Luận văn các giải pháp kiểm soát hoạt động chuyển giá của các doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài tại việt nam

Tài liệu nghiên cứu Luận văn các giải pháp kiểm soát hoạt động chuyển giá của các doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Huỳnh Thị Ngọc Điệp
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Giải Pháp Kiểm Soát Hoạt Động Chuyển Giá Doanh Nghiệp FDI Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN TỔNG QUAN VỀ ĐỊNH GIÁ CHUYỂN GIÁ VÀ CHUYỂN GIÁ TRONG CÁC CÔNG TY ĐA QUỐC GIA
• 1.1. Công ty đa quốc gia và nghiệp vụ chuyển giao nội bộ trong các MNC
• 1.1.1. Khái niệm, vai trò của các MNC trong hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.1.2. Những đặc trưng cơ bản của các công ty đa quốc gia
• 1.1.3. Các nghiệp vụ chuyển giao nội bộ trong MNC
• 1.2. Định giá chuyển giao trong các công ty đa quốc gia
• 1.2.1. Khái niệm
• 1.2.2. Nguyên tắc dựa trên giá thị trường của nghiệp vụ chuyển giao nội bộ (Arm’s Length Principle - ALP)
• 1.2.3. Các phương pháp định giá chuyển giao trong các công ty đa quốc gia
• 1.2.3.1. Phương pháp giá tự do có thể so sánh được (Comparable Uncontrolled Price Method – CUP)
• 1.2.3.2. Phương pháp giá bán lại (Resale Price Method – RPM)
• 1.2.3.3. Phương pháp cộng thêm chi phí (Cost Plus Method - CPM)
• 1.2.3.4. Phương pháp chiết tách lợi nhuận (Profit Split Method - PSM)
• 1.2.3.5. Phương pháp lợi nhuận ròng của nghiệp vụ chuyển giao (Transactional Net Margin Method – TNMM)
• 1.2.4. Chuyển giá trong các công ty đa quốc gia
• 1.2.5. Động cơ thúc đẩy các công ty đa quốc gia thực hiện thủ thuật chuyển giá
• 1.2.5.1. Các động cơ bên ngoài công ty đa quốc gia
• 1.2.5.2. Các động cơ bên trong công ty đa quốc gia
• 1.2.6. Choáng chuyển giá của một số quốc gia
• 1.2.6.1. Kinh nghiệm choáng chuyển giá tại Mỹ
• 1.2.6.2. Kinh nghiệm choáng chuyển giá tại Trung Quốc
• 1.3. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CHUYỂN GIÁ CÁC DOANH NGHIỆP ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI Ở VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN QUA
• 2.1. Đầu tư nước ngoài đối với sự phát triển kinh tế Việt Nam
• 2.1.1. Tình hình đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 2.1.2. Vai trò của đầu tư nước ngoài đối với sự phát triển kinh tế Việt Nam
• 2.2. Phân tích hoạt động chuyển giá của các doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tại Việt Nam
• 2.2.1. Thực trạng chuyển giá trong các doanh nghiệp FDI
• 2.2.2. Phân tích hoạt động chuyển giá của các doanh nghiệp FDI tại Việt Nam trong thời gian qua
• 2.2.3. Nhận dạng các hình thức chuyển giá khác
• 2.2.3.1. Nâng chi phí cho các dịch vụ hành chính và quản lý
• 2.2.3.2. Nâng chi phí bản quyền và các chi phí khác cho các tài sản vô hình
• 2.2.3.3. Nâng giá hoặc giảm giá hàng mua đi bán lại
• 2.2.4. Các giao dịch tài trợ
• 2.2.5. Tài trợ bằng nguồn vốn vay từ công ty mẹ
• 2.3. Hậu quả tiêu cực của hành vi chuyển giá
• 2.3.1. Ảnh hưởng tiêu cực của chuyển giá tới các quốc gia tiếp nhận đầu tư
• 2.3.2. Ảnh hưởng tiêu cực của chuyển giá tới các quốc gia xuất khẩu đầu tư
• 2.4. Thực tế áp dụng các biện pháp chống chuyển giá tại Việt Nam và những vấn đề tồn tại
• 2.4.1. Phương pháp so sánh giá thị trường tự do
• 2.4.2. Phương pháp sử dụng giá bán ra để xác định giá mua vào
• 2.4.3. Phương pháp sử dụng giá thành toàn bộ để xác định lợi tức chịu thuế
• 2.5. Nguyên nhân tạo nên những đặc trưng của hoạt động chuyển giá ở Việt Nam
• 2.5.1. Môi trường pháp lý của Việt Nam liên quan đến vấn đề chống chuyển giá hiện nay
• 2.5.2. Trình độ quản lý của các cơ quan hữu quan
• 2.6. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP CHỐNG CHUYỂN GIÁ CỦA VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN HỘI NHẬP
• 3.1. Nhóm giải pháp ở tầm vĩ mô
• 3.1.1. Hoàn thiện các quy định luật pháp về thuế
• 3.1.2. Xây dựng và hoàn chỉnh hệ thống pháp luật
• 3.1.3. Ổn định đồng tiền Việt Nam
• 3.1.4. Nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ cho cán bộ quản lý trong lĩnh vực đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 3.1.5. Nhóm giải pháp liên quan đến các cơ quan, ban, ngành khác
• 3.2. Nhóm giải pháp mang tính chất kỹ thuật
• 3.2.1. Phương pháp so sánh giá thị trường tự do
• 3.2.2. Phương pháp sử dụng giá bán ra để xác định giá mua vào
• 3.2.3. Phương pháp giá phí cộng thêm
• 3.2.4. Một số phương pháp bổ sung dựa trên nguyên tắc giá thị trường
• 3.2.4.1. Phương pháp tỷ suất lợi nhuận – RRM
• 3.2.4.2. Phương pháp chiết tách lợi nhuận – PSM
• 3.2.4.3. Phương pháp lợi nhuận ròng của nghiệp vụ chuyển giao – TNMM
• 3.3. Nhóm giải pháp hỗ trợ
• 3.3.1. Cải cách và thay đổi liên quan đến hoạt động ngân hàng
• 3.3.2. Ban hành quy định các dấu hiệu cho thấy có thể tồn tại hiện tượng chuyển giá trong một doanh nghiệp
• 3.3.3. Cần có các quy định thoáng nhất về thủ tục và điều chỉnh các mức giá kê khai cho phù hợp với giá thị trường
• 3.3.4. Các biện pháp phát
• 3.4. Kết luận chương 3
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• PHẦN MỞ ĐẦU

