Đánh Giá Chuyển Giá Trong Các Công Ty Đa Quốc Gia Tại Việt Nam

Tài liệu nghiên cứu Luận văn một số giải pháp kiểm soát hoạt động chuyển giá tại các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu

• Tác giả: Ngô Trần Kim Ngân
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Đánh Giá Chuyển Giá Trong Các Công Ty Đa Quốc Gia Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2005
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: TOÀNG QUAN VỀ ĐỊNH GIÁ CHUYỂN GIAO VÀ CHUYỂN GIÁ Ở CÁC CÔNG TY ĐA QUỐC GIA
• 1.1. Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)
• 1.2. Các công ty đa quốc gia (Multinational Corporations – MNC)
• 1.3. Định giá chuyển giao
• 1.3.1. Chuyển giao nội bộ trong các MNC
• 1.3.2. Định giá chuyển giao trong các MNC (Price Transfering)
• 1.3.3. Nguyên tắc căn bản giá thị trường (Arm’s Length Principle)
• 1.3.4. Các phương pháp quy định về định giá chuyển giao ở các nước trên thế giới đều dựa trên những hướng dẫn của tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) và từ những quy định trong cuốn Sách trắng (White paper) của Mỹ
• 1.4. Vấn đề chuyển giá ở các công ty đa quốc gia
• 1.4.1. Khái niệm về chuyển giá
• 1.4.2. Các yếu tố thúc đẩy các MNC sử dụng hành vi chuyển giá
• 1.4.3. Những ảnh hưởng của hoạt động chuyển giá
• 1.4.3.1. Những ảnh hưởng tiêu cực của hoạt động chuyển giá đến các nước tiếp nhận đầu tư
• 1.4.3.2. Những ảnh hưởng tiêu cực của hoạt động chuyển giá đến các nước xuất khẩu đầu tư
• 1.4.4. Các loại hình chuyển giá và các phương pháp chống chuyển giá đã được các quốc gia trên thế giới áp dụng
• 1.4.4.1. Khái quát ở một số nước
• 1.4.4.1.1. Cụ thể ở 2 quốc gia Mỹ và Úc
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TẾ CỦA HOẠT ĐỘNG CHUYỂN GIÁ TẠI CÁC MNC Ở VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN QUA
• 2.1. Đặc thù của hoạt động chuyển giá tại MNC’s ở Việt Nam và những ảnh hưởng chúng
• 2.2. Môi trường tài chính đối với hoạt động đầu tư tại các MNC
• 2.3. Tình hình hoạt động của các MNC tại TP.
• 2.4. Đánh giá kết quả kinh doanh và nghĩa vụ thuế của các MNC
• 2.5. Tình hình kê khai lỗ của các doanh nghiệp FDI tại TP. Hồ Chí Minh
• 2.6. Một số nhận xét rút ra về vấn đề chuyển giá tại Việt Nam
• 2.7. Các trường hợp chuyển giá tiêu biểu ở TP.
• 2.7.1. Chuyển giá nhằm mục đích chiếm lĩnh thị trường
• 2.7.2. Ở Công ty Coca Cola Chương Đông
• 2.7.3. Chuyển giá ở P & G Việt Nam
• 2.7.4. Chuyển giá thông qua việc chuyển giao công nghệ
• 2.8. Những nguyên nhân tạo nên những đặc trưng của hoạt động chuyển giá ở Việt Nam
• 2.8.1. Môi trường pháp lý của Việt Nam liên quan đến vấn đề chuyển giá
• 2.8.2. Trình độ quản lý của các cơ quan hữu quan về thực trạng chuyển giá tại Việt Nam
• 2.9. Các chính sách chống hoạt động chuyển giá đã và đang áp dụng tại Việt Nam
• 2.9.1. Phương pháp so sánh giá thị trường tự do (CUP)
• 2.9.2. Phương pháp sử dụng giá bán ra để xác định giá mua vào
• 2.9.3. Phương pháp sử dụng giá thành sử dụng giá thành toàn bộ để xác định lợi tức chịu thuế
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP KIỂM SOÁT HOẠT ĐỘNG CHUYỂN GIÁ VIỆT NAM
• 3.1. Một số giải pháp hỗ trợ việc thực hiện các phương pháp chống chuyển giá tại Việt Nam
• 3.1.1. Hoàn thiện môi trường đầu tư và pháp lý
• 3.1.2. Cần xây dựng hệ thống pháp luật và trình độ quản lý về định giá chuyển giao
• 3.1.2.1. Cần xây dựng hệ thống pháp luật về định giá chuyển giao
• 3.1.2.2. Cần xây dựng đội ngũ quản lý về định giá chuyển giao
• 3.1.3. Hoàn thiện các phương pháp định giá chuyển giao
• 3.1.3.1. Phương pháp so sánh giá thị trường tự do
• 3.1.3.2. Phương pháp sử dụng giá bán ra để xác định giá mua vào
• 3.1.3.3. Phương pháp sử dụng giá thành toàn bộ để xác định thu nhập chịu thuế
• 3.1.3.4. Một số phương pháp khác
• 3.1.3.4.1. Phương pháp tỷ suất lợi nhuận (Rate of return method)
• 3.1.3.4.2. Phương pháp chiết tách lợi nhuận (Profit Split Method)
• 3.2. Các nhóm giải pháp hỗ trợ khác liên quan đến hoạt động chuyển giá tại Việt Nam
• PHẦN KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Chuyển Giá Khái Niệm Tầm Quan Trọng

Đánh giá chuyển giá là một lĩnh vực phức tạp, đặc biệt trong bối cảnh các công ty đa quốc gia (MNCs) hoạt động tại Việt Nam. Bản chất của chuyển giá nằm ở việc xác định giá cho các giao dịch nội bộ giữa các đơn vị liên kết trong cùng một tập đoàn. Mục tiêu của việc đánh giá này là đảm bảo các giao dịch được thực hiện theo nguyên tắc giá thị trường, hay còn gọi là Arm's Length Principle. Điều này giúp ngăn chặn tình trạng các MNCs lợi dụng sự khác biệt về thuế suất giữa các quốc gia để chuyển lợi nhuận từ các quốc gia có thuế suất cao sang các quốc gia có thuế suất thấp hơn, gây thất thu cho ngân sách nhà nước. OECD và White Paper của Mỹ là hai tài liệu quan trọng hướng dẫn các nước trên thế giới về các phương pháp đánh giá chuyển giá. Việc hiểu rõ khái niệm và tầm quan trọng của đánh giá chuyển giá là bước đầu tiên để kiểm soát hoạt động này một cách hiệu quả.

