Nghiên Cứu Tác Động Của Chuyển Giá Đến Lợi Nhuận Của Doanh Nghiệp FDI Tại Long An

Nghiên cứu tác động của hoạt động chuyển giá đến lợi nhuận của doanh nghiệp FDI tại Long An, cung cấp cái nhìn sâu sắc về chiến lược kinh doanh.

• Tác giả: Ngô Thị Liễu
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thanh Nguyên
• Trường học: Trường Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Nghiên Cứu Tác Động Của Chuyển Giá Đến Lợi Nhuận Của Doanh Nghiệp FDI Tại Long An
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• Lời cam đoan
• Lời cảm ơn
• Tóm tắt Luận văn
• Danh mục các hình
• Danh mục các bảng biểu
• Danh mục các từ viết tắt
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI
• 1.1. Đặt vấn đề và lý do nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5.1. Phương pháp thực hiện nghiên cứu
• 1.5.2. Dữ liệu nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa của Đề tài
• 1.7. Kết cấu của Luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC
• 2.1. Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)
• 2.1.1. Các hình thức FDI tại Việt Nam
• 2.1.2. Vai trò của FDI
• 2.1.2.1. Tác động tích cực của khu vực FDI
• 2.1.2.2. Những mặt hạn chế của khu vực FDI
• 2.2. Lý luận chung về chuyển giao nội bộ và định giá chuyển giao
• 2.2.1. Chuyển giao nội bộ
• 2.2.2. Định giá chuyển giao
• 2.3. Lý luận chung về chuyển giá
• 2.3.1. Chuyển giá và nguyên nhân của chuyển giá
• 2.3.1.1. Khái niệm về Chuyển giá
• 2.3.1.2. Nguyên nhân của chuyển giá
• 2.3.2. Dấu hiệu nhận biết chuyển giá
• 2.3.3. Phạm vi của chuyển giá
• 2.3.4. Động cơ thực hiện chuyển giá
• 2.3.4.1. Động cơ bên ngoài
• 2.3.4.2. Động cơ bên trong
• 2.3.5. Tác động của chuyển giá
• 2.3.5.1. Đối với bản thân doanh nghiệp
• 2.3.5.2. Đối với quốc gia tiếp nhận đầu tư
• 2.3.6. Các hoạt động chuyển giá chủ yếu của Việt Nam
• 2.4. Các nghiên cứu trước về chuyển giá
• 2.4.1. Các nghiên cứu trước và bằng chứng thực nghiệm về chuyển giá
• 2.4.2. Sự khác nhau giữa nghiên cứu và các nghiên cứu trước
• 2.5. Giả thuyết nghiên cứu và mô hình nghiên cứu đề nghị
• 2.5.1. Giả thuyết nghiên cứu
• 2.5.2. Mô hình nghiên cứu đề nghị
• 2.6. Kết luận Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2.1. Nghiên cứu định tính
• 3.2.2. Nghiên cứu định lượng
• 3.3. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.4. Mô hình nghiên cứu và đo lường các biến trong mô hình
• 3.4.1. Mô hình nghiên cứu
• 3.4.2. Mô tả và kỳ vọng dấu của các biến độc lập trong mô hình
• 3.5. Phương pháp phân tích và kiểm định mô hình
• 3.5.1. Phương pháp phân tích
• 3.5.1.1. Thống kê mô tả
• 3.5.1.2. Phân tích tương quan
• 3.5.1.3. Phân tích hồi quy
• 3.5.2. Các kiểm định của mô hình nghiên cứu
• 3.5.2.1. Kiểm định sự phù hợp của mô hình
• 3.5.2.2. Kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến
• 3.5.2.3. Kiểm định phương sai sai số của phần dư thay đổi
• 3.5.2.4. Kiểm định hiện tượng tự tương quan
• 3.5.2.5. Kiểm định phân phối chuẩn của phần dư
• 3.6. Kết luận chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Đặc điểm mẫu nghiên cứu
• 4.1.1. Đặc điểm chung về các DN FDI tại Long An
• 4.1.2. Đặc điểm về hoạt động SXKD của các DN FDI tại Long An
• 4.1.3. Một số đặc điểm của hoạt động có liên quan chuyển giá của DN FDI
• 4.1.4. Đặc điểm lợi nhuận của DN FDI phân theo các nhóm đặc trưng
• 4.2. Ước lượng ảnh hưởng của các hoạt động có liên quan việc chuyển giá
• 4.2.1. Phân tích tương quan
• 4.2.2. Kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến giữa các biến
• 4.2.3. Kiểm định phương sai sai số của phần dư thay đổi
• 4.2.4. Kiểm định phân phối chuẩn của phần dư và tự tương quan
• 4.2.4.1. Kiểm định phân phối chuẩn của phần dư
• 4.2.4.2. Kiểm định hiện tượng tự tương quan
• 4.2.5. Kiểm định mức độ phù hợp của mô hình
• 4.2.6. Kiểm định các giả thuyết của mô hình
• 4.2.7. Phân tích kết quả hồi quy tác động của các yếu tố liên quan chuyển giá
• 4.3. Kết luận chương 4
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Hàm ý với công tác kiểm soát hoạt động chuyển giá
• 5.2. Khuyến nghị giải pháp, chính sách
• 5.3. Hạn chế của Đề tài
• 5.4. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Phụ lục 1: Kết quả thanh tra giá chuyển nhượng DN FDI tại Long An
• Phụ lục 2: Các phương pháp định giá chuyển giao nội bộ theo OECD
• Phụ lục 3: Kinh nghiệm kiểm soát chuyển giá của các nước
• Phụ lục 4a: Phiếu khảo sát ý kiến
• Phụ lục 4b: Tổng hợp kết quả khảo sát ý kiến chuyên gia
• Phụ lục 5: Ma trận hệ số tương quan
• Phụ lục 6a: Kết quả thống kê mô tả
• Phụ lục 6b: Kết quả hồi quy

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Về Chuyển Giá tại Long An 55

Nghiên cứu tập trung vào tác động của chuyển giá đến lợi nhuận của doanh nghiệp FDI tại Long An. Long An, vị trí chiến lược trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, là điểm đến của nhiều dự án FDI. Sự gia tăng các giao dịch thương mại quốc tế giữa các doanh nghiệp có quan hệ liên kết đặt ra thách thức về quản lý thuế. Mục tiêu hàng đầu của các MNCs là tối đa hóa lợi nhuận, và chuyển giá được xem là một công cụ để đạt được mục tiêu này. Thực tế cho thấy tình trạng lỗ giả lãi thật diễn ra khá phổ biến ở các doanh nghiệp FDI tại Long An, gây ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý thuế của nhà nước. Cần có nghiên cứu chuyên sâu để đưa ra giải pháp kiểm soát chuyển giá hiệu quả.

1.1. Lý Do Nghiên Cứu Tác Động Chuyển Giá tại Long An

Tình trạng doanh nghiệp FDI báo lỗ kéo dài, thậm chí mất vốn chủ sở hữu nhưng vẫn tiếp tục hoạt động sản xuất kinh doanh (SXKD) đặt ra nghi vấn về chuyển giá. Số liệu thống kê cho thấy số lượng doanh nghiệp FDI kê khai lỗ chiếm tỷ lệ cao. Bên cạnh đó, nguồn thu ngân sách từ khu vực FDI còn khiêm tốn so với tiềm năng. Các hoạt động thanh tra, kiểm tra đã phát hiện ra nhiều trường hợp gian lận thuế, trốn thuế và sử dụng giao dịch liên kết để chuyển giá. Do đó, nghiên cứu về tác động của chuyển giá tại Long An là cần thiết để bảo vệ nguồn thu ngân sách và tạo môi trường kinh doanh lành mạnh.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Tác Động Chuyển Giá Đến Lợi Nhuận

Nghiên cứu này tập trung vào ba mục tiêu chính. Thứ nhất, xác định mối liên hệ thực tế giữa các hoạt động liên quan đến chuyển giá và lợi nhuận của doanh nghiệp FDI tại Long An. Thứ hai, đo lường và đánh giá mức độ tác động của các hoạt động đó đến lợi nhuận. Thứ ba, đề xuất các giải pháp và khuyến nghị chính sách dựa trên kết quả nghiên cứu để kiểm soát chuyển giá, hạn chế tác động tiêu cực, góp phần làm lành mạnh môi trường đầu tư và thu hút đầu tư cho tỉnh Long An.

II. Thách Thức Thống Kê Thực Trạng Chuyển Giá tại Long An 58

Thực tế cho thấy tình trạng gian lận thuế, trốn thuế và sử dụng các quan hệ và giao dịch liên kết để chuyển giá của các doanh nghiệp FDI trên địa bàn tỉnh Long An có chiều hướng gia tăng. Số liệu từ Cục Thuế tỉnh Long An cho thấy nhiều doanh nghiệp FDI liên tục khai báo lỗ trong nhiều năm. Tổng số thu nộp ngân sách từ các doanh nghiệp FDI chưa tương xứng với nguồn lực sử dụng và tổng vốn đầu tư. Các quốc gia, vùng lãnh thổ như Trung Quốc, Hồng Kông, Đài Loan có nhiều cá nhân và tổ chức bị điểm danh trong Hồ sơ Panama cũng là những quốc gia có số lượng dự án đầu tư vào Long An cao nhất. Nghiên cứu này sẽ đi sâu vào phân tích các hoạt động liên quan đến chuyển giá để làm rõ bức tranh thực tế.

2.1. Dấu Hiệu Cảnh Báo về Rủi Ro Chuyển Giá Doanh Nghiệp FDI

Tình trạng doanh nghiệp FDI báo lỗ liên tục trong nhiều năm là một dấu hiệu cảnh báo về rủi ro chuyển giá. Việc các doanh nghiệp này vẫn duy trì hoạt động và mở rộng sản xuất dù báo lỗ kéo dài đặt ra nghi vấn về việc che giấu lợi nhuận thông qua chuyển giá. Cần phân tích kỹ lưỡng báo cáo tài chính và các giao dịch liên kết của các doanh nghiệp này để xác định xem có dấu hiệu gian lận thuế hay không.

2.2. Khó Khăn Trong Phát Hiện và Xử Lý Chuyển Giá Doanh Nghiệp FDI

Việc tiếp cận, phát hiện, chứng minh và xử lý hành vi chuyển giá của các doanh nghiệp là cực kỳ khó khăn và phức tạp. Các doanh nghiệp FDI thường có nguồn lực tài chính lớn, đội ngũ nhân viên lành nghề và am hiểu luật pháp. Họ có thể sử dụng các cấu trúc phức tạp và các giao dịch tinh vi để che giấu hoạt động chuyển giá. Cơ quan chức năng cần có chuyên môn sâu và kỹ năng điều tra để phát hiện và chứng minh hành vi chuyển giá.

2.3. Phân tích Mối Liên Hệ Đầu Tư từ Thiên Đường Thuế ở Long An

Sự hiện diện của các dự án đầu tư từ các thiên đường thuế như British Virgin Islands và Bắc Irelands tại Long An làm gia tăng nguy cơ chuyển giá. Các doanh nghiệp này có thể sử dụng các công ty vỏ bọc tại các thiên đường thuế để chuyển lợi nhuận ra khỏi Việt Nam. Việc phân tích luồng vốn và giao dịch giữa các công ty này là rất quan trọng để phát hiện và ngăn chặn hành vi chuyển giá.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Tác Động Chuyển Giá Phân Tích 56

Nghiên cứu này sử dụng kết hợp cả phương pháp định tính và định lượng. Phương pháp định tính được sử dụng để xây dựng cơ sở lý thuyết về chuyển giá và xác định các yếu tố có liên quan đến chuyển giá. Phương pháp định lượng được sử dụng để đo lường tác động của các yếu tố này đến lợi nhuận của doanh nghiệp FDI. Dữ liệu được thu thập từ các báo cáo tài chính, hồ sơ thuế và thông tin từ các cơ quan quản lý nhà nước tại Long An. Mô hình hồi quy được sử dụng để phân tích mối quan hệ giữa các biến.

3.1. Thu Thập và Xử Lý Dữ Liệu Nghiên Cứu Chuyển Giá Chi Tiết

Việc thu thập dữ liệu đầy đủ và chính xác là rất quan trọng cho nghiên cứu. Dữ liệu cần được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm báo cáo tài chính, hồ sơ thuế, thông tin từ Cục Thuế, Ban Quản lý các Khu kinh tế và các cơ quan quản lý nhà nước khác tại Long An. Dữ liệu cần được kiểm tra và làm sạch để đảm bảo tính chính xác và tin cậy. Các phương pháp thống kê mô tả được sử dụng để tổng hợp và trình bày dữ liệu.

3.2. Xây Dựng Mô Hình Hồi Quy Phân Tích Tác Động Chuyển Giá

Mô hình hồi quy là công cụ chính để phân tích mối quan hệ giữa các yếu tố liên quan đến chuyển giá và lợi nhuận của doanh nghiệp FDI. Mô hình cần được xây dựng dựa trên cơ sở lý thuyết và kinh nghiệm thực tế. Các biến độc lập trong mô hình bao gồm các yếu tố như thuế suất thuế TNDN, tỷ lệ kim ngạch nhập khẩu từ doanh nghiệp liên kết, giá thành sản xuất, ROE, số tiền bị truy thu – phạt, số thuế TNDN phải nộp và số năm hoạt động của doanh nghiệp.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Tác Động Chuyển Giá Đến Lợi Nhuận 59

Kết quả nghiên cứu cung cấp bằng chứng thực nghiệm về tác động của các hoạt động liên quan đến chuyển giá đến lợi nhuận của doanh nghiệp FDI tại Long An. Các yếu tố như thuế suất thuế TNDN của quốc gia đầu tư, ngành nghề sản xuất kinh doanh, tỷ lệ kim ngạch nhập khẩu từ doanh nghiệp liên kết và số năm báo lỗ có ảnh hưởng đáng kể đến lợi nhuận. Nghiên cứu khẳng định rằng hoạt động chuyển giá chỉ có thể xảy ra giữa các chủ thể liên kết và nguyên nhân sâu xa là do sự chênh lệch thuế suất thuế TNDN giữa các quốc gia.

4.1. Phân Tích Chi Tiết Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Lợi Nhuận FDI

Nghiên cứu đi sâu vào phân tích từng yếu tố ảnh hưởng đến lợi nhuận của doanh nghiệp FDI. Ví dụ, thuế suất thuế TNDN của quốc gia đầu tư càng cao thì doanh nghiệp càng có động cơ chuyển giá để giảm thuế. Tỷ lệ kim ngạch nhập khẩu từ doanh nghiệp liên kết càng lớn thì càng dễ thực hiện chuyển giá thông qua giá giao dịch nội bộ. Việc phân tích chi tiết này giúp xác định các yếu tố quan trọng nhất cần được kiểm soát.

4.2. Bằng Chứng Thực Nghiệm Về Thao Tác Chuyển Giá Doanh Nghiệp FDI

Kết quả nghiên cứu cung cấp bằng chứng mạnh mẽ về thao tác chuyển giá của các doanh nghiệp FDI. Các bằng chứng này bao gồm việc các doanh nghiệp liên tục báo lỗ nhưng vẫn tiếp tục hoạt động, việc giá giao dịch nội bộ khác biệt đáng kể so với giá thị trường, và việc doanh nghiệp có các giao dịch phức tạp với các công ty vỏ bọc tại các thiên đường thuế. Các bằng chứng này có thể được sử dụng để hỗ trợ các cơ quan chức năng trong việc điều tra và xử lý hành vi chuyển giá.

V. Giải Pháp Kiểm Soát Chuyển Giá Cho Doanh Nghiệp tại Long An 60

Nghiên cứu đề xuất các giải pháp để kiểm soát hoạt động chuyển giá và hạn chế tác động tiêu cực của nó. Các giải pháp bao gồm tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra thuế, nâng cao năng lực của cán bộ thuế, hoàn thiện hệ thống pháp luật về chuyển giá, tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực quản lý thuế và nâng cao nhận thức của doanh nghiệp về tuân thủ pháp luật thuế. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước để kiểm soát chuyển giá hiệu quả.

5.1. Hoàn Thiện Pháp Luật Về Chuyển Giá Ngăn Chặn Gian Lận

Hệ thống pháp luật về chuyển giá cần được hoàn thiện để phù hợp với chuẩn mực quốc tế và đáp ứng yêu cầu thực tế. Cần quy định rõ ràng về các giao dịch liên kết, phương pháp xác định giá giao dịch nội bộ và chế tài xử lý đối với hành vi chuyển giá. Cần tăng cường tính minh bạch trong các giao dịch liên kết và yêu cầu doanh nghiệp kê khai đầy đủ thông tin.

5.2. Tăng Cường Thanh Tra Thuế Chuyển Giá Nâng Cao Chuyên Môn

Công tác thanh tra, kiểm tra thuế cần được tăng cường để phát hiện và xử lý hành vi chuyển giá. Cần nâng cao năng lực của cán bộ thuế về chuyển giá thông qua các khóa đào tạo chuyên sâu. Cần áp dụng các phương pháp thanh tra hiện đại và sử dụng công nghệ thông tin để phân tích dữ liệu và phát hiện các giao dịch bất thường.

5.3. Đẩy Mạnh Hợp Tác Quốc Tế Chống Chuyển Giá Chia Sẻ Kinh Nghiệm

Cần tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực quản lý thuế để trao đổi thông tin và kinh nghiệm về chuyển giá. Cần tham gia các diễn đàn quốc tế về chuyển giá và hợp tác với các nước khác trong việc điều tra và xử lý hành vi chuyển giá. Cần ký kết các hiệp định tránh đánh thuế hai lần để tạo điều kiện thuận lợi cho hợp tác quốc tế.

VI. Kết Luận Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Chuyển Giá 51

Nghiên cứu này đã cung cấp những bằng chứng thực nghiệm quan trọng về tác động của chuyển giá đến lợi nhuận của doanh nghiệp FDI tại Long An. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các chính sách và giải pháp hiệu quả hơn để kiểm soát chuyển giá và bảo vệ nguồn thu ngân sách. Tuy nhiên, nghiên cứu này vẫn còn một số hạn chế và cần được tiếp tục nghiên cứu trong tương lai.

6.1. Hạn Chế và Khuyến Nghị Nghiên Cứu Chuyển Giá Sâu Hơn

Nghiên cứu này có một số hạn chế, chẳng hạn như phạm vi nghiên cứu chỉ giới hạn ở tỉnh Long An và dữ liệu chỉ được thu thập trong một giai đoạn nhất định. Trong tương lai, cần mở rộng phạm vi nghiên cứu ra các tỉnh thành khác và thu thập dữ liệu trong một giai đoạn dài hơn. Cần nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến chuyển giá và các biện pháp kiểm soát chuyển giá hiệu quả hơn.

6.2. Định Hướng Nghiên Cứu Chuyển Giá Trong Bối Cảnh Mới

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, vấn đề chuyển giá sẽ ngày càng trở nên phức tạp và tinh vi hơn. Cần tiếp tục nghiên cứu về chuyển giá để đối phó với các thách thức mới và bảo vệ lợi ích quốc gia. Cần nghiên cứu về chuyển giá trong bối cảnh kinh tế số và các mô hình kinh doanh mới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tỉnh Long An, nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và là cầu nối giữa TP.HCM với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, đã trở thành điểm đến hấp dẫn cho các doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Theo Ban Quản lý các Khu kinh tế tỉnh Long An (2015), toàn tỉnh có 16 khu công nghiệp (KCN), 32 cụm công nghiệp (CCN) với diện tích 3.415 ha và 466 dự án FDI đang hoạt động. Giai đoạn 2011-2015, kim ngạch xuất nhập khẩu của khu vực FDI tăng bình quân khoảng 30%/năm, đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu, tình trạng chuyển giá của các DN FDI diễn ra phức tạp, gây thất thu thuế và ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường đầu tư.

Nghiên cứu tập trung phân tích tác động của các hoạt động liên quan đến chuyển giá đến lợi nhuận của các DN FDI trên địa bàn tỉnh Long An năm 2015. Mục tiêu chính là tìm kiếm mối liên hệ thực tế giữa các hoạt động chuyển giá và lợi nhuận DN, đo lường mức độ tác động của các yếu tố liên quan, đồng thời đề xuất giải pháp kiểm soát chuyển giá hiệu quả. Phạm vi nghiên cứu bao gồm 466 DN FDI hoạt động tại Long An trong năm 2015, với dữ liệu bổ sung từ giai đoạn 2007-2015 nhằm làm rõ các chỉ tiêu liên quan.

Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm về chuyển giá, làm rõ nguyên nhân sâu xa là sự chênh lệch thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) giữa các quốc gia, đồng thời cảnh báo về tình trạng “lỗ giả lãi thật” kéo dài nhiều năm của DN FDI. Kết quả nghiên cứu góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, kiểm soát chuyển giá, tạo môi trường đầu tư công bằng và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững tại Long An.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình về đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), chuyển giao nội bộ, định giá chuyển giao và chuyển giá quốc tế. Theo IMF (1993), FDI là hoạt động đầu tư nhằm thiết lập mối quan hệ kinh tế lâu dài với DN tại nền kinh tế khác, với mục tiêu giành quyền quản lý. Luật Đầu tư Việt Nam (2014) định nghĩa nhà đầu tư nước ngoài và các hình thức FDI, bao gồm thành lập tổ chức kinh tế, góp vốn mua cổ phần và đầu tư theo hợp đồng hợp tác kinh doanh.

Lý thuyết chuyển giao nội bộ (Nguyễn Thanh Hải, 2009) phân loại các nghiệp vụ mua bán nội bộ thành nhiều nhóm như chuyển giao nguyên vật liệu, thành phẩm, tài sản vô hình, dịch vụ quản lý và tài chính. Định giá chuyển giao (Eden, 2003; OECD, 2010) là việc thiết lập giá cho các giao dịch nội bộ giữa các bên liên kết, nhằm phản ánh giá thị trường theo nguyên tắc ALP (The Arm’s-Length Principle). Tuy nhiên, việc áp dụng ALP gặp nhiều khó khăn do tính đặc thù của sản phẩm và sự phức tạp trong giao dịch xuyên quốc gia.

Chuyển giá được hiểu là chính sách giá không theo giá thị trường giữa các bên liên kết nhằm tối thiểu hóa nghĩa vụ thuế và tối đa hóa lợi nhuận toàn tập đoàn (Lymer và Haseldine, 2002; Phan Thị Thành Dương, 2006). Nguyên nhân chủ yếu của chuyển giá là sự chênh lệch thuế suất thuế TNDN giữa các quốc gia, cùng với các yếu tố như ưu đãi thuế, chính sách ngoại hối, chi phí cơ hội và rủi ro chính trị (Ngô Quang Trung, 2014; Đào Phú Quý, 2014b).

Các dấu hiệu nhận biết chuyển giá bao gồm DN khai báo lỗ liên tục nhiều năm, tỷ suất lợi nhuận thấp so với ngành, chi phí sản xuất thấp, và các giao dịch liên kết bất thường (Nguyễn Thị Quỳnh Giang, 2010; Võ Phan Sử, 2013). Chuyển giá thường diễn ra trong các giao dịch quốc tế giữa các DN có quan hệ liên kết, đặc biệt trong các lĩnh vực gia công, sản xuất xuất khẩu và hoàn thiện sản phẩm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp định tính và định lượng. Giai đoạn định tính bao gồm xây dựng giả thuyết dựa trên cơ sở lý thuyết, nghiên cứu trước và khảo sát ý kiến chuyên gia tại các cơ quan quản lý nhà nước tỉnh Long An nhằm lựa chọn các yếu tố có khả năng liên quan đến chuyển giá.

Giai đoạn định lượng sử dụng bộ dữ liệu thứ cấp năm 2015 từ Cục Thuế, Cục Hải quan, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Ban Quản lý các Khu kinh tế tỉnh Long An, với 466 DN FDI làm mẫu nghiên cứu. Dữ liệu bổ sung giai đoạn 2007-2015 được sử dụng để làm rõ các chỉ tiêu liên quan. Phần mềm SPSS 22.0 được áp dụng để kiểm định mô hình, phân tích hồi quy đa biến nhằm xác định mức độ tác động của các yếu tố đến lợi nhuận DN.

Phương pháp chọn mẫu là toàn bộ DN FDI đang hoạt động tại Long An năm 2015, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả. Các kiểm định thống kê bao gồm kiểm định đa cộng tuyến, phương sai sai số thay đổi, phân phối chuẩn phần dư và tự tương quan nhằm đảm bảo tính phù hợp và chính xác của mô hình nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ DN FDI khai báo lỗ cao và kéo dài: Giai đoạn 2007-2015, khoảng 50.9% DN FDI tại Long An khai báo lỗ hàng năm, trong khi tỷ lệ DN khai báo lãi chỉ khoảng 30%. Có DN lỗ liên tục 3-9 năm nhưng vẫn duy trì hoạt động và mở rộng sản xuất.

2. Ảnh hưởng của thuế suất thuế TNDN: Thuế suất thuế TNDN của quốc gia đầu tư có tác động mạnh mẽ đến lợi nhuận DN. Mức chênh lệch thuế suất 1% có thể dẫn đến sự biến động lợi nhuận trước thuế khoảng 2.3%, phù hợp với các nghiên cứu quốc tế.

3. Các yếu tố liên quan chuyển giá tác động đến lợi nhuận: 09 yếu tố được xác định gồm thuế suất thuế TNDN, ngành nghề sản xuất kinh doanh, tỷ lệ kim ngạch nhập khẩu từ DN liên kết, số năm báo lỗ, giá thành sản xuất, ROE, số tiền bị truy thu – phạt, số thuế TNDN phải nộp và số năm hoạt động của DN. Trong đó, tỷ lệ nhập khẩu từ DN liên kết và số năm báo lỗ có tác động tiêu cực rõ rệt đến lợi nhuận.

4. Hoạt động chuyển giá phổ biến trong các lĩnh vực gia công, sản xuất xuất khẩu: DN FDI chuyên gia công và sản xuất xuất khẩu có xu hướng chuyển giá cao hơn, thể hiện qua việc nhập nguyên vật liệu với giá cao và xuất khẩu sản phẩm với giá thấp nhằm giảm thuế TNDN.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy chuyển giá là hành vi phổ biến và có ảnh hưởng tiêu cực đến lợi nhuận thực của DN FDI tại Long An. Việc khai báo lỗ kéo dài trong khi vẫn mở rộng sản xuất là dấu hiệu rõ ràng của chuyển giá nhằm tối thiểu hóa nghĩa vụ thuế. Sự chênh lệch thuế suất thuế TNDN giữa các quốc gia đầu tư là nguyên nhân sâu xa thúc đẩy hành vi này, phù hợp với các nghiên cứu của Grubert và Mutti (1991), Hines và Rice (1994).

So sánh với các nghiên cứu quốc tế như Vicard (2014) và Larsen (2013), mức độ tác động của chuyển giá tại Long An tương đồng với xu hướng toàn cầu, trong đó các DN FDI tận dụng sự khác biệt về thuế để chuyển lợi nhuận. Việc sử dụng các giao dịch liên kết để thao túng giá chuyển giao nội bộ làm méo mó kết quả kinh doanh và gây thất thu thuế cho ngân sách địa phương.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tần số DN khai báo lỗ theo năm, bảng phân tích hồi quy đa biến thể hiện mức độ tác động của từng yếu tố đến lợi nhuận, giúp minh họa rõ ràng mối quan hệ giữa chuyển giá và hiệu quả kinh doanh DN.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường kiểm tra, thanh tra chuyên sâu các DN FDI: Cơ quan thuế và hải quan cần áp dụng các biện pháp kiểm tra chặt chẽ, đặc biệt với các DN có dấu hiệu chuyển giá như khai báo lỗ kéo dài, tỷ lệ nhập khẩu từ DN liên kết cao. Mục tiêu là phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi chuyển giá trong vòng 1-2 năm.

2. Xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành: Thiết lập nhóm công tác liên ngành giữa Cục Thuế, Cục Hải quan, Ban Quản lý Khu kinh tế và Sở Kế hoạch và Đầu tư để chia sẻ thông tin, phối hợp kiểm soát hoạt động chuyển giá, nâng cao hiệu quả quản lý trong 3 năm tới.

3. Áp dụng công nghệ thông tin và phần mềm phân tích dữ liệu: Đầu tư hệ thống phần mềm chuyên dụng để phân tích dữ liệu giao dịch liên kết, phát hiện bất thường về giá chuyển giao, hỗ trợ công tác thanh tra, kiểm tra. Mục tiêu hoàn thiện hệ thống trong 2 năm.

4. Hoàn thiện khung pháp lý và chính sách ưu đãi đầu tư: Rà soát, sửa đổi các chính sách ưu đãi thuế nhằm hạn chế kẽ hở cho chuyển giá, đồng thời tăng cường chế tài xử phạt nghiêm minh đối với hành vi chuyển giá. Thực hiện trong vòng 3 năm, phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về thuế và hải quan: Giúp nâng cao năng lực phát hiện, kiểm soát chuyển giá, từ đó tăng thu ngân sách và đảm bảo công bằng trong môi trường đầu tư.

2. Các nhà hoạch định chính sách đầu tư: Cung cấp cơ sở khoa học để điều chỉnh chính sách ưu đãi, tránh tạo điều kiện cho hành vi chuyển giá, góp phần thu hút đầu tư hiệu quả và bền vững.

3. Doanh nghiệp FDI và các công ty đa quốc gia: Hiểu rõ các quy định về chuyển giá, nguyên nhân và tác động của chuyển giá, từ đó xây dựng chiến lược kinh doanh minh bạch, tuân thủ pháp luật.

4. Các nhà nghiên cứu và học viên ngành kinh tế, quản trị kinh doanh: Là tài liệu tham khảo quý giá về chuyển giá, phương pháp nghiên cứu định lượng và thực tiễn quản lý DN FDI tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Chuyển giá là gì và tại sao DN FDI lại thực hiện chuyển giá?
   Chuyển giá là việc các DN có quan hệ liên kết điều chỉnh giá giao dịch nội bộ không theo giá thị trường nhằm tối thiểu hóa thuế phải nộp và tối đa hóa lợi nhuận toàn tập đoàn. DN FDI thực hiện chuyển giá để tận dụng sự chênh lệch thuế suất thuế TNDN giữa các quốc gia, giảm nghĩa vụ thuế và tăng lợi nhuận.

2. Dấu hiệu nhận biết chuyển giá trong DN FDI là gì?
   Dấu hiệu phổ biến gồm DN khai báo lỗ liên tục nhiều năm, tỷ suất lợi nhuận thấp so với ngành, chi phí sản xuất thấp, giao dịch liên kết bất thường như tỷ lệ nhập khẩu từ DN liên kết cao hoặc giá bán thấp hơn giá thị trường.

3. Các yếu tố nào ảnh hưởng đến hoạt động chuyển giá của DN FDI?
   Các yếu tố chính gồm thuế suất thuế TNDN của quốc gia đầu tư, ngành nghề sản xuất kinh doanh, tỷ lệ kim ngạch nhập khẩu từ DN liên kết, số năm báo lỗ, giá thành sản xuất, ROE, số tiền bị truy thu – phạt, số thuế TNDN phải nộp và số năm hoạt động của DN.

4. Tác động của chuyển giá đến lợi nhuận DN và nền kinh tế địa phương như thế nào?
   Chuyển giá làm lợi nhuận DN không phản ánh đúng thực tế, gây thất thu thuế cho ngân sách, tạo sự cạnh tranh không bình đẳng, ảnh hưởng đến môi trường đầu tư và hiệu quả quản lý kinh tế vĩ mô.

5. Giải pháp nào hiệu quả để kiểm soát chuyển giá tại Long An?
   Tăng cường thanh tra, kiểm tra chuyên sâu; xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành; áp dụng công nghệ phân tích dữ liệu; hoàn thiện khung pháp lý và chính sách ưu đãi đầu tư nhằm hạn chế kẽ hở cho chuyển giá.

Kết luận

• Nghiên cứu đã cung cấp bằng chứng thực nghiệm rõ ràng về tác động của các hoạt động chuyển giá đến lợi nhuận của DN FDI tại Long An, đặc biệt là ảnh hưởng của thuế suất thuế TNDN và các yếu tố liên quan giao dịch liên kết.
• Tình trạng khai báo lỗ kéo dài và lợi nhuận thấp của DN FDI là dấu hiệu điển hình của chuyển giá, gây thất thu thuế và ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường đầu tư.
• Kết quả nghiên cứu góp phần nâng cao nhận thức và hiệu quả quản lý nhà nước trong kiểm soát chuyển giá, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho việc điều chỉnh chính sách thu hút đầu tư.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể, khả thi nhằm tăng cường kiểm soát chuyển giá, phối hợp liên ngành và hoàn thiện khung pháp lý, hướng tới phát triển kinh tế bền vững tại Long An.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai áp dụng các giải pháp đề xuất, mở rộng nghiên cứu trên phạm vi toàn quốc và cập nhật dữ liệu mới để theo dõi hiệu quả kiểm soát chuyển giá.

Hành động ngay: Các cơ quan quản lý và nhà đầu tư cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp kiểm soát chuyển giá, bảo vệ lợi ích quốc gia và tạo môi trường đầu tư minh bạch, công bằng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: Tổng quan về Đề tài. Nội dung Chương này giới thiệu về lý do chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu, phạm vi, đối tượng nghiên cứu, ý nghĩa của nghiên cứu và kết cấu của Luận văn. CHƯƠNG 2: Cơ sở lý thuyết và các nghiên cứu trước. Trình bày các lý thuyết về FDI, về thương mại quốc tế; Một số lý luận chung về lợi nhuận, về định giá chuyển giao nội bộ và chuyển giá; Các nghiên cứu trước về chuyển giá và mô hình nghiên cứu đề xuất.

CHƯƠNG 3: Thiết kế nghiên cứu. Giới thiệu sơ lược về quy trình nghiên cứu, giả thuyết nghiên cứu, mô hình tuyến tính bội, phương pháp và dữ liệu nghiên cứu. CHƯƠNG 4: Kết quả nghiên cứu. Xác định mức độ tác động của các hoạt động có liên quan việc chuyển giá đến lợi nhuận của các DN FDI trên địa bàn tỉnh Long An, đồng thời phân tích mối liên hệ giữa các biến.

CHƯƠNG 5: Kết luận và khuyến nghị, trình bày kết luận về kết quả nghiên cứu, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát hoạt động chuyển giá, các hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo. 8 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC Chương này sẽ trình bày lý thuyết về FDI; Lý luận chung về chuyển giao nội bộ và định giá chuyển giao; Lý luận chung về chuyển giá; Các nghiên cứu trước về chuyển giá, giả thuyết nghiên cứu và mô hình nghiên cứu đề nghị. ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI (FDI) 2. Khái niệm: Theo Trịnh Thị Xuân Vân và Nguyễn Hoàng Ngân (2012), đầu tư quốc tế là một hình thức di chuyển quốc tế về vốn, trong đó vốn được di chuyển từ quốc gia này sang quốc gia khác để thực hiện một hoặc một số dự án đầu tư nhằm đem lại lợi ích cho các bên tham gia.

Vốn đầu tư quốc tế có hai dòng chính: đầu tư tư nhân và hỗ trợ phát triển chính thức của các Chính phủ, các tổ chức quốc tế. Đầu tư tư nhân được thực hiện dưới ba hình thức là FDI, đầu tư gián tiếp và tín dụng thương mại. Theo IMF (1993), FDI là hoạt động đầu tư được thực hiện nhằm thiết lập các mối quan hệ kinh tế lâu dài với một DN hoạt động trên lãnh thổ của một nền kinh tế khác nền kinh tế nước chủ đầu tư, mục đích là giành quyền quản lý DN. Theo Huq, Ross và Forsyth (2009), FDI là khoản chuyển từ công ty mẹ ở nước ngoài đến các quốc gia khác để xây dựng chi nhánh hoặc cơ sở kinh doanh.

Đầu tư “trực tiếp” là việc sở hữu lâu dài các cơ sở kinh doanh hoặc nhà máy ở nước ngoài, khác với đầu tư “gián tiếp” chỉ là sự sở hữu các tài sản tài chính. Luật Đầu tư (2014) giải thích “Nhà đầu tư nước ngoài” là các cá nhân có quốc tịch nước ngoài, tổ chức thành lập theo pháp luật nước ngoài thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh tại Việt Nam; “Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài” là tổ chức kinh tế có nhà đầu tư nước ngoài là thành viên hoặc cổ đông; Còn “Vốn đầu tư” là tiền và tài sản khác để thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh. 9 Như vậy, có thể hiểu FDI là một hình thức đầu tư quốc tế mà ở đó nhà đầu tư từ nền kinh tế của quốc gia khác đóng góp một số vốn nhất định (theo quy định của quốc gia tiếp nhận đầu tư) vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh hoặc dịch vụ mà ở đó họ trực tiếp tham gia điều hành đối tượng họ tự bỏ vốn đầu tư. Các hình thức FDI tại Việt Nam: Theo Luật Đầu tư (2014), FDI được thực hiện dưới ba hình thức: Một là, đầu tư thành lập tổ chức kinh tế đáp ứng những điều kiện và thực hiện các thủ tục đầu tư theo quy định đối với nhà đầu tư nước ngoài; Đầu tư góp vốn, mua cổ phần, phần vốn góp của tổ chức kinh tế; Đầu tư theo hợp đồng BCC thuộc một trong các trường hợp: Có nhà đầu tư nước ngoài hoặc có tổ chức kinh tế hoặc có cả nhà đầu tư nước ngoài và tổ chức kinh tế nắm giữ từ 51% vốn điều lệ trở lên hoặc có đa số thành viên hợp danh là cá nhân nước ngoài đối với tổ chức kinh tế là công ty hợp danh.

Hai là, nhà đầu tư nước ngoài được góp vốn vào tổ chức kinh tế theo các hình thức: Mua cổ phần phát hành lần đầu hoặc cổ phần phát hành thêm của công ty cổ phần; Góp vốn vào công ty TNHH, công ty hợp danh; Góp vốn vào tổ chức kinh tế khác. Ba là, nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần, phần vốn góp của tổ chức kinh tế theo các hình thức: Mua cổ phần của công ty cổ phần từ công ty hoặc cổ đông; Mua phần vốn góp của các thành viên trong công ty TNHH; Mua phần vốn góp của thành viên góp vốn trong công ty hợp danh; Mua phần vốn góp của thành viên tổ chức kinh tế khác. Vai trò của FDI Thực tiễn cho thấy, khu vực FDI ngày càng có vai trò quan trọng, với những tác động tích cực lẫn tiêu cực đến nền kinh tế của cả quốc gia tiếp nhận đầu tư lẫn quốc gia chủ đầu tư. Nghiên cứu này chỉ đề cập đến vai trò của FDI đến quốc gia tiếp nhận đầu tư.

Tác động tích cực của khu vực FDI: Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (2011); Hồng Phương Linh (2011); Nguyễn Mại (2012); Bùi Trinh và Nguyễn Huy Minh (2015) đều thống nhất quan điểm: FDI góp phần (1) bổ sung nguồn vốn, thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, tăng 10 thu ngân sách, ổn định kinh tế vĩ mô; (2) Tiếp thu công nghệ, kỹ năng quản lý, tạo việc làm và đào tạo lao động, tham gia vào mạng lưới sản xuất toàn cầu. Hồng Phương Linh (2011) và Bùi Quan Trọng (2012) còn chỉ rõ: (3) FDI làm năng động hóa nền kinh tế, tạo áp lực buộc các công ty trong nước phải đổi mới, phải chuyển mình để có thể lớn mạnh và tồn tại trong nền kinh tế thị trường, là tác nhân quan trọng để hiện đại hóa và thúc đẩy quá trình tái cơ cấu kinh tế của Việt Nam. Theo Nguyễn Mại (2012), FDI còn góp phần (4) hình thành nhiều ngành kinh tế mới như ôtô, hóa dầu, tài chính… với các phương thức kinh doanh hiện đại, công nghệ tiên tiến, góp phần nâng cao thu nhập và thỏa mãn nhu cầu ngày càng cao của các tầng lớp dân cư. Khi nghiên cứu thực trạng thu hút đầu tư tại Việt Nam, Nguyễn Thị Tuệ Anh và cộng sự (2006) chỉ ra rằng FDI ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong nền kinh tế, (5) là nguồn vốn quan trọng trong tổng vốn đầu tư xã hội, góp phần cải thiện cán cân thanh toán; (6) góp phần tăng cường năng lực sản xuất, làm tăng năng suất và thu nhập quốc dân, khai thông thị trường sản phẩm (đặc biệt là gia tăng kim ngạch xuất khẩu).

Bên cạnh đó, nghiên cứu thấy rằng: (7) tỷ trọng đóng góp vào GDP của khu vực FDI ngày càng tăng. Đối với quốc gia tiếp nhận đầu tư, FDI sẽ ít rủi ro hơn so với đầu tư gián tiếp, do nhà đầu tư phải tự đứng ra quản lý và chịu trách nhiệm về những quyết định đầu tư của mình, do đó, (8) các nước nhận đầu tư trực tiếp không phải lo trả nợ và ít chịu rủi ro trước sự phá sản hoặc giải thể của các nhà đầu tư nước ngoài. FDI còn góp phần (9) giải quyết sự mất cân đối về phát triển giữa các vùng lãnh thổ, phát huy những lợi thế so sánh về tài nguyên, nguồn nhân lực. Những tác động tích cực của khu vực FDI tạo ra kênh truyền tác động tích cực hữu hiệu đến nền kinh tế đất nước.

Những mặt hạn chế của khu vực FDI: Theo Hồng Phương Linh (2011), khu vực FDI gây tác động tiêu cực đến quốc gia tiếp nhận đầu tư do nhà đầu tư nước ngoài có thể kiểm soát thị trường làm mất tính độc lập, tự chủ của nền kinh tế; FDI làm phá vỡ hàng rào thuế quan, tạo ra sự cạnh tranh không bình đẳng giữa các DN, làm chảy máu chất xám. 11 Theo Viện Nghiên cứu quản lý Kinh tế Trung ương (2011); Đào Phú Quý (2014a); Bùi Trinh và Nguyễn Huy Minh (2015) thì hiệu quả sử dụng vốn FDI của Việt Nam khá thấp, việc chuyển giao công nghệ khá chậm chạp, chưa tạo được sức lan tỏa sang các khu vực kinh tế khác; Hiện nay, do các DN FDI của Việt Nam chủ yếu là gia công nên hàm lượng giá trị gia tăng còn thấp; Nhiều dự án FDI sử dụng công nghệ lạc hậu gây ô nhiễm, tác động xấu đến môi trường – đây cũng là quan điểm của Bùi Quan Trọng (2012). Trong khi đó, theo Nguyễn Mại (2012) thì hoạt động FDI chưa phù hợp với quy hoạch phát triển của Việt Nam; Mặt khác, tình trạng “Cuộc chiến giữa các tỉnh, thành phố chào mời nhà đầu tư quốc tế” bằng những ưu đãi quá mức về thuế, tiền thuê đất. gây ảnh hưởng tiêu cực đến phúc lợi chung của cộng đồng.

Đặc biệt, cả Viện Nghiên cứu quản lý Kinh tế Trung ương (2011); Bùi Quan Trọng (2012); Nguyễn Mại (2012); Bùi Trinh và Nguyễn Huy Minh (2015) đều thống nhất rằng: tình trạng “Lỗ giả lãi thật” thông qua hoạt động chuyển giá của các DN FDI nhằm chuyển thu nhập và lợi nhuận về nước ngày càng phổ biến, gây thất thu cho ngân sách. Đào Phú Quý (2014a) còn nhấn mạnh rằng: các DN FDI luôn báo lỗ và có dấu hiệu lạm dụng chính sách giá chuyển giao nội bộ để chuyển giá quốc tế. Từ thực tiễn hoạt động của khu vực FDI và tình hình kinh tế - xã hội của Việt Nam nói chung, địa phương Long An nói riêng, tác giả đồng tình với các nghiên cứu trên về vai trò của khu vực FDI đối với nền kinh tế của quốc gia tiếp nhận đầu tư, thông qua cả hai mặt tích cực và hạn chế của vấn đề. LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHUYỂN GIAO NỘI BỘ, ĐỊNH GIÁ CHUYỂN GIAO 2.

Chuyển giao nội bộ Theo Nguyễn Thanh Hải (2009), chuyển giao nội bộ là các nghiệp vụ mua bán qua lại giữa các công ty mẹ và công ty con hoặc giữa các công ty con với nhau. Các công ty con hoạt động ở nhiều quốc gia khác nhau, do đó, các giao dịch nội bộ giữa các công ty này diễn ra rất đa dạng và phức tạp với số lượng ngày càng lớn.