh. Mục tiêu tăng năng suất lao động ít nhất 15% trong 2 năm, do Trung tâm dạy nghề huyện Cao Lãnh chủ trì.

3. Huy động vốn và đầu tư công nghệ hiện đại: Khuyến khích các hộ và doanh nghiệp trong làng nghề tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi để đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại, cải tiến quy trình sản xuất. Mục tiêu nâng cao năng suất và giảm ô nhiễm môi trường trong 3 năm, do Ngân hàng chính sách xã hội và UBND huyện phối hợp thực hiện.

4. Phát triển thị trường và xây dựng thương hiệu: Hỗ trợ làng nghề xây dựng thương hiệu sản phẩm đan lục bình, phát triển kênh phân phối trực tiếp và mở rộng thị trường xuất khẩu. Thời gian thực hiện 2 năm, do Sở Công Thương và các hiệp hội nghề nghiệp đảm nhận.

5. Bảo vệ môi trường lao động và môi trường sống: Triển khai các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm bụi, tiếng ồn và xử lý chất thải trong làng nghề, đảm bảo môi trường làm việc an toàn cho người lao động. Mục tiêu giảm 30% các tác nhân ô nhiễm trong 2 năm, do Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện phối hợp với UBND xã thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước địa phương: Sử dụng luận văn làm cơ sở để xây dựng chính sách, quy hoạch phát triển làng nghề, đồng thời triển khai các chương trình hỗ trợ phát triển kinh tế nông thôn.

2. Các tổ chức đào tạo nghề và phát triển nguồn nhân lực: Áp dụng các kết quả nghiên cứu để thiết kế chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu thực tế của làng nghề, nâng cao kỹ năng và năng lực cho người lao động.

3. Doanh nghiệp và hộ sản xuất trong làng nghề: Tham khảo các giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm, cải tiến công nghệ và mở rộng thị trường nhằm tăng hiệu quả sản xuất kinh doanh.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản lý kinh tế, phát triển nông thôn: Sử dụng luận văn như tài liệu tham khảo để nghiên cứu sâu hơn về phát triển bền vững làng nghề truyền thống, đặc biệt trong bối cảnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Làng nghề đan lục bình có vai trò gì trong phát triển kinh tế địa phương?
   Làng nghề tạo việc làm cho khoảng 70% dân cư, tăng thu nhập bình quân lên 3,5 triệu đồng/tháng, góp phần giảm nghèo và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn.

2. Những khó khăn chính mà làng nghề đang gặp phải là gì?
   Thiếu vốn đầu tư, nguyên liệu không ổn định, công nghệ sản xuất lạc hậu và thị trường tiêu thụ chưa đa dạng, phụ thuộc vào các công ty trung gian.

3. Phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong luận văn là gì?
   Phương pháp định tính kết hợp khảo sát thực tế với 30 hộ dân, phân tích tổng hợp dữ liệu định tính và so sánh các tài liệu liên quan.

4. Giải pháp nào được đề xuất để nâng cao năng suất lao động?
   Tăng cường đào tạo kỹ thuật, huy động vốn đầu tư máy móc hiện đại và cải tiến quy trình sản xuất nhằm nâng cao năng suất ít nhất 15% trong 2 năm.

5. Làm thế nào để bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống trong phát triển làng nghề?
   Kết hợp bảo tồn bí quyết thủ công truyền thống với ứng dụng khoa học kỹ thuật hiện đại, đồng thời giáo dục thế hệ trẻ về ý thức giữ gìn nghề truyền thống.

Kết luận

• Làng nghề đan lục bình ở xã Gáo Giồng đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội địa phương, tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân.
• Thực trạng phát triển bền vững của làng nghề còn nhiều hạn chế về vốn, công nghệ và thị trường tiêu thụ.
• Nghiên cứu đã xác định các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững gồm kinh tế, xã hội và môi trường lao động.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện quy hoạch, nâng cao năng lực lao động, đầu tư công nghệ, phát triển thị trường và bảo vệ môi trường.
• Các bước tiếp theo cần tập trung triển khai các giải pháp trong vòng 2-3 năm tới, đồng thời theo dõi, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh phù hợp.

