Chương 1: Tổng quan Trình bày tổng quan các vấn đề của đề tài: lý do chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu, nội dung nghiên cứu, giới hạn đề tài và phương pháp nghiên cứu của đề tài. • Chương 2: Cơ sở lý thuyết Trình bày những cơ sở lý thuyết liên quan đến đề tài, từ đó làm cơ sở để có thể nghiên cứu sâu vào đề tài như: Tổng quan về vải dệt, tổng quan về độ ẩm, các tiêu chuẩn để xác định độ ẩm, sự khác nhau giữa độ ẩm, tính chống nước và tính thoáng khí, thực trạng nghiên cứu về độ ẩm trước đây. • Chương 3: Phương pháp và quy trình thực nghiệm các yếu tố Trình bày về phương pháp thực hiện thí nghiệm trên các yếu tố, giới thiệu về các thiết bị thí nghiệm, nói rõ về nguyên lý thực hiện và giới thiệu các hóa chất được sử dụng trong quá trình thí nghiệm. • Chương 4: Kết quả thí nghiệm và đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến độ ẩm của vải dệt Trình bày kết quả thí nghiệm được thể hiện dưới dạng bảng biểu và hình ảnh, từ đó đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến độ ẩm • Chương 5: Kết luận và đề nghị Đề xuất các biện pháp nâng cao và kiểm soát độ ẩm một cách chặt chẽ.
Đưa ra kết luận về các yếu tố ảnh hưởng đến độ ẩm trong quá trình nghiên cứu và đề nghị những hướng đi tiếp theo cho đề tài. SVTH: Lương Thị Ngọc Phượng - 20109159 Ngành Công nghệ may Trần Thị Ánh Tuyết - 20109177 Khoá 2020 - 2024 Đồ án tốt nghiệp -4- 1. Giới hạn về đề tài Giới hạn về nội dung: nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến độ ẩm trên vải dệt, thực hiện sấy ẩm và đánh giá về độ ẩm trên cùng một loại vải hoặc trên các loại vải khác nhau tùy vào yếu tố ảnh hưởng. Giới hạn về thời gian: thời gian thực hiện nghiên cứu 4 tháng từ 01/03/2024 – 30/06/2024.
Giới hạn về đại điểm: thực hiện tại phòng thí nghiệm vật liệu của khoa Thời Trang và Du lịch tại trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật. Phương pháp nghiên cứu ❖ Nghiên cứu lí thuyết: Phương pháp tham khảo tài liệu: thu thập thông tin tài liệu, giáo trình liên quan, các bài báo trên internet, nghiên cứu tổng quan về vải dệt, các yếu tố ảnh hưởng đến độ ẩm vải dệt và lí thuyết về phương pháp thực hiện sấy ẩm cho vải dệt. ❖ Nghiên cứu thực nghiệm: Thực thiện thí nghiệm sấy ẩm cho từng yếu tố ảnh hưởng đến độ ẩm của vải dệt: Nhiệt độ, thời gian, các chất hóa học, nguồn gốc vải. Tổng hợp số liệu, lập bảng kết quả và vẽ đồ thị cho thí nghiệm của từng yếu tố ảnh hưởng, từ đó đưa ra những phân tích kết luận và đánh giá về độ ẩm khi có các yếu tố ảnh hưởng tác động đến.
SVTH: Lương Thị Ngọc Phượng - 20109159 Ngành Công nghệ may Trần Thị Ánh Tuyết - 20109177 Khoá 2020 - 2024 Đồ án tốt nghiệp -5- CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2. Tổng quan về vải dệt 2. Khái niệm vải dệt Vải dệt là sản phẩm thu được trên máy dệt hoặc được bằng các phương pháp liên kết giữa xơ sợi. Vải thuộc dạng tấm, dạng ống hay dạng chiếc có thể sử dụng ngay hoặc được gia công bằng cách may, hàn, dán, cài,… để trở thành sản phẩm dùng để mặc hay với mục đích khác.