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chuyển Giá FDI và Giải Pháp Kiểm Soát 55 ký tự

Chuyển giá là một vấn đề nhức nhối trong hoạt động của các doanh nghiệp FDI tại Việt Nam. Hoạt động chuyển giá gây thất thu thuế, ảnh hưởng đến môi trường đầu tư và tạo ra sự bất bình đẳng. Kiểm soát chuyển giá FDI không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan thuế mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Bài viết này sẽ cung cấp một cái nhìn tổng quan về vấn đề này và các giải pháp tiềm năng. Theo nghiên cứu của Huỳnh Thị Ngọc Điệp năm 2007, việc kiểm soát hoạt động chuyển giá là cấp thiết để đảm bảo nguồn thu ngân sách và hội nhập kinh tế hiệu quả. Việc thiếu kiểm soát sẽ dẫn đến rủi ro chuyển giá, ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế. Các giải pháp cần được xây dựng dựa trên kinh nghiệm quốc tế và phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam.

1.1. Khái niệm và Mục đích của Hoạt động Chuyển Giá

Chuyển giá là hành vi điều chỉnh giá hàng hóa, dịch vụ trong các giao dịch liên kết giữa các công ty thành viên của một tập đoàn đa quốc gia (MNC) nhằm tối ưu hóa lợi nhuận và giảm thiểu nghĩa vụ thuế. Mục đích chuyển giá thường là chuyển lợi nhuận từ quốc gia có thuế suất cao sang quốc gia có thuế suất thấp hơn, hoặc trốn thuế hoàn toàn. Hành vi này gây ra sự xói mòn cơ sở thuế (Base Erosion) và chuyển lợi nhuận (Profit Shifting), hay còn gọi là BEPS. Theo OECD, chuyển giá làm sai lệch giá trị thực tế của giao dịch, ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách của các quốc gia.

1.2. Ảnh Hưởng Tiêu Cực của Chuyển Giá đối với Việt Nam

Hoạt động chuyển giá gây ra nhiều hậu quả tiêu cực cho nền kinh tế Việt Nam. Thứ nhất, làm giảm nguồn thu ngân sách nhà nước do các doanh nghiệp FDI tại Việt Nam kê khai lợi nhuận thấp hoặc lỗ liên tục. Thứ hai, tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh với các doanh nghiệp trong nước. Thứ ba, làm sai lệch thông tin kinh tế, gây khó khăn cho việc hoạch định chính sách. Thứ tư, làm mất niềm tin của nhà đầu tư vào môi trường kinh doanh của Việt Nam. Việc đánh giá chính xác ảnh hưởng của chuyển giá là rất quan trọng để có các biện pháp đối phó hiệu quả.

II. Thực Trạng Chuyển Giá FDI Phân Tích Chi Tiết và Rủi Ro 59 ký tự

Thực trạng chuyển giá FDI tại Việt Nam diễn ra ngày càng tinh vi và phức tạp. Nhiều doanh nghiệp FDI báo lỗ liên tục trong nhiều năm, mặc dù vẫn mở rộng quy mô sản xuất và kinh doanh. Các hình thức chuyển giá phổ biến bao gồm nâng giá nhập khẩu, giảm giá xuất khẩu, phí dịch vụ quản lý quá cao và chuyển nhượng tài sản vô hình với giá không hợp lý. Việc xác định và điều tra chuyển giá là một thách thức lớn đối với cơ quan thuế do thiếu thông tin và năng lực chuyên môn. Theo nghiên cứu của Trường Đại học Kinh tế TP.HCM năm 2007, các doanh nghiệp FDI thường sử dụng các phương pháp phân tích chuyển giá phức tạp để che giấu hành vi của mình. Cần có những biện pháp biện pháp phòng ngừa chuyển giá hiệu quả hơn.

2.1. Các Hình Thức Chuyển Giá Phổ Biến tại Doanh Nghiệp FDI

Theo Huỳnh Thị Ngọc Điệp, các giao dịch tài trợ bằng nguồn vốn vay từ công ty mẹ cũng là một hình thức chuyển giá phổ biến. Cần tăng cường thanh tra chuyển giá để phát hiện các hành vi vi phạm.

2.2. Phân Tích Rủi Ro Chuyển Giá trong Các Ngành Công Nghiệp Khác Nhau

Mức độ rủi ro chuyển giá khác nhau giữa các ngành công nghiệp. Các ngành có tỷ lệ giao dịch liên kết cao, sử dụng nhiều tài sản vô hình hoặc có sự khác biệt lớn về thuế suất giữa các quốc gia thường có rủi ro chuyển giá cao hơn. Ví dụ, ngành dược phẩm, công nghệ thông tin và khai thác tài nguyên thường bị nghi ngờ về hoạt động chuyển giá nhiều hơn. Cần có các biện pháp kiểm soát chuyển giá phù hợp với từng ngành công nghiệp.

III. Giải Pháp Kiểm Soát Chuyển Giá FDI Hướng Dẫn Chi Tiết 60 ký tự

Để kiểm soát hiệu quả chuyển giá FDI, cần có một hệ thống các giải pháp đồng bộ và toàn diện, bao gồm hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường năng lực quản lý thuế, nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và hợp tác quốc tế. Khung pháp lý cần rõ ràng, minh bạch và phù hợp với thông lệ quốc tế. Cơ quan thuế cần được trang bị đầy đủ công cụ và kỹ năng để phát hiện và xử lý các hành vi chuyển giá. Các doanh nghiệp cần được nâng cao nhận thức về quy định về chuyển giá và tầm quan trọng của việc tuân thủ pháp luật. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương trong công tác kiểm soát chuyển giá.