Mời các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và nhà nghiên cứu cùng phối hợp thực hiện nhằm phát huy tối đa tiềm năng của làng nghề đan lục bình, góp phần phát triển bền vững kinh tế nông thôn Đồng Tháp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài. Ở nƣớc ta nói chung và các địa phƣơng vùng Tây Nam Bộ nói riêng, nông nghiệp và tiểu thủ công nghiệp giữ vai trò hết sức quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Ở mỗi địa phƣơng lại có những nghề, làng nghề mang sắc thái riêng đặc trƣng cho truyền thống của những vùng quê đƣợc cha ông xây dựng, lƣu truyền bao đời nay.

Làng nghề đan lục bình ở xã Gáo Giồng, huyện Cao Lãnh có lịch sử phát triển từ hàng chục năm đến nay đã tạo ra sản phẩm tiêu dùng cho xã hội và tham gia xuất khẩu, tạo nên giá trị kinh tế cao và cũng là nét văn hóa đặc trƣng ở khu vực nông thôn, đặc biệt là các làng quê vùng sông nƣớc. Sự phát triển làng nghề đan lục bình góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp - nông thôn, bởi tạo công ăn việc làm cho lao động nông nhàn và những vùng đất chật ngƣời đông, góp phần xóa đói giảm nghèo, tăng thu nhập cho bộ phận dân cƣ nông thôn, góp phần thực hiện đẩy mạnh CNH – HĐH nông nghiệp nông thôn. Tuy nhiên, trong thời gian qua do chƣa đƣợc quan tâm đầu tƣ đúng mức, làng nghề đan lục bình đã gặp nhiều khó khăn do thiếu vốn, thiếu nguyên liệu và thị trƣờng tiêu thụ không ổn định dẫn đến làng nghề đan lục bình thủ công truyền thống bị mai một dần. Quy mô làng nghề ở xã Gáo Giồng nói chung còn nhỏ bé, phân tán, tự phát, sản phẩm ít, chất lƣợng chƣa cao, ít cải tiến mẫu mã, thiết bị công nghệ thiếu và lạc hậu, trình độ quản lý thấp, thiếu thông tin về thị trƣờng là những yếu tố tác động đến sự phát triển của làng nghề và giảm sức cạnh tranh trên thị trƣờng của các sản phẩm từ làng nghề.

Mặc dù trong những năm qua xã Gáo Giồng đã có quy hoạch phát triển các làng nghề đan lục bình, phát triển 2 cụm tiểu thủ công nghiệp làng nghề trên địa bàn xã, nhƣng nhìn chung đến nay vẫn thiếu những giải pháp mang 1 Luan van tính đột phá để có thể giúp cho làng nghề đan lục bình có điều kiện phát triển một cách bền vững. Đó chính là lý do tôi chọn đề tài: “Phát triển bền vững làng nghề đan lục bình ở xã Gáo Giồng, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp” làm đề tài luận văn thạc sĩ chuyên ngành quản lý kinh tế. Tổng quan tình hình nghiên cứu Theo tác giả Võ Trung Kiên, Phó Phòng Nông nghiệp & Phát triển nông thông huyện Cao Lãnh, có bài đăng trên báo Đồng Tháp ngày 3 háng 11 năm 2016 cho rằng: “Làng nghề đan lục bình truyền thống là làng nghề sản xuất ra các thủ công. Ở xã Gáo Giồng không nhất thiết tất cả dân làng đều sản xuất các sản phẩm lục bình.

Ngƣời thợ đan lục bình nhiều trƣờng hợp cũng đồng thời làm nghề nông sản xuất nông nghiệp (nông dân). Nhƣng yêu cầu chuyên môn hoá đã tạo thành những thợ chuyên sản xuất hàng truyền thống ngay tại xã của mình. Theo tác giả làng nghề đan lục bình phải là một làng có truyền thống lịch sử lâu đời (có thể từ trƣớc năm 1995), có nhiều thợ giỏi và chính họ vừa làm nghề, lại vừa tham gia sản xuất nông nghiệp. Nhƣng sản phẩm của những ngƣời thợ giỏi đã tạo nên bản sắc của làng nghề nổi tiếng trong và ngoài nƣớc.

