Nguyễn đặng bảo trân phân tích tình hình sử dụng kháng sinh trong điều trị viêm phổi cộng đồng tại khoa nhi bệnh viện đa khoa trung ương quảng nam

Nghiên cứu tình hình sử dụng kháng sinh điều trị viêm phổi cộng đồng tại khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Trung Ương Quảng Nam. Phân tích chi tiết, số liệu cụ thể.

• Tác giả: Nguyễn Đặng Bảo Trân
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Hoàng Anh
• Trường học: Trường Đại Học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Dược Lý – Dược Lâm Sàng
• Đề tài: Phân Tích Tình Hình Sử Dụng Kháng Sinh Trong Điều Trị Viêm Phổi Cộng Đồng Tại Khoa Nhi, Bệnh Viện Đa Khoa Trung Ương Quảng Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Viêm Phổi Cộng Đồng Trẻ Em tại Quảng Nam Tổng Quan

Viêm phổi cộng đồng (VPCĐ) là một trong những bệnh nhiễm khuẩn hô hấp phổ biến nhất ở trẻ em, đặc biệt là ở các nước đang phát triển. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), VPCĐ là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở trẻ dưới 5 tuổi. Tại Việt Nam, mỗi năm có hàng triệu trẻ em mắc VPCĐ, gây ra gánh nặng lớn cho hệ thống y tế. Bài viết này sẽ đi sâu vào phân tích tình hình sử dụng kháng sinh trong điều trị VPCĐ tại Quảng Nam, dựa trên một nghiên cứu luận văn, nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện về thực trạng và đề xuất các giải pháp cải thiện.

1.1. Dịch Tễ Học Viêm Phổi Cộng Đồng ở Trẻ Em Toàn Cầu

Số liệu thống kê từ WHO cho thấy VPCĐ là nguyên nhân gây tử vong hàng thứ hai ở trẻ từ 01 đến 59 tháng tuổi. UNICEF cũng công bố rằng cứ 6 trẻ dưới 5 tuổi tử vong thì có 1 trẻ tử vong vì VPCĐ. 90% trường hợp tử vong xảy ra ở các nước có thu nhập thấp và trung bình. Những con số này nhấn mạnh tính cấp bách của việc cải thiện công tác phòng ngừa và điều trị VPCĐ trên toàn thế giới.

1.2. Thực Trạng Viêm Phổi Cộng Đồng ở Trẻ Em tại Việt Nam

Theo thống kê, Việt Nam là một trong 15 quốc gia có số ca VPCĐ mới ở trẻ em cao nhất với 2,9 triệu ca/năm. Đây cũng là nguyên nhân nhập viện hàng đầu tại các bệnh viện nhi Việt Nam. Suy dinh dưỡng, không cho con bú hoàn toàn, tiêm chủng không đầy đủ, trẻ nhẹ cân, ô nhiễm không khí trong nhà và môi trường quá đông đúc là những yếu tố nguy cơ liên quan đến VPCĐ nặng ở trẻ em dưới 5 tuổi.

II. Thách Thức Sử Dụng Kháng Sinh Điều Trị Viêm Phổi Quảng Nam

Sử dụng kháng sinh là một phần không thể thiếu trong điều trị VPCĐ ở trẻ em. Tuy nhiên, việc lạm dụng và sử dụng không hợp lý dẫn đến tình trạng kháng kháng sinh, một mối đe dọa toàn cầu. Tại Quảng Nam, tình hình sử dụng kháng sinh trong điều trị VPCĐ chưa được đánh giá đầy đủ, gây khó khăn cho việc đưa ra các biện pháp can thiệp hiệu quả. Nghiên cứu luận văn này tập trung vào việc xác định các vấn đề và thách thức trong việc sử dụng kháng sinh, từ đó đề xuất các giải pháp cải thiện.

2.1. Tầm Quan Trọng của Kháng Sinh trong Phác Đồ Điều Trị

Kháng sinh đóng vai trò quan trọng trong điều trị VPCĐ do vi khuẩn, một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây bệnh ở trẻ em. WHO nhấn mạnh việc sử dụng kháng sinh trong chiến lược điều trị VPCĐ. Tuy nhiên, cần phải cân nhắc kỹ lưỡng để tránh lạm dụng và giảm thiểu nguy cơ kháng kháng sinh.