3.1. Hoàn Thiện Khung Pháp Lý về Chuyển Giá tại Việt Nam

Khung pháp lý về chuyển giá tại Việt Nam cần được hoàn thiện theo hướng minh bạch, rõ ràng và phù hợp với chuẩn mực quốc tế như OECD Guidelines. Cần sửa đổi, bổ sung các quy định về xác định giá giao dịch liên kết, phương pháp so sánh, hồ sơ chứng minh và thủ tục kê khai. Đồng thời, cần tăng cường chế tài xử phạt đối với các hành vi vi phạm tuân thủ chuyển giá. Cần chú trọng đến các vấn đề về giá giao dịch liên kết.

3.2. Nâng Cao Năng Lực Quản Lý Thuế và Điều Tra Chuyển Giá

Cơ quan thuế cần được trang bị đầy đủ công cụ và kỹ năng để phát hiện và xử lý các hành vi chuyển giá. Cần tăng cường đào tạo chuyên sâu về phân tích so sánh, kiểm toán chuyển giá và phương pháp xác định giá giao dịch liên kết cho cán bộ thuế. Đồng thời, cần đầu tư vào hệ thống công nghệ thông tin hiện đại để thu thập, xử lý và phân tích dữ liệu. Tăng cường hợp tác quốc tế để trao đổi thông tin và kinh nghiệm về kiểm soát chuyển giá.

IV. Áp Dụng Phương Pháp Xác Định Giá Thị Trường Bí Quyết 58 ký tự

Việc áp dụng đúng đắn các phương pháp xác định nguyên tắc giá thị trường là yếu tố then chốt để kiểm soát hoạt động chuyển giá. Các phương pháp này bao gồm phương pháp so sánh giá độc lập (CUP), phương pháp giá bán lại (RPM), phương pháp giá vốn cộng lãi (CPM), phương pháp phân chia lợi nhuận (PSM) và phương pháp lợi nhuận thuần (TNMM). Việc lựa chọn phương pháp phù hợp phải dựa trên bản chất của giao dịch liên kết và thông tin sẵn có. Theo OECD, phương pháp CUP là phương pháp tốt nhất, nhưng thường khó áp dụng do thiếu thông tin so sánh.

4.1. Phân Tích Chi Tiết Các Phương Pháp Xác Định Giá Chuyển Giao

Mỗi phương pháp xác định giá chuyển giao có ưu và nhược điểm riêng. Phương pháp CUP so sánh giá của giao dịch liên kết với giá của giao dịch độc lập tương đương. Phương pháp RPM tính toán giá mua vào dựa trên giá bán ra trừ đi lợi nhuận gộp. Phương pháp CPM tính toán giá bán ra dựa trên giá vốn cộng thêm một khoản lợi nhuận hợp lý. Phương pháp PSM phân chia lợi nhuận giữa các bên liên kết dựa trên đóng góp của mỗi bên. Phương pháp TNMM so sánh tỷ suất lợi nhuận của giao dịch liên kết với tỷ suất lợi nhuận của giao dịch độc lập tương đương. Cần có sự hiểu biết sâu sắc về từng phương pháp để lựa chọn phương pháp phù hợp nhất.

4.2. Hướng Dẫn Lựa Chọn Phương Pháp Phù Hợp Cho Từng Loại Giao Dịch

Việc lựa chọn phương pháp xác định giá chuyển giao phù hợp phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm bản chất của giao dịch liên kết, thông tin sẵn có, độ tin cậy của dữ liệu và mức độ phức tạp của giao dịch. Nếu có thông tin về giao dịch độc lập tương đương, phương pháp CUP là lựa chọn tốt nhất. Nếu không, có thể sử dụng phương pháp RPM hoặc CPM. Phương pháp PSM và TNMM thường được sử dụng khi các giao dịch liên kết phức tạp và khó so sánh trực tiếp với giao dịch độc lập.

V. Kinh Nghiệm Quốc Tế về Kiểm Soát Chuyển Giá và Bài Học 57 ký tự

Nhiều quốc gia trên thế giới đã có kinh nghiệm trong việc kiểm soát chuyển giá FDI. Ví dụ, Hoa Kỳ có hệ thống pháp luật về chuyển giá rất chặt chẽ và cơ quan thuế có quyền lực lớn trong việc điều tra và xử lý các hành vi chuyển giá. Trung Quốc cũng đã áp dụng nhiều biện pháp để kiểm soát chuyển giá, bao gồm tăng cường kiểm tra và giám sát, áp dụng các biện pháp xử phạt nghiêm khắc và nâng cao năng lực của cán bộ thuế. Việt Nam có thể học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia này để xây dựng một hệ thống kiểm soát chuyển giá hiệu quả.

5.1. Bài Học Kinh Nghiệm từ Các Quốc Gia Tiên Tiến về Chống Chuyển Giá

Các quốc gia tiên tiến như Hoa Kỳ, Anh, Úc và Canada đã xây dựng hệ thống pháp luật về chuyển giá rất chặt chẽ và cơ quan thuế có quyền lực lớn trong việc điều tra và xử lý các hành vi chuyển giá. Họ cũng đầu tư mạnh vào công nghệ thông tin và đào tạo chuyên sâu cho cán bộ thuế. Một bài học quan trọng là cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước và sự tham gia của các chuyên gia tư vấn độc lập.

5.2. Phân Tích So Sánh Chính Sách Chuyển Giá giữa Các Quốc Gia

Chính sách chuyển giá giữa các quốc gia có nhiều điểm khác biệt, tùy thuộc vào đặc điểm kinh tế, pháp luật và văn hóa của mỗi quốc gia. Một số quốc gia áp dụng các quy định rất chi tiết và cụ thể, trong khi các quốc gia khác áp dụng các quy định chung và linh hoạt hơn. Một số quốc gia tập trung vào việc kiểm tra và xử phạt, trong khi các quốc gia khác tập trung vào việc khuyến khích tuân thủ tự nguyện.

VI. Tương Lai Kiểm Soát Chuyển Giá FDI Giải Pháp Hội Nhập 55 ký tự

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, việc kiểm soát chuyển giá FDI càng trở nên quan trọng. Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường năng lực quản lý thuế và hợp tác quốc tế để đối phó với các thách thức mới. Đồng thời, cần nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và công chúng về tầm quan trọng của việc tuân thủ pháp luật về chuyển giá. Chỉ khi đó, Việt Nam mới có thể thu hút đầu tư FDI một cách bền vững và hiệu quả.