1.1. Định Giá Chuyển Giao Nội Bộ Cơ Chế Hoạt Động

Định giá chuyển giao nội bộ trong các MNCs đóng vai trò như một cơ chế điều phối vốn giữa các quốc gia. Việc này được thực hiện thông qua việc thiết lập giá cho hàng hóa, dịch vụ, tài sản vô hình, và các giao dịch tài chính giữa các đơn vị liên kết. Mục tiêu chính là tối ưu hóa lợi nhuận toàn cầu của tập đoàn, có thể bằng cách giảm thiểu chi phí thuế, tận dụng các ưu đãi tài chính, hoặc giảm thiểu rủi ro từ biến động tỷ giá hối đoái. Tuy nhiên, việc này cũng tiềm ẩn rủi ro chuyển giá, làm sai lệch kết quả kinh doanh thực tế tại các quốc gia khác nhau.

1.2. Nguyên Tắc Giá Thị Trường Nền Tảng Đánh Giá Chuyển Giá

Nguyên tắc giá thị trường (Arm's Length Principle) là nền tảng của mọi quy định về đánh giá chuyển giá trên toàn thế giới. Nguyên tắc này yêu cầu các giao dịch giữa các đơn vị liên kết phải được thực hiện như thể chúng là các giao dịch độc lập, không có mối quan hệ ràng buộc. Để áp dụng nguyên tắc này, cần so sánh giá của các giao dịch nội bộ với giá của các giao dịch tương tự giữa các bên độc lập trên thị trường. Việc tìm kiếm các giao dịch so sánh tương đồng là một thách thức lớn, đặc biệt đối với các giao dịch phức tạp hoặc các sản phẩm, dịch vụ độc đáo.

II. Vấn Đề Chuyển Giá Thách Thức Cho Việt Nam Các Nước

Chuyển giá là một vấn đề nhức nhối, gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến cả các nước tiếp nhận đầu tư và các nước xuất khẩu đầu tư. Tại các nước tiếp nhận đầu tư như Việt Nam, chuyển giá thường diễn ra dưới hình thức kê khai giá nhập khẩu cao hơn thực tế, hoặc kê khai giá xuất khẩu thấp hơn thực tế. Điều này dẫn đến việc giảm lợi nhuận chịu thuế, gây thất thu cho ngân sách nhà nước. Ngoài ra, chuyển giá còn tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp, gây bất bình đẳng trong môi trường kinh doanh. Ngược lại, ở các nước xuất khẩu đầu tư, chuyển giá có thể được sử dụng để trốn thuế thu nhập doanh nghiệp, gây ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách.

2.1. Các Yếu Tố Thúc Đẩy Chuyển Giá Động Cơ Của MNCs

Có nhiều yếu tố thúc đẩy các MNCs sử dụng hành vi chuyển giá. Một trong những yếu tố quan trọng nhất là sự khác biệt về thuế suất giữa các quốc gia. Các MNCs có xu hướng chuyển lợi nhuận đến các quốc gia có thuế suất thấp hơn để giảm tổng chi phí thuế của tập đoàn. Ngoài ra, chuyển giá còn được sử dụng để né tránh các quy định về kiểm soát ngoại hối, giảm thiểu rủi ro chính trị, hoặc cải thiện kết quả kinh doanh của một đơn vị cụ thể trong tập đoàn.

2.2. Ảnh Hưởng Tiêu Cực Của Chuyển Giá Tác Động Kinh Tế

Hoạt động chuyển giá gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế của các nước tiếp nhận đầu tư. Việc thất thu thuế làm giảm nguồn lực tài chính của nhà nước, ảnh hưởng đến khả năng đầu tư vào các lĩnh vực quan trọng như giáo dục, y tế, và cơ sở hạ tầng. Ngoài ra, chuyển giá còn tạo ra môi trường cạnh tranh không lành mạnh, gây khó khăn cho các doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Cuối cùng, chuyển giá có thể làm giảm niềm tin của nhà đầu tư vào môi trường kinh doanh của một quốc gia.

III. Cách Chống Chuyển Giá Phương Pháp Ứng Dụng Thực Tế

Để chống chuyển giá hiệu quả, các quốc gia đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau, dựa trên hướng dẫn của OECD. Trong đó, phương pháp so sánh giá thị trường tự do (Comparable Uncontrolled Price - CUP) là phương pháp trực tiếp nhất, so sánh giá của giao dịch nội bộ với giá của giao dịch tương tự trên thị trường tự do. Tuy nhiên, việc tìm kiếm các giao dịch so sánh tương đồng là một thách thức lớn. Ngoài ra, còn có các phương pháp khác như phương pháp giá bán lại (Resale Price Method) và phương pháp giá vốn cộng lãi (Cost Plus Method). Mỗi phương pháp có ưu nhược điểm riêng và phù hợp với từng loại giao dịch cụ thể. Các nước như Mỹ và Úc đã có nhiều kinh nghiệm trong việc áp dụng các phương pháp này.

3.1. Phương Pháp So Sánh Giá Thị Trường Tự Do CUP Ưu Điểm

Phương pháp so sánh giá thị trường tự do (CUP) được coi là phương pháp tốt nhất để xác định giá chuyển giao hợp lý. Nó so sánh trực tiếp giá của giao dịch giữa các bên liên kết với giá của giao dịch tương tự giữa các bên độc lập. Khi có thể tìm được giao dịch so sánh hoàn hảo, phương pháp CUP cung cấp kết quả đáng tin cậy nhất. Tuy nhiên, trên thực tế, việc tìm kiếm giao dịch so sánh hoàn hảo là rất khó khăn, đặc biệt đối với các sản phẩm, dịch vụ độc đáo hoặc các giao dịch phức tạp.

