Luận án tiến sĩ kỹ thuật hóa học nghiên cứu tổng hợp và khảo sát khả năng ứng dụng vật liệu 1 d pdag và pdni làm xúc tác anot cho pin nhiên liệu etanol trực tiếp defc

Luận án tiến sĩ kỹ thuật hóa học về tổng hợp vật liệu PdAg, PdNi 1D làm xúc tác anot cho pin nhiên liệu etanol trực tiếp (DEFC). Nghiên cứu ứng dụng tiềm năng.

• Tác giả: Nguyễn Trương Xuân Minh
• Người hướng dẫn: PGS. Huỳnh Kỳ Phương Hạ
• Trường học: Trường Đại học Bách Khoa
• Chuyên ngành: Kỹ thuật hóa học
• Đề tài: Nghiên cứu tổng hợp và khảo sát khả năng ứng dụng vật liệu 1-D PdAg và PdNi làm xúc tác anot cho pin nhiên liệu etanol trực tiếp (DEFC)
• Loại tài liệu: Luận án
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Pin Nhiên Liệu Ethanol Trực Tiếp DEFC Tổng Quan Tiềm Năng

Pin nhiên liệu, đặc biệt là pin nhiên liệu ethanol trực tiếp (DEFC), nổi lên như một giải pháp đầy hứa hẹn cho tương lai năng lượng sạch và bền vững. Khác với các loại pin nhiên liệu khác, DEFC sử dụng trực tiếp ethanol, một nhiên liệu lỏng tái tạo, có thể sản xuất từ sinh khối. Điều này giúp đơn giản hóa quy trình, giảm chi phí và tăng tính thân thiện với môi trường. DEFC hứa hẹn ứng dụng rộng rãi từ thiết bị di động đến phương tiện giao thông. Tuy nhiên, hiệu suất và độ bền của DEFC vẫn còn là thách thức, đòi hỏi những nghiên cứu đột phá về vật liệu, đặc biệt là xúc tác anot. Nghiên cứu này tập trung vào việc phát triển và khảo sát các xúc tác anot hiệu quả dựa trên PdNi và PdAg để cải thiện hiệu suất của DEFC.

1.1. Ưu Điểm Vượt Trội của Pin Nhiên Liệu Ethanol Trực Tiếp DEFC

DEFC nổi bật với khả năng sử dụng trực tiếp ethanol, một nhiên liệu lỏng tái tạo có nguồn gốc từ sinh khối. Điều này giúp loại bỏ nhu cầu chuyển đổi ethanol thành hydro trước khi sử dụng, giảm chi phí và tăng hiệu quả tổng thể của hệ thống. Ethanol có mật độ năng lượng cao hơn so với hydro, giúp DEFC có kích thước nhỏ gọn và hiệu suất cao. Ethanol cũng dễ dàng vận chuyển và lưu trữ hơn so với hydro, mở ra tiềm năng ứng dụng rộng rãi cho DEFC trong nhiều lĩnh vực. "Năng lượng là yếu tố then chốt trong việc tồn tại và phát triển của xã hội."

1.2. Ứng Dụng Tiềm Năng Của DEFC Trong Đời Sống và Sản Xuất

DEFC có thể cung cấp nguồn điện cho thiết bị di động như điện thoại, máy tính xách tay, và máy tính bảng, thay thế pin truyền thống. Trong lĩnh vực giao thông, DEFC có thể được sử dụng trong xe điện, cung cấp phạm vi hoạt động dài hơn và thời gian nạp nhiên liệu nhanh hơn so với xe điện sử dụng pin. DEFC có thể được sử dụng trong các hệ thống phát điện phân tán, cung cấp điện cho các hộ gia đình, tòa nhà văn phòng, và các khu công nghiệp. Cuối cùng, DEFC có thể được sử dụng trong các ứng dụng quân sự, cung cấp nguồn điện đáng tin cậy cho thiết bị điện tử, phương tiện vận chuyển, và các hệ thống liên lạc.

