Nghiên cứu ứng xử của nút khung biên trong kết cấu liên hợp dầm thép và cột bê tông cốt thép

Luận án tiến sĩ kỹ thuật nghiên cứu ứng xử nút khung biên trong kết cấu liên hợp dầm thép cột bê tông cốt thép, phân tích hiệu quả kết cấu.

Trường đại học

Đại học Giao thông Vận tải

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

Luận án tiến sĩ

2022

162
4
0

Phí lưu trữ

45 Point

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu và ứng dụng của nút khung liên hợp dầm thép cột bê tông cốt thép

Nghiên cứu tập trung vào nút khung biên trong kết cấu liên hợp dầm thép - cột bê tông cốt thép (RCS). Kết cấu liên hợp này kết hợp ưu điểm của dầm thépcột bê tông cốt thép, mang lại hiệu quả kinh tế và kỹ thuật cao. Nút khung là vị trí quan trọng, chịu ứng suất phức tạp, đòi hỏi cấu tạo đặc biệt để đảm bảo ứng xử kết cấu ổn định. Các nghiên cứu trước đây đã đề xuất nhiều dạng cấu tạo nút, nhưng vẫn tồn tại hạn chế về sức khángđộ cứng. Nghiên cứu này nhằm khắc phục những hạn chế đó, đề xuất cấu tạo nút tối ưu, đơn giản và hiệu quả.

1.1 Tình hình sử dụng kết cấu khung liên hợp

Kết cấu liên hợp RCS được ứng dụng rộng rãi trong xây dựng nhà cao tầng và công trình đặc biệt nhờ ưu điểm về độ cứng ngangđộ dẻo. Tuy nhiên, nút khung là vị trí yếu, dễ xảy ra phá hoại do ứng suất tập trung. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng, việc tăng cường cốt thép và chiều dài neo ở nút có thể cải thiện sức kháng, nhưng lại gây khó khăn trong thi công. Do đó, cần có giải pháp cấu tạo nút đơn giản mà vẫn đảm bảo khả năng chịu lựcđộ cứng.

1.2 Tổng quan về nút khung

Nút khung là vị trí liên kết giữa dầm thépcột bê tông cốt thép, chịu tác động của lực cắt, uốn và kéo nén. Các nghiên cứu trên thế giới đã đề xuất nhiều dạng cấu tạo nút, từ đơn giản đến phức tạp. Tuy nhiên, các dạng cấu tạo đơn giản thường có sức kháng thấp, trong khi các dạng phức tạp lại khó thi công và dự đoán ứng xử kết cấu. Nghiên cứu này tập trung vào việc tối ưu hóa cấu tạo nút, đảm bảo cân bằng giữa khả năng chịu lựctính khả thi trong thi công.

II. Xây dựng mô hình ứng xử nút khung liên hợp dầm thép cột bê tông cốt thép

Nghiên cứu đề xuất mô hình ứng xử kết cấu của nút khung biên trong kết cấu liên hợp RCS. Mô hình này dựa trên cơ sở phân tích kết cấutính toán kết cấu, xem xét các yếu tố như sức kháng cắt, biến dạngphản ứng không đàn hồi. Các công thức xác định sức kháng của các thành phần trong nút được tổng hợp, bao gồm sức kháng nén cục bộ, sức kháng kéo cục bộsức kháng uốn cục bộ. Mô hình này giúp dự đoán chính xác ứng xử kết cấu của nút dưới tác động của tải trọng.

2.1 Cơ sở đánh giá ứng xử của nút khung

Ứng xử kết cấu của nút khung được đánh giá dựa trên tương quan giữa các thành phần trong nút và sức kháng cắt. Các yếu tố như biến dạngphản ứng không đàn hồi cũng được xem xét. Nghiên cứu đề xuất phương pháp phân tích kết cấu để xác định sức kháng của các thành phần trong nút, bao gồm sức kháng nén cục bộ, sức kháng kéo cục bộsức kháng uốn cục bộ. Các công thức này giúp dự đoán chính xác ứng xử kết cấu của nút dưới tác động của tải trọng.

2.2 Đề xuất nút khung biên được nghiên cứu

Nghiên cứu đề xuất cấu tạo nút khung biên tối ưu, đảm bảo sức khángđộ cứng cao. Cấu tạo này bao gồm các thành phần như thép hình, cốt thép đaithép tấm gia cường. Các thành phần này được bố trí hợp lý để tăng cường khả năng chịu lực của nút. Nghiên cứu cũng đề xuất phương pháp tính toán kết cấu để xác định sức kháng của các thành phần trong nút, giúp dự đoán chính xác ứng xử kết cấu của nút dưới tác động của tải trọng.