3.2. Phương Pháp Giá Bán Lại Giá Vốn Cộng Lãi Giải Pháp

Khi không thể áp dụng phương pháp CUP, phương pháp giá bán lại (Resale Price Method) và phương pháp giá vốn cộng lãi (Cost Plus Method) là những lựa chọn thay thế. Phương pháp giá bán lại xác định giá chuyển giao bằng cách lấy giá bán lại sản phẩm cho bên độc lập trừ đi một khoản lợi nhuận gộp hợp lý. Phương pháp giá vốn cộng lãi xác định giá chuyển giao bằng cách cộng chi phí sản xuất sản phẩm với một khoản lợi nhuận hợp lý. Cả hai phương pháp đều dựa trên việc so sánh tỷ suất lợi nhuận của các giao dịch nội bộ với tỷ suất lợi nhuận của các giao dịch tương tự giữa các bên độc lập.

IV. Chuyển Giá Tại Việt Nam Thực Trạng Giải Pháp Kiểm Soát

Thực tế hoạt động chuyển giá tại các MNCs ở Việt Nam cho thấy nhiều dấu hiệu đáng lo ngại. Nhiều doanh nghiệp kê khai lỗ liên tục trong nhiều năm, nhưng vẫn tiếp tục mở rộng hoạt động kinh doanh. Một số trường hợp chuyển giá điển hình đã được phát hiện, như trường hợp của Coca Cola Chương Dương và P&G Việt Nam. Nguyên nhân của tình trạng này một phần là do môi trường pháp lý về chuyển giá ở Việt Nam còn chưa hoàn thiện, trình độ quản lý của các cơ quan hữu quan còn hạn chế. Để kiểm soát chuyển giá hiệu quả, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan chức năng, đồng thời nâng cao nhận thức của doanh nghiệp về tuân thủ pháp luật.

4.1. Đặc Thù Chuyển Giá Tại Việt Nam Ảnh Hưởng Đến Đầu Tư

Hoạt động chuyển giá tại Việt Nam có những đặc thù riêng, do môi trường tài chính và pháp lý khác biệt so với các quốc gia phát triển. Các MNCs thường lợi dụng các kẽ hở trong chính sách thuế và hải quan để thực hiện hành vi chuyển giá. Ví dụ, việc chuyển giao công nghệ thường được sử dụng để nâng giá trị tài sản vô hình, từ đó tăng chi phí khấu hao và giảm lợi nhuận chịu thuế. Tình hình kê khai lỗ của các doanh nghiệp FDI tại TP. Hồ Chí Minh là một dấu hiệu rõ ràng về vấn đề chuyển giá.

4.2. Chính Sách Chống Chuyển Giá Tại Việt Nam Đánh Giá Hiệu Quả

Việt Nam đã và đang áp dụng một số chính sách để chống chuyển giá, như phương pháp so sánh giá thị trường tự do (CUP), phương pháp sử dụng giá bán ra để xác định giá mua vào, và phương pháp sử dụng giá thành toàn bộ để xác định lợi tức chịu thuế. Tuy nhiên, hiệu quả của các chính sách này còn hạn chế, do thiếu nguồn lực và kinh nghiệm trong việc điều tra và xử lý các vụ việc chuyển giá. Cần có sự đầu tư mạnh mẽ hơn vào đào tạo cán bộ, nâng cấp cơ sở vật chất, và tăng cường hợp tác quốc tế để nâng cao năng lực chống chuyển giá.

V. Giải Pháp Kiểm Soát Chuyển Giá Hoàn Thiện Pháp Lý

Để kiểm soát hoạt động chuyển giá hiệu quả tại Việt Nam, cần có một hệ thống giải pháp đồng bộ, bao gồm hoàn thiện môi trường đầu tư và pháp lý, xây dựng đội ngũ quản lý chuyên nghiệp về định giá chuyển giao, và hoàn thiện các phương pháp định giá chuyển giao. Cần tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng, và cạnh tranh, giảm thiểu các động cơ chuyển giá của doanh nghiệp. Ngoài ra, cần tăng cường hợp tác quốc tế để chia sẻ thông tin và kinh nghiệm trong lĩnh vực chống chuyển giá.

5.1. Hoàn Thiện Môi Trường Đầu Tư Pháp Lý Yếu Tố Quan Trọng

Một môi trường đầu tư và pháp lý minh bạch, ổn định, và dễ dự đoán là yếu tố quan trọng để thu hút đầu tư nước ngoài và giảm thiểu rủi ro chuyển giá. Cần rà soát và sửa đổi các quy định pháp luật liên quan đến thuế, hải quan, và đầu tư để loại bỏ các kẽ hở mà doanh nghiệp có thể lợi dụng để thực hiện hành vi chuyển giá. Đồng thời, cần tăng cường tính minh bạch trong quá trình ra quyết định và thực thi chính sách.

5.2. Xây Dựng Đội Ngũ Quản Lý Chuyên Nghiệp Nâng Cao Chất Lượng

Để đối phó với sự phức tạp của các giao dịch chuyển giá, cần xây dựng một đội ngũ cán bộ quản lý thuế có trình độ chuyên môn cao về định giá chuyển giao. Cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ, cập nhật kiến thức về các phương pháp định giá chuyển giao tiên tiến, và trang bị các công cụ phân tích hiện đại. Đồng thời, cần có cơ chế khuyến khích, động viên cán bộ làm việc hiệu quả, và xử lý nghiêm các hành vi tiêu cực.

VI. Tương Lai Đánh Giá Chuyển Giá Hợp Tác Quốc Tế Số Hóa

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và số hóa ngày càng sâu rộng, đánh giá chuyển giá sẽ tiếp tục là một lĩnh vực quan trọng và phức tạp. Hợp tác quốc tế sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc chia sẻ thông tin và kinh nghiệm, cũng như phối hợp hành động để chống chuyển giá. Việc ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo vào đánh giá chuyển giá sẽ giúp nâng cao hiệu quả và độ chính xác của công tác này. Cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng để đáp ứng với những thay đổi trong tương lai, đảm bảo nguồn thu ngân sách nhà nước và tạo ra một môi trường kinh doanh công bằng.

6.1. Hợp Tác Quốc Tế Trong Chống Chuyển Giá Chia Sẻ Thông Tin

Hợp tác quốc tế là yếu tố then chốt để chống chuyển giá hiệu quả, đặc biệt trong bối cảnh các MNCs hoạt động trên phạm vi toàn cầu. Cần tăng cường trao đổi thông tin và kinh nghiệm với các nước có kinh nghiệm trong lĩnh vực chống chuyển giá, tham gia vào các diễn đàn quốc tế về thuế, và ký kết các hiệp định tránh đánh thuế hai lần. Đồng thời, cần tích cực tham gia vào các sáng kiến quốc tế về chống xói mòn cơ sở thuế và chuyển lợi nhuận (BEPS).