[1] Lịch sự phát triển của vải gắn liền với sự phát triển xơ sợi qua nhiều giai đoạn. Từ thời xa xưa, con người đã biết lấy lá cây, da động vật để che phủ để bảo vệ cơ thể khỏi thời tiết và bất cứ tác động nào từ môi trường. Sau đó, con người đã biết làm mịn, chế biến thủ công các xơ sợi tự nhiên như bông, lanh,… Ở thời nền văn minh cổ đại, con người đã sử dụng kỹ thuật dệt để dệt vải từ lanh, len và tơ tằm. Trong thời kỳ trung đại, con người vẫn tiếp tục nghiên cứu về kỹ thuật dệt để cải tiến khung dệt tay nhằm tăng suất và chất lượng.
Ở thời kì cận đại, nhất là trong cuộc cách mạng công nghiệp (thế kỉ XVII – XIX) con người đã phát minh ra máy dệt tự động thay thế cho máy dệt và khung dệt thủ công. Vào thế kỉ XX, sự phát minh ra sợi tổng hợp như sợi nylon, polyester là một trong những bước ngoặt mới trong ngành dệt may. Ngày nay, vải là chất liệu có mặt hầu hết trong tất cả các sản phẩm may mặc từ hàng thời trang, nội thất, hàng công nghiệp và trong lĩnh vực y tế. Vải dệt là một trong những sản phẩm không thể thiếu trong đời sống hằng ngày, để tạo ra một tấm vải thì cần phải trải qua quá trình dệt vải nhiều công đoạn đòi hỏi có kinh nghiệm và tỉ mỉ.
Một quy trình dệt vải cơ bản sẽ gồm 3 công đoạn chính: Kéo sợi – dệt vải – xử lí nhuộm. ❖ Kéo sợi Đây là bước đầu tiên trong quá trình dệt vải, công nhân sẽ xử lí các tạp chất tự nhiên còn lại sau khi xử lí đất, bông gòn khô, đem đi đánh tung, làm sạch,… Sợi cấu trúc sau đó sẽ được kéo thành sợi thô để tăng kích thước, tăng độ bền và được cuộn thành từng ống. Sau khi quá trình kéo thành từng sợi hoàn thành, công nhân sẽ sử dụng hồ tinh bột, tinh bột biến tính hoặc một số hồ nhân tạo như polyacrylat, polyvinynalcol PVA,. để tạo thành các màng hồ bao quanh sợi, làm tăng độ bện, độ trơn và tăng độ bóng của sợi.
SVTH: Lương Thị Ngọc Phượng - 20109159 Ngành Công nghệ may Trần Thị Ánh Tuyết - 20109177 Khoá 2020 - 2024 Đồ án tốt nghiệp -6- ❖ Dệt vải Quá trình dệt vải thông thường sẽ áp dụng 2 phương pháp dệt là dệt thoi và dệt kim, quy trình này sẽ được áp dụng bằng máy để liên kết các sợi vải lại thành tấm. Sau khi dệt thành tấm, vải sẽ được nấu trong hóa chất ở áp suất hoặc nhiệt độ cao kết hợp các phụ trợ để phân tách, loại bỏ hồ, các tạp chất gây ảnh hưởng đến độ bền của sợi vải. Tiếp theo sẽ làm bóng các tấm vải để làm trương nở sợi vải, tăng khả năng thấm hút và bám màu cho sợi vải. Công đoạn cuối cùng của dệt vải là tẩy trắng sợi vải đến khi đạt đến độ trắng tiêu chuẩn để chuẩn bị tiến hành nhuộm màu vải.
❖ Xử lý nhuộm vải Để vải có có khả năng bám màu tốt thì khi nhuộm công nhân sẽ sử dụng các loại thuốc nhuộm tổng hợp, các chất phụ gia, các hóa chất khác để tạo môi trường cho vải có thể bám màu tốt nhất. Khi nhuộm vải sẽ được cho vào thùng màu để ngâm, tùy vào tính chất vải và chất lượng thuốc nhuộm khác nhau mà thời gian ngâm là khác nhau, thông thường thời gian ngâm vải sẽ mất từ 2-7 ngày. Sau khi nhuộm xong thì công nhân sẽ tiến hành giặt vải và bước này sẽ được thực hiện nhiều lần để làm sạch vải. Vậy có thể hiểu tổng quan rằng vải dệt là một vật liệu linh hoạt bao gồm một mạng lưới các sợi dài được kéo từ các sợi tự nhiên hoặc nhân tạo, các sợi dài sẽ được dệt bằng máy để liên kết các sợi ngang sợi dọc với nhau thành một vật liệu dạng tấm.
