Luận án về nhân thân người phạm tội xâm phạm nhân phẩm và danh dự con người tại miền Đông Nam Bộ

Luận án phân tích nhân thân người phạm tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự tại các tỉnh miền Đông Nam Bộ, từ thực tiễn pháp lý và xã hội.

• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Tội Phạm Học
• Đề tài: Nghiên Cứu Về Nhân Thân Người Phạm Tội Xâm Phạm Nhân Phẩm Tại Miền Đông Nam Bộ
• Loại tài liệu: Luận Án
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.3. Đánh giá tổng quan tình hình nghiên cứu và những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án
• 2. CHƯƠNG 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NHÂN THÂN NGƯỜI PHẠM TỘI
• 2.1. Xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người
• 2.2. Khái niệm, phân loại, đặc điểm nhân thân người phạm tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người
• 2.3. Các yếu tố tác động đến quá trình hình thành nhân thân tiêu cực ở người phạm tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG NHÂN THÂN NGƯỜI PHẠM TỘI XÂM PHẠM NHÂN PHẨM, DANH DỰ CỦA CON NGƯỜI TỪ THỰC TIỄN CÁC TỈNH MIỀN ĐÔNG NAM BỘ
• 3.1. Khái quát tình hình tội phạm xâm phạm nhân phẩm, danh dự trên địa bàn các tỉnh miền Đông Nam Bộ
• 3.2. Các đặc điểm nhân thân người phạm tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người trên địa bàn các tỉnh miền Đông Nam Bộ
• 3.3. Các yếu tố tác động đến sự hình thành các đặc điểm nhân thân người phạm tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người trên địa bàn các tỉnh miền Đông Nam Bộ
• 4. CHƯƠNG 4: CÁC GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH TỘI XÂM PHẠM NHÂN PHẨM, DANH DỰ CỦA CON NGƯỜI TRÊN ĐỊA BÀN CÁC TỈNH MIỀN ĐÔNG NAM BỘ TỪ GÓC ĐỘ NHÂN THÂN NGƯỜI PHẠM TỘI
• 4.1. Các biến động của các điều kiện khách quan có tác động đến sự hình thành các đặc điểm nhân thân người phạm tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự con người trên địa bàn các tỉnh miền Đông Nam Bộ
• 4.2. Tăng cường phòng ngừa tình hình tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự con người trên địa bàn các tỉnh miền Đông Nam Bộ từ góc độ nhân thân
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan tình hình nghiên cứu

Nghiên cứu về nhân thân người phạm tội xâm phạm nhân phẩm tại miền Đông Nam Bộ đã được thực hiện qua nhiều công trình nghiên cứu trong và ngoài nước. Các nghiên cứu này chủ yếu tập trung vào việc phân tích các yếu tố tác động đến nhân thân người phạm tội, từ đó đưa ra các giải pháp phòng ngừa hiệu quả. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài cho thấy có nhiều công trình đã chỉ ra mối liên hệ giữa nhân thân và hành vi phạm tội, đặc biệt là trong lĩnh vực tội phạm xâm phạm nhân phẩm. Các tác giả đã nhấn mạnh rằng việc hiểu rõ nhân thân người phạm tội là rất quan trọng để xây dựng các chính sách phòng ngừa tội phạm hiệu quả. Tại Việt Nam, nghiên cứu về nhân thân người phạm tội vẫn còn hạn chế, đặc biệt là trong bối cảnh miền Đông Nam Bộ. Do đó, việc nghiên cứu sâu hơn về nhân thân người phạm tội xâm phạm nhân phẩm là cần thiết để có cái nhìn toàn diện hơn về tình hình tội phạm tại khu vực này.

1.1 Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài

Nhiều công trình nghiên cứu quốc tế đã chỉ ra rằng nhân thân người phạm tội có ảnh hưởng lớn đến hành vi phạm tội. Các yếu tố như môi trường sống, giáo dục và gia đình đều có thể tác động đến sự hình thành nhân thân tiêu cực. Các nghiên cứu này đã cung cấp những thông tin quý giá cho việc xây dựng các chương trình phòng ngừa tội phạm. Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc can thiệp sớm vào các yếu tố xã hội có thể giúp giảm thiểu nguy cơ phạm tội trong tương lai. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc nghiên cứu nhân thân người phạm tội trong việc phát triển các chính sách phòng ngừa tội phạm hiệu quả.