6.2. Số Hóa Trong Đánh Giá Chuyển Giá Nâng Cao Hiệu Quả

Ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI) có tiềm năng to lớn trong việc nâng cao hiệu quả và độ chính xác của công tác đánh giá chuyển giá. AI có thể được sử dụng để phân tích dữ liệu lớn, xác định các giao dịch rủi ro, và tự động hóa các quy trình đánh giá. Tuy nhiên, cần có sự đầu tư vào hạ tầng công nghệ, đào tạo nhân lực, và xây dựng các quy định pháp lý phù hợp để đảm bảo việc ứng dụng công nghệ diễn ra hiệu quả và an toàn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế các quốc gia, đặc biệt là các nước đang phát triển như Việt Nam. Tính đến năm 2004, Việt Nam đã thu hút trên 44,8 tỷ USD vốn đầu tư từ 64 quốc gia với hơn 4.370 dự án, trong đó vốn thực hiện đạt khoảng 24,6 tỷ USD. FDI chiếm gần 30% vốn đầu tư xã hội, đóng góp 35% giá trị sản xuất công nghiệp và 20% xuất khẩu, đồng thời tạo việc làm cho khoảng 400 nghìn lao động. Tuy nhiên, hoạt động chuyển giá của các công ty đa quốc gia (MNCs) tại Việt Nam đã và đang gây ra nhiều hệ lụy tiêu cực như thất thu thuế, mất cân đối trong thu ngân sách và ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng hoạt động chuyển giá tại các MNCs ở Việt Nam trong giai đoạn từ năm 1996 đến 2004, nhằm phân tích các yếu tố thúc đẩy hành vi chuyển giá, đánh giá tác động tiêu cực và đề xuất các giải pháp kiểm soát hiệu quả. Phạm vi nghiên cứu chủ yếu tập trung vào các doanh nghiệp FDI tại TP. Hồ Chí Minh và một số tỉnh thành trọng điểm, nơi có mật độ hoạt động MNCs cao nhất. Mục tiêu nghiên cứu là làm rõ cơ sở lý thuyết về chuyển giá, đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp kiểm soát phù hợp nhằm tăng cường hiệu quả quản lý thuế và bảo vệ lợi ích quốc gia.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ các cơ quan quản lý nhà nước hoàn thiện chính sách thuế, nâng cao năng lực kiểm soát chuyển giá, đồng thời giúp các doanh nghiệp FDI hoạt động minh bạch, công bằng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về chuyển giá và định giá chuyển giao trong các công ty đa quốc gia, bao gồm:

• Lý thuyết Định giá chuyển giao (Transfer Pricing Theory): Giải thích cơ chế xác định giá trị giao dịch nội bộ giữa các công ty con trong cùng một tập đoàn đa quốc gia nhằm tối ưu hóa lợi nhuận và giảm thiểu thuế.

• Nguyên tắc Cân bằng thị trường (Arm’s Length Principle - ALP): Tiêu chuẩn quốc tế do OECD đề xuất, yêu cầu các giao dịch nội bộ phải được định giá tương đương với giá thị trường độc lập để đảm bảo công bằng thuế.

• Các phương pháp định giá chuyển giao phổ biến: Bao gồm phương pháp so sánh giá thị trường tự do (CUP), phương pháp giá bán lại (Resale Price Method), phương pháp chi phí cộng (Cost Plus Method), phương pháp phân chia lợi nhuận (Profit Split Method) và phương pháp lợi nhuận ròng giao dịch (Transactional Net Margin Method - TNMM).

• Khái niệm chuyển giá (Transfer Pricing) và hành vi chuyển giá (Transfer Pricing Manipulation): Phân biệt giữa việc định giá chuyển giao hợp pháp và hành vi chuyển giá nhằm trốn thuế hoặc chuyển lợi nhuận không minh bạch.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa phân tích định tính và định lượng dựa trên:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập số liệu từ Tổng cục Thống kê, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Cục Thuế TP. Hồ Chí Minh, báo cáo tài chính của các doanh nghiệp FDI, cùng các tài liệu pháp luật liên quan đến chuyển giá và thuế.

• Phương pháp phân tích: Phân tích số liệu thống kê về vốn FDI, số lượng dự án, doanh thu, thuế nộp và các trường hợp chuyển giá điển hình tại các MNCs như Coca-Cola, P&G, Foster’s Việt Nam. Sử dụng phương pháp so sánh, phân tích SWOT và đánh giá tác động để làm rõ thực trạng và nguyên nhân.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Tập trung nghiên cứu trên khoảng 50 doanh nghiệp FDI lớn tại TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh trọng điểm, được lựa chọn dựa trên quy mô vốn, mức độ ảnh hưởng và tính đại diện cho các ngành công nghiệp chủ lực.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu diễn ra trong giai đoạn 2004-2005, tập trung phân tích dữ liệu từ năm 1996 đến 2004 nhằm đánh giá xu hướng và biến động hoạt động chuyển giá.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tình hình thu hút FDI và hoạt động chuyển giá tại Việt Nam:

   • Vốn FDI đăng ký đạt 1.928,5 triệu USD năm 2003, tăng 23,8% so với năm 2002, và khoảng 4,2 tỷ USD năm 2004, đánh dấu mức kỷ lục thu hút FDI.
   • Tuy nhiên, dòng vốn FDI có dấu hiệu giảm tốc trong giai đoạn 1997-1999 và năm 2002 giảm 38,6% so với năm 2001.
   • Các MNCs chiếm hơn 90% vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, hoạt động chủ yếu trong các ngành công nghiệp nặng, chế biến thực phẩm, xây dựng và dịch vụ.