Vải dệt được ứng dụng vào may mặc và đời sống rất nhiều, chúng tạo ra các sản phẩm như quần áo, túi xách, khăn quàng, giày, dép, chăn ga, gối, đồ nội thất, balo, túi bút, vật dụng y tế,. Phân loại vải dệt Với sự phát triển đổi mới của cuộc sống về lĩnh vực công nghệ, kỹ thuật, ngành dệt may cũng đã có những bước biến đổi mới giúp vải được dệt tốt và chất lượng hơn. Để đạt được điều đó nó phù thuộc vào kiểu dệt, kiểu dệt quyết định tính chất bề mặt của vải. Dệt vải có đa dạng các kiểu dệt và quy tắc dệt khác nhau, có 2 kiểu dệt cơ bản nhất đó là dệt thoi và dệt kim.
Tuỳ vào mục đích sử dụng, ứng dụng của sản phẩm và đối tượng người sử dụng để có thể chọn được kiểu phù hợp. Vải dệt thoi. Vải dệt thoi là loại vải được sản xuất trên khung máy dệt, máy dệt sẽ nối hai hệ sợi riêng biệt là hệ sợi dọc và hệ sợi ngang bằng cách dệt vuông góc, đan xen liên kết SVTH: Lương Thị Ngọc Phượng - 20109159 Ngành Công nghệ may Trần Thị Ánh Tuyết - 20109177 Khoá 2020 - 2024 Đồ án tốt nghiệp -7- hai hệ sợi với nhau để tạo thành một tấm vải. Sợi dọc là hệ sợi chạy theo chiều dài của vải, chạy từ phía sau ra phía trước của máy dệt.
Sợi ngang là hệ sợi được đan từ biên này đến biên kia của khổ vải. Các sợi có nguồn gốc từ tự nhiên như cotton, lụa,… và các sợi có nguồn gốc tổng hợp như nylon, polyester,… đều có thể được sử dụng để dệt vải.1 Hình ảnh mô tả cấu trúc vải dệt thoi. Vải dệt thoi có những đặc điểm riêng biệt đáng chú ý, đầu tiên vải này khá dễ bị nhàu, đặc biệt là đối với các loại có nguồn gốc từ cellulose, sợi thường gặp trong các loại vải thiên nhiên. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là cấu trúc của vải dệt thoi tương đối chặt chẽ, với bề mặt vải khít khiến cho nó không chỉ bền mà còn ít bị lão hóa.
Cấu trúc này được hình thành từ các sợi dọc và sợi ngang đan xen vuông góc, tạo nên một mật độ vải trung bình đến lớn, mang lại sự ổn định và độ bền cao cho sản phẩm. Mặc dù vải dệt thoi có tính đàn hồi nhưng độ co giãn của nó lại thường thấp hơn so với vải dệt kim, điều này có nghĩa là sau khi sử dụng, vải vẫn giữ được hình dáng ban đầu và ít bị biến dạng. Điều này cũng là kết quả của cấu trúc vải bền chặt, ngăn ngừa hiện tượng quăn mép và rút sợi, giúp sản phẩm luôn duy trì được sự ổn định. Với sự đa dạng về kiểu dệt, vải dệt thoi không chỉ mang lại lựa chọn đa dạng về màu sắc và hoa văn mà còn cho phép người tiêu dùng thoải mái lựa chọn theo sở thích và nhu cầu sử dụng.
Từ những mẫu trơn đơn giản đến những mẫu có hoa văn phức tạp, vải dệt thoi luôn là lựa chọn tối ưu cho những ai coi trọng tính thẩm mỹ và sự đa dạng trong phong cách thiết kế. Vải dệt thoi là một nguyên liệu vô cùng đa dạng và có ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau.