Luận văn thạc sĩ luật học pháp luật việt nam về nhượng quyền thương mại trong xu thế toàn cầu hoá thực trạng và giải pháp hoàn thiện

Luận văn thạc sĩ luật học nghiên cứu pháp luật việt nam về nhượng quyền thương mại trong xu thế toàn cầu hoá thực trạng và giải pháp, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Lý Thị Huyền Trang
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Dung
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật kinh tế
• Đề tài: Nhượng Quyền Thương Mại Tại Việt Nam: Thực Trạng Và Giải Pháp Trong Bối Cảnh Toàn Cầu Hóa
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do lựa chọn đề tài. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Kết cấu của luận văn
• 2. CHƯƠNG I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG MẠI VÀ PHÁP LUẬT VỀ HOẠT ĐỘNG NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG MẠI
• 2.1. Một số vấn đề lý luận về hoạt động nhượng quyền thương mại
• 2.1.1. Khái niệm và đặc điểm của hoạt động nhượng quyền thương mại. Phân biệt hoạt động nhượng quyền thương mại với một số hoạt động thương mại khác
• 2.1.2. Vai trò của hoạt động nhượng quyền thương mại. Tổng quan pháp luật về nhượng quyền thương mại
• 2.2. Khái niệm và nội dung của pháp luật về nhượng quyền thương mại. Các văn bản quy phạm pháp luật nội địa của Việt Nam về nhượng quyền thương mại
• 2.3. Các điều ước quốc tế mà Việt Nam đã tham gia về nhượng quyền thương mại
• 2.4. Kết luận chương I
• 3. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG MẠI Ở VIỆT NAM VÀ THỰC TIỄN THI HÀNH
• 3.1. Quy định về chủ thể của hoạt động nhượng quyền thương mại
• 3.2. Quy định về các hình thức hoạt động nhượng quyền thương mại và thực tiễn thi hành
• 3.3. Quy định về hợp đồng nhượng quyền thương mại và thực tiễn
• 3.3.1. Đối tượng của hợp đồng nhượng quyền thương mại
• 3.3.2. Quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng nhượng quyền thương mại
• 3.3.3. Các nội dung chính của hợp đồng
• 3.4. Các quy định về đăng ký hoạt động nhượng quyền thương mại
• 3.5. Pháp luật sở hữu trí tuệ và pháp luật cạnh tranh liên quan đến nhượng quyền thương mại
• 3.6. Kết luận chương II
• 4. CHƯƠNG III: XU THẾ TOÀN CẦU VÀ CÁC YÊU CẦU ĐỐI VỚI CÔNG TÁC HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ HOẠT ĐỘNG NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM
• 4.1. Xu thế toàn cầu hóa và các ảnh hưởng
• 4.2. Xu thế toàn cầu hóa tác động đến pháp luật về nhượng quyền thương mại của Việt Nam
• 4.3. Mức độ tương thích của pháp luật quốc gia Việt Nam với các điều ước quốc tế mà Việt Nam đã tham gia về nhượng quyền thương mại
• 4.4. Một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật về nhượng quyền thương mại ở Việt Nam
• 4.4.1. Hoàn thiện các quy định về chủ thể của hoạt động nhượng quyền thương mại
• 4.4.2. Hoàn thiện các quy định về hình thức nhượng quyền thương mại tại Việt Nam
• 4.4.3. Hoàn thiện các quy định về hợp đồng nhượng quyền thương mại
• 4.4.4. Hoàn thiện các quy định về đăng ký hoạt động nhượng quyền thương mại
• 4.4.5. Hoàn thiện một số quy định về nhượng quyền thương mại trong mối quan hệ với pháp luật sở hữu trí tuệ và pháp luật cạnh tranh
• 4.5. Kết luận chương III
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Lý do lựa chọn đề tài

Toàn cầu hóa là một xu hướng phát triển tất yếu của nền kinh tế quốc tế, trong đó Việt Nam không nằm ngoài dòng chảy này. Hoạt động nhượng quyền thương mại (NQTM) đang ngày càng trở nên phổ biến, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế sâu rộng. NQTM không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho các doanh nghiệp mà còn góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ. Tuy nhiên, việc thực thi các quy định pháp luật về NQTM tại Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc áp dụng. Do đó, việc nghiên cứu và hoàn thiện pháp luật về NQTM là cần thiết, nhằm tạo ra một môi trường pháp lý thuận lợi cho hoạt động này. Luận văn tập trung vào việc đánh giá thực trạng pháp luật về NQTM tại Việt Nam, từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển hoạt động NQTM trong bối cảnh toàn cầu hóa.