1.2 Tình hình nghiên cứu trong nước

Tại Việt Nam, nghiên cứu về nhân thân người phạm tội xâm phạm nhân phẩm còn khá mới mẻ. Một số công trình đã chỉ ra rằng nhân thân người phạm tội thường có những đặc điểm chung như hoàn cảnh gia đình khó khăn, thiếu sự giáo dục và ảnh hưởng tiêu cực từ môi trường xã hội. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều khoảng trống trong nghiên cứu, đặc biệt là về các yếu tố cụ thể ảnh hưởng đến nhân thân người phạm tội tại miền Đông Nam Bộ. Việc nghiên cứu sâu hơn về các đặc điểm này sẽ giúp cung cấp thông tin cần thiết cho các cơ quan chức năng trong việc xây dựng các biện pháp phòng ngừa tội phạm hiệu quả hơn.

II. Những vấn đề lý luận về nhân thân người phạm tội

Khái niệm nhân thân người phạm tội xâm phạm nhân phẩm được định nghĩa là tổng thể các đặc điểm cá nhân, xã hội và tâm lý của người phạm tội. Các yếu tố này bao gồm tuổi tác, giới tính, trình độ học vấn, nghề nghiệp và hoàn cảnh gia đình. Nghiên cứu cho thấy rằng những người có nhân thân tiêu cực thường có xu hướng phạm tội cao hơn. Việc phân tích nhân thân người phạm tội không chỉ giúp xác định nguyên nhân của hành vi phạm tội mà còn giúp đưa ra các giải pháp phòng ngừa hiệu quả. Đặc biệt, trong bối cảnh miền Đông Nam Bộ, nơi có nhiều biến động xã hội, việc hiểu rõ nhân thân người phạm tội là rất quan trọng để xây dựng các chính sách phù hợp.

2.1 Khái niệm và phân loại nhân thân người phạm tội

Khái niệm nhân thân người phạm tội bao gồm các yếu tố như tâm lý, xã hội và cá nhân. Phân loại nhân thân có thể dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau như độ tuổi, giới tính, trình độ học vấn và hoàn cảnh gia đình. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người có hoàn cảnh gia đình không ổn định thường có nguy cơ cao hơn trong việc phạm tội. Điều này cho thấy rằng việc phân loại và hiểu rõ nhân thân người phạm tội là rất cần thiết để có thể đưa ra các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

2.2 Các yếu tố tác động đến quá trình hình thành nhân thân tiêu cực

Nhiều yếu tố có thể tác động đến quá trình hình thành nhân thân tiêu cực ở người phạm tội. Các yếu tố này bao gồm môi trường sống, giáo dục, và các mối quan hệ xã hội. Nghiên cứu cho thấy rằng những người lớn lên trong môi trường bạo lực hoặc thiếu sự quan tâm từ gia đình có xu hướng phát triển nhân thân tiêu cực. Việc nhận diện và can thiệp sớm vào các yếu tố này có thể giúp giảm thiểu nguy cơ phạm tội trong tương lai.

III. Thực trạng nhân thân người phạm tội xâm phạm nhân phẩm

Thực trạng nhân thân người phạm tội xâm phạm nhân phẩm tại miền Đông Nam Bộ cho thấy nhiều đặc điểm đáng chú ý. Theo thống kê, tỷ lệ người phạm tội xâm phạm nhân phẩm chủ yếu là nam giới, trong độ tuổi từ 18 đến 35. Hầu hết những người này có trình độ học vấn thấp và xuất thân từ các gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Điều này cho thấy rằng nhân thân người phạm tội xâm phạm nhân phẩm thường có những đặc điểm chung, phản ánh tình trạng xã hội và kinh tế của khu vực. Việc phân tích thực trạng này sẽ giúp các cơ quan chức năng có cái nhìn rõ hơn về tình hình tội phạm và từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp.