6.1. Hợp Tác Quốc Tế và Chia Sẻ Thông Tin về Chuyển Giá

Hợp tác quốc tế là một yếu tố quan trọng trong việc kiểm soát chuyển giá. Việt Nam cần tăng cường hợp tác với các quốc gia khác, đặc biệt là các quốc gia có nhiều doanh nghiệp FDI đầu tư vào Việt Nam, để trao đổi thông tin và kinh nghiệm về kiểm soát chuyển giá. Đồng thời, cần tham gia tích cực vào các diễn đàn quốc tế về thuế và chuyển giá.

6.2. Vai Trò của Doanh Nghiệp trong Tuân Thủ Pháp Luật Chuyển Giá

Doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc tuân thủ pháp luật về chuyển giá. Doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu và tuân thủ các quy định về chuyển giá, xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả và minh bạch, và hợp tác với cơ quan thuế trong quá trình kiểm tra và thanh tra. Việc tuân thủ pháp luật về chuyển giá không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được rủi ro pháp lý mà còn nâng cao uy tín và hình ảnh của doanh nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh Việt Nam trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và sự kiện Mỹ thông qua Quy chế Thương mại Bình thường Vĩnh viễn (PNTR) với Việt Nam, hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tại Việt Nam đã có sự tăng trưởng vượt bậc. Năm 2006, tổng vốn FDI đăng ký đạt 7.838 triệu USD với 833 dự án mới, trong đó vốn thực hiện đạt khoảng 4,1 tỷ USD, tăng 24,2% so với năm trước. Thành phố Hồ Chí Minh (TPHCM) là trung tâm thu hút FDI lớn nhất cả nước, với hơn 1.450 doanh nghiệp FDI đang hoạt động, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế và xuất khẩu quốc gia.

Tuy nhiên, song song với sự phát triển này là vấn đề chuyển giá trong các doanh nghiệp FDI, gây thất thu thuế và ảnh hưởng tiêu cực đến nguồn thu ngân sách nhà nước. Chuyển giá không còn là vấn đề mới mà đã trở thành thách thức lớn đối với công tác quản lý thuế tại Việt Nam. Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng hoạt động chuyển giá của các doanh nghiệp FDI tại TPHCM trong giai đoạn gần đây, nhằm đề xuất các giải pháp kiểm soát hiệu quả, phù hợp với thông lệ quốc tế và điều kiện Việt Nam.

Mục tiêu nghiên cứu là phân tích hiện tượng chuyển giá trong các doanh nghiệp FDI, đánh giá tác động tiêu cực, đồng thời đề xuất các giải pháp kiểm soát chuyển giá nhằm tăng cường nguồn thu ngân sách và bảo vệ lợi ích quốc gia. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các doanh nghiệp FDI tại TPHCM trong giai đoạn 2000-2006, với trọng tâm là các doanh nghiệp có dấu hiệu chuyển giá và khai báo lợi nhuận không trung thực.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Nguyên tắc cơ bản giá thị trường (Arm’s Length Principle - ALP): Đây là chuẩn mực quốc tế do OECD đề ra, yêu cầu các giao dịch nội bộ giữa các công ty liên kết trong tập đoàn đa quốc gia (MNC) phải được định giá tương đương với giá giao dịch giữa các bên độc lập trên thị trường tự do. ALP là cơ sở pháp lý quan trọng để xác định giá chuyển giao hợp lý, tránh việc chuyển giá nhằm trốn thuế.

• Các phương pháp định giá chuyển giao: Bao gồm phương pháp so sánh giá thị trường tự do (Comparable Uncontrolled Price - CUP), phương pháp giá bán lại (Resale Price Method - RPM), phương pháp cộng thêm chi phí (Cost Plus Method - CPM), phương pháp phân chia lợi nhuận (Profit Split Method - PSM) và phương pháp lợi nhuận ròng giao dịch (Transactional Net Margin Method - TNMM). Mỗi phương pháp có ưu nhược điểm và phù hợp với từng loại giao dịch cụ thể.

• Khái niệm chuyển giá (Transfer Pricing): Là kỹ thuật các MNC sử dụng để điều chỉnh giá trị giao dịch nội bộ nhằm tối ưu hóa lợi nhuận sau thuế, tận dụng sự khác biệt về chính sách thuế giữa các quốc gia.

• Động cơ chuyển giá: Bao gồm tối thiểu hóa thuế thu nhập doanh nghiệp, bảo đảm vốn đầu tư, kiểm soát rủi ro tỷ giá và chính sách kinh doanh của MNC.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập số liệu từ Cục Thuế TPHCM, các báo cáo tài chính của doanh nghiệp FDI, số liệu thống kê của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ngân hàng Thế giới và các tổ chức quốc tế.

• Phương pháp phân tích: Phân tích định tính và định lượng, bao gồm phân tích số liệu tài chính, so sánh tỷ lệ lợi nhuận, chi phí, doanh thu giữa các doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước. Sử dụng phương pháp tổng hợp, quy nạp, diễn dịch để đánh giá thực trạng chuyển giá.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Nghiên cứu tập trung vào khoảng 190 doanh nghiệp FDI có báo cáo lợi nhuận, chiếm 13% tổng số doanh nghiệp FDI tại TPHCM, được lựa chọn dựa trên tiêu chí có dấu hiệu chuyển giá hoặc khai báo lợi nhuận bất thường.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu dữ liệu từ năm 2000 đến 2006, với trọng tâm phân tích các biến động trong năm 2005-2006, thời điểm FDI tăng trưởng mạnh và chuyển giá diễn biến phức tạp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ doanh nghiệp FDI báo cáo lỗ cao: Tính đến tháng 6/2005, trong 1.450 doanh nghiệp FDI tại TPHCM, có 87% doanh nghiệp báo cáo lỗ hoặc chưa sinh lời, chỉ 13% có lợi nhuận. Điều này cho thấy dấu hiệu chuyển giá nhằm giảm lợi nhuận chịu thuế.