III. Nghiên cứu thực nghiệm xác định ứng xử chịu lực của nút khung liên hợp dầm thép cột bê tông cốt thép

Nghiên cứu thực nghiệm được tiến hành để xác định ứng xử chịu lực của nút khung liên hợp dưới tác động của tải trọng tĩnh và tải trọng đổi chiều. Các mẫu thí nghiệm được thiết kế và chế tạo theo cấu tạo đề xuất. Kết quả thí nghiệm cho thấy, nút khungkhả năng chịu lực cao, độ dẻo tốt và khả năng tiêu tán năng lượng hiệu quả. Nghiên cứu cũng so sánh kết quả thí nghiệm với mô hình lý thuyết, cho thấy sự phù hợp cao giữa hai phương pháp.

3.1 Cấu tạo của các mẫu thí nghiệm

Các mẫu thí nghiệm được thiết kế và chế tạo theo cấu tạo đề xuất, bao gồm thép hình, cốt thép đaithép tấm gia cường. Các mẫu được đổ bê tông và lắp đặt hệ thống gia tải để mô phỏng tác động của tải trọng tĩnh và tải trọng đổi chiều. Các thiết bị đo được sử dụng để ghi nhận biến dạng, lực tác dụngchuyển vị của các mẫu thí nghiệm.

3.2 Kết quả thí nghiệm nút khung chịu tải trọng tĩnh

Kết quả thí nghiệm cho thấy, nút khungkhả năng chịu lực cao, độ dẻo tốt và khả năng tiêu tán năng lượng hiệu quả. Các vết nứt xuất hiện trên bề mặt bê tông cho thấy ứng xử kết cấu của nút dưới tác động của tải trọng. Kết quả thí nghiệm cũng cho thấy sự phù hợp cao với mô hình lý thuyết, khẳng định tính chính xác của phương pháp phân tích kết cấu được đề xuất.

IV. Nghiên cứu mô phỏng số theo phương pháp phần tử hữu hạn

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phần tử hữu hạn để mô phỏng ứng xử kết cấu của nút khung liên hợp. Mô hình mô phỏng được xây dựng dựa trên các thông số vật liệu và cấu tạo của nút. Kết quả mô phỏng cho thấy sự phù hợp cao với kết quả thí nghiệm, khẳng định tính chính xác của mô hình. Nghiên cứu cũng tiến hành phân tích tham số để đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố như chiều dài thép hình, chiều dày thép tấm gia cường và lực nén dọc trong cột đến ứng xử kết cấu của nút.

4.1 Xây dựng mô hình mô phỏng số

Mô hình mô phỏng số được xây dựng dựa trên các thông số vật liệu và cấu tạo của nút khung liên hợp. Mô hình sử dụng phương pháp phần tử hữu hạn để mô phỏng ứng xử kết cấu của nút dưới tác động của tải trọng. Các thông số vật liệu như bê tông cốt thépthép hình được nhập vào mô hình để đảm bảo tính chính xác của kết quả mô phỏng.

4.2 Kết quả mô phỏng và phân tích tham số

Kết quả mô phỏng cho thấy sự phù hợp cao với kết quả thí nghiệm, khẳng định tính chính xác của mô hình. Nghiên cứu cũng tiến hành phân tích tham số để đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố như chiều dài thép hình, chiều dày thép tấm gia cường và lực nén dọc trong cột đến ứng xử kết cấu của nút. Kết quả phân tích tham số giúp đề xuất các giải pháp tối ưu hóa cấu tạo nút, đảm bảo khả năng chịu lựcđộ cứng cao.

01/03/2025
Luận án tiến sĩ kỹ thuật nghiên cứu ứng xử của nút khung biên trong kết cấu liên hợp dầm thép cột bê tông cốt thép

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng hợp và phân tích các nghiên cứu trong và ngoài nước về dạng kết cấu khung liên hợp dầm thép cột bê tông cốt thép. Đặc biệt, ứng xử chịu cắt của vị trí cục 4 bộ nút khung được nghiên cứu để làm cơ sở đề xuất dạng nút khung liên kết giữa dầm thép với cột bê tông cốt thép, nhằm phát huy được các đặc tính của kết cấu khung liên hợp dầm thép cột bê tông cốt thép. - Chương 2: Trình bày một cách tổng hợp cơ sở để nghiên cứu, đánh giá về sức kháng và tính năng của kết cấu nút. Việc thiết lập mô hình tính toán xác định ứng xử chịu cắt cho dạng nút khung liên hợp dầm thép-cột BTCT đề xuất nghiên cứu cũng được trình bày trong chương này.

- Chương 3: Trình bày nghiên cứu thực nghiệm với hai nội dung chính là: (a) Thí nghiệm nút khung chịu tải trọng không đổi chiều (tải trọng tĩnh) để xác định cơ cấu truyền lực giữa các thành phần bằng thực nghiệm, dựa trên: trình tự và cấu trúc của các vết nứt, sự chảy của cốt thép, sự chảy của thép hình và vùng bê tông bị ép vỡ. Các cơ cấu hư hỏng sẽ được so sánh và kiểm chứng với các mô hình tính toán đã được thiết lập ở chương 2. (b) Thí nghiệm nút khung chịu tải trọng đổi chiểu để xác định tính năng của dạng kết cấu dựa trên các thông số: khả năng tiêu tán năng lượng, độ dẻo, sự suy giảm độ cứng và tương quan biến dạng giữa các thành phần cấu thành nút. Giá trị của các thông số từ thí nghiệm được so sánh với giá trị trong Tiêu chuẩn thiết kế hiện hành để đánh giá sự đáp ứng của dạng kết cấu về tính năng khi chịu lực.

- Chương 4: Xây dựng các mô hình mô phỏng bằng phần mềm phần tử hữu hạn để phân tích chi tiết ứng xử cơ học của dạng nút khung được nghiên cứu. Dựa trên các mô hình mô phỏng đã được kiểm chứng với kết quả thí nghiệm, một số tham số liên quan đến cấu tạo nút sẽ được khảo sát để đánh giá ảnh hưởng của các tham số này đến ứng xử tổng thể của nút. - Phần kết luận và kiến nghị: Trình bày các kết luận chính của luận án và đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo. Đóng góp mới về khoa học - Luận án đã phân tích được ứng xử cơ học của một dạng nút khung có cấu tạo mới sử dụng cho kết cấu khung liên hợp có dầm thép liên kết với cột bê tông cốt thép.

Cấu tạo của nút khung được nghiên cứu hướng tới việc khai thác được tối đa khả năng kháng 5 cắt của thép hình và tăng được tính năng cho nút khung khi chịu tải trọng lặp. Cụ thể, nút khung có thể hình thành được các vùng biến dạng dẻo mà vẫn đảm bảo được tính toàn vẹn của nút khung để các cấu kiện liên kết với nút khung (dầm, cột) có thể đạt tới trạng thái cực hạn khi thiết kế theo trạng thái giới hạn về cường độ. Luận án cũng đã xem xét đến cấu tạo của cốt đai ở vùng nút khung, qua đó, đề xuất phương án giảm/thay thế cốt đai kín ở vùng nút theo yêu cầu của các Tiêu chuẩn thiết kế hiện hành nhằm hướng tới tính đơn giản trong công tác lắp dựng. - Luận án đã thiết lập được mô hình xác định sức kháng cắt cho dạng nút khung được nghiên cứu ở trạng thái giới hạn về cường độ dựa trên các Tiêu chuẩn Eurocode 2, Eurocode 3, Eurocode 4 và Hướng dẫn của Ủy ban Châu Âu cho các dạng kết cấu liên hợp mới, kết cấu lai.

- Luận án đã cung cấp được một bộ dữ liệu về ứng xử chịu tải trọng tĩnh và tải trọng lặp của nút khung liên hợp dầm thép cột bê tông cốt thép sử dụng liên kết dạng khóa chịu cắt. Các thí nghiệm nút khung chịu tải trọng tĩnh đã đánh giá được cơ cấu chịu lực và sự tương tác giữa các thành phần cấu thành nút. Các thí nghiệm nút khung chịu tải trọng đổi chiều đã xác định được các thông số về tính năng của nút đáp ứng được yêu cầu của các Tiêu chuẩn thiết kế hiện đại cho kết cấu khung chịu tải trọng lặp. - Luận án đã xây dựng được mô hình mô phỏng số có xét đến tính phi tuyến của vật liệu, nhằm xác định sự làm việc của nút khung liên hợp dầm thép cột bê tông cốt thép.

Đồng thời, các tham số cấu tạo ảnh hưởng đến ứng xử nút khung cũng đã được khảo sát để đưa ra được cấu tạo hợp lý về mặt chịu lực và có tính năng tốt khi chịu tải trọng lặp. 6 CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN CỨU VÀ ỨNG DỤNG CỦA NÚT KHUNG LIÊN HỢP DẦM THÉP CỘT BÊ TÔNG CỐT THÉP 1.1 Tình hình sử dụng kết cấu khung liên hợp. Kết cấu khung là loại kết cấu hệ thanh. Kết cấu khung bao gồm các thanh ngang gọi là dầm, các thanh đứng gọi là cột, thanh ngang và thanh đứng liên kết với nhau tại nút khung.

Kết cấu khung là loại hình kết cấu rất phổ biến và được sử dụng để làm kết cấu chịu lực chính trong hầu hết các công trình nhà. Kết cấu khung có dạng thuần túy hoặc kết hợp với các loại hình kết cấu khác như vách, lõi để chịu lực. Kết cấu khung có tính đa dạng. Có thể phân loại kết cấu khung theo cấu tạo hình học, vật liệu sử dụng hoặc cách thức chế tạo.

Tùy thuộc vào công năng sử dụng, công nghệ chế tạo và yêu cầu sức kháng mà lựa chọn dạng khung phù hợp với công trình. Kết cấu khung liên hợp cũng có rất nhiều dạng khác nhau theo cách thức thi công chế tạo hoặc thực tế sử dụng, có thể kể đến như: khung thép, sàn bê tông cốt thép; cột, dầm đều liên hợp thép – BTCT; cột hoặc dầm liên hợp; dầm thép, cột bê tông cốt thép. Dạng liên hợp khung thép sàn BTCT là dạng kết cấu liên hợp đơn giản nhất. Trong đó, kết cấu khung được cấu tạo từ dầm thép và cột thép.

Kết cấu sàn là kết cấu liên hợp hoặc kết cấu BTCT thuần túy.1 thể hiện dạng khung thép – sàn liên hợp thép BTCT. Kết cấu khung thép sàn BTCT có thể sử dụng cho công trình từ thấp cho đến cao tầng. Dạng kết cấu này rất phù hợp với công trình yêu cầu có diện tích mặt bằng lớn, thi công nhanh, các công trình tạm.1 Khung thép, sàn liên hợp thép – BTCT/sàn BTCT.2 Khung có cột và dầm là kết cấu liên hợp. 7 Dạng thứ hai trong kết cấu khung liên hợp có cột và dầm đều thuộc dạng kết cấu liên hợp, (xem Hình 1.

Đây là dạng khung liên hợp được phát triển từ yêu cầu đặt cốt cứng cho dầm, cột hoặc trong trường hợp cần bọc bê tông cho các cấu kiện thép để bảo vệ kết cấu thép khỏi ăn mòn và tăng khả năng chống cháy. Một dạng kết cấu liên hợp khác được sử dụng cho kết cấu khung có cột thép hoặc cột liên hợp, dầm và sàn là kết cấu bê tông cốt thép.2b thể hiện khung liên hợp có cột ống thép nhồi bê tông, kết cấu dầm sàn là bê tông cốt thép thuần túy. Trong dạng liên hợp này, dầm và sàn là cấu kiện chịu uốn lại dùng kết cấu bê tông cốt thép thuần túy nên kích thước lớn, trọng lượng lớn ảnh hưởng đến kết cấu móng và tổng thể công trình. Dạng liên hợp này chỉ sử dụng ở một vị trí cục bộ cụ thể như khi cần giảm kích thước cột hoặc cần tăng khả năng chịu cắt tại đầu dầm.

Kết cấu khung liên hợp đang được sử dụng nhiều trong thực tế hiện nay có cột BTCT thuần túy hoặc cột liên hợp thép – BTCT, dầm là kết cấu thép, sàn là kết cấu liên hợp hoặc sàn BTCT thuần túy. Dạng này có nhiều ưu điểm nhất nên được nghiên cứu và sử dụng nhiều cho công trình nhà cao cho đến siêu cao tầng. Đây cũng là dạng kết cấu khung được hướng đến trong nghiên cứu của luận án.2c thể hiện kết cấu khung sử dụng cột liên hợp, dầm thép và sàn liên hợp thép-BTCT đang trong giai đoạn thi công. Như vậy, kết cấu khung liên hợp thép – bê tông cốt thép khá đa dạng về cấu tạo và được ứng dụng vào thực tế thiết kế.