II. Một số vấn đề lý luận về hoạt động nhượng quyền thương mại

Hoạt động nhượng quyền thương mại được định nghĩa là một hình thức hợp tác giữa hai bên, trong đó bên nhượng quyền cho phép bên nhận quyền sử dụng thương hiệu và mô hình kinh doanh của mình. Bên nhận quyền phải tuân thủ các quy định và tiêu chuẩn do bên nhượng quyền đặt ra. Khái niệm này không chỉ thể hiện mối quan hệ hợp tác giữa các bên mà còn nhấn mạnh tính độc lập trong hoạt động kinh doanh của mỗi bên. Đặc điểm nổi bật của NQTM là tính hệ thống, trong đó tất cả các cơ sở nhượng quyền phải tuân thủ một mô hình đã được xác định từ trước. Điều này giúp đảm bảo chất lượng và sự nhận diện thương hiệu trên thị trường. NQTM cũng có thể bao gồm các hoạt động thương mại khác như chuyển giao công nghệ, chứng minh sự đa dạng trong hình thức kinh doanh và tạo ra giá trị gia tăng cho cả hai bên.

III. Thực trạng pháp luật về nhượng quyền thương mại ở Việt Nam

Pháp luật Việt Nam về NQTM đã có những quy định cơ bản, tuy nhiên vẫn tồn tại nhiều vấn đề cần được giải quyết. Các quy định hiện hành chưa đủ rõ ràng và chi tiết, dẫn đến khó khăn trong việc áp dụng thực tiễn. Ngoài ra, sự mâu thuẫn giữa các quy định trong các văn bản pháp luật khác nhau cũng gây ra những trở ngại trong việc thực hiện NQTM. Hệ thống pháp luật cần được hoàn thiện để đảm bảo tính đồng bộ và nhất quán, từ đó tạo ra một môi trường pháp lý thuận lợi cho hoạt động NQTM. Việc nghiên cứu thực trạng pháp luật hiện hành không chỉ giúp nhận diện những bất cập mà còn đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về NQTM tại Việt Nam.

IV. Xu thế toàn cầu hóa và các yêu cầu đối với công tác hoàn thiện pháp luật về hoạt động nhượng quyền thương mại tại Việt Nam

Xu thế toàn cầu hóa đã tạo ra nhiều cơ hội và thách thức cho hoạt động NQTM tại Việt Nam. Sự hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới yêu cầu Việt Nam phải điều chỉnh hệ thống pháp luật để phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế. Các điều ước quốc tế mà Việt Nam tham gia như WTO hay CPTPP đã đặt ra những yêu cầu mới đối với hoạt động NQTM. Do đó, việc hoàn thiện pháp luật về NQTM không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu nội tại mà còn phải phù hợp với các quy định quốc tế. Cần có những nghiên cứu sâu sắc về sự tương thích giữa pháp luật Việt Nam và các điều ước quốc tế, từ đó đưa ra các kiến nghị cụ thể để hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trong môi trường toàn cầu.

V. Một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật về nhượng quyền thương mại tại Việt Nam

Để nâng cao hiệu quả của pháp luật về NQTM tại Việt Nam, cần có một số kiến nghị hoàn thiện như sau: Thứ nhất, cần hoàn thiện các quy định về chủ thể của hoạt động NQTM, đảm bảo sự rõ ràng và dễ áp dụng. Thứ hai, cần quy định cụ thể hơn về các hình thức hoạt động NQTM để phù hợp với thực tiễn. Thứ ba, cần điều chỉnh các quy định về hợp đồng nhượng quyền thương mại, đảm bảo quyền và nghĩa vụ của các bên được bảo vệ hợp lý. Cuối cùng, cần có những quy định rõ ràng về việc đăng ký hoạt động nhượng quyền thương mại, giúp cho các doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận và thực hiện quyền lợi của mình. Những kiến nghị này sẽ góp phần tạo ra một môi trường pháp lý thuận lợi cho hoạt động NQTM tại Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa ngày càng sâu rộng, hoạt động nhượng quyền thương mại (NQTM) đã trở thành một phương thức kinh doanh quan trọng, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế. Tại Việt Nam, từ khi Luật Thương mại 2005 chính thức công nhận và điều chỉnh hoạt động NQTM, lĩnh vực này đã có những bước phát triển đáng kể, tuy nhiên vẫn còn nhiều bất cập trong khung pháp lý và thực tiễn thi hành. Theo ước tính, hoạt động NQTM tại Việt Nam đang phát triển nhanh chóng, với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước, tạo ra nguồn thu lớn và việc làm cho hàng chục nghìn lao động.