2. Hành vi chuyển giá phổ biến tại các MNCs:

   • Các công ty như Coca-Cola Việt Nam, P&G Việt Nam và Foster’s Việt Nam sử dụng các hình thức chuyển giá nhằm giảm thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế thu nhập doanh nghiệp.
   • Ví dụ, Coca-Cola Việt Nam chiếm tới 40% chi phí nguyên vật liệu nội bộ, nghi ngờ định giá chuyển giá nguyên liệu đầu vào thấp để giảm gánh nặng thuế.
   • Foster’s Việt Nam thành lập công ty tiêu thụ riêng nhằm bán sản phẩm nội bộ với giá thấp hơn thị trường, giảm thuế tiêu thụ đặc biệt.

3. Ảnh hưởng tiêu cực của chuyển giá:

   • Gây thất thu thuế nghiêm trọng cho ngân sách nhà nước, làm giảm nguồn thu thuế doanh nghiệp từ các MNCs.
   • Làm méo mó cấu trúc vốn và kết quả kinh doanh của nền kinh tế, ảnh hưởng đến GDP và sự phát triển bền vững.
   • Tạo ra sự cạnh tranh không công bằng giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước.

4. Thực trạng quản lý và kiểm soát chuyển giá tại Việt Nam:

   • Luật Đầu tư nước ngoài và các văn bản pháp luật liên quan chưa hoàn thiện, thiếu các quy định cụ thể về kiểm soát chuyển giá.
   • Cơ quan thuế gặp khó khăn trong việc kiểm tra, giám sát do thiếu thông tin, thiếu đội ngũ chuyên môn và công cụ pháp lý.
   • Các phương pháp định giá chuyển giao như CUP, RPM, CPM, PSM và TNMM đã được áp dụng nhưng chưa đồng bộ và hiệu quả.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến hoạt động chuyển giá phức tạp tại Việt Nam là sự khác biệt về thuế suất giữa Việt Nam và các quốc gia đầu tư, cùng với các rào cản về thuế quan, kiểm soát ngoại hối và hạn chế trong năng lực quản lý thuế. So với các nước phát triển như Mỹ và Úc, Việt Nam còn thiếu các quy định pháp lý chặt chẽ và đội ngũ kiểm soát chuyên nghiệp, dẫn đến việc các MNCs dễ dàng lợi dụng kẽ hở để chuyển giá.

Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy việc áp dụng nguyên tắc cân bằng thị trường (ALP) và các phương pháp định giá chuyển giao quốc tế là cần thiết để đảm bảo công bằng thuế và minh bạch trong hoạt động kinh doanh của MNCs. Tuy nhiên, do tính đa dạng và phức tạp của các giao dịch nội bộ, việc áp dụng các phương pháp này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý và doanh nghiệp.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện xu hướng vốn FDI qua các năm, bảng so sánh các phương pháp định giá chuyển giao và biểu đồ phân tích tỷ lệ thất thu thuế do chuyển giá gây ra, giúp minh họa rõ nét hơn về thực trạng và tác động của chuyển giá tại Việt Nam.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện môi trường đầu tư và pháp lý về chuyển giá:

   • Xây dựng và ban hành các quy định pháp luật cụ thể về kiểm soát chuyển giá, phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế và thực tiễn Việt Nam.
   • Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể: Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

2. Xây dựng hệ thống quản lý và giám sát chuyển giá chuyên nghiệp:

   • Thành lập đội ngũ chuyên gia kiểm soát chuyển giá tại các cơ quan thuế, trang bị công cụ phân tích dữ liệu hiện đại.
   • Thời gian thực hiện: 2-3 năm. Chủ thể: Tổng cục Thuế, Cục Thuế các tỉnh thành.

3. Áp dụng đồng bộ các phương pháp định giá chuyển giao:

   • Hướng dẫn doanh nghiệp áp dụng nguyên tắc ALP và các phương pháp định giá chuyển giao phù hợp với từng ngành nghề và loại hình giao dịch.
   • Thời gian thực hiện: ngay lập tức và liên tục cập nhật. Chủ thể: Bộ Tài chính, các doanh nghiệp FDI.

4. Tăng cường hợp tác quốc tế và trao đổi thông tin:

   • Tham gia các hiệp định trao đổi thông tin thuế với các quốc gia đầu tư để kiểm soát hiệu quả hoạt động chuyển giá xuyên biên giới.
   • Thời gian thực hiện: 1-3 năm. Chủ thể: Bộ Tài chính, Bộ Ngoại giao.

5. Nâng cao nhận thức và trách nhiệm của doanh nghiệp:

   • Tổ chức các chương trình đào tạo, hội thảo về chuyển giá cho doanh nghiệp FDI và các cơ quan quản lý.
   • Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể: Bộ Tài chính, các hiệp hội doanh nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về thuế và đầu tư:

   • Hỗ trợ xây dựng chính sách, hoàn thiện pháp luật và nâng cao năng lực kiểm soát chuyển giá.

2. Doanh nghiệp FDI và các công ty đa quốc gia:

   • Hiểu rõ về các quy định, phương pháp định giá chuyển giao để tuân thủ pháp luật và tối ưu hóa hoạt động kinh doanh.

3. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực kinh tế, tài chính:

   • Cung cấp cơ sở lý thuyết và thực tiễn để phát triển nghiên cứu sâu hơn về chuyển giá và quản lý thuế.

4. Sinh viên, học viên cao học chuyên ngành kinh tế, tài chính, quản trị kinh doanh:

   • Tài liệu tham khảo hữu ích cho việc học tập, nghiên cứu và làm luận văn về các chủ đề liên quan đến FDI và chuyển giá.

Câu hỏi thường gặp

1. Chuyển giá là gì và tại sao các MNCs lại thực hiện chuyển giá?
   Chuyển giá là việc các công ty trong cùng một tập đoàn đa quốc gia định giá các giao dịch nội bộ không theo giá thị trường nhằm tối ưu hóa lợi nhuận và giảm thuế. MNCs thực hiện chuyển giá để tận dụng sự khác biệt về thuế suất giữa các quốc gia, giảm chi phí thuế và tăng lợi nhuận hợp pháp.

2. Nguyên tắc Cân bằng thị trường (ALP) có vai trò gì trong kiểm soát chuyển giá?
   ALP yêu cầu các giao dịch nội bộ phải được định giá tương đương với giá thị trường độc lập, giúp đảm bảo công bằng thuế và ngăn chặn hành vi chuyển giá gian lận. Đây là tiêu chuẩn quốc tế được OECD khuyến nghị áp dụng.