Củng theo tác giả làng nghề đan lục bình là trung tâm sản xuất hàng thủ công, đƣợc truyền đi truyền lại qua các thế hệ, có sự liên kết hỗ trợ trong sản xuất, bán sản phẩm theo kiểu phƣờng hội, hệ thống doanh nghiệp vừa và nhỏ, thậm chí là bán lẻ, các thành viên luôn có ý thức tuân theo những hƣơng ƣớc cùng xã trong quá trình lịch sử phát triển đã hình thành nghề ngay trên đơn vị cƣ trú trong xóm của họ. Làng nghề ở đây không nhất thiết là tất cả mọi ngƣời dân trong làng đều sản xuất thủ công, ngƣời thợ thủ công cũng có thể là ngƣời nông dân làm thêm nghề phụ trong lúc nông nhàn. Tuy nhiên do yêu cầu về tính chuyên môn hoá cao đã tạo ra những ngƣời thợ thủ công chuyên nghiệp, chuyên sản xuất hàng thủ công truyền thống ngay tại quê hƣơng của mình. Nghiên cứu một làng nghề thủ công truyền thống là phải quan tâm đến nhiều mặt, tính hệ thống, toàn diện của làng nghề thủ công 2 Luan van truyền thống đó, trong đó yếu tố quyết định là nghệ nhân của làng, sản phẩm thủ công, thủ pháp kĩ thuật sản xuất và nghệ thuật.

Làng nghề đan lục bình truyền thống thƣờng có đại đa số hoặc số lƣợng lớn dân cƣ làm nghề đan lục bình, thậm chí là 70% dân cƣ làm nghề hoặc một vài dòng họ chuyên làm nghề lâu đời, kiểu cha truyền con nối. Sản phẩm của họ không những ứng dụng cao mà còn là sản phẩm độc đáo, ấn tƣợng, tinh xảo. Ngày nay trong quá trình phát triển kinh tế xã hội. Làng nghề thực sự là đơn vị kinh tế tiểu thủ công nghiệp có vai trò tác động tích cực rất lớn đến đời sống kinh tế của ngƣời dân.

Nhóm công trình nghiên cứu về quản lý nhà nƣớc đối với các làng nghề đan lục bình hiện nay do Nguyễn Văn Trong, Phó Giám đốc Trung tâm dạy nghề huyện Cao Lãnh làm chủ nhiệm. Công trình đã nghiên cứu, đánh giá tình hình chung về phát triển làng nghề và một số chính sách phát triển làng nghề, đƣa ra một số bất cập trong việc thực hiện chính sách phát triển làng nghề. Đặc biệt là môi trƣờng thể chế cho sự phát triển của làng nghề. Sự không đồng bộ và thiếu nhất quán trong các đạo luật, nhất là việc thi hành các đạo luật trong bộ máy hành pháp các cấp không đúng đắn nghiêm minh đã cản trở rất lớn đến sự phát triển của làng nghề.

Các cơ quan quản lý kinh tế ở địa phƣơng làm việc thiếu công minh, gây khó khăn cản trở tới hoạt động sản xuất, kinh doanh của làng nghề. Nhóm nghiên cứu cũng chỉ ra rằng để bảo đảm môi trƣờng thuận lợi thúc đẩy làng nghề phát triển thì hệ thống pháp luật cần phải sửa đổi, ban hành đồng bộ, thống nhất, nhất quán và rõ ràng. Bộ máy hành pháp cần phải đƣợc kiện toàn thật sự trong sạch và thi hành pháp luật một cách nghiêm minh và trung thực. Báo cáo “Về việc thực hiện chính sách, pháp luật về môi trƣờng tại làng nghề" của Ủy ban nhân dân xã Gáo Giồng năm 2015, nội dung báo cáo đã phân tích và làm rõ tình hình thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nƣớc về bảo vệ môi trƣờng đối với làng nghề đan lục bình; tình hình thực hiện chính sách, 3 Luan van pháp luật về môi trƣờng tại làng nghề.