Luận văn tập trung nghiên cứu pháp luật Việt Nam về nhượng quyền thương mại trong xu thế toàn cầu hóa, nhằm phân tích thực trạng pháp luật hiện hành, đánh giá những điểm mạnh, hạn chế và đề xuất các giải pháp hoàn thiện. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các quy định pháp luật nội địa từ Luật Thương mại 2005, các nghị định hướng dẫn, cùng các cam kết quốc tế của Việt Nam trong WTO, CPTPP và EVFTA. Mục tiêu cụ thể là làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn pháp luật về NQTM, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển hoạt động này trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật thương mại Việt Nam, góp phần tạo môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi cho các bên tham gia NQTM, đồng thời giúp doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết về nhượng quyền thương mại và lý thuyết pháp luật thương mại trong bối cảnh toàn cầu hóa.

1. Lý thuyết về nhượng quyền thương mại: Hoạt động NQTM được hiểu là một hình thức kinh doanh đặc thù, trong đó bên nhượng quyền trao cho bên nhận quyền quyền sử dụng thương hiệu, bí quyết kinh doanh, mô hình kinh doanh đã được thử nghiệm và phát triển, nhằm mở rộng hệ thống kinh doanh. Các khái niệm chính bao gồm: quyền thương mại, hợp đồng nhượng quyền, chủ thể trong quan hệ NQTM, hình thức NQTM trực tiếp và gián tiếp, cũng như các đặc điểm như tính độc lập pháp lý của các bên, tính hệ thống và đồng bộ trong hoạt động.

2. Lý thuyết pháp luật thương mại trong toàn cầu hóa: Toàn cầu hóa kinh tế đặt ra yêu cầu về sự tương thích pháp luật quốc gia với các điều ước quốc tế, đặc biệt là các cam kết trong WTO, CPTPP, EVFTA. Luật thương mại Việt Nam cần điều chỉnh phù hợp để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động NQTM phát triển, đồng thời bảo vệ quyền lợi các bên và đảm bảo cạnh tranh lành mạnh.

Các khái niệm chuyên ngành được sử dụng gồm: quyền thương mại, hợp đồng nhượng quyền thương mại, đăng ký hoạt động NQTM, sở hữu trí tuệ, cạnh tranh, nguyên tắc đối xử quốc gia (NT), nguyên tắc đối xử tối huệ quốc (MFN).

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu khoa học chuyên ngành kết hợp:

• Phương pháp lịch sử, phân tích, so sánh: Để đánh giá sự phát triển và hoàn thiện pháp luật về NQTM tại Việt Nam, so sánh với pháp luật quốc tế và các quốc gia khác.
• Phương pháp tổng hợp, chứng minh: Để hệ thống hóa các quy định pháp luật hiện hành, phân tích các quy định pháp lý và thực tiễn thi hành.
• Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Thu thập dữ liệu từ các văn bản pháp luật, nghị định, thông tư, cùng các báo cáo, cam kết quốc tế liên quan đến NQTM.
• Phương pháp định lượng sơ bộ: Ước tính quy mô hoạt động NQTM, số lượng doanh nghiệp tham gia, mức độ mở cửa thị trường theo các cam kết quốc tế.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các văn bản pháp luật liên quan đến NQTM tại Việt Nam, các cam kết quốc tế, cùng các báo cáo ngành và số liệu thống kê sơ bộ về hoạt động NQTM. Phương pháp chọn mẫu tập trung vào các văn bản pháp luật có hiệu lực từ năm 2005 đến 2020, phù hợp với phạm vi nghiên cứu. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2005 đến 2020, tập trung vào giai đoạn Việt Nam gia nhập WTO và các hiệp định thương mại tự do.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Khung pháp lý về NQTM tại Việt Nam đã được hình thành nhưng còn nhiều bất cập
   Luật Thương mại 2005 và các nghị định hướng dẫn đã tạo ra khung pháp lý cơ bản cho hoạt động NQTM, bao gồm quy định về chủ thể, hình thức, hợp đồng, đăng ký và các quy định liên quan đến sở hữu trí tuệ và cạnh tranh. Tuy nhiên, các quy định còn chung chung, thiếu cụ thể hóa về quyền và nghĩa vụ của các bên, giới hạn phạm vi kiểm soát của bên nhượng quyền, cũng như chưa có quy định rõ ràng về xử lý các tình huống pháp lý phức tạp trong thực tiễn. Ví dụ, quy định về quyền kiểm soát của bên nhượng quyền vừa là quyền vừa là nghĩa vụ, gây mâu thuẫn trong áp dụng.