II. Thách Thức Yêu Cầu Với Xúc Tác Anot Cho Pin DEFC Hiện Nay

Hiệu suất của DEFC phụ thuộc lớn vào xúc tác anot sử dụng trong phản ứng oxy hóa ethanol. Các xúc tác anot lý tưởng cần đáp ứng các yêu cầu khắt khe: hoạt tính xúc tác cao, tính ổn định tốt, khả năng chống đầu độc CO (một sản phẩm trung gian gây ức chế phản ứng), và giá thành hợp lý. Paladi (Pd) là một trong những chất xúc tác kim loại quý tiềm năng cho DEFC, nhưng hoạt tính và độ bền của Pd nguyên chất còn hạn chế. Do đó, việc nghiên cứu và phát triển các vật liệu xúc tác trên cơ sở Pd kết hợp với các kim loại khác như Ni và Ag để cải thiện hiệu suất và độ bền là vô cùng quan trọng.

2.1. Tại Sao Cần Xúc Tác Anot Hiệu Quả Cho Phản Ứng Oxy Hóa Ethanol

Phản ứng oxy hóa ethanol (EOR) là phản ứng then chốt trong DEFC, quyết định hiệu suất tổng thể của pin. EOR là một phản ứng phức tạp, bao gồm nhiều giai đoạn trung gian, và thường bị giới hạn bởi tốc độ của một số giai đoạn nhất định. Xúc tác anot hiệu quả có thể giảm năng lượng hoạt hóa của các giai đoạn giới hạn tốc độ, từ đó tăng tốc độ phản ứng tổng thể và cải thiện hiệu suất của pin. Mặt khác, các sản phẩm trung gian như CO có thể hấp phụ lên bề mặt xúc tác, gây ức chế phản ứng và làm giảm hiệu suất của pin.

2.2. Vấn Đề Đầu Độc CO Giải Pháp Tăng Cường Tính Ổn Định Xúc Tác

CO là một sản phẩm trung gian phổ biến trong EOR, có ái lực mạnh với bề mặt của nhiều kim loại xúc tác, bao gồm cả Pd. Sự hấp phụ của CO lên bề mặt xúc tác có thể làm giảm số lượng vị trí hoạt động có sẵn cho phản ứng, làm giảm hiệu suất của pin. Do đó, một trong những thách thức lớn trong việc phát triển xúc tác anot cho DEFC là tăng cường khả năng chống đầu độc CO. Để giải quyết vấn đề này, các nhà nghiên cứu đã tập trung vào việc tạo ra các hợp kim xúc tác, trong đó một kim loại thứ hai được thêm vào Pd để thay đổi tính chất điện tử và hình học của bề mặt xúc tác, làm giảm ái lực của CO với bề mặt.

III. Phương Pháp Tổng Hợp Vật Liệu Xúc Tác PdNi PdAg Dạng Dây Nano

Nghiên cứu này tập trung vào phương pháp tổng hợp xúc tác PdNi và PdAg dạng dây nano (nanowires – NWs) bằng phương pháp polyol hai giai đoạn kết hợp phản ứng thay thế ganvanic. Phương pháp này cho phép kiểm soát kích thước, hình thái và thành phần của vật liệu xúc tác, tạo ra cấu trúc lõi kim loại (Ni hoặc Ag) được phủ lớp Pd. Việc sử dụng cấu trúc dây nano giúp tăng diện tích bề mặt xúc tác, cải thiện khả năng tiếp xúc giữa xúc tác và ethanol, từ đó nâng cao hiệu suất xúc tác DEFC. Phương pháp này cũng tiết kiệm chi phí, vì chỉ cần lượng nhỏ Pd để tạo lớp phủ hoạt tính.

3.1. Phương Pháp Polyol Nền Tảng Cho Tổng Hợp Vật Liệu Nano Kim Loại

Phương pháp polyol là một kỹ thuật phổ biến để tổng hợp vật liệu nano kim loại, bao gồm cả nanoparticles PdNi và nanoparticles PdAg. Phương pháp này sử dụng một polyol (ví dụ, etylen glycol) làm dung môi, chất khử, và chất ổn định. Trong quá trình tổng hợp, các ion kim loại được khử bởi polyol để tạo thành các nguyên tử kim loại, sau đó kết tụ lại thành các hạt nano. Kích thước, hình thái, và thành phần của các hạt nano có thể được kiểm soát bằng cách điều chỉnh các thông số phản ứng như nhiệt độ, thời gian phản ứng, nồng độ của các chất phản ứng, và sự có mặt của các chất hoạt động bề mặt.