2. Chênh lệch chi phí nguyên vật liệu và giá bán: Ví dụ điển hình là Công ty Coca Cola tại Việt Nam, chi phí nguyên vật liệu chiếm tới 60% tổng chi phí, cao hơn nhiều so với mức chi phí nguyên vật liệu tại các thị trường khác, trong khi giá bán sản phẩm lại thấp hơn đáng kể so với giá bán tại Mỹ (khoảng 5.000 VND/lon so với 10.500 VND/lon tại Mỹ). Điều này cho thấy việc nâng giá nguyên liệu nhập khẩu và hạ giá bán sản phẩm để chuyển lợi nhuận ra nước ngoài.

3. Sử dụng các hình thức chuyển giá đa dạng: Các doanh nghiệp FDI thường nâng giá nguyên vật liệu, chi phí dịch vụ hành chính, quảng cáo, hoặc định giá bán sản phẩm thấp nhằm giảm lợi nhuận tại Việt Nam. Ví dụ, Công ty Foster’s Việt Nam tiết kiệm được khoảng 31,6% thuế tiêu thụ đặc biệt nhờ thành lập công ty con chuyên tiêu thụ sản phẩm.

4. Chuyển giá làm thất thu thuế lớn: Ước tính số thuế truy thu do chuyển giá tại TPHCM lên tới gần 60 tỷ đồng trong năm 2005, trong khi các doanh nghiệp FDI có lợi nhuận thực tế cao hơn nhiều so với báo cáo.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của hiện tượng chuyển giá là do sự khác biệt về thuế suất giữa Việt Nam (28%) và các quốc gia có thuế suất thấp hơn, tạo động cơ cho các MNC chuyển lợi nhuận ra nước ngoài để tối thiểu hóa thuế. Bên cạnh đó, việc quản lý thuế còn lỏng lẻo, thiếu các quy định pháp luật chặt chẽ về chuyển giá và thiếu năng lực kiểm tra, thanh tra của cơ quan thuế cũng tạo điều kiện cho hành vi này phát triển.

So với các nghiên cứu quốc tế, tình trạng chuyển giá tại Việt Nam có nhiều điểm tương đồng với Trung Quốc và Mỹ, tuy nhiên mức độ kiểm soát và quy định pháp luật còn yếu hơn. Việc áp dụng nguyên tắc ALP và các phương pháp định giá chuyển giao chưa được thực hiện nghiêm túc, dẫn đến thất thu thuế và cạnh tranh không lành mạnh giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ doanh nghiệp FDI báo cáo lỗ theo năm, bảng so sánh chi phí nguyên vật liệu và giá bán của các doanh nghiệp FDI tiêu biểu, cũng như biểu đồ số thuế truy thu do chuyển giá qua các năm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện khung pháp lý về chuyển giá: Ban hành các quy định chi tiết, rõ ràng về chuyển giá, áp dụng nguyên tắc ALP và các phương pháp định giá chuyển giao phù hợp với đặc thù Việt Nam. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể: Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế.

2. Nâng cao năng lực kiểm tra, thanh tra thuế: Đào tạo chuyên sâu cho cán bộ thuế về kỹ thuật kiểm tra chuyển giá, sử dụng công nghệ thông tin để phát hiện dấu hiệu chuyển giá. Thời gian: liên tục, ưu tiên trong 3 năm tới. Chủ thể: Tổng cục Thuế, Cục Thuế TPHCM.

3. Xây dựng cơ sở dữ liệu so sánh giá thị trường: Thiết lập hệ thống dữ liệu tham khảo về giá nguyên vật liệu, dịch vụ, sản phẩm để phục vụ việc so sánh và kiểm tra giá chuyển giao. Thời gian: 2 năm. Chủ thể: Bộ Tài chính, các tổ chức nghiên cứu.

4. Tăng cường phối hợp liên ngành: Thiết lập cơ chế phối hợp giữa cơ quan thuế, hải quan, ngân hàng và các cơ quan liên quan để kiểm soát dòng tiền và giao dịch liên kết. Thời gian: ngay lập tức và duy trì thường xuyên. Chủ thể: Chính phủ, Bộ Tài chính.

5. Tuyên truyền, nâng cao nhận thức doanh nghiệp: Tổ chức các chương trình tập huấn, hướng dẫn doanh nghiệp FDI về quy định chuyển giá và trách nhiệm nộp thuế. Thời gian: hàng năm. Chủ thể: Tổng cục Thuế, các hiệp hội doanh nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý thuế và tài chính: Giúp nâng cao hiểu biết về chuyển giá, từ đó xây dựng chính sách và biện pháp kiểm soát hiệu quả.

2. Doanh nghiệp FDI và các tập đoàn đa quốc gia: Hiểu rõ các quy định pháp luật và phương pháp định giá chuyển giao để tuân thủ và tối ưu hóa hoạt động kinh doanh.

3. Các nhà nghiên cứu và học giả kinh tế: Cung cấp cơ sở lý thuyết và thực tiễn về chuyển giá tại Việt Nam, làm nền tảng cho các nghiên cứu tiếp theo.

4. Sinh viên, học viên cao học chuyên ngành kinh tế, quản trị kinh doanh, tài chính: Tài liệu tham khảo quan trọng để hiểu về chuyển giá, quản lý thuế và đầu tư nước ngoài.

Câu hỏi thường gặp

1. Chuyển giá là gì và tại sao các doanh nghiệp FDI lại thực hiện chuyển giá?
   Chuyển giá là việc các công ty trong cùng tập đoàn đa quốc gia điều chỉnh giá giao dịch nội bộ nhằm tối ưu hóa lợi nhuận sau thuế. Do sự khác biệt về thuế suất giữa các quốc gia, doanh nghiệp FDI thực hiện chuyển giá để giảm thuế phải nộp tại Việt Nam, tăng lợi nhuận tại các quốc gia có thuế suất thấp hơn.

2. Nguyên tắc Arm’s Length Principle (ALP) có vai trò gì trong kiểm soát chuyển giá?
   ALP yêu cầu các giao dịch nội bộ phải được định giá tương đương với giao dịch giữa các bên độc lập trên thị trường tự do, nhằm đảm bảo tính công bằng và tránh việc chuyển giá trốn thuế. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để cơ quan thuế kiểm tra và xử lý chuyển giá.