2.2. Vấn Đề Kháng Kháng Sinh Mối Đe Dọa Toàn Cầu và Tại Địa Phương

Lạm dụng kháng sinh dẫn đến sự xuất hiện của tình trạng kháng kháng sinh, đặc biệt là với các kháng sinh phổ rộng. Phế cầu khuẩn (Streptococcus pneumoniae), nguyên nhân chủ yếu gây VPCĐ ở trẻ dưới 5 tuổi, có tỷ lệ đề kháng cao với nhiều loại kháng sinh tại Việt Nam. Điều này gây khó khăn cho việc điều trị và làm tăng nguy cơ biến chứng.

2.3. Thiếu Nghiên Cứu Đánh Giá Chi Tiết Tình Hình Sử Dụng Kháng Sinh

Tại Quảng Nam, chưa có nhiều nghiên cứu đánh giá chi tiết tình hình sử dụng kháng sinh trong điều trị VPCĐ. Điều này gây khó khăn cho việc đưa ra các biện pháp can thiệp dựa trên bằng chứng. Nghiên cứu này nhằm khắc phục sự thiếu hụt thông tin này, cung cấp dữ liệu cần thiết để xây dựng các phác đồ điều trị hợp lý và hiệu quả.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Phân Tích Sử Dụng Kháng Sinh tại Quảng Nam

Nghiên cứu luận văn này sử dụng phương pháp phân tích hồi cứu dữ liệu từ bệnh án của trẻ em bị VPCĐ tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Quảng Nam. Mục tiêu là phân tích tình hình tiêu thụ kháng sinh, đặc điểm sử dụng kháng sinh và đánh giá tính phù hợp của việc sử dụng kháng sinh theo hướng dẫn của Bộ Y tế. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin quan trọng cho việc cải thiện chất lượng điều trị VPCĐ tại địa phương.

3.1. Thu Thập Dữ Liệu Bệnh Án và Hồ Sơ Bệnh Nhân VPCĐ

Dữ liệu được thu thập từ bệnh án của trẻ em bị VPCĐ điều trị tại khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Quảng Nam trong giai đoạn 2023. Các thông tin được thu thập bao gồm tuổi, giới tính, chẩn đoán, loại kháng sinh sử dụng, liều lượng, thời gian điều trị, và kết quả điều trị.

3.2. Phân Tích Thống Kê Đánh Giá Tình Hình Tiêu Thụ Kháng Sinh

Dữ liệu được phân tích thống kê để xác định mức độ tiêu thụ các loại kháng sinh khác nhau, đặc điểm sử dụng kháng sinh (liều dùng, thời gian điều trị), và đánh giá tính phù hợp của việc sử dụng kháng sinh theo hướng dẫn của Bộ Y tế. Các chỉ số như DOT (Days of Therapy) và PDD (Prescribed Daily Dose) được sử dụng để đánh giá mức độ tiêu thụ kháng sinh.

3.3. Đánh Giá Tính Phù Hợp So Sánh với Hướng Dẫn Điều Trị

Việc sử dụng kháng sinh được đánh giá tính phù hợp bằng cách so sánh với hướng dẫn điều trị VPCĐ của Bộ Y tế và các hướng dẫn quốc tế khác. Các tiêu chí đánh giá bao gồm lựa chọn kháng sinh, liều dùng, đường dùng, và thời gian điều trị.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Thực Trạng Sử Dụng Kháng Sinh tại Quảng Nam

Kết quả nghiên cứu cho thấy có sự khác biệt đáng kể trong việc sử dụng kháng sinh giữa các nhóm tuổi và giới tính của trẻ em bị VPCĐ tại Quảng Nam. Một số loại kháng sinh được sử dụng phổ biến hơn những loại khác, và có sự không phù hợp trong việc sử dụng kháng sinh so với hướng dẫn điều trị. Những phát hiện này nhấn mạnh sự cần thiết của việc cải thiện công tác quản lý kháng sinh và nâng cao kiến thức cho các bác sĩ.

4.1. Phân Bố Sử Dụng Kháng Sinh Theo Nhóm Tuổi và Giới Tính Trẻ

Nghiên cứu ghi nhận sự khác biệt về phác đồ điều trị và loại kháng sinh được sử dụng giữa các nhóm tuổi và giới tính trẻ em bị VPCĐ. Ví dụ, trẻ sơ sinh có thể được điều trị bằng các loại kháng sinh khác so với trẻ lớn hơn. Sự khác biệt này cần được xem xét khi xây dựng các phác đồ điều trị.