Từ đó chỉ ra những mặt đƣợc, chƣa đƣợc và nguyên nhân của hạn chế, yếu kém về công tác bảo vệ môi trƣờng đối với các làng nghề. Đề xuất các giải pháp về bảo vệ môi trƣờng tại các làng nghề nhƣ: Nhóm giải pháp về thể chế, chính sách; nhóm giải pháp về tổ chức thực hiện; nhóm giải pháp về nguồn lực. Đồng thời đƣa ra những kiến nghị với Hội đồng nhân dân xã và Hội đồng nhân dân huyện và các cơ quan có liên quan trong việc thực hiện bảo vệ môi trƣờng trong làng nghề, tạo điều kiện để làng nghề phát triển theo hƣớng bền vững. Công trình nghiên cứu về quản lý nhà nƣớc đối với làng nghề đan lục bình của ông Võ Thanh Phong, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Mỹ Hiệp, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp đã chỉ ra rằng, kinh nghiệm quản lý nhà nƣớc đối với làng nghề đan lục bình của Ủy ban xã trong việc chú trọng đến nâng cấp, hiện đại hóa tân trang kết cấu hạ tầng giúp làng nghề phát triển đã đƣợc báo cáo trong công trình nghiên cứu “Ứng dụng khoa học và công nghệ vào phát triển làng nghề" tại hội nghị tổng kết công tác phát triển kinh tế xã hội năm 2016 theo đó có 73% ngƣời dân sống ở các vùng nông thôn và kế sinh nhai xuất phát từ nông nghiệp.

Ủy ban nhân dân xã đã thông qua chiến lƣợc công nghiệp hóa phát triển nông nghiệp, đóng vai trò làm khung cho quy hoạch đầu tƣ nông thôn trong các lĩnh vực: cơ sở hạ tầng, dịch vụ xã hội, nghiên cứu và mở rộng. Kết quả cho thấy việc tạo môi trƣờng thuận lợi để cho làng nghề đan lục bình áp dụng khoa học công nghệ nâng cao năng suất lao động, cải tiến mẫu mã, nâng cao chất lƣợng và khả năng cạnh tranh của sản phẩm là việc làm rất cần thiết. Tuy nhiên, nghiên cứu chƣa đƣa ra đƣợc các chính sách cụ thể để tháo gỡ khó khăn trong việc thúc đẩy phát triển làng nghề ở nông thôn. Theo tác giả Nguyễn Văn Hƣng, Phó giám đốc Trung tâm dịch vụ nông nghiệp huyện Cao Lãnh có bài đăng trên trang thông tin điện tử huyện ngày 12 háng 8 năm 2018 cho rằng nghề đan lục bình không quá vất vả nên từ 4 Luan van ngƣời già đến trẻ nhỏ đều làm dễ dàng, đan lục bình theo khuôn mẫu có sẵn, làm xong giao thành phẩm cho cơ sở.

Công việc hƣởng lƣơng theo sản phẩm, nếu ai khéo tay làm nhiều thì đƣợc hƣởng nhiều; do đó, mọi ngƣời đều cố gắng để có thể tăng thêm thu nhập cho gia đình công việc phù hợp với tuổi tác, lại cho thu nhập khá. Thời gian qua, nghề thủ công truyền thống đan lục bình (còn gọi là bèo tây) đã trở thành thƣơng hiệu nổi bật, đƣợc nhiều ngƣời biết đến của vùng đất xã Gáo Giồng, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp. Tranh thủ những lúc nông nhàn, nhiều hộ dân ở Gáo Giồng đã tận dụng các bãi bồi ven sông để trồng và đan lục bình, cho thu nhập rất ổn định. Đây là nghề thủ công mà ai cũng có thể làm đƣợc, nếu nhanh nhẹn thì chỉ trong một tuần học nghề là có thể thực hiện những sản phẩm đơn giản.

Hằng ngày, ngƣời thợ đến cơ sở để làm công với mức lƣơng khoảng 3,5 triệu đồng/tháng hoặc có thể nhận sản phẩm về nhà làm với tiền công từ 25 - 30 ngàn đồng/sản phẩm tùy loại. Những sản phẩm từ lục bình chủ yếu đƣợc làm theo đơn đặt hàng của các công ty ở tỉnh Bình Dƣơng, Thành phố Hồ Chí Minh. để mang đi tiêu thụ trung nƣớc và xuất khẩu đi nƣớc ngoài. Theo đó, các công ty này gửi mẫu là các khung sắt đƣợc làm sẵn, ngƣời thợ chỉ đan theo yêu cầu rồi gửi thành phẩm về công ty.