3.1 Khái quát tình hình tội phạm xâm phạm nhân phẩm

Tình hình tội phạm xâm phạm nhân phẩm tại miền Đông Nam Bộ trong giai đoạn từ 2008 đến 2017 có nhiều diễn biến phức tạp. Số lượng vụ án xâm phạm nhân phẩm ngày càng gia tăng, với nhiều phương thức và thủ đoạn ngày càng tinh vi. Điều này đã gây ra sự lo lắng trong cộng đồng và đặt ra thách thức lớn cho công tác giữ gìn an ninh trật tự. Việc nắm bắt tình hình tội phạm xâm phạm nhân phẩm sẽ giúp các cơ quan chức năng có những biện pháp phòng ngừa hiệu quả hơn.

3.2 Các đặc điểm nhân thân người phạm tội

Các đặc điểm nhân thân của người phạm tội xâm phạm nhân phẩm tại miền Đông Nam Bộ cho thấy sự đa dạng về độ tuổi, giới tính và trình độ học vấn. Hầu hết những người phạm tội đều có hoàn cảnh gia đình khó khăn và thiếu sự giáo dục. Điều này cho thấy rằng việc cải thiện điều kiện sống và giáo dục có thể giúp giảm thiểu tình trạng phạm tội trong khu vực. Nghiên cứu về nhân thân người phạm tội sẽ cung cấp thông tin cần thiết cho việc xây dựng các chương trình phòng ngừa tội phạm hiệu quả.

IV. Các giải pháp tăng cường phòng ngừa tình hình tội xâm phạm nhân phẩm

Để tăng cường phòng ngừa tình hình tội xâm phạm nhân phẩm tại miền Đông Nam Bộ, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Một trong những giải pháp quan trọng là nâng cao nhận thức của cộng đồng về tội phạm xâm phạm nhân phẩm và các hậu quả của nó. Bên cạnh đó, cần tăng cường công tác giáo dục và đào tạo cho thanh thiếu niên, đặc biệt là những người có hoàn cảnh khó khăn. Việc xây dựng các chương trình hỗ trợ cho gia đình có hoàn cảnh khó khăn cũng là một giải pháp cần thiết để giảm thiểu nguy cơ phạm tội. Các cơ quan chức năng cần phối hợp chặt chẽ trong việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa tội phạm xâm phạm nhân phẩm.

4.1 Các biến động của các điều kiện khách quan

Các điều kiện khách quan như kinh tế, xã hội và môi trường sống có ảnh hưởng lớn đến sự hình thành nhân thân người phạm tội. Việc cải thiện các điều kiện này sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ phạm tội. Cần có các chính sách hỗ trợ cho những người có hoàn cảnh khó khăn, giúp họ có cơ hội phát triển và tránh xa con đường phạm tội. Các chương trình hỗ trợ này cần được triển khai đồng bộ và hiệu quả để đạt được kết quả tốt nhất.

4.2 Tăng cường phòng ngừa tình hình tội xâm phạm nhân phẩm

Để phòng ngừa hiệu quả tình hình tội xâm phạm nhân phẩm, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng. Các chương trình giáo dục về quyền con người và nhân phẩm cần được triển khai rộng rãi, nhằm nâng cao nhận thức của người dân. Bên cạnh đó, cần có các biện pháp xử lý nghiêm minh đối với những hành vi xâm phạm nhân phẩm, nhằm răn đe và ngăn chặn tình trạng này. Việc xây dựng một môi trường sống an toàn và lành mạnh sẽ góp phần quan trọng trong việc phòng ngừa tội phạm xâm phạm nhân phẩm.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Bảo vệ danh dự, nhân phẩm và quyền tự do của con người là một trong những giá trị cốt lõi của nhà nước pháp quyền và nền tư pháp tiến bộ. Tại Việt Nam, tinh thần này được thể chế hóa mạnh mẽ trong Điều 14 và Điều 20 Hiến pháp năm 2013: "Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm; không bị tra tấn, bạo lực, truy bức, nhục hình hay bất kỳ hình thức đối xử nào khác xâm phạm thân thể, sức khỏe, xúc phạm nhân phẩm, danh dự". Nhằm cụ thể hóa các quyền cơ bản này, việc nghiên cứu các tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người (XPNPDD) từ góc độ Tội phạm học (TPH) và Phòng ngừa tội phạm (PNTP) là đòi hỏi cấp thiết của khoa học pháp lý.

Vùng kinh tế trọng điểm Đông Nam Bộ (bao gồm Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương, Bình Phước, Tây Ninh, Đồng Nai và Bà Rịa - Vũng Tàu) với diện tích 23,6 nghìn km² và quy mô dân số hơn 15 triệu người, giữ vai trò đầu tàu về tổng sản phẩm quốc nội (GDP), thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài và sản xuất công nghiệp. Tuy nhiên, tốc độ đô thị hóa nhanh chóng, mật độ nhập cư gia tăng và sự dịch chuyển cơ cấu lao động tại các khu công nghiệp cũng tạo ra những biến động xã hội phức tạp, kéo theo sự gia tăng của tình hình tội phạm (THTP).

Thống kê tư pháp giai đoạn 10 năm (2008 - 2017) cho thấy: trên phạm vi toàn quốc đã xét xử 45.862 vụ với 54.482 bị cáo liên quan đến nhóm tội XPNPDD. Riêng tại địa bàn các tỉnh miền Đông Nam Bộ, các Tòa án nhân dân đã đưa ra xét xử 10.412 vụ (chiếm 22,70% tổng số vụ toàn quốc) với 11.157 bị cáo (chiếm 20,47% tổng số bị cáo toàn quốc). Xét trong tổng số 56.596 vụ án xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự tại khu vực Đông Nam Bộ (với 80.888 bị cáo), nhóm tội XPNPDD chiếm tới 18,40% về số vụ và 13,80% về số lượng bị cáo. Thực trạng người phạm tội hoạt động ngày càng tinh vi, liều lĩnh và manh động đặt ra bài toán phải nhận diện căn nguyên sâu xa từ cơ chế hành vi phạm tội.

Khoảng trống nghiên cứu (Research Gap) nổi bật hiện nay là sự thiếu vắng một công trình Tội phạm học chuyên sâu, tiếp cận liên ngành và mang tính hệ thống toàn vùng Đông Nam Bộ về nhân thân người phạm tội XPNPDD. Phần lớn các công trình trước đây chỉ phân tích đơn lẻ một tội danh (như hiếp dâm trẻ em) trên phạm vi một tỉnh cụ thể, hoặc chỉ tiếp cận dưới góc độ Khoa học Luật hình sự thuần túy nhằm phục vụ định tội danh mà chưa lý giải toàn diện quá trình hình thành các đặc điểm nhân thân tiêu cực và cơ chế phát sinh hành vi phạm tội.

Luận án xác lập 3 câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết tương ứng:

1. Câu hỏi nghiên cứu 1 (RQ1): Nhân thân người phạm tội XPNPDD tại miền Đông Nam Bộ mang những đặc trưng nhân chủng học - xã hội, tâm lý - xã hội và pháp lý - hình sự điển hình nào? Giả thuyết 1 (H1): Người phạm tội XPNPDD mang các đặc điểm nhân cách không hợp chuẩn, lệch lạc nghiêm trọng về thang bậc giá trị đạo đức và nhu cầu sinh lý/vật chất, bị chi phối bởi trình độ học vấn thấp và nghề nghiệp bấp bênh.
2. Câu hỏi nghiên cứu 2 (RQ2): Các biến động kinh tế - xã hội, cấu trúc gia đình và môi trường sống tại Đông Nam Bộ tác động ra sao đến quá trình hình thành nhân thân tiêu cực? Giả thuyết 2 (H2): Sự suy thoái môi trường vi mô (gia đình khiếm khuyết, bạo lực gia đình) kết hợp áp lực đô thị hóa và sự buông lỏng quản lý xã hội tại các khu công nghiệp là điều kiện khách quan kích hoạt các sai lệch nhân cách dẫn đến hành vi phạm tội.
3. Câu hỏi nghiên cứu 3 (RQ3): Khung giải pháp phòng ngừa tội phạm XPNPDD từ góc độ nhân thân cần được thiết kế như thế nào để đạt hiệu quả bền vững? Giả thuyết 3 (H3): Hệ thống phòng ngừa đồng bộ tác động vào việc triệt tiêu nguyên nhân hình thành nhân thân xấu và bồi dưỡng nhân thân tích cực sẽ làm suy giảm trực tiếp nguy cơ phát sinh tội phạm.

Khung lý thuyết của luận án được xây dựng dựa trên phép duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác - Lênin, gắn liền với luận điểm kinh điển: "Bản chất con người là tổng hòa những quan hệ xã hội". Luận án tích hợp lý thuyết nhân thân tội phạm học của GS. Võ Khánh Vinh, lý thuyết phòng ngừa tội phạm qua thiết kế môi trường của Stephen R. Schneider và các mô hình phân loại tội phạm tình dục của Anna Salter để giải quyết triệt để các mục tiêu nghiên cứu đặt ra.

Literature Review và Positioning

Nghiên cứu về nhân thân người phạm tội và phòng ngừa tội phạm đã phát triển qua nhiều giai đoạn với sự đóng góp của các học giả trong và ngoài nước.

Về y văn quốc tế, các công trình nền tảng về Tội phạm học của Hennessy Hayes và Tim Prenzler (An Introduction to Crime and Criminology), Stephen R. Schneider (Crime Prevention - Theory and Practice) và G. Mikovskij (Cơ sở lý luận của việc phòng ngừa tội phạm, 1982) đã thiết lập nguyên lý: phòng ngừa tội phạm phải bắt đầu từ việc loại trừ các tác nhân tiêu cực trong môi trường sống – vốn là nguồn gốc hình thành các đặc tính nhân thân xấu. Nghiên cứu của Can Ueda (Crime and Criminology in Japan) chứng minh sự biến đổi kinh tế, mật độ dân cư và đô thị hóa tác động trực tiếp đến cấu trúc nhân thân tội phạm. Công trình của Macilwee (The Liverpool Underworld: Crime in the City, 1750-1900) và Sanders Bill (Youth Crime and Youth Culture in the Inner City) làm rõ sự tương tác giữa hoàn cảnh sống đô thị nghèo nàn và sự hình thành tâm lý chống đối xã hội ở thanh thiếu niên. Đặc biệt, Anna Salter (2004) trong tác phẩm Predators: Pedophiles, Rapists, And Other Sex Offenders đã mổ xẻ sâu sắc cơ chế tâm lý lệch lạc, nhu cầu biến dạng và kỹ thuật thao túng tinh vi của nhóm người phạm tội xâm phạm tình dục (XPTD).

Tại Việt Nam, lý luận về nhân thân người phạm tội được định hình vững chắc trong giáo trình TPH của Đại học Luật Hà Nội, Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Huế. GS. Võ Khánh Vinh khẳng định: "Nhân thân người phạm tội là một bộ phận cấu thành tất yếu và rất quan trọng của cơ chế hành vi phạm tội, còn các hoàn cảnh của sự hình thành các đặc điểm tâm lý - xã hội tiêu cực của cá nhân xuất hiện trước các đặc điểm của cá nhân nằm trong mối quan hệ nhân quả với tình hình tội phạm". Các nhà nghiên cứu như TS. Nguyễn Mạnh Kháng, PGS. Lê Cảm đã xác lập ranh giới khoa học giữa khái niệm nhân thân trong Luật hình sự (LHS) và Tội phạm học (TPH). Ở cấp độ thực chứng địa phương, các luận văn của Ngô Minh Hải (2015 - Đồng Nai), Nguyễn Thanh Tuấn (2017 - Bình Phước), Bùi Ai Giôn (2017 - Bà Rịa - Vũng Tàu), Lê Ngô Phương Thanh (2017 - TP.HCM) và Phạm Thị Triều Mến (2016 - Bình Dương) đã khảo sát nhân thân ở từng nhóm tội riêng lẻ trên các địa bàn hành chính độc lập.

Tồn tại hai cuộc tranh luận học thuật then chốt trong y văn:

1. Tranh luận về phạm vi khách thể và tội danh: Quan điểm thứ nhất giới hạn tội XPNPDD trong phạm vi 10 tội danh theo Chương XII BLHS 1999 (hoặc 12 tội danh tương ứng trong BLHS 2015). Quan điểm thứ hai (được tác giả luận án ủng hộ) khẳng định cần mở rộng bao hàm cả tội Sử dụng người dưới 16 tuổi vào mục đích khiêu dâm (Điều 147 BLHS 2015), vì bản chất hành vi này xâm hại trực tiếp đến sự phát triển nhân cách, danh dự và phẩm giá của người chưa thành niên.
2. Tranh luận về nhận thức chủ thể và đối tượng bị xâm hại trong tội XPTD: Trường phái tư duy hình sự truyền thống theo Bản tổng kết số 329-HS2 ngày 11/05/1967 của Tòa án nhân dân tối cao định nghĩa giao cấu là "sự cọ xát trực tiếp dương vật vào bộ phận sinh dục của người phụ nữ (bộ phận từ môi lớn trở vào)...", từ đó mặc định chủ thể thực hành chỉ là nam giới và nạn nhân chỉ là nữ giới. Ngược lại, quan điểm pháp lý tiến bộ và các nghiên cứu quốc tế chỉ ra rằng mọi cá nhân không phân biệt giới tính (kể cả nam giới và người chuyển giới) đều có quyền bất khả xâm phạm về nhân phẩm, danh dự; các hành vi quan hệ tình dục khác trái ý muốn đều phải bị truy cứu trách nhiệm hình sự thỏa đáng.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, luận án định vị công trình tại điểm giao thoa giữa lý thuyết phân loại tâm lý tội phạm của Anna Salter (Hoa Kỳ) và lý thuyết kiểm soát xã hội trong điều kiện đô thị hóa của Can Ueda (Nhật Bản), áp dụng vào bối cảnh thực tiễn đặc thù của một nền kinh tế chuyển đổi tại vùng kinh tế trọng điểm phía Nam Việt Nam.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mang lại những bước tiến lý luận quan trọng cho Tội phạm học Việt Nam:

1. Phát triển cấu trúc 3 tầng về nhân thân người phạm tội XPNPDD: Hệ thống hóa và mở rộng nội hàm lý luận bao gồm: (i) Nhóm đặc điểm nhân chủng học - xã hội (giới tính, độ tuổi, học vấn, nghề nghiệp, tình trạng hôn nhân, nơi cư trú); (ii) Nhóm đặc điểm tâm lý - xã hội (thế giới quan, nhận thức chuẩn mực đạo đức, nhu cầu - lợi ích, nhân cách không hợp chuẩn); (iii) Nhóm đặc điểm pháp lý - hình sự (tiền án, tiền sự, tình trạng tái phạm, động cơ và mục đích phạm tội).
2. Làm rõ cơ chế chuyển hóa từ nhân cách lệch lạc sang hành vi phạm tội: Chứng minh rằng hành vi XPNPDD không diễn ra tự phát mà là kết quả của quá trình tích tụ các thuộc tính tâm lý tiêu cực bên trong gặp hoàn cảnh tình huống thuận lợi bên ngoài. Luận án chỉ ra sự sai lệch trong định hướng giá trị: người phạm tội coi trọng lợi ích vật chất tầm thường hoặc thỏa mãn dục vọng bản năng lên trên danh dự, nhân phẩm và quyền tự do của người khác.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp 3 mô hình lý thuyết:

• Lý thuyết Cấu trúc Xã hội và Sự căng thẳng (Social Structure & Strain Theory): Giải thích áp lực kinh tế, tình trạng thất nghiệp và phân hóa giàu nghèo thúc đẩy động cơ vụ lợi trong tội Mua bán người.
• Lý thuyết Học tập Xã hội (Social Learning Theory) và Phân loại Tâm lý Tội phạm của Salter: Giải thích sự hình thành nhu cầu tình dục biến dạng qua phim ảnh đồi trụy và môi trường gia đình bạo lực.
• Lý thuyết Phòng ngừa Tình huống (Situational Crime Prevention) của Schneider: Làm nền tảng cho việc ngăn chặn cơ hội phạm tội thông qua quản lý nhân khẩu và thiết kế môi trường an toàn.

       [MÔI TRƯỜNG XÃ HỘI & VI MÔ]
 (Gia đình bất hòa, Đô thị hóa, KCN, Ma túy)
  [QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH NHÂN THÂN TIÊU CỰC]
        [TÌNH HUỐNG KHÁCH QUAN]
 (Nạn nhân mất cảnh giác, không gian vắng)
      [CƠ CHẾ PHÁT SINH HÀNH VI PHẠM TỘI]