4.2. Các Loại Kháng Sinh Phổ Biến và Mức Độ Tiêu Thụ Kháng Sinh

Một số loại kháng sinh được sử dụng phổ biến hơn so với các loại khác trong điều trị VPCĐ. Cần phân tích mức độ tiêu thụ của từng loại kháng sinh để đánh giá nguy cơ kháng kháng sinh và đưa ra các biện pháp can thiệp phù hợp.

4.3. Đánh Giá Mức Độ Phù Hợp Theo Hướng Dẫn Điều Trị Chuẩn

Nghiên cứu chỉ ra sự không phù hợp trong việc sử dụng kháng sinh so với hướng dẫn điều trị VPCĐ. Ví dụ, một số bác sĩ có thể sử dụng kháng sinh phổ rộng khi không cần thiết, hoặc sử dụng liều dùng không phù hợp. Điều này cần được cải thiện thông qua đào tạo và hướng dẫn.

V. Giải Pháp và Đề Xuất Sử Dụng Kháng Sinh Hợp Lý tại Quảng Nam

Để cải thiện tình hình sử dụng kháng sinh trong điều trị VPCĐ ở trẻ em tại Quảng Nam, cần có sự phối hợp giữa các bên liên quan, bao gồm các bác sĩ, dược sĩ, nhà quản lý y tế, và cộng đồng. Các giải pháp bao gồm tăng cường đào tạo, xây dựng phác đồ điều trị chuẩn, thực hiện chương trình quản lý kháng sinh, và nâng cao nhận thức về kháng kháng sinh.

5.1. Đào Tạo Liên Tục cho Bác Sĩ về Sử Dụng Kháng Sinh

Cần tổ chức các khóa đào tạo liên tục cho bác sĩ về sử dụng kháng sinh hợp lý trong điều trị VPCĐ. Các khóa đào tạo nên tập trung vào hướng dẫn điều trị mới nhất, các vấn đề về kháng kháng sinh, và cách lựa chọn kháng sinh phù hợp.

5.2. Xây Dựng và Triển Khai Phác Đồ Điều Trị Chuẩn cho VPCĐ

Cần xây dựng và triển khai phác đồ điều trị chuẩn cho VPCĐ dựa trên bằng chứng khoa học và hướng dẫn của Bộ Y tế. Phác đồ điều trị nên được cập nhật thường xuyên để đảm bảo tính hiệu quả và phù hợp với tình hình kháng kháng sinh.

5.3. Thực Hiện Chương Trình Quản Lý Kháng Sinh AMS tại Bệnh Viện

Chương trình AMS giúp kiểm soát và giám sát việc sử dụng kháng sinh, giảm thiểu tình trạng lạm dụng và sử dụng không hợp lý. Chương trình AMS nên bao gồm các hoạt động như giám sát sử dụng kháng sinh, đánh giá sử dụng thuốc (DUE/DUR), và can thiệp để cải thiện việc sử dụng kháng sinh.

VI. Tương Lai của Điều Trị Viêm Phổi Hướng Tới Sử Dụng Hợp Lý

Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn sâu sắc về tình hình sử dụng kháng sinh trong điều trị VPCĐ ở trẻ em tại Quảng Nam. Việc áp dụng các giải pháp và đề xuất trong nghiên cứu sẽ giúp cải thiện chất lượng điều trị, giảm thiểu tình trạng kháng kháng sinh, và bảo vệ sức khỏe cho cộng đồng. Tương lai của điều trị viêm phổi nằm ở việc sử dụng kháng sinh một cách hợp lý, dựa trên bằng chứng và hướng dẫn khoa học.

6.1. Tiếp Tục Nghiên Cứu và Đánh Giá Hiệu Quả Các Biện Pháp Can Thiệp

Cần tiếp tục thực hiện các nghiên cứu để đánh giá hiệu quả của các biện pháp can thiệp nhằm cải thiện việc sử dụng kháng sinh. Các nghiên cứu nên tập trung vào việc đánh giá tác động của chương trình AMS, phác đồ điều trị chuẩn, và đào tạo liên tục.

6.2. Nâng Cao Nhận Thức Cộng Đồng về Kháng Kháng Sinh và Sử Dụng Kháng Sinh

Cần nâng cao nhận thức cộng đồng về kháng kháng sinh và sử dụng kháng sinh thông qua các chiến dịch truyền thông. Cộng đồng cần được giáo dục về tầm quan trọng của việc sử dụng kháng sinh đúng cách, tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ, và không tự ý mua và sử dụng kháng sinh.