3. Các phương pháp định giá chuyển giao phổ biến là gì?
   Bao gồm phương pháp so sánh giá thị trường tự do (CUP), phương pháp giá bán lại (RPM), phương pháp cộng thêm chi phí (CPM), phương pháp phân chia lợi nhuận (PSM) và phương pháp lợi nhuận ròng giao dịch (TNMM). Mỗi phương pháp phù hợp với từng loại giao dịch và điều kiện cụ thể.

4. Tại sao việc kiểm soát chuyển giá tại Việt Nam còn gặp nhiều khó khăn?
   Do thiếu khung pháp lý hoàn chỉnh, năng lực kiểm tra, thanh tra thuế còn hạn chế, thiếu cơ sở dữ liệu so sánh giá thị trường và sự phức tạp trong các giao dịch liên kết của MNC. Ngoài ra, sự phối hợp liên ngành chưa hiệu quả cũng là rào cản lớn.

5. Giải pháp nào hiệu quả nhất để kiểm soát chuyển giá tại Việt Nam?
   Hoàn thiện pháp luật về chuyển giá, nâng cao năng lực cán bộ thuế, xây dựng cơ sở dữ liệu giá tham khảo, tăng cường phối hợp liên ngành và tuyên truyền nâng cao nhận thức doanh nghiệp là các giải pháp đồng bộ và hiệu quả nhất.

Kết luận

• Chuyển giá là vấn đề cấp bách, ảnh hưởng tiêu cực đến nguồn thu ngân sách và cạnh tranh kinh doanh tại Việt Nam.
• Các doanh nghiệp FDI tại TPHCM có tỷ lệ báo cáo lỗ cao, chi phí nguyên vật liệu và giá bán không hợp lý, cho thấy dấu hiệu chuyển giá phổ biến.
• Khung pháp lý và năng lực quản lý hiện còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu kiểm soát chuyển giá trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.
• Luận văn đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật, nâng cao năng lực kiểm tra, xây dựng cơ sở dữ liệu và tăng cường phối hợp liên ngành để kiểm soát hiệu quả chuyển giá.
• Các bước tiếp theo cần tập trung vào triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời nghiên cứu sâu hơn về các hình thức chuyển giá mới và tác động của chúng đến kinh tế Việt Nam.

Các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và nhà nghiên cứu cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp kiểm soát chuyển giá, bảo vệ lợi ích quốc gia và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM HUỲNH THỊ NGỌC ĐIỆP CÁC GIẢI PHÁP KIỂM SOÁT HOẠT ĐỘNG CHUYỂN GIÁ CỦA CÁC DOANH NGHIỆP ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2007 1 MUÏC LUÏC Môû ñaàu Tính caáp baùch cuûa ñeà taøi Muïc ñích, ñoái töôïng, phaïm vi nghieân cöùu cuûa ñeà taøi Phöông phaùp nghieân cöùu Noäi dung cuûa ñeà taøi CHÖÔNG 1 LYÙ LUAÄN TOÅNG QUAN VEÀ ÑÒNH GIAÙ CHUYEÅN GIAO VAØ CHUYEÅN GIAÙ TRONG CAÙC COÂNG TY ÑA QUOÁC GIA (MNC) 1.1 Coâng ty ña quoác gia vaø nghieäp vuï chuyeån giao noäi boä trong caùc coâng ty ña quoác gia .1 Khaùi nieäm, vai troø cuûa caùc coâng ty ña quoác gia trong hoaït ñoäng ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi .2 Nhöõng ñaëc tröng cô baûn cuûa caùc coâng ty ña quoác gia .3 Caùc nghieäp vuï chuyeån giao noäi boä trong coâng ty ña quoác gia .2 Ñònh giaù chuyeån giao trong caùc coâng ty ña quoác gia .2 Nguyeân taéc döïa treân giaù thò tröôøng cuûa nghieäp vuï chuyeån giao noäi boä (Arm’s Length Principle - ALP) .3 Caùc phöông phaùp ñònh giaù chuyeån giao trong caùc coâng ty ña quoác gia .1 Phöông phaùp giaù töï do coù theå so saùnh ñöôïc (Comparable Uncontrolled Price Method – CUP) .2 Phöông phaùp giaù baùn laïi (Resale Price Method – RPM) .3 Phöông phaùp coäng theâm chi phí (Cost Plus Method - CPM) .4 Phöông phaùp chieát taùch lôïi nhuaän (Profit Split Method - PSM) .5 Phöông phaùp lôïi nhuaän roøng cuûa nghieäp vuï chuyeån giao (Transactional Net Margin Method – TNMM) .3 Chuyeån giaù trong caùc coâng ty ña quoác gia .2 Ñoäng cô thuùc ñaåy caùc coâng ty ña quoác gia thöïc hieän thuû thuaät chuyeån giaù Trang 24 1.1 Caùc ñoäng cô beân ngoaøi coâng ty ña quoác gia .2 Caùc ñoäng cô beân trong coâng ty ña quoác gia .4 Choáng chuyeån giaù cuûa moät soá quoác gia .1 Kinh nghieäm choáng chuyeån giaù taïi Myõ .2 Kinh nghieäm choáng chuyeån giaù taïi Trung Quoác. Trang 29 Keát luaän chöông 1 CHÖÔNG 2 THÖÏC TRAÏNG HOAÏT ÑOÄNG CHUYEÅN GIAÙ CAÙC DOANH NGHIEÄP ÑAÀU TÖ NÖÔÙC NGOAØI ÔÛ VIEÄT NAM TRONG THÔØI GIAN QUA 2.1 Ñaàu tö nöôùc ngoaøi ñoái vôùi söï phaùt trieån kinh teá Vieät Nam .1 Tình hình ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi .2 Vai troø cuûa ñaàu tö nöôùc ngoaøi ñoái vôùi söï phaùt trieån kinh teá Vieät Nam .2 Phaân tích hoaït ñoäng chuyeån giaù cuûa caùc doanh nghieäp ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi (FDI) taïi Vieät Nam .1 Thöïc traïng chuyeån giaù trong caùc doanh nghieäp FDI .2 Phaân tích hoaït ñoäng chuyeån giaù cuûa caùc doanh nghieäp FDI taïi Vieät Nam trong thôøi gian qua .3 Nhaän daïng caùc hình thöùc chuyeån giaù khaùc .1 Naâng chi phí cho caùc dòch vuï haønh chính vaø quaûn lyù .2 Naâng chi phí baûn quyeàn vaø caùc chi phí khaùc cho caùc taøi saûn voâ hình Trang 50 2.3 Naâng giaù hoaëc giaûm giaù haøng mua ñi baùn laïi .4 Caùc giao dòch taøi trôï .5 Taøi trôï baèng nguoàn voán vay töø coâng ty meï .3 Haäu quaû tieâu cöïc cuûa haønh vi chuyeån giaù .1 AÛnh höôûng tieâu cöïc cuûa chuyeån giaù tôùi caùc quoác gia tieáp nhaän ñaàu tö 3 .2 AÛnh höôûng tieâu cöïc cuûa chuyeån giaù tôùi caùc quoác gia xuaát khaåu ñaàu tö .4 Thöïc teá aùp duïng caùc bieän phaùp choáng chuyeån giaù taïi Vieät Nam vaø nhöõng vaán ñeà toàn taïi .1 Phöông phaùp so saùnh giaù thò tröôøng töï do .2 Phöông phaùp söû duïng giaù baùn ra ñeå xaùc ñònh giaù mua vaøo .3 Phöông phaùp söû duïng giaù thaønh toaøn boä ñeå xaùc ñònh lôïi töùc chòu thueá .5 Nguyeân nhaân taïo neân nhöõng ñaëc tröng cuûa hoaït ñoäng chuyeån giaù ôû Vieät Nam .1 Moâi tröôøng phaùp lyù cuûa Vieät Nam lieân quan ñeán vaán ñeà choáng chuyeån giaù hieän nay .2 Trình ñoä quaûn lyù cuûa caùc cô quan höõu quan. Trang 59 Keát luaän chöông 2 CHÖÔNG 3 CAÙC GIAÛI PHAÙP CHOÁNG CHUYEÅN GIAÙ CUÛA VIEÄT NAM TRONG GIAI ÑOAÏN HOÄI NHAÄP Vieãn caûnh veà hoäi nhaäp kinh teá quoác teá cuûa Vieät Nam trong thôøi gian tôùi Caùc giaûi phaùp choáng chuyeån giaù cuûa Vieät Nam trong giai ñoaïn hoäi nhaäp kinh teá quoác teá 3.1 Nhoùm giaûi phaùp ôû taàm vó moâ .1 Hoaøn thieän caùc quy ñònh luaät phaùp veà thueá .2 Xaây döïng vaø hoaøn chænh heä thoáng phaùp luaät .3 OÅn ñònh ñoàng tieàn Vieät Nam .4 Naâng cao trình ñoä chuyeân moân vaø nghieäp vuï cho caùn boä quaûn lyù trong lónh vöïc ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi .5 Nhoùm giaûi phaùp lieân quan ñeán caùc cô quan, ban, ngaønh khaùc .2 Nhoùm giaûi phaùp mang tính chaát kyõ thuaät .1 Phöông phaùp so saùnh giaù thò tröôøng töï do .2 Phöông phaùp söû duïng giaù baùn ra ñeå xaùc ñònh giaù mua vaøo .3 Phöông phaùp giaù phí coäng theâm .4 Moät soá phöông phaùp boå sung döïa treân nguyeân taéc giaù thò tröôøng .1 Phöông phaùp tyû suaát lôïi nhuaän – RRM .2 Phöông phaùp chieát taùch lôïi nhuaän – PSM .3 Phöông phaùp lôïi nhuaän roøng cuûa nghieäp vuï chuyeån giao – TNMM .3 Nhoùm giaûi phaùp hoã trôï .1 Caûi caùch vaø thay ñoåi lieân quan ñeán hoaït ñoäng ngaân haøng .2 Ban haønh quy ñònh caùc daáu hieäu cho thaáy coù theå toàn taïi hieän töôïng chuyeån giaù trong moät doanh nghieäp .3 Caàn coù caùc quy ñònh thoáng nhaát veà thuû tuïc vaø ñieàu chænh caùc möùc giaù keâ khai cho phuø hôïp vôùi giaù thò tröôøng .4 Caùc bieän phaùp phaït.

Trang 81 Keát luaän chöông 3 Keát luaän 5 DANH MUÏC CAÙC BAÛNG Baûng 2.1 Soá doanh nghieäp FDI coù keát quaû kinh doanh laõi, loã Baûng 2.2 Soá lieäu doanh thu, chi phí cuûa Coâng ty Coca Cola naêm 2006 Baûng 2.3 Soá lieäu giaù baùn cuûa Coâng ty Coca Cola DANH MUÏC CHÖÕ VIEÁT TAÉT ALP Nguyeân taéc caên baûn giaù thò tröôøng ÑTNN Ñaàu tö nöôùc ngoaøi FDI Ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi MNC Coâng ty ña quoác gia OECD Toå chöùc hôïp taùc kinh teá vaø phaùt trieån TNDN Thu nhaäp doanh nghieäp 6 PHAÀN MÔÛ ÑAÀU 1. Tính caáp baùch cuûa ñeà taøi Vieät Nam trôû thaønh thaønh vieân thöù 150 cuûa Toå chöùc thöông maïi theá giôùi (WTO) laø söï kieän noåi baät haøng ñaàu cuøng vôùi vieäc Myõ thoâng qua Quy cheá thöông maïi bình thöôøng vónh vieãn (PNTR) vôùi Vieät Nam vaø toå chöùc thaønh coâng Hoäi nghò caáp cao APEC ñaõ taïo neân vò theá môùi cho nöôùc ta trong khu vöïc vaø treân theá giôùi. Beân caïnh laø nhöõng chính saùch thu huùt voán ñaàu tö nöôùc ngoaøi hôn 15 naêm qua, giôø ñaây laøn soùng voán FDI vaøo Vieät Nam trong naêm 2006 cao nhaát töø tröôùc tôùi nay. Ñieàu naøy laø tin vui cho nöôùc ta môû ñöôøng phaùt trieån kinh teá, taêng nguoàn thu ngaân saùch ñoàng thôøi hoäi nhaäp vaøo neàn kinh teá theá giôùi.

Song ñi ñoâi vôùi vaán ñeà naøy, coù moät ñieàu maø chính phuû ñau ñaàu ñoù laø chuyeån giaù. Chuyeån giaù khoâng coøn laø vaán ñeà môùi meû vaø coù nhieàu baùo caùo khoa hoïc ñeà caäp ñeán vieäc kieåm soaùt hoaït ñoäng chuyeån giaù taïi caùc doanh nghieäp FDI nhöng baûn thaân toâi nghieân cöùu vôùi goùc nhìn môùi laø laøm theá naøo ñeå coù theå quaûn lyù vaø söû duïng luoàng voán naøy sao cho hieäu quaû cao nhaát maø khoâng bò aûnh höôûng ñeán nguoàn thu ngaân saùch chính phuû, vì theá toâi choïn ñeà taøi “Caùc giaûi phaùp kieåm soaùt hoaït ñoäng chuyeån giaù cuûa caùc doanh nghieäp FDI taïi Vieät Nam” cho luaän vaên toát nghieäp cao hoïc cuûa mình. Muïc ñích, ñoái töôïng, phaïm vi nghieân cöùu cuûa ñeà taøi Vaán ñeà cô baûn maø ñeà taøi mong muoán giaûi quyeát laø nghieân cöùu, phaân tích hieän töôïng chuyeån giaù trong caùc doanh nghieäp coù voán ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi taïi Vieät Nam trong thôøi gian qua, qua ñoù ñeà ra caùc giaûi phaùp choáng chuyeån giaù phuø hôïp vôùi thoâng leä quoác teá vaø tình hình Vieät Nam. Ñoái töôïng nghieân cöùu cuûa ñeà taøi laø hoaït ñoäng ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi vaø hieän töôïng chuyeån giaù taïi caùc doanh nghieäp coù voán ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc 7 ngoaøi.

Tuy nhieân, do caùc soá lieäu veà hoaït ñoäng chuyeån giaù trong caùc doanh nghieäp FDI taïi Vieät Nam laø moät vaán ñeà khaù teá nhò vaø phöùc taïp neân caùc soá lieäu chæ trình baøy trong khaû naêng cho pheùp, raát khoù coù theå caäp nhaät. Vieäc nghieân cöùu seõ taäp trung chuû yeáu ñoái vôùi TPHCM – nôi taäp trung ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi vôùi soá löôïng lôùn vaø aûnh höôûng ñeán moâi tröôøng ñaàu tö cuûa TPHCM noùi rieâng vaø Vieät Nam noùi chung. Phöông phaùp nghieân cöùu Ñeà taøi naøy ñöôïc thöïc hieän treân cô sôû aùp duïng nghieân cöùu theo phöông phaùp duy vaät bieän chöùng nhaän thöùc thöïc taïi khaùch quan keát hôïp vôùi phöông phaùp toång hôïp, quy naïp, dieãn dòch cuøng vôùi phöông phaùp thoáng keâ, phaân tích caùc nguoàn döõ lieäu thu thaäp ñöôïc. Caùc nghieân cöùu veà chuyeån giaù trong luaän vaên naøy seõ ñöôïc xem xeùt tröôùc heát treân cô sôû lyù thuyeát veà choáng chuyeån giaù phoå bieán hieän nay, sau ñoù seõ ñöôïc ñoái chieáu, kieåm nghieäm qua caùc ví duï thöïc teá tröôùc khi khaùi quaùt thaønh caùc nhaän ñònh laøm cô sôû cho vieäc ñöa ra caùc keát luaän vaø caùc giaûi phaùp xöû lyù cuï theå.

Noäi dung cuûa ñeà taøi Ngoaøi phaàn môû ñaàu vaø keát luaän, noäi dung cuûa ñeà taøi ñöôïc theå hieän 03 chöông : - Chöông 1 : Lyù luaän toång quan veà ñònh giaù chuyeån giao vaø chuyeån giaù trong caùc coâng ty ña quoác gia. - Chöông 2 : Thöïc traïng hoaït ñoäng chuyeån giaù caùc doanh nghieäp ñaàu tö nöôùc ngoaøi ôû TPHCM trong thôøi gian qua. - Chöông 3 : Caùc giaûi phaùp choáng chuyeån giaù cuûa Vieät Nam trong giai ñoaïn hoäi nhaäp. 8 CHÖÔNG 1 LYÙ LUAÄN TOÅNG QUAN VEÀ ÑÒNH GIAÙ CHUYEÅN GIAO VAØ CHUYEÅN GIAÙ TRONG CAÙC COÂNG TY ÑA QUOÁC GIA 1.1 Coâng ty ña quoác gia vaø nghieäp vuï chuyeån giao noäi boä trong caùc MNC 1.1 Khaùi nieäm, vai troø cuûa caùc MNC trong hoaït ñoäng ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi Chuû theå cuûa ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi laø caùc coâng ty ña quoác gia.

Coâng ty ña quoác gia (Multinational Corporation - MNC) laø coâng ty coù sôû höõu hay coù quyeàn kieåm soaùt khaû naêng saûn xuaát hoaëc dòch vuï ôû beân ngoaøi bieân giôùi cuûa moät quoác gia maø coâng ty ñoù coù truï sôû chính. Chính söï quoác teá hoùa hoaït ñoäng kinh doanh cuûa caùc MNC laø nguyeân nhaân tröïc tieáp taùc ñoäng ñeán söï hình thaønh vaø phaùt trieån cuûa doøng voán ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi (Foreign direct invesment – FDI). Caùc MNC phaùt trieån raát nhanh vaø coù vai troø voâ cuøng to lôùn trong neàn kinh teá theá giôùi, saûn xuaát ra khoaûng töø 20% ñeán 25% toång saûn löôïng cuûa toaøn theá giôùi vaø chieám 90% toång khoái löôïng ñaàu tö nöôùc ngoaøi treân toaøn caàu. Caùc MNC nhö Coca Cola, Pepsi, Nestle, Unilever, … cuõng hoaït ñoäng kinh doanh treân thò tröôøng Vieät Nam.