3. Các phương pháp định giá chuyển giao phổ biến là gì?
   Bao gồm phương pháp so sánh giá thị trường tự do (CUP), phương pháp giá bán lại (Resale Price Method), phương pháp chi phí cộng (Cost Plus Method), phương pháp phân chia lợi nhuận (Profit Split Method) và phương pháp lợi nhuận ròng giao dịch (TNMM). Mỗi phương pháp phù hợp với từng loại giao dịch và ngành nghề khác nhau.

4. Tại sao việc kiểm soát chuyển giá tại Việt Nam còn gặp nhiều khó khăn?
   Do thiếu các quy định pháp lý cụ thể, năng lực quản lý thuế còn hạn chế, thiếu thông tin minh bạch từ doanh nghiệp, cùng với tính phức tạp và đa dạng của các giao dịch nội bộ trong MNCs.

5. Các giải pháp nào có thể giúp Việt Nam kiểm soát hiệu quả hoạt động chuyển giá?
   Hoàn thiện pháp luật, xây dựng đội ngũ chuyên gia kiểm soát chuyển giá, áp dụng đồng bộ các phương pháp định giá, tăng cường hợp tác quốc tế và nâng cao nhận thức doanh nghiệp là những giải pháp thiết thực và cần thiết.

Kết luận

• Hoạt động chuyển giá tại các MNCs ở Việt Nam diễn ra phức tạp, gây thất thu thuế và ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế.
• Nguyên tắc Cân bằng thị trường (ALP) và các phương pháp định giá chuyển giao quốc tế là cơ sở quan trọng để kiểm soát chuyển giá.
• Việt Nam cần hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao năng lực quản lý và áp dụng đồng bộ các phương pháp kiểm soát chuyển giá.
• Hợp tác quốc tế và nâng cao nhận thức doanh nghiệp là yếu tố then chốt để giảm thiểu rủi ro chuyển giá.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hỗ trợ cơ quan quản lý và doanh nghiệp trong việc kiểm soát và tuân thủ chính sách chuyển giá, góp phần phát triển kinh tế bền vững.

Các cơ quan quản lý cần khẩn trương xây dựng và triển khai các chính sách kiểm soát chuyển giá, đồng thời doanh nghiệp cần chủ động tuân thủ để đảm bảo minh bạch và công bằng trong kinh doanh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM NGÔ TRẦN KIM NGÂN LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2005 1 MUC LUC PHAÀN MÔÛ ÑAÀU .4 Chöông 1: TOÅNG QUAN VEÀ ÑÒNH GIAÙ CHUYEÅN GIAO VAØ CHUYEÅN GIAÙ ÔÛ CAÙC COÂNG TY ÑA QUOÁC GIA. Ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi & hoaït ñoäng cuûa coâng ty ña quoác gia .1 Ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi (FDI) .2 Caùc coâng ty ña quoác gia (Multinational Corporations – MNC). Ñònh giaù chuyeån giao.1 Chuyeån giao noäi boä trong caùc MNC.2 Ñònh giaù chuyeån giao trong caùc MNC (Price Transfering).3 Nguyeân taéc caên baûn giaù thò tröøông (Arm’s Length Principle) .4 Caùc phöông phaùp quy ñònh veà ñònh giaù chuyeån giao ôû caùc nöôùc treân theá giôùi ñeàu döïa treân nhöõng höôùng daãn cuûa toå chöùc hôïp taùc vaø phaùt trieån kinh teá (OECD) vaø töø nhöõng quy ñònh trong cuoán Saùch traéng (White paper) cuûa Myõ.

Vaán ñeà chuyeån giaù ôû caùc coâng ty ña quoác gia.1 Khaùi nieäm veà chuyeån giaù .2 Caùc yeáu toá thuùc ñaåy caùc MNC söû duïng haønh vi chuyeån giaù .3 Nhöõng aûnh höôûng cuûa hoaït ñoäng chuyeån giaù .1 Nhöõng aûnh höôûng tieâu cöïc cuûa hoïat ñoäng chuyeån giaù ñeán caùc nöôùc tieáp nhaän ñaàu tö.2 Nhöõng aûnh höôûng tieâu cöïc cuûa hoïat ñoäng chuyeån giaù ñeán caùc nöôùc xuaát khaåu ñaàu tö.4 Caùc loaïi hình chuyeån giaù vaø caùc phöông phaùp choáng chuyeån giaù ñaõ ñöôïc caùc quoác gia treân theá giôùi aùp duïng .1 Khaùt quaùt ôû moät soá nöôùc .1 Cuï theå ôû 2 quoác gia Myõ vaø uùc .39 Chöông 2: THÖÏC TEÁ CUÛA HOAÏT ÑOÄNG CHUYEÅN GIAÙ TAÏI CAÙC MNC ÔÛ VIEÄT NAM TRONG THÔØI GIAN QUA. Ñaëc thuø cuûa hoaït ñoäng chuyeån giaù taïi MNC’s ôû Vieät Nam vaø nhöõng aûnh höôûng chuùng.1 Moâi tröôøng taøi chính ñoái vôùi hoaït ñoäng ñaàu tö taïi caùc MNC .2 Tình hình hoaït ñoäng cuûa caùc MNC taïi TP.1 Ñaùnh giaù keát quaû kinh doanh vaø nghóa vuï thueá cuûa caùc MNC .2 Tình hình keâ khai loã cuûa caùc doanh nghieäp FDI taïi TP. Hoà Chí Minh 52 1.3 Moät soá nhaän xeùt ruùt ra veà vaán ñeà chuyeån giaù taïi Vieät Nam.3 Caùc tröôøng hôïp chuyeån giaù tieâu bieåu ôû TP.1 Chuyeån giaù nhaèm muïc ñích chieám lónh thò tröôøng .1 ÔÛ Coâng ty Coca Cola Chöông Döông.2 Chuyeån giaù ôû P & G Vieât Nam .2 Chuyeån giaù thoâng qua vieäc chuyeån giao coâng ngheä. Nhöõng nguyeân nhaân taïo neân nhöõng ñaëc tröng cuûa hoaït ñoäng chuyeån giaù ôû Vieät Nam.1 Moâi tröôøng phaùp lyù cuûa Vieät Nam lieân quan ñeán vaán ñeà chuyeån giaù.2 Trình ñoä quaûn lyù cuûa caùc cô quan höõu quan veà thöïc traïng chuyeån giaù taïi Vieät Nam.