6.3. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin trong Giám Sát và Quản Lý Sử Dụng Kháng Sinh

Công nghệ thông tin có thể được sử dụng để giám sát và quản lý việc sử dụng kháng sinh một cách hiệu quả. Các hệ thống điện tử có thể giúp theo dõi việc kê đơn kháng sinh, đánh giá tính phù hợp, và cung cấp thông tin phản hồi cho các bác sĩ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Trong các bệnh nhiễm khuẩn ở trẻ em, viêm phổi là bệnh có tỷ lệ mắc cao và là nguyên nhân gây tử vong nhiều nhất. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trên thế giới, có 740.180 trẻ em dưới 5 tuổi tử vong do viêm phổi vào năm 2019, chiếm 14% tổng số ca tử vong ở trẻ em dưới 5 tuổi nhưng chiếm đến 22% tổng số ca tử vong ở trẻ em từ 1 đến 5 tuổi [1]. Tại Việt Nam, hàng năm có khoảng 2,9 triệu trẻ mắc viêm phổi, trong đó có 4.000 trẻ tử vong, được xem là 1 trong 15 quốc gia có số lượng trẻ mắc viêm phổi nhiều nhất thế giới [2]. Sử dụng kháng sinh đóng vai trò quan trọng trong điều trị viêm phổi cộng đồng ở trẻ em.

Viêm phổi ở trẻ em do nhiều mầm bệnh gây ra, bao gồm virus, vi khuẩn, nấm và ký sinh trùng, v. Tuy nhiên, trên thực tế rất khó phân biệt viêm phổi do vi khuẩn hay virus hoặc có sự kết hợp giữa virus với vi khuẩn kể cả dựa vào lâm sàng, X-quang hay xét nghiệm khác [3]. Vì vậy, sử dụng kháng sinh là một trong những chiến lược được Tổ chức Y tế Thế giới nhấn mạnh trong điều trị viêm phổi cộng đồng ở trẻ em [3]. Tuy nhiên, việc lạm dụng và sử dụng kháng sinh không tuân thủ các hướng dẫn của WHO trong chẩn đoán và điều trị viêm phổi đã dẫn đến sự xuất hiện của tình trạng kháng kháng sinh, đặc biệt là với các kháng sinh phổ rộng [4].

Phế cầu khuẩn (Streptococcus pneumoniae) là nguyên nhân chủ yếu gây ra viêm phổi ở trẻ dưới 5 tuổi (85,1%) [5]. Tại các nước đang phát triển như Việt Nam, tỷ lệ đề kháng của phế cầu với các kháng sinh ở mức rất cao, cụ thể với azithromycin, erythromycin, clarithromycin là 100%, tiếp đến là tetracyclin là 79,2% [6]. Với mục đích tăng cường việc sử dụng kháng sinh hợp lý, an toàn, Bộ Y tế đã ban hành các tài liệu chuyên môn về việc sử dụng kháng sinh điều trị viêm phổi cộng đồng ở trẻ em trong “Hướng dẫn sử dụng kháng sinh” [3] và “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị một số bệnh thường gặp ở trẻ em” [7] trong cùng năm 2015. Các tài liệu này giúp định hướng cho các bác sĩ lâm sàng chuẩn hóa thực hành và nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị cho bệnh nhi.

Việc tuân thủ các hướng dẫn có thể làm giảm thời gian nhập viện và tỷ lệ tử vong [8]. Bệnh viện Đa khoa Trung ương Quảng Nam là bệnh viện đa khoa hạng II, trực thuộc Bộ Y tế được Koica Hàn Quốc giúp đỡ xây dựng và đi vào hoạt động từ năm 2007. Hàng năm, bệnh viện tiếp nhận, điều trị một lượng lớn bệnh nhân nhi mắc viêm phổi cộng đồng. 1 Từ khi có Hướng dẫn sử dụng kháng sinh của Bộ Y tế, chưa có nghiên cứu nào được thực hiện để đánh giá việc sử dụng kháng sinh điều trị viêm phổi cộng đồng.

