Chương 1 TỔNG QUAN 1. Lý do chọn đề tài Nguồn năng lượng cung cấp của Quốc Gia đang thiếu trầm trọng, tiết kiệm năng lượng là rất quan trọng cho lĩnh vực chiếu sáng nói riêng và Việt Nam nói chung. Tiềm năng phát triển của lĩnh vực chiếu sáng Việt Nam rất lớn và có từ lâu đời như Công ty Điện Quang, Phillips và Rạng Đông, các Công ty nước ngoài như Osram, Panasonic và Trung Quốc… , nếu chúng ta có biện pháp tiết kiệm năng lượng từ đó có thể tăng cường chiếu sáng tự nhiên, tăng hiệu suất chiếu sáng và giảm lượng khí thải CO2, tăng chỉ số cạnh tranh trên thị trường Quốc Tế, làm lĩnh vực chiếu sáng của Việt Nam ổn định, khuyến khích các công ty Việt Nam sử dụng sản phẩm tiết kiệm năng lượng. Chiếu sáng là nhu cầu tự nhiên và không thay đổi của con người, do đó liên tục phát triển.
Theo thời gian con người đã sử dụng ngày càng nhiều các dạng chiếu sáng khác nhau: chiếu sáng gia dụng và nhà xưởng, chiếu sáng đường phố và các công trình công cộng, chiếu sáng công nghệ và kiến trúc, chiếu sáng nghệ thuật và hiển thị thông tin,. Năng lượng điện con người dành cho chiếu sáng ngày càng tăng, hiện nay phần điện năng này chiếm đến 15 - 25% tổng điện sản xuất ra. Sự phát triển mạnh mẽ về loại hình và lượng điện năng chiếu sáng đã dẫn đến sự ra đời của nghành kỹ thuật ánh sáng, nhằm nghiên cứu về phát triển ứng dụng các nguồn và các thiết bị chiếu sáng. Khoảng 200 năm trở lại đây, công nghệ chiếu sáng của toàn thế giới nói chung đã đạt được nhứng thành tựu rõ rệt nhất định.
Trước thế kỷ XIX, con người chỉ có thể dùng lửa để chiếu sáng là chính, rồi đến sự phổ biến của đèn khí. Dấu ấn rõ rệt nhất của thời kỳ này có lẽ phải kể đến đèn sợi dây tóc của Thomas Edison. Kể từ đó, con người luôn tìm cách để tạo ra những nguồn sáng dần hoàn thiện hơn. Những năm trở lại đây, con người đã phát minh ra đèn huỳnh quang, đèn huỳnh quang compact, LED là những sản phẩm tuyệt vời trong lĩnh vực chiếu sáng, không 16 Luan van Nghiên cứu tiết kiệm điện và thị trường của Tubular Daylighting Devices tại Việt Nam tới năm 2030 chỉ có chất lượng tốt hơn mà còn tiết kiệm rất nhiều chi phí trong sản xuất nữa.1: Lịch sử ngành chiếu sáng Sử dụng năng lượng cho chiếu sáng ngày càng chiếm tỉ trọng lớn và tăng nhanh đáng kể trong tổng nhu cầu về năng lượng sử dụng trong các toà nhà và sự phát thải khí nhà kính.
Đối với lĩnh vực chiếu sáng tại Việt Nam, điện năng dùng cho chiếu sáng chiếm 35% tổng điện năng tiêu thụ, trong đó trên thế giới tỷ lệ này chỉ chiếm khoảng 16 - 17%. Hiện nay sản lượng điện cần cung cấp cho các toà nhà, nhà xưởng, nhà hàng, khách sạn, trung tâm thương mại, sinh hoạt, sản xuất… gần 13.924 tỷ kWh tương đương với 48% cơ cấu điện thương phẩm. Nhu cầu sử dụng năng lượng của các toà nhà ngày một tăng. Hiện trạng sử dụng năng lượng tại các toà nhà được khảo sát trong năm 2010 - 2015 cho thấy rằng chiếu sáng là lĩnh vực tiêu thụ năng lượng chỉ sau lĩnh vực điều hoà không khí và tỉ lệ tiêu thụ năng lượng cụ thể như sau: Toà nhà công sở: 11,5%; Khách sạn: 18%; trung tâm thương mại: 9,11%, sản xuất công nghiệp 19,2%.
Vì vậy, chúng ta phải sử dụng chiếu sáng tự nhiên là cần thiết, đặc biệt là các sản phẩm TDD. Vấn đề năng lượng, môi trường phát triển bền vững là một vấn đề cấp bách đang được cả thế giới quan tâm và Việt Nam cũng không ngoại lệ. Vấn đề này đã được nhận thức sâu rộng trong mọi tầng lớp, mọi ngành nghề ở Việt Nam khoảng 10 năm trở lại đây. Tất cả các nước phát triển và đang phát triển đều có trách nhiệm và lợi ích trong việc sử dụng tiết kiệm năng lượng, không chỉ do mục đích giảm 17 Luan van Nghiên cứu tiết kiệm điện và thị trường của Tubular Daylighting Devices tại Việt Nam tới năm 2030 thiểu tác động tiêu cực của con người đến môi trường mà còn vì sự phát triển bền vững.2: Các dạng chiếu sáng tự nhiên Trong năng lượng nói chung thì điện năng chiếm tỷ trọng lớn.
Trên thế giới điện năng chiếm khoảng 45% năng lượng tiêu thụ, còn ở Việt Nam điện năng chiếm khoảng 25%. Điện năng được sản xuất từ các nguồn năng lượng sơ cấp như than đá, thủy điện, điện hạt nhân, khí thiên nhiên… Điện năng được sử dụng trong tất cả các lĩnh vực của con người từ sản xuất, dịch vụ đến thông tin, giải trí, văn hóa, du lịch…Trong đó, phải kể đến hoạt động chiếu sáng. Trên thế giới, điện năng sử dụng cho chiếu sáng chiếm khoảng từ 15 - 17% tổng điện năng tiêu thụ hàng năm. Ở Việt Nam, con số này cao gấp đôi khoảng 30% đến 35%.
Theo báo cáo của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) năm 2014 thì điện năng tiêu thụ của Việt Nam năm 2014 là 127,55 tỷ kWh. Trong đó điện năng tiêu thụ tại khu vực Thành Phố Hồ Chí Minh là 7,2 tỷ KWh chiếm 5,65 %. Tại khu vực thành phố Hồ Chí Minh chiếu sáng chiếm 32% tổng điện năng tiêu thụ của thành phố tức là 2,3 tỷ kWh, một con số khá lớn. Vấn đề đặt ra là làm sao để giảm lượng điện năng tiêu thụ trong lĩnh vực chiếu sáng là một thách thức lớn nhưng nó lại rất nhiều hứa hẹn mang lại kết quả khả thi.
18 Luan van Nghiên cứu tiết kiệm điện và thị trường của Tubular Daylighting Devices tại Việt Nam tới năm 2030 Một trong những giải pháp triển vọng cho việc tiết kiệm năng lượng trong chiếu sáng đó là dùng chiếu sáng tự nhiên. Sử dụng chiếu sáng tự nhiên đang phát triển đến mức độ có thể thay thế cho tất cả các loại đèn dùng vào ban ngày. Đặc biệt với các ưu điểm là suất tiêu hao điện năng rất thấp gần bằng 0 hay còn gọi là hiệu suất chiếu sáng cao, tuổi thọ cao, chi phí lắp đặt và bảo trì ít và khả năng hoàn vốn nhanh. Chiếu sáng tự nhiên được quan tâm rộng rãi ở các nước trên thế giới trong đó có Việt Nam.
Ngay tại Mỹ, các nhà nghiên cứu đã đưa ra các dự báo về thị trường chiếu sáng tự nhiên. Vậy thì điều gì sẽ xảy ra ở Việt Nam trong 15 năm nữa. Đây là một câu hỏi được rất nhiều người quan tâm như nhà sản xuất chiếu sáng, nhà đầu tư thương mại, các nhà nghiên cứu, sinh viên các trường đại học. Biết được lợi ích to lớn về tiết kiệm năng lượng, môi trường, sức khỏe từ việc sử dụng chiếu sáng tự nhiên, tôi quyết định chọn đề tài luận văn “Nghiên cứu tiết kiệm điện và thị trường của Tubular Daylighting Devices tại Việt Nam tới năm 2030”.
Tôi mong có thể đóng góp phần nhỏ bé hỗ trợ cho thị trường chiếu sáng Việt Nam và đồng thời tạo sự phát triển chung cho nền kinh tế đất nước. Tổng quan TDD 1. Giới thiệu TDD Passive TDD Passive là mô – đun, dễ dàng kết nối với các hệ thống trần. Và không giống như cửa sổ trần truyền thống, TDD Passive được thiết kế để dẫn ánh sáng mặt trời vào bên trong tòa nhà.
TDD Passive làm giảm độ chói, giảm tia hồng ngoại. TDD Passive cung cấp ánh sáng cho các ứng dụng đặc biệt như trang trí chiếu sáng bức tường và bể cá cảnh. TDD Passive sử dụng các vật liệu tốt nhất, công nghệ tiên tiến nhất, và các kỹ thuật tiên tiến nhất để tạo ra những sản phẩm mang ánh sáng ban ngày chất lượng cao nhất. Trong thực tế, hàng ngàn TDD Passive đã được lắp đặt trong các tòa nhà dân cư và thương mại cho đến nay.
19 Luan van Nghiên cứu tiết kiệm điện và thị trường của Tubular Daylighting Devices tại Việt Nam tới năm 2030 Hình 1.3: Lắp đặt TDD Passive - Solatube Hình 1.4: Nguyên lý hoạt động của TDD Passive - Solatube Đối với các dự án đòi hỏi hiệu suất năng lượng tối đa trong một thiết kế tích hợp, một lựa chọn kết hợp LED với công nghệ TDD Passive. Các hệ thống thông minh tự động pha trộn ánh sáng LED hiệu quả siêu năng lượng ASTN để cung cấp ánh sáng trong suốt cả ngày và đêm. 20 Luan van Nghiên cứu tiết kiệm điện và thị trường của Tubular Daylighting Devices tại Việt Nam tới năm 2030 Hình 1.5: TDD Passive kết hợp với Led Hình 1.6: Điều chỉnh độ sáng TDD Passive 21 Luan van Nghiên cứu tiết kiệm điện và thị trường của Tubular Daylighting Devices tại Việt Nam tới năm 2030 1. Giới thiệu, cấu tạo và nguyên lý hoạt động của TDD Active Giới thiệu Hình 1.7: Các sản phẩm của Ciralight Sun Tracker Ciralight Sun Tracker kết hợp năng lượng mặt trời và công nghệ GPS phản xạ ánh sáng tự nhiên từ các gương vào tòa nhà và tạo ra ánh sáng chất lượng tốt cho bên trong.
Bộ theo dõi mặt trời - Sun Tracker bao gồm các tấm gương phản chiếu trong một vòm nhựa trong suốt, di chuyển liên tục theo dõi vị trí của mặt trời trên bầu trời để hướng ánh sáng mặt trời nhiều nhất vào trong nhà. Cấu tạo cơ bản TDD Active Hình 1.8: Cấu tạo của TDD Active - Sun Tracker One 22 Luan van Nghiên cứu tiết kiệm điện và thị trường của Tubular Daylighting Devices tại Việt Nam tới năm 2030 Hình 1.9: Cấu tạo của TDD Active - Sun Tracker Two Cấu tạo đầy đủ của TDD Active - Bộ điều khiển GPS (Global Positioning System): bộ điều khiển theo dõi mặt trời bằng GPS dùng để tính toán chính xác vị trí mặt trời bất kể thời tiết và mùa. - Hệ thống gương: hệ thống gồm 3 gương phản chiếu bằng nhôm được phủ một lớp oxit siêu phản chiếu trên một mặt để phản chiếu ánh sáng mặt trời hướng vào trong. - Mái vòm: Trong suốt, chịu lực tốt, chống thấm và ít bám bụi được làm bằng hợp chất nhựa acrylic hoặc polycarbonate chống được nhiệt và tia cực tím.
- Khung mái vòm: được làm bằng hợp kim nhôm chịu lực tốt, không rỉ và chống nước bằng các miếng đệm. - Ống dẫn sáng: được làm bằng các tấm nhôm trắng có hệ số phản xạ cao và có chiều dài tùy theo yêu cầu lắp đặt. - Thấu kính khuếch tán: gồm có 2 thấu kính khuếch tán ở trên và ở dưới, để cho ánh sáng tỏa đều trong ống dẫn sáng và tỏa đều bên trong nhà. - Những thanh bảo vệ: được làm bằng thép, dùng để gắn với mái nhà và đỡ toàn bộ hệ thống TDD Active.