Caùc chính saùch choáng hoaït ñoäng chuyeån giaù ñaõ vaø ñang aùp duïng taïi Vieät Nam.1 Phöông phaùp so saùnh giaù thò tröôøng töï do (CUP).2 Phöông phaùp söû duïng giaù baùn ra ñeå xaùc ñònh giaù mua vaøo.3 Phöông phaùp söû duïng giaù thaønh söû duïng giaù thaønh toaøn boä ñeå xaùc ñònh lôïi töùc chòu thueá.78 Chöông 3: MOÄT SOÁ GIAÛI PHAÙP KIEÅM SOAÙT HOAÏT ÑOÄNG CHUYEÅN GIAÙ VIEÄT NAM. Moät soá giaûi phaùp hoå trôï vieäc thöïc hieän caùc phöông phaùp choáng chuyeån giaù taïi Vieät Nam .1 Hoaøn thieän moâi tröôøng ñaàu tö vaø phaùp lyù .2 Caàn xaây döïng heä thoáng phaùp luaät vaø trình ñoä quaûn lyù veà ñònh giaù chuyeån giao .1 Caàn xaây döïng heä thoáng phaùp luaät veà ñònh giaù chuyeån giao .2 Caàn xaây döïng ñoäi nguõ quaûn lyù veà ñònh giaù chuyeån giao .3 Hoaøn thieän caùc phöông phaùp ñònh giaù chuyeån giao.1 Phöông phaùp so saùnh giaù thò tröôøng töï do .2 Phöông phaùp söû duïng giaù baùn ra ñeå xaùc ñònh giaù mua vaøo .3 Phöông phaùp söû duïng giaù thaønh toaøn boä ñeå xaùc ñònh thu nhaäp chòu thueá .4 Moät soá phöông phaùp khaùc: .1 Phöông phaùp tyû suaát lôïi nhuaän (Rate of return method).2 Phöông phaùp chieát taùch lôïi nhuaän (Profit Split Method). Caùc nhoùm giaûi phaùp hoå trôï khaùc lieân quan ñeán hoaït ñoäng chuyeån giaù taïi Vieät Nam .92 Phaàn keát luaän Taøi lieäu tham khaûo 4 PHAÀN MÔÛ ÑAÀU Ñeå phaùt trieån neàn kinh teá ñaát nöôùc theo ñöôøng loái ñoåi môùi, chuùng ta caøng ngaøy caøng thaáy roõ hôn söï caàn thieát phaûi tham gia vaøo quaù trình toaøn caàu hoùa kinh teá vaø caïnh tranh quoác teá. Chieán löôïc phaùt trieån kinh teá – xaõ hoäi 2001-2010 neâu roõ, phaûi “Chuû ñoäng hoäi nhaäp kinh teá quoác teá, tranh thuû moïi thôøi cô ñeå phaùt trieån… Trong quaù trình chuû ñoäng hoäi nhaäp kinh teá quoác teá, chuù troïng phaùt huy lôïi theá, naâng cao chaát löôïng, hieäu quaû, khoâng ngöøng taêng naêng löïc caïnh tranh vaø giaûm daàn haøng raøo baûo hoä “.

Trieån khai Chöông trình haønh ñoäng cuûa Chính Phuû veà hoäi nhaäp kinh teá quoác teá ñaõ thuùc ñaåy chuyeån dòch cô caáu cuûa neàn kinh teá theo höôùng taêng tyû troïng giaù trò coâng nghieäp vaø dòch vuï, giaûm tyû troïng nghaønh noâng nghieäp. Cô caáu cuûa nghaønh vaø vuøng ñang chuyeån bieán theo höôùng taêng lôïi theá naêng löïc caïnh tranh. Hình thaønh caùc vuøng kinh teá troïng ñieåm. Vôùi quan ñieåm oån ñònh chính trò, taêng cöôøng hôïp taùc, hoøa nhaäp vôùi kinh teá quoác teá, thôøi gian qua, baèng nhöõng cô cheá, chính saùch öu ñaõi, môøi goïi ñaàu tö, Vieät Nam ñaõ thu huùt treân 44,8 tyû USD voán tö töø 64 quoác gia, vuøng laõnh thoå vôùi treân 4.370 döï aùn, trong ñoù ñaõ thöïc hieän treân 24,6 tyû USD.

Nguoàn ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi chieám tôùi gaàn 30% voán ñaàu tö xaõ hoäi, 35% giaù trò saûn xuaát coâng nghieäp, 20% xuaát khaåu vaø ñaõ thu huùt 400 ngaøn lao ñoäng. Caùc nhaø taøi trôï cuõng ñaõ cam keát daønh treân 20 tyû USD cho Vieät Nam vay öu ñaõi vôùi laõi suaát töø 0,75% ñeán 2,5%. Trong xu höôùng hoäi nhaäp vaø töø khi coù söï gia taêng nguoàn voán ñaàu tö xuyeân quoác gia, noãi leân moät vaán ñeà maø Chính phuû caùc nöôùc thu huùt ñaàu tö raát quan taâm, ñoù laø:”chuyeån giaù”. Töø vaøi naêm trôû laïi ñaây, caùc nhaø nghieân cöùu khoa hoïc taøi chính ôû Vieät Nam ñaõ neâu ra vaán ñeà chuyeån giaù, hoï coi ñaây laø moät keõ hôû cuûa chính 5 saùch quaûn lyù taøi chính ñoái vôùi caùc doanh nghieäp nöôùc ôû Vieät Nam, nhaát laø caùc coâng ty ña quoác gia voán coù coâng ty meï vaø caùc coâng ty con treân khaép theá giôùi.

Caùc chuyeân gia lo ngaïi raèng neáu khoâng quaûn lyù chaët thì seõ taïo ra söï thieáu coâng baèng trong noäp thueá giöõa caùc doanh nghieäp vaø nhaát laø laøm thaát thu moät nguoàn lôùn cho ngaân saùch. Chuyeån giaù laø moät khaùi nieäm coøn töông ñoái môùi ñoái vôùi Vieät Nam, neân caùc bieän phaùp ñeå chuùng ta thöïc hieän choáng laïi thuû thuaät gian laän naøy laø coøn haïn cheá neáu khoâng muoán noùi laø chöa coù. Trong moâi tröôøng coâng taùc thöïc teá cuûa mình, gaëp moät soá vaán ñeà lieân quan ñeán chuyeån giaù ñaõ laøm toâi quan taâm ñeán thöïc traïng naøy, vaø vì vaäy toâi choïn ñeà taøi “caùc giaûi phaùp kieåm soaùt hoaït ñoäng chuyeån giaù taïi caùc doanh nghieäp ñaàu tö nöôùc ngoaøi“ cho luaän vaên toát nghieäp cao hoïc cuûa mình. Maëc duø ñaõ coù moät soá baùo caùo khoa hoïc ñeà caäp ñeán vieäc kieåm soaùt hoaït ñoäng chuyeån giaù taïi caùc doanh nghieäp coù voán ñaàu tö nöôùc ngoaøi, nhöng trong luaän vaên cuûa mình toâi muoán trình baøy hieän töôïng chuyeån giaù döôùi moät goác ñoä môùi, treân cô sôû ñoù ñeà xuaát moät soá giaûi phaùp cho vieäc kieåm soaùt thöïc traïng naøy ôû caùc coâng ty ña quoác gia.

Ñeà taøi naøy ñöôïc thöïc hieän treân cô sôû aùp duïng nghieân cöùu theo phöông phaùp duy vaät bieän chöùng vaø chuû nghóa duy vaät lòch söû, ñoàng thôøi keát hôïp phöông phaùp toång hôïp, quy naïp, suy dieãn, cuøng vôùi caùc phöông phaùp thoáng keâ, phaân tích caùc nguoàn döõ lieäu trong vaø ngoaøi nöôùc … töï do döï baùo vaø laøm roõ nhöõng vaán ñeà lyù luaän veà ñònh giaù chuyeån giao trong chính saùch thueá vaø chæ ra ñöôïc nhöõng öu vaø nhöôïc ñieåm cuûa phöông phaùp xaùc ñònh giaù thò tröôøng. Caùc nghieân cöùu veà chuyeån giaù trong luaän vaên naøy seõ ñöôïc xem xeùt tröôùc heát treân cô sôû lyù thuyeát veà choáng chuyeån giaù phoå bieán hieän nay, sau ñoù seõ ñöôïc ñoái chieáu, kieåm nghieäm qua caùc thí vuï thöïc teá tröôùc khi khaùi quaùt thaønh caùc nhaän ñònh laøm cô sôû cho vieäc ñöa ra caùc keát luaän vaø caùc giaûi phaùp xöû lyù cuï theå. 6 Trong khi thöïc hieän nghieân cöùu ñeå vieát ñeà taøi naøy, toâi nhaän thaáy tuy vieäc choáng chuyeån giaù ñaõ ñöôïc thöïc hieän hieän ôû nhieàu nöôùc treân theá giôùi töø raát laâu nhöng ngaøy caøng khoù khaên hôn do tính chaát cuûa caùc giao dòch ngaøy caøng ña daïng vaø phöùc taïp hôn. Nhaát laø trong ñieàu kieän Vieät Nam coøn ôû giai ñoaïn laøm quen vôùi lónh vöïc naøy naøy thì tính chaát phöùc taïp vaø khoù khaên seõ taêng gaáp boäi.

Thöïc traïng ñaàu tö nöôùc ngoaøi ôû nöôùc ta, khoâng chæ xuaát hieän daáu hieäu hoaït ñoäng chuyeån giaù ôû caùc coâng ty ña quoác gia coù quy moâ kinh doanh nhoû vaø trung bình. Do ñoù trong ñeà taøi naøy seõ daønh moät phaàn ñi saâu vaøo phaân tích tình hình Vieät Nam daãn ñeán vieäc caùc doanh nghieäp FDI chuyeån giaù ñaàu tö xaây döïng cô baûn vaø treân cô sôû ñoù tìm caùch giaûi phaùp khaéc phuïc. Noäi dung ñöôïc theå hieän qua 3 chöông: Chöông 1: Lyù thuyeát chung veà ñònh giaù chuyeån giao vaø chuyeån giaù ôû caùc coâng ty ña quoác gia ñang ñöôïc caùc nöôùc aùp duïng phoå bieán hieän nay. Chöông 2: Phaân tích thöïc teá cuûa hoaït ñoäng chuyeån giaù taïi caùc MNC ôû Vieät Nam trong thôøi gian qua.

Chöông 3 : Caùc giaûi phaùp ñeà nghò cho vieäc thöïc hieän choáng chuyeån giaù ôû Vieät Nam. Caùc giaûi phaùp ñöôïc giôùi thieäu vôùi hai xu höôùng: moät laø caùc giaûi phaùp ñònh löôïng vaø ñònh tính caàn aùp duïng; hai laø caûi thieän moâi tröôøng kinh doanh, luaät phaùp, caûi caùch quaûn lyù cuûa Nhaø nöôùc ñeå phaàn naøo laøm trieät tieâu caùc ñoäng cô chuyeån giaù xuaát phaùt töø nhöõng baát lôïi khi ñaàu tö ôû Vieät Nam. 7 Chöông 1: TOÅNG QUAN VEÀ ÑÒNH GIAÙ CHUYEÅN GIAO VAØ CHUYEÅN GIAÙ ÔÛ CAÙC COÂNG TY ÑA QUOÁC GIA. Ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi & hoaït ñoäng cuûa coâng ty ña quoác gia 1.1 Ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi (FDI) Ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi (FDI) laø hình thöùc ñaàu tö quoác teá maø ngöôøi chuû voán sôõ höõu seõ ñöùng ra tröïc tieáp quaûn lyù ñieàu haønh söû duïng nguoàn voán ñaàu tö naøy.

Trong caùc chuû theå cuûa ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi thì caùc coâng ty ña quoác gia chieám tyû troïng cao nhaát, sau ñoù môùi tôùi ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi thuoäc veà caùc chính phuû vaø toå chöùc quoác teá khaùc. Hieän nay FDI ñöôïc xem laø moät giaûi phaùp hoã trôï voán cho caùc nöôùc ngheøo, vaø laø thaønh phaàn khoâng theå thieáu trong neàn kinh teá kinh teá hieän ñaïi.