3.2. Phản Ứng Thay Thế Ganvanic Tạo Lớp Phủ Pd Hoạt Tính Trên Lõi Kim Loại

Phản ứng thay thế ganvanic (GRR) là một phương pháp đơn giản và hiệu quả để tạo ra các cấu trúc lõi-vỏ kim loại, trong đó một kim loại (ví dụ, Ni hoặc Ag) đóng vai trò là lõi, và một kim loại khác (Pd) đóng vai trò là vỏ. Trong quá trình GRR, các ion của kim loại vỏ được khử bởi kim loại lõi, dẫn đến sự hình thành lớp vỏ kim loại trên bề mặt lõi. Cấu trúc lõi-vỏ kim loại có thể tận dụng các đặc tính độc đáo của cả hai kim loại, ví dụ, kim loại lõi có thể cung cấp độ bền cơ học, trong khi kim loại vỏ có thể cung cấp hoạt tính xúc tác cao.

IV. Đánh Giá Hoạt Tính Xúc Tác PdNi PdAg Cho Phản Ứng Oxy Hóa Ethanol

Hoạt tính xúc tác của vật liệu PdNi-NWs và PdAg-NWs được đánh giá bằng các phương pháp điện hóa, bao gồm quét thế vòng tuần hoàn (CV), quét thế tuyến tính (LSV), và đo dòng – thời gian (CA). Các kết quả cho thấy, PdNi-NWs và PdAg-NWs có hoạt tính xúc tác cao hơn so với hạt nano Pd nguyên chất. Điều này được thể hiện qua cường độ dòng điện cao hơn và thế bắt đầu phản ứng âm hơn. Nghiên cứu cũng khảo sát khả năng chịu đầu độc CO, cho thấy vật liệu PdNi và PdAg có khả năng loại bỏ CO tốt hơn Pd nguyên chất.

4.1. Các Phương Pháp Điện Hóa Đánh Giá Hoạt Tính Xúc Tác DEFC

Quét thế vòng tuần hoàn (CV) là một kỹ thuật điện hóa phổ biến để nghiên cứu các phản ứng điện cực. Trong CV, thế điện cực được quét theo một chu kỳ, và dòng điện được đo đồng thời. Dòng điện thu được cho biết tốc độ của các phản ứng điện cực, và thế điện cực cho biết năng lượng cần thiết để thực hiện các phản ứng. Quét thế tuyến tính (LSV) là một kỹ thuật tương tự như CV, nhưng trong LSV, thế điện cực được quét theo một hướng duy nhất. Đo dòng-thời gian (CA) là một kỹ thuật điện hóa trong đó thế điện cực được giữ cố định, và dòng điện được đo theo thời gian. CA được sử dụng để nghiên cứu độ bền của các vật liệu xúc tác.

4.2. Kết Quả Thử Nghiệm và So Sánh Hiệu Suất Xúc Tác PdNi và PdAg

Theo tài liệu, PdNi-NWs có cấu trúc lõi NiNWs phủ Pd được tổng hợp thành công ở 90 oC trong 180 phút với tỉ lệ mol Pd:Ni rất thấp là 18:100 và 0,1 %kl/tt PVP, có kí hiệu mẫu là PdNi- 0.1PVP, thể hiện hoạt tính xúc tác cho EOR là tốt nhất. Cường độ đạt được 7999mA/mgPd cùng với giá trị thế bắt đầu cho EOR là -0,64 V, cao gấp 9,3 lần và thế bắt đầu dịch chuyển về phía âm 50 mV so với hạt nano Pd nguyên chất (PdNPs).1PVP với lớp phủ Pd mịn trên lõi AgNWs đạt hiệu quả xúc tác cho EOR cao nhất với cường độ 9745 mA/mgPd và thế bắt đầu là -0,67 V. So với PdNPs, kết quả này vượt trội gấp 11,3 lần và thế bắt đầu âm hơn 80 mV.

4.3. Phân Tích Khả Năng Chống Đầu Độc CO Của Vật Liệu Xúc Tác Mới

Kết quả CO stripping cho thấy quá trình oxi hóa điện hóa CO trên PdNi-NWs và PdAg-NWs có thể xảy ra sớm hơn so với PdNPs. Điều đó chứng tỏ rằng cả hai vật liệu này đều có khả năng loại bỏ CO tốt hơn so với Pd nguyên chất. Điều này đặc biệt quan trọng vì CO là một chất độc xúc tác phổ biến, có thể làm giảm hiệu suất của pin nhiên liệu. Khả năng loại bỏ CO tốt hơn có nghĩa là PdNi-NWs và PdAg-NWs có thể hoạt động hiệu quả hơn trong thời gian dài hơn.