Với mong muốn góp một phần nhỏ vào việc lựa chọn kháng sinh hợp lý, an toàn, hiệu quả trong điều trị nhiễm khuẩn trong viêm phổi cộng đồng tại khoa Nhi, chúng tôi thực hiện đề tài: “Phân tích tình hình sử dụng kháng sinh trong điều trị viêm phổi cộng đồng tại khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Quảng Nam” với 02 mục tiêu: 1- Phân tích tình hình tiêu thụ kháng sinh trong điều trị viêm phổi cộng đồng tại khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Quảng Nam giai đoạn từ ngày 01/01/2023 đến 31/12/2023. 2- Phân tích đặc điểm sử dụng kháng sinh trong điều trị viêm phổi cộng đồng cho trẻ em từ 2 tháng đến 5 tuổi tại khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Quảng Nam giai đoạn từ ngày 01/01/2023 đến 30/06/2023. Từ đó, có những kiến nghị và đề xuất góp ý góp phần nâng cao việc sử dụng kháng sinh hợp lý tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Quảng Nam, đồng thời góp phần chuẩn bị cho việc xây dựng phác đồ điều trị cho các bệnh phổ biến tại bệnh viện và là cơ sở để xây dựng và triển khai chương trình quản lý kháng sinh tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Quảng Nam trong tương lai. TỔNG QUAN VỀ VIÊM PHỔI CỘNG ĐỒNG Ở TRẺ EM 1.

Định nghĩa Viêm phổi cộng đồng (VPCĐ) hay còn gọi là viêm phổi mắc phải tại cộng đồng là nhiễm khuẩn cấp tính (dưới 14 ngày) gây tổn thương nhu mô phổi, kèm theo các dấu hiệu ho, khó thở, nhịp thở nhanh và rút lõm lồng ngực, đau ngực, v. Các triệu chứng này thay đổi theo tuổi [3]. Viêm phổi cộng đồng được định nghĩa là viêm phổi mắc phải ở cộng đồng hoặc 48 giờ đầu nằm viện [7]. Tình hình dịch tễ Trên thế giới Số liệu thống kê của WHO năm 2015 cho thấy rằng viêm phổi đứng thứ hai trong các nguyên nhân gây tử vong ở trẻ từ 01 – 59 tháng tuổi, chiếm 12,8% các trường hợp, chỉ sau biến chứng của đẻ non [9].

Bên cạnh đó, vào tháng 11/2016, Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) công bố viêm phổi là nguyên nhân chính gây tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi. Trên thế giới, cứ 6 em bé dưới 5 tuổi tử vong thì có 01 em bé tử vong vì viêm phổi. Mỗi ngày có 2500 trẻ em tử vong vì viêm phổi, mỗi giờ có 100 trẻ và 30 giây lại có 01 trẻ tử vong vì viêm phổi. Tử vong do viêm phổi ở trẻ dưới 5 tuổi nhiều hơn tử vong do HIV/AIDS, sốt rét và sởi cộng lại.

90% trường hợp tử vong xảy ra ở các nước có thu nhập thấp và trung bình [10]. Tại Việt Nam Theo thống kê của các cơ sở y tế, viêm phổi là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến việc trẻ em đến khám và điều trị tại các bệnh viện, cũng là nguyên nhân gây tử vong nhiều nhất ở trẻ em. Chương trình phòng chống viêm phổi trung bình mỗi năm đã thống kê được, 01 đứa trẻ có thể mắc nhiễm khuẩn hô hấp 3 – 5 lần, trong đó khoảng 1 – 2 lần viêm phổi [11]. Việt Nam nằm trong danh sách 15 nước có số ca viêm phổi mới ở trẻ em cao nhất với 2,9 triệu ca/năm và đây cũng là nguyên nhân nhập viện hàng đầu tại các bệnh viện nhi Việt Nam [2], [12].

Trong giai đoạn 2014 – 2017, số bệnh nhân nhi nhập viện vì viêm phổi chiếm 11,4 - 11,9% tổng số năm sống được điều chỉnh theo mức độ bệnh tật ở trẻ em dưới 5 tuổi [13]. Ngoài ra, viêm phổi chiếm 11% số ca tử vong ở trẻ nhỏ Việt Nam năm 2015, gấp 10 lần so với các nước phát triển [14]. Suy dinh dưỡng, không cho con bú hoàn toàn, tiêm chủng không 3 đầy đủ, trẻ nhẹ cân, ô nhiễm không khí trong nhà và môi trường quá đông đúc là những yếu tố nguy cơ liên quan đến viêm phổi nặng ở trẻ em dưới 5 tuổi [15], [16]. Căn nguyên gây viêm phổi cộng đồng ở trẻ em Nguyên nhân gây viêm phổi ở trẻ em rất đa dạng, đường xâm nhập của những tác nhân này phần lớn là đường hô hấp như viêm mũi, viêm họng, viêm VA, viêm amidan hoặc qua đường máu như trẻ bị mụn nhọt ở da, chốc lở, v.

Các nhóm căn nguyên gây bệnh chính thường thay đổi theo tuổi. Theo WHO/UNICEF, nguyên nhân gây viêm phổi ở trẻ em thường gặp nhất, đặc biệt ở các nước đang phát triển, là vi khuẩn. Vi khuẩn thường gặp nhất là Streptococcus pneumoniae (phế cầu) chiếm khoảng 30 – 35% trường hợp, tiếp đến là Haemophilus influenzae (khoảng 10%), sau đó là các loại vi khuẩn khác (Branhamella catarrhalis, Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes, v. Ở trẻ nhỏ < 2 tháng tuổi, VPCĐ còn có thể do các vi khuẩn Gram âm đường ruột như Klebsiella pneumoniae, Escherichia coli, Proteus, v.

Ở trẻ lớn từ 5 tuổi trở lên, cần lưu ý đến các tác nhân như Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae, Legionella pneumophila, v. thường gây viêm phổi không điển hình [3]. Virus là tác nhân thường gặp gây viêm phổi ở trẻ dưới 5 tuổi ở các nước phát triển chiếm 45% trẻ viêm phổi nhập viện. Các virus thường gặp ở trẻ em dưới 3 tuổi, bao gồm Influenza virus, Respiratory syncytial virus (RSV).

Ngoài ra tùy theo độ tuổi, còn có các siêu vi khác, bao gồm Parainfluenza virus, adeno virus, rhino virus, metapneumo virus [17]. Nhiễm virus đường hô hấp làm tăng nguy cơ viêm phổi do vi khuẩn hoặc có thể kết hợp viêm phổi do virus và vi khuẩn (tỷ lệ này vào khoảng 20 - 30%) [3]. Ngoài ra, viêm phổi ở trẻ em còn có thể do ký sinh trùng và nấm gây ra với tỷ lệ rất thấp, chẳng hạn như Pneumocystis carinii, Toxoplasma, Histoplasma, Candida spp, v. Tại Việt Nam, nhiều nhóm tác giả đã tiến hành các nghiên cứu phân tích căn nguyên gây bệnh chủ yếu trên trẻ em.

Các kết quả này đều thống nhất với báo cáo của WHO về chủng loại các tác nhân chính gây viêm phổi cộng đồng trẻ em phân theo độ tuổi bao gồm Streptococus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Escherichia coli, v., cộng thêm các tác nhân virus trên trẻ nhỏ, và các tác nhân không điển hình bao gồm Mycoplasma 4 pneumoniae, Chlamydia pneumoniae trên trẻ lớn hơn. Tỷ lệ từng chủng loại dao động theo từng nghiên cứu do sự khác biệt của nhóm đối tượng nghiên cứu và địa bàn nghiên cứu. Tác nhân gây VPCĐ trên trẻ em tại Việt Nam ở một số nghiên cứu Số kết Đối Địa Số xét quả vi Vi sinh vật Nhóm Thời tượng điểm nghiệm Bệnh phẩm sinh gây bệnh xác tác giả gian NC NC NC vi sinh dương định được tính Trần Thị Trẻ em từ BV Sản 01/2021 90 - 90 H.influenzae Kiều Anh 2 tháng Nhi – S.pneumoniae và cộng đến 5 tuổi Nghệ 12/2021 S.aureus sự [6] VPCĐ An Vũ Minh Trẻ em từ BV Sản 7/2020 – 91 Dịch tỵ hầu 19 S.pneumoniae Thùy và 2 tháng – Nhi 12/2020 S.aureus cộng sự đến 5 tuổi tỉnh Yên H.influenzae [18] VPCĐ Bái Nguyễn Trẻ em từ BV Nhi 6/2019 – 174 Dịch tỵ hầu 174 S.pneumoniae Thị 2 tháng Trung 5/2020 S.aureus Thanh đến 15 ương H.influenzae Bình và tuổi viêm M. pneumoniae cộng sự phổi E.

catarrhalis Đào Minh Trẻ em từ BV Nhi 5/2012 – - Dịch tỵ hầu, 1876 Virus các loại Tuấn và 1 tháng Trung 5/2013 dịch rửa PQ, S.pneumoniae cộng sự đến 15 ương phế nang, H.influenzae [20] tuổi viêm dịch nội khí E.coli phổi quản Chú thích: NC: Nghiên cứu, BV: Bệnh viện, PQ: phế quản 5 1. Chẩn đoán viêm phổi cộng đồng ở trẻ em Chẩn đoán viêm phổi cộng đồng ở trẻ em chủ yếu dựa vào dấu hiệu lâm sàng, cùng với X-quang và một số xét nghiệm khác nếu có điều kiện.