Trong các dạng nêu trên, kết cấu khung liên hợp có cấu tạo từ cột bê tông cốt thép (Reinforced Concrete - RC) và dầm thép (steel - S), gọi tắt là khung RCS. Khung RCS có nhiều ưu điểm như: độ cứng ngang lớn, kích thước cấu kiện thanh mảnh, độ dẻo cao dẫn đến hiệu quả kinh tế từ việc tiết kiệm vật liệu và phù hợp khi kết hợp được với nhiều loại hình kết cấu khác. Kết cấu khung liên hợp RCS xuất hiện muộn hơn so với các dạng kết cấu khung liên hợp khác, song với nhiều ưu điểm và ứng xử riêng nên đã được quan tâm nghiên cứu cũng như ứng dụng vào nhiều công trình thực tế. Kết cấu khung RCS bắt đầu được sử dụng ở Mỹ và Nhật Bản vào đầu thập kỷ 80.

Ở Mỹ, kết cấu khung RCS được sử dụng như một thay thế cho kết cấu khung thép truyền thống trong các công trình có chiều cao từ trung bình đến cao tầng. Giai đoạn đầu của việc áp dụng, nút khung RCS có cấu tạo tương tự với khung thép thông thường trừ kết cấu cột thép được thay thế bằng cột bê tông cường độ cao nhằm giảm chi phí vật liệu. Ở Nhật Bản, kết 8 cấu khung RCS được phát triển như một thay thế cho kết cấu bê tông cốt thép thông thường của các công trình nhà văn phòng, nhà ở xây dựng tại các vùng động đất thấp. Kết cấu RCS được sử dụng cho các công trình nhà có nhịp trong khoảng từ 10 đến 20 mét, khi mà dầm BTCT thuần túy không phù hợp do kích thước lớn và nặng ảnh hưởng đến cả kiến trúc và tổng thể kết cấu.

Các công trình nhà có công năng làm văn phòng, khu trưng bày, bệnh viện, trường học có chiều cao từ 1 đến 20 tầng cũng thường được sử dụng dạng kết cấu này. Kết cấu RCS có thể được xây dựng bằng phương pháp thi công tại tại chỗ, lắp ghép hoặc bán lắp ghép. Việc dùng dầm thép để tăng chiều dài của nhịp, tăng không gian sử dụng và giảm khối lượng nhân công mà vẫn đảm bảo tiết kiệm chi phí vật liệu bằng việc sử dụng cột bê tông cốt thép [27] [28] [41].3 Kết cấu RCS sử dụng cho công trình nhà nhịp lớn và nhà nhiều tầng [37].

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ

Nghiên cứu ứng xử nút khung biên trong kết cấu liên hợp dầm thép - cột bê tông cốt thép là một tài liệu chuyên sâu tập trung vào việc phân tích và đánh giá hành vi cơ học của các nút khung biên trong hệ thống kết cấu liên hợp. Nghiên cứu này cung cấp những hiểu biết quan trọng về cách các nút khung biên chịu tải và phân phối lực, từ đó giúp tối ưu hóa thiết kế kết cấu, đảm bảo độ bền và an toàn cho công trình. Đây là nguồn tài liệu hữu ích cho các kỹ sư, nhà nghiên cứu và sinh viên trong lĩnh vực xây dựng, đặc biệt là những người quan tâm đến kết cấu liên hợp thép-bê tông.

Để mở rộng kiến thức về chủ đề này, bạn có thể tham khảo thêm Luận án tiến sĩ nghiên cứu ứng xử của nút khung biên trong kết cấu liên hợp dầm thép cột bê tông cốt thép, một tài liệu chi tiết hơn về cùng chủ đề. Ngoài ra, Luận văn thạc sĩ kỹ thuật xây dựng mô hình ứng xử và khả năng truyền lực của liên kết cắt kiểu perfobond ứng dụng trong kết cấu composite bê tông thép cũng là một tài liệu đáng đọc để hiểu rõ hơn về các liên kết trong kết cấu liên hợp. Cuối cùng, Luận văn thạc sĩ kỹ thuật xây dựng nghiên cứu ứng xử dầm thép bê tông liên hợp sử dụng thép hình c cán nguội sẽ cung cấp thêm góc nhìn về ứng xử của dầm liên hợp trong các điều kiện khác nhau.