V. Ứng Dụng Tiềm Năng Của Vật Liệu PdNi PdAg Trong Pin DEFC

Những kết quả nghiên cứu cho thấy tiềm năng ứng dụng của vật liệu PdNi-NWs và PdAg-NWs trong lĩnh vực vật liệu xúc tác cho phản ứng oxy hóa ethanol tại anot trong pin nhiên liệu sử dụng ethanol trực tiếp. Việc cải thiện hoạt tính và độ bền của xúc tác anot có thể giúp nâng cao hiệu suất và tuổi thọ của DEFC, mở ra cơ hội thương mại hóa công nghệ này. Trong tương lai, có thể tiếp tục nghiên cứu tối ưu hóa cấu trúc và thành phần của vật liệu xúc tác để đạt được hiệu suất cao nhất.

5.1. Tiềm Năng Thương Mại Hóa Công Nghệ Pin Nhiên Liệu DEFC

Việc phát triển các vật liệu xúc tác anot hiệu quả cho DEFC có thể giúp giảm chi phí sản xuất điện từ ethanol, làm cho công nghệ này cạnh tranh hơn với các nguồn năng lượng khác. Ngoài ra, DEFC có thể được sử dụng trong các ứng dụng di động, chẳng hạn như xe điện và thiết bị điện tử cầm tay, mở ra thị trường rộng lớn cho công nghệ này. Các chính sách hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức quốc tế cũng có thể thúc đẩy sự phát triển và thương mại hóa của DEFC.

5.2. Hướng Nghiên Cứu Tối Ưu Hóa Cấu Trúc và Thành Phần Xúc Tác DEFC

Nghiên cứu này mở ra nhiều hướng nghiên cứu tiềm năng để tối ưu hóa cấu trúc và thành phần của vật liệu xúc tác. Chẳng hạn, có thể nghiên cứu ảnh hưởng của kích thước hạt nano, hình dạng, và cấu trúc bề mặt đến hoạt tính xúc tác. Cũng có thể nghiên cứu ảnh hưởng của việc thêm các kim loại khác vào PdNi và PdAg để cải thiện hoạt tính và độ bền của xúc tác. Việc sử dụng các phương pháp mô phỏng máy tính cũng có thể giúp hiểu rõ hơn về cơ chế phản ứng và thiết kế các vật liệu xúc tác tốt hơn.

VI. Kết Luận Triển Vọng Phát Triển Xúc Tác DEFC Trong Tương Lai

Nghiên cứu này đã thành công trong việc tổng hợp và khảo sát vật liệu xúc tác anot PdNi và PdAg dạng dây nano cho pin nhiên liệu ethanol trực tiếp (DEFC). Các kết quả cho thấy, vật liệu PdNi-NWs và PdAg-NWs có hoạt tính xúc tác và độ bền cao, mở ra tiềm năng ứng dụng trong lĩnh vực năng lượng sạch và bền vững. Trong tương lai, việc tiếp tục nghiên cứu và phát triển các vật liệu xúc tác tiên tiến sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc hiện thực hóa tiềm năng của DEFC như một nguồn năng lượng thay thế hiệu quả.

6.1. Tóm Tắt Các Kết Quả Nghiên Cứu Chính Về Xúc Tác PdNi và PdAg

Nghiên cứu đã thành công trong việc tổng hợp và khảo sát các vật liệu 1-D PdNi và PdAg làm xúc tác anot cho pin nhiên liệu ethanol trực tiếp (DEFC). Các vật liệu này được tổng hợp bằng phương pháp polyol hai giai đoạn kết hợp phản ứng thay thế ganvanic, cho phép kiểm soát kích thước, hình thái và thành phần của vật liệu xúc tác. Các kết quả điện hóa cho thấy các vật liệu này có hoạt tính xúc tác và độ bền cao hơn so với các hạt nano Pd nguyên chất, và có khả năng chống độc CO tốt hơn.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Để Nâng Cao Hiệu Suất Pin DEFC