2. Phân loại hình thức NQTM chưa rõ ràng, chưa đáp ứng thực tiễn phát triển đa dạng
   Pháp luật Việt Nam chỉ gián tiếp phân loại NQTM thành trực tiếp và gián tiếp, chưa có quy định chi tiết về các hình thức biến thể như nhượng quyền cấp hai, hợp đồng phát triển quyền thương mại. Trong khi đó, thực tế tại Việt Nam, mô hình nhượng quyền cấp hai mới chỉ ở giai đoạn khởi đầu, chiếm tỷ lệ rất nhỏ so với tổng số hoạt động NQTM.

3. Cam kết quốc tế tạo điều kiện mở cửa thị trường nhưng cũng đặt ra thách thức lớn
   Việt Nam đã cam kết mở cửa hoàn toàn dịch vụ NQTM trong WTO, CPTPP và EVFTA, cho phép nhà đầu tư nước ngoài tham gia thị trường với ít hạn chế về vốn và hình thức kinh doanh. Điều này tạo cơ hội lớn cho phát triển NQTM nhưng cũng là thách thức đối với doanh nghiệp trong nước nếu không kịp thích ứng và nâng cao năng lực cạnh tranh.

4. Quy trình đăng ký và quản lý hoạt động NQTM còn nhiều khó khăn, gây cản trở cho doanh nghiệp
   Việc đăng ký hoạt động NQTM chỉ áp dụng cho thương nhân nước ngoài, gây ra sự phân biệt đối xử với thương nhân trong nước, không phù hợp với cam kết đối xử quốc gia. Hồ sơ đăng ký yêu cầu nhiều giấy tờ phức tạp, trong đó có bản giới thiệu về NQTM chưa có hướng dẫn chi tiết, gây khó khăn cho doanh nghiệp nước ngoài. Ngoài ra, nghĩa vụ báo cáo tài chính kiểm toán hàng năm cũng là rào cản đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các bất cập trên xuất phát từ việc pháp luật Việt Nam còn mới mẻ trong việc điều chỉnh hoạt động NQTM, chưa theo kịp sự phát triển nhanh chóng và đa dạng của mô hình kinh doanh này. So với các quốc gia phát triển, Việt Nam thiếu các quy định chi tiết về quyền và nghĩa vụ của các bên, cũng như các quy định về xử lý tranh chấp, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong NQTM.

Việc cam kết mở cửa thị trường theo các hiệp định thương mại tự do tạo áp lực buộc Việt Nam phải hoàn thiện pháp luật để vừa thu hút đầu tư nước ngoài, vừa bảo vệ lợi ích doanh nghiệp trong nước. Tuy nhiên, các quy định hiện hành chưa thực sự tạo ra môi trường pháp lý minh bạch, đồng bộ và thuận lợi cho các bên tham gia.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ các loại hình NQTM tại Việt Nam, bảng so sánh các quy định pháp luật về NQTM giữa Việt Nam và một số quốc gia trong khu vực, cũng như biểu đồ thể hiện mức độ mở cửa thị trường dịch vụ NQTM theo các cam kết quốc tế.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện quy định về quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng NQTM
   Cần cụ thể hóa quyền kiểm soát của bên nhượng quyền, giới hạn phạm vi và phương thức kiểm soát để tránh lạm dụng, đồng thời quy định rõ nghĩa vụ hỗ trợ, đào tạo, chuyển giao công nghệ. Bên nhận quyền cần có quyền và nghĩa vụ rõ ràng về việc tuân thủ hệ thống, bảo mật bí quyết kinh doanh. Thời gian thực hiện: 12-18 tháng; Chủ thể thực hiện: Bộ Công Thương phối hợp Bộ Tư pháp.

2. Xây dựng quy định chi tiết về các hình thức NQTM, đặc biệt là nhượng quyền cấp hai và hợp đồng phát triển quyền thương mại
   Pháp luật cần bổ sung các quy định về các hình thức NQTM đa dạng, xử lý các tình huống pháp lý phát sinh, nhằm tạo điều kiện phát triển linh hoạt và phù hợp với thực tiễn. Thời gian thực hiện: 18-24 tháng; Chủ thể thực hiện: Bộ Công Thương, Bộ Tư pháp.

3. Cải cách thủ tục đăng ký và quản lý hoạt động NQTM, đảm bảo công bằng giữa thương nhân trong nước và nước ngoài
   Đơn giản hóa hồ sơ đăng ký, hướng dẫn chi tiết về bản giới thiệu NQTM, bãi bỏ nghĩa vụ báo cáo tài chính kiểm toán không phù hợp với doanh nghiệp vừa và nhỏ. Thời gian thực hiện: 12 tháng; Chủ thể thực hiện: Bộ Công Thương.

4. Tăng cường đào tạo, phổ biến pháp luật và hỗ trợ doanh nghiệp trong hoạt động NQTM
   Tổ chức các khóa đào tạo, hội thảo về pháp luật NQTM, hỗ trợ doanh nghiệp hiểu và áp dụng đúng quy định, nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập. Thời gian thực hiện: liên tục; Chủ thể thực hiện: Bộ Công Thương, các hiệp hội doanh nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà làm luật và cơ quan quản lý nhà nước
   Luận văn cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện chính sách, pháp luật về NQTM, giúp xây dựng khung pháp lý đồng bộ, phù hợp với xu thế toàn cầu hóa và cam kết quốc tế.

2. Doanh nghiệp trong và ngoài nước tham gia hoạt động NQTM
   Giúp doanh nghiệp hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ, các quy định pháp luật hiện hành, từ đó xây dựng chiến lược kinh doanh hiệu quả, giảm thiểu rủi ro pháp lý.

3. Các nhà nghiên cứu, giảng viên và sinh viên ngành Luật kinh tế, Thương mại quốc tế
   Cung cấp tài liệu tham khảo chuyên sâu về pháp luật NQTM, các vấn đề pháp lý liên quan trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

4. Các tổ chức hỗ trợ phát triển doanh nghiệp và tư vấn pháp lý
   Giúp các tổ chức này có cơ sở để tư vấn, hỗ trợ doanh nghiệp trong việc tuân thủ pháp luật, phát triển hoạt động NQTM bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Nhượng quyền thương mại là gì và có đặc điểm gì nổi bật?
   Nhượng quyền thương mại là hoạt động thương mại trong đó bên nhượng quyền cho phép bên nhận quyền sử dụng thương hiệu, bí quyết kinh doanh để kinh doanh độc lập. Đặc điểm nổi bật gồm tính độc lập pháp lý của các bên, tính hệ thống và đồng bộ trong hoạt động, sự kết hợp các quyền sở hữu trí tuệ và mô hình kinh doanh.

2. Pháp luật Việt Nam quy định như thế nào về hợp đồng nhượng quyền thương mại?
   Hợp đồng NQTM phải được lập thành văn bản, quy định rõ quyền và nghĩa vụ của các bên, thời hạn hợp đồng do các bên thỏa thuận. Pháp luật cũng quy định các điều kiện về chủ thể, hình thức, đăng ký hoạt động NQTM và xử lý tranh chấp phát sinh.

3. Việt Nam đã cam kết gì về mở cửa thị trường dịch vụ NQTM trong các hiệp định quốc tế?
   Việt Nam cam kết mở cửa hoàn toàn dịch vụ NQTM trong WTO, CPTPP và EVFTA, cho phép nhà đầu tư nước ngoài tham gia thị trường với ít hạn chế về vốn và hình thức kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển hoạt động này.

4. Những khó khăn chính trong việc đăng ký hoạt động NQTM tại Việt Nam là gì?
   Việc đăng ký chỉ áp dụng cho thương nhân nước ngoài, hồ sơ phức tạp, yêu cầu báo cáo tài chính kiểm toán hàng năm gây khó khăn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, thiếu hướng dẫn chi tiết về bản giới thiệu NQTM.

5. Làm thế nào để hoàn thiện pháp luật về NQTM tại Việt Nam?
   Cần cụ thể hóa quyền và nghĩa vụ các bên trong hợp đồng, xây dựng quy định chi tiết về các hình thức NQTM, cải cách thủ tục đăng ký, tăng cường đào tạo và hỗ trợ doanh nghiệp, đồng thời đảm bảo sự tương thích với các cam kết quốc tế.

Kết luận

• Pháp luật Việt Nam đã hình thành khung pháp lý cơ bản cho hoạt động nhượng quyền thương mại, nhưng còn nhiều bất cập cần hoàn thiện.
• Hoạt động NQTM tại Việt Nam đang phát triển nhanh, nhưng phân loại hình thức và quy định pháp lý chưa đáp ứng đầy đủ thực tiễn.
• Cam kết quốc tế mở cửa thị trường tạo cơ hội và thách thức lớn cho doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực NQTM.
• Thủ tục đăng ký và quản lý hoạt động NQTM còn nhiều khó khăn, cần cải cách để tạo môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch.
• Luận văn đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện pháp luật, nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển hoạt động NQTM trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Next steps: Triển khai nghiên cứu sâu hơn về các mô hình NQTM cấp hai, xây dựng dự thảo sửa đổi các văn bản pháp luật liên quan, tổ chức hội thảo lấy ý kiến chuyên gia và doanh nghiệp.

Các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và nhà nghiên cứu cần phối hợp chặt chẽ để thúc đẩy hoàn thiện pháp luật và phát triển bền vững hoạt động nhượng quyền thương mại tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: MỘT SỐ VAN DE LÝ LUẬN VE HOẠT ĐỘNG NHUONG QUYỀN THƯƠNG MẠI VÀ PHÁP LUẬT VE HOẠT ĐỘNG NHUONG QUYỀN THƯƠNG MAI 111. Một số vấn dé lý luận về hoạt động nhượng quyền thương mại. lac điêm của hoạ động nhượng quyên throng m 1. Khái niệm hoạt động nhượng quyên thương mai ‘Xét dưới góc độ kánh tê, hoạt đông NQTM là một hoạt đồng thương mai nhằm mỡ rông hệ thông kinh doanh, phân phổi hang hóa, dich vu của các thương nhân thông qua việc chia sé quyền kinh doanh trên một thương hiệu, ‘bi quyết kinh đoanh cho một thương nhân khác.

Hoạt đồng này được tạo lap bởi ít nhất hai bên chủ thé, bao gầm bên nhượng quyển, la bên có quyển sở hữu đổi với "quyển thương mai” va bên nhân quyển, lả bên độc lập muốn kinh doanh béng “quyền kinh doanh". Các bên théa thuân, theo đó bên. nhường quyển trao cho bên nhân quyển "quyển kinh doanh” bao gồm mô hình, kỹ thuật kinh doanh sản phẩm, dich vụ đưới tên thương mại hoặc nhãn. hiệu hàng hóa của mình và nhận lại một khoản phí hay phản trăm doanh thu trong một khoảng thời gian nhất định 'Bên nhân quyển sử dụng "quyền.

thương mai” của bên nhượng quyền để kinh doanh nhưng phải chấp nhận tuân. thủ một số điều kiện rằng buộc do bên nhượng quyển đưa ra Duéi góc đô pháp lý, một trong những ghi nhận sớm nhất của pháp luật vẻ NQTM là một phán quyết của Toa an Paris ngày 20/4/1978. Theo đó, NQTM được định nghĩa như sau: (1) Một phương pháp hợp tác giữa hai hoặc nhiễu doanh nghiệp, một bên là bên nhượng quyển, bên kia là bên nhận quyền, theo đó bên nhương quyền, chủ sé hữu của tên thương mai hoặc tên pháp lý quen. thuộc, các ký hiéu, các biểu tượng, nhấn hiệu hang hoa/dich vụ, một bí quyết đặc biết, đi) Trao cho người khác quyển sử dụng mốt tập hợp các sản pl (dịch vụ,nguyên góc hoặc đặc biệt, c quyên khai thác chúng, một cách bat buộc va hoàn toan theo cách thức thương mai đã được thử nghiệm, được chỉnh sữa và hoàn thiên định kỳ, để có được ảnh hưởng tắt nhất đối với thị trường, và để đạt được sự phát triển tăng tốc của hoạt động thương mại của Nguyễn Thị Vân (2011), Hop đồng nhượng quyén thương mai theo pháp luật Vidt Nam trong bắt cảnh hội nhập quốc , Luan văn Thạc 4 ật học, Khoa Luật, Đại học Quốc gia Ha Nội, Hà Nội.

doanh nghiệp liên quan, để (ii) Đổi lây tiên nhượng quyển hoặc một lợi thé, theo hợp đồng, có thể (iv) Có sự hỗ trợ vé sản xuất, thương mại hoặc tai chính, dé bên nhận quyên hội nhập vào hoạt đông thương mai cia bên nhương quyền, và bên nhượng quyển có thể tién hành một số kiểm soát bước đầu đổi với bên nhận quyển về việc thực hiện một phương pháp độc đảo hoặc một bi quyết đặc biệt, để duy tri hình ảnh của nhãn hiệu dich vụ hoặc sin phẩm ban a, va phát triển khách hing với gia rẻ nhất, với khả năng sinh lợi lớn nhất của cả hai bên, theo đó (v) Hai bên vẫn độc lập hoan toàn về mặt pháp luật”. 2 Khai niệm nay đã miêu tả khá chỉ tiết các đặc điểm cơ bản, đồng thời cũng xác định quyển và nghĩa vụ cơ ban cia các bên chủ thé trong quan hệ NQTM 6 Viết Nam, điều 284 Luật Thương mai 2005 đã đưa ra khái niệm về hoạt đông NQTM, theo đó. “Nineong quyền thương mat là hoạt đông thương mai theo a bên nhượng quyền cho phép và yêu cầu bên nhận qu éy "ảnh việc ma bản hàng hoá, cug ting dich vu theo các điều kiên sau đây 1. Vide mua bán hằng hoá, cùng ting dich vu được tiến hành theo cách tinte tổ chức kinh doanh do bền nhượng quyền quy dinh và được gắn với nhãn Tiện hàng hoá, tên thương mat, bí quyết kinh doanh, khẩu liệu Kinh đoanh, biểu tương kinh doanh, quảng cáo của bên nhượng quyên, 2.

Bên nhương quyên có quyền kiém soát và trợ ghip cho bên nhận quyền trong việc điễn hành công việc kinh doanh "Với khải niệm này, pháp luật Việt Nam quy định hoạt động NQTM là một hoạt động thương mai, do vậy hoạt động nay phải do thương nhân thực hiện và có mục dich kinh doanh. Béng thời khái niệm cũng chỉ rõ mỗi quan hé rang buộc qua lại giữa các bên, nhất là sự giám sát của bên nhương quyên đổi với bén nhận quyển thương mai Như vậy, xét đưới cả góc đồ kinh tế và góc đô pháp lý, chúng ta có thể xây dựng một khái niệm cơ bản vẻ hoạt đông NQTM là một hoạt đông thương mai đặc thủ, được thiết lập trên cơ sở hop đồng giữa các bên có liên ˆ Nguyễn Thị Dung (chủ biên) (2020), Pháp luật về hop đồng trong thương mại và dd ne những ind php ảo, Nhà uatban chink bị quốc ga s hit Bà Nội, TH, cơ bu Sáchchuyên quan, trong đó bên nhượng quyển cho phép bên nhân quyển sử dụng một tập hợp các quyển thương mai của mình để tiễn hành kinh doanh với tư cách pháp lý độc lập, B én nhân quyên phải trả phí nhượng quyền cho bên nhương quyên theo thỏa thuận, B én nhượng quyên có thể ràng buộc bên nhân quyên bởi các. thỏa thuận nhằm duy trì tính hệ thống hoặc để kiểm soát hoạt đông của bên. nhượng quyền trên cơ sỡ hỗ trợ vẻ mặt kỹ thuật, đào tao nhân lực cũng như.

mit số cơ sỡ vat chất cân thiết cho bên nhận quyền thương mại ` 1. Đặc diém của hoạt động nhượng quyên tÌurơng mai Các hoạt động NQTM dù được nhìn nhân dưới góc độ nao, hoạt động nay ở các quốc gia khác nhau được goi bởi những cái tên khác nhưng nhưng vẻ ăn chất, NQTM luôn được sác định với những đặc trưng cơ ban, nỗi bật 1a các vẫn dé sau: Thử nh , trong quan hệ NQTM, tinh chất độc lập của các bên được thé hiện rõ nét. Bên nhận quyển mắc đù chịu sự kiểm soát qua lai đổi với bên nhượng quyển tuy nhiên các bén hoàn toàn độc lập với nhau về tư cách pháp ý va trách nhiệm tải chính đối với hoạt đồng kinh doanh của mình. ‘Thut hai, tinh đông bộ và tinh hệ thống là đặc trưng không thể thiểu của quan hệ NQTM.

Tính hệ thống thể hiện ỡ chỗ tất cả các cơ sỡ nhượng quyển đều đạt tiêu chuẩn theo một mô hình đã được xây dựng từ trước của bên nhượng quyển về cách thức, chất lượng, sản phẩm, phục vụ, giá cả. đích chính của hoạt đông NQTM lá tạo ra mét hệ thống kinh doanh thống nhất, đồng bộ và đem lại lợi nhuân cho các bên. Sự thống nhất này nhằm đảm. ‘bao để khách hang có thể nhận ra đúng các sin phẩm thuộc cùng một mạng.

Thứ ba hoạt đông NQTM là sự kết hợp của nhiễu hoạt động thương mai khác nhau như li-xăng, chuyển giao công nghệ, dai lý. Thông thưởng những hoạt động thương mại nảy có thé được các thương nhân thực hiện độc lập, tuy nhiên trong hoạt động NQTM, các hoạt động này không thể tách rời.“ "Tug Thị Ngọc LanO019, Những vấn đ ý luận và thực nẫn vd pháp hột đâu chữ nhượng «ven Đương mọi sa nhà đầu r nước ngoài 6 Việt Neon hin np, Luận văn Thạc od, Tang ấn học Laat Hà Nội Hà Now + Tưởng Đại học Luật Hà Nội (2018), Giáo tình Tuất Thương mat Một Nơm tập II, Nhà xuấtbản Tư pháp, Ha Nội, Tr 211-218 Thứ te hầu hết pháp luật của các quốc gia déu có các quy đính về điều kiện đối với các bên trong quan hệ NQTM déu phải có tư cách thương nhân Trong đó thương nhên nhượng quyền phải có một thương hiệu va hệ thống kinh doanh có sự tréi nghiệm thi trường đủ lâu để tao ra gia trị cho "quyền. thương mai” của minh. Ngược lại, bên nhên quyển là một thương nhân độc lập, sau khi nghiên cửu và chấp nhận rủi ro tải chính đâu tư thực hiện tham.

Gia vào hệ thông kinh doanh của bên nhượng quyển. Do đó NQTM là một hoạt động thương mai đặc thi. Thứ năm, về đối tương của hoạt động NQTM chính lả “quyển thương mại". Đây 1a một khái niệm mở trong pháp luật điều chỉnh vẻ hoạt đông NQTM.

Nội dung của quyền thương mại có thể khác nhau tuỷ thuộc vào từng loại hình NQTM va sw thoả thuận giữa các bên trong quan hệ. Nó có thé bao gồm quyển sử dung các tai sản trí tuệ như tên thương mại, nhãn hiệu hang hoá, dich vu, bí mật kinh doanh. va quyển kinh doanh theo mô hình, với phương thức quản ly, dao tao, tiếp thi sản phẩm của bên nhượng quyền. Tuy nhiên, tính chất "tổng hợp”, “kết hop” giữa các quyển đổi với các đổi tương của sở hữu trí tuệ là yếu tổ không thể thiểu của “quyển thương mại”, giúp cho hoạt động NQTM có thể được phân biệt một cách tương đối trong tương quan.

so sánh với nhưng quan hệ thương mại tương tự khác * 1. Phân biệt hoạt động nhượng quyên thương mại với một số hoạt động thương mại khác ‘Voi những đặc trưng cơ bản đã phân tích, có thé thay NQTM là một hoạt đông thương mai đặc thủ, tuy nhién hoạt đông này cũng có những điểm tương, đẳng với một số hoạt động thương mai khác như đại lý thương mai, li-xăng ‘hay chuyển giao công nghệ. Tuy nhiên trong tương quan so sánh với những. mồi quan hệ khác liên quan đến “quyển thương mai” hoặc một số yếu tổ tách biết của quyển nay như quyền đổi với nhấn hiệu hàng hóa, công nghệ, quyển.

đổi với kiểu dang công nghiệp, quan hê NQTM cũng có những đặc thù khác biệt ` Tưởng Đại học Luật Hà Nội (2018), Giáo bình Ludt Thương mai Ht Nem tập I, Nhà xaátbản Tự pp, Hà Nội, Tr 217. Nhượng quyền thương mai với quan hệ đại lý thương mại 'Với quan hệ đại lý thương mai, NQTM khác biệt chủ yêu ở trách nhiệm tách biệt giữa các bên đổi với kết quả kinh doanh hoặc rũi ro trong kính doanh. của minh, Đôi với quan hệ đại lý, bên giao đại ly chỉ thực hiện việc giao hing cho bên đại lý ma không chuyển giao cho bên đại lý quyển sở hữu đối với hàng hỏa đó. Do đó, khi không bán được hang hóa hoặc có rồi ro xy ra đổi với hang hóa, người phải gánh vác nghĩa vụ đôi với rủi ro đó đầu tiên vả trực.

tiếp chính là bên giao đại ly.