Các hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc tối ưu hóa cấu trúc và thành phần của vật liệu xúc tác, chẳng hạn như điều chỉnh kích thước hạt nano, hình dạng, và cấu trúc bề mặt. Cũng có thể nghiên cứu ảnh hưởng của việc thêm các kim loại khác vào PdNi và PdAg để cải thiện hoạt tính và độ bền của xúc tác. Ngoài ra, việc nghiên cứu các loại màng trao đổi proton mới và các điều kiện hoạt động tối ưu cho DEFC cũng có thể giúp nâng cao hiệu suất của pin.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU Năng lượng là yếu tố then chốt trong việc tồn tại và phát triển của xã hội. Trong đó, an ninh năng lượng đóng vai trò quan trọng vào sự phát triển bền vững của tất cả ngành công nghiệp và nền khoa học kỹ thuật của mọi quốc gia. Nhiều thế kỷ qua, nguồn năng lượng được sử dụng chủ yếu từ các nguồn nhiên liệu hóa thạch. Tuy nhiên, sử dụng quá nhiều nhiên liệu này làm xuất hiện các mối đe dọa đến môi trường và sức khỏe con người, cũng như nguy cơ bùng nổ khủng hoảng, thiếu hụt năng lượng, gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới lợi ích kinh tế – chính trị, thậm chí nảy sinh những xung đột tranh giành dầu mỏ [1].

Do đó, xu thế hiện nay là hướng tới sử dụng các nguồn năng lượng thay thế, phát triển các công nghệ chuyển đổi năng lượng sạch. Dựa trên những kết quả nghiên cứu, nhiều công trình khoa học đã xác nhận pin nhiên liệu có thể đạt hiệu suất chuyển đổi năng lượng cao hơn nhiều so với động cơ đốt trong và là nguồn năng lượng có thể tái tạo. Trong đó pin nhiên liệu dùng etanol trực tiếp (Direct Ethanol Fuel Cell – DEFC) với những ưu điểm như sử dụng nguồn nhiên liệu sạch, dồi dào từ các nguồn sinh khối, hiệu suất cao, mật độ năng lượng lớn, thiết kế nhỏ gọn, không gây tiếng ồn và hoạt động ở nhiệt độ thấp…được xem là một trong những công nghệ chuyển đổi năng lượng tiềm năng và hứa hẹn nhất [2]. Tuy nhiên, hiệu suất và tính ổn định của pin DEFC nói riêng và pin nhiên liệu nói chung đang gặp phải nhiều thách thức.

Một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu suất của pin đó chính là vật liệu xúc tác điện hóa cho các quá trình oxi hóa – khử diễn ra tại các điện cực của pin. Đối với vật liệu xúc tác cho quá trình oxi hóa etanol tại anot của pin, platin (Pt) được quan tâm nghiên cứu nhiều nhất từ trước đến nay. Bên cạnh những kết quả khả quan, vật liệu Pt đang gặp khó khăn trong quá trình hướng tới thương mại hóa, do nguồn cung cấp Pt hạn chế, nguyên liệu để tổng hợp có giá thành cao [2,3]. Do đó, nhiều công trình nghiên cứu đã được thực hiện để tìm kiếm loại vật liệu mới có thành phần Pt thấp, hoặc thay thế hoàn toàn cho Pt.

Các kết quả được công bố gần đây cho thấy, trong môi trường kiềm, paladi (Pd) có hoạt tính xúc tác cho phản ứng oxi hóa etanol (Ethanol Oxidation Reaction – EOR) cao hơn Pt. Hơn nữa, Pd rẻ hơn và trong tự nhiên có trữ lượng lớn hơn Pt ít nhất 200 lần. Với những nổi trội về hoạt tính, giá thành 1 cũng như trữ lượng so với Pt, vật liệu xúc tác anot cho pin DEFC trên cơ sở Pd có nhiều triển vọng phát triển [4–6]. Hoạt tính xúc tác của Pd cho EOR phụ thuộc vào thành phần, cấu trúc và hình dạng của vật liệu [4].

Về thành phần xúc tác, nghiên cứu cho thấy EOR xảy ra trên bề mặt xúc tác Pd nguyên chất thường không hoàn toàn và sinh ra các sản phẩm phụ, chẳng hạn như cacbon monoxit (CO), có thể bám lên bề mặt và gây ngộ độc xúc tác [7,8]. Một trong những giải pháp được đưa ra là kết hợp Pd với các kim loại khác rẻ hơn (kim loại M) như Ag, Ni, Co, Pb, Sn, W… giúp chuyển hóa một số chất trung gian thành dạng bền thông qua cơ chế nhị phân, nâng cao rõ rệt hiệu quả cho EOR và giảm lượng Pd cần sử dụng [6,9,10]. Chẳng hạn, sự có mặt của Ni trong PdNi có thể tạo ra các hợp chất NiO, Ni(OH)2, NiOOH… hỗ trợ cho sự oxi hóa etanol hoặc Ag trong PdAg làm tâm d-band của Pd dịch chuyển lên mức năng lượng cao hơn, giúp tăng cường sự hấp phụ nhóm OH– vốn rất quan trọng trong EOR. Do vậy, trong các kim loại trên, Ni và Ag là những kim loại có khả năng kết hợp hiệu quả với Pd tạo thành xúc tác điện hóa lưỡng kim PdNi và PdAg, giúp cải thiện những hạn chế của xúc tác Pd nguyên chất trong phản ứng oxi hóa etanol [8,11,12].

Về mặt cấu trúc, vật liệu hợp kim PdNi và PdAg thường được tổng hợp bằng phương pháp khử đồng thời các tiền chất tương ứng. Tuy nhiên, trong lĩnh vực ứng dụng xúc tác cho thấy chỉ những nguyên tử ở bề mặt vật liệu đóng vai trò là tâm hoạt động, mà tại đó xảy ra các quá trình hấp phụ và oxi hóa. Trong khi đó, những nguyên tử Pd bên trong cấu trúc hợp kim hầu như không đóng góp gì vào các giai đoạn của EOR [13]. Mặt khác, để nâng cao hoạt tính xúc tác, cấu trúc hợp kim PdM cần tổng hợp với tỉ lệ Pd:M khá cao, dẫn đến cần sử dụng một lượng lớn tiền chất Pd [14–16].

Trong khi đó, nếu thiết kế hệ lưỡng kim PdM với M đóng vai trò làm lõi và Pd được phủ bên ngoài, chẳng những có thể giảm đáng kể lượng tiền chất Pd cần dùng, mà còn có thể phát huy hiệu quả xúc tác của lớp Pd trên bề mặt. Thông thường, hệ lưỡng kim cấu trúc lõi kim loại M phủ Pd được tổng hợp trên cơ sở của phản ứng thay thế ganvanic giữa M và ion Pd2+. Trong quá trình đó, sự oxi hóa M thành các ion tương ứng bởi Pd2+ dẫn đến vật liệu có cấu trúc rỗng toàn bộ hoặc một phần. Những phần rỗng của vật liệu sẽ cung cấp mặt hoạt động điện hóa cả phía trong lẫn phía ngoài, nhờ đó làm tăng đáng kể số tâm xúc 2 tác [5,8].

Số lượng các tâm xúc tác này còn chịu ảnh hưởng lớn từ hình thái bề mặt của lớp phủ. Với cách gia nhiệt thông thường, khi thời gian phản ứng kéo dài, các hạt Pd nhỏ thường xảy ra hiện tượng bị hòa tan và kết tụ thành hạt lớn, làm giảm số tâm hoạt động. Hạn chế này có thể cải thiện bằng cách gia nhiệt bằng vi sóng để rút ngắn thời gian phản ứng, đồng thời giúp cho sự phân bố nhiệt được đồng đều hơn [17,18]. Về hình dạng của vật liệu, nhiều nghiên cứu [19–21] chỉ ra rằng vật liệu nano dạng hạt hình cầu có kích thước nhỏ mặc dù có thể cung cấp bề mặt hoạt động điện hóa lớn, nhưng năng lượng bề mặt lớn khiến chúng dễ bị hòa tan và kết tụ thành hạt lớn trong quá trình hoạt động của pin.

Trong khi đó, các vật liệu nano 1-D như thanh, dây, que,…lại thể hiện hoạt tính tốt và độ bền cao. Hơn nữa, cấu trúc 1-D có ít biên giới mặt giúp cho sự vận chuyển electron dễ dàng hơn, và nhờ đó làm tăng tốc độ phản ứng. Tuy nhiên, quá trình tổng hợp vật liệu nano 1-D là phức tạp hơn nhiều so với hạt nano, hầu hết các nghiên cứu xúc tác cho EOR khảo sát với vật liệu dạng hạt nano mà dạng 1-D chưa được chú trọng. Đối với tình hình nghiên cứu trong nước, những năm gần đây, xúc tác cho pin nhiên liệu dùng cồn trực tiếp cũng đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhóm nghiên cứu [22–24].

Các nghiên cứu này chủ yếu tập trung vào vật liệu xúc tác trên cơ sở Pt, chưa quan tâm nhiều đến tổng hợp và ứng dụng vật liệu 1–D trên cơ sở Pd trong lĩnh vực này. Với những hạn chế và ưu điểm nêu trên, câu hỏi nghiên cứu được đặt ra là điều kiện phù hợp để tổng hợp thành công vật liệu mới có cấu trúc nano 1-D với lõi kim loại M (M = Ni, Ag) phủ Pd là gì và liệu rằng vật liệu này có thể giải quyết được những hạn chế của vật liệu xúc tác cho EOR hiện nay hay không. Từ đó cho thấy đề tài “Nghiên cứu tổng hợp và khảo sát khả năng ứng dụng vật liệu 1–D PdAg và PdNi làm xúc tác anot cho pin nhiên liệu etanol trực tiếp (DEFC)” đưa ra hướng nghiên cứu rất thiết thực và có ý nghĩa cả về mặt khoa học lẫn ứng dụng thực tiễn. Bên cạnh đó, với định hướng nghiên cứu kết hợp năng lượng vi sóng trong quá trình tổng hợp vật liệu sẽ góp phần nâng cao giá trị ứng dụng của đề tài trong lĩnh vực năng lượng xanh, phần nào giảm bớt sự phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu hóa thạch, cũng như đáp ứng được các tiêu chuẩn ngày càng nghiêm ngặt về môi trường trong việc phát triển các nguồn năng lượng sạch.

3 Mục tiêu cụ thể của luận án - Tổng hợp vật liệu kim loại M (M = Ni, Ag) đạt yêu cầu về kích thước của vật liệu nano có cấu trúc 1-D để làm lõi. - Đề xuất quy trình với các điều kiện cụ thể để tổng hợp được vật liệu 1-D có cấu trúc lõi M phủ đồng đều Pd trên bề mặt. - Khảo sát và tìm ra tỉ lệ kết hợp phù hợp giữa tiền chất Pd và M sao cho lượng tiền chất Pd sử dụng trong quy trình tổng hợp là ít nhất nhưng vẫn tạo được một lớp phủ Pd thích hợp trên bề mặt lõi M. Từ đó phát huy tối đa vai trò của Pd và M trong vật liệu nhằm đạt được hiệu quả xúc tác cao cho EOR so với vật liệu đơn thuần Pd.

- Xác định được điều kiện chiếu xạ vi sóng thích hợp trong quy trình tổng hợp PdM (M= Ni hoặc Ag) để hình thành lớp phủ Pd đồng đều trên bề mặt lõi M mà không phá hủy cấu trúc 1-D của vật liệu và có hoạt tính xúc tác tốt hơn so với vật liệu tương tự tổng hợp bằng phương pháp gia nhiệt truyền thống. Nội dung của luận án - Nghiên cứu tổng hợp vật liệu 1–D Ni bằng phương pháp polyol, khảo sát sự ảnh hưởng của nồng độ Ni2+, hydrazine, PVP và nhiệt độ tổng hợp. - Nghiên cứu tổng hợp vật liệu 1–D PdNi bằng phương pháp ganvanic trong môi trường polyol, khảo sát sự ảnh hưởng của nhiệt độ tổng hợp, thời gian tổng hợp, tỉ lệ tiền chất Pd:Ni và nồng độ PVP. - Nghiên cứu tổng hợp vật liệu 1–D Ag bằng phương pháp polyol, khảo sát sự ảnh hưởng của nồng độ PVP, nồng độ Ag+, nhiệt độ và thời gian tổng hợp.

- Nghiên cứu tổng hợp vật liệu 1–D PdAg bằng phương pháp ganvanic trong môi trường polyol, khảo sát sự ảnh hưởng của nhiệt độ tổng hợp, thời gian tổng hợp, tỉ lệ tiền chất Pd:Ag và nồng độ PVP. - Nghiên cứu tổng hợp vật liệu 1–D PdAg bằng phương pháp ganvanic trong môi trường polyol với sự hỗ trợ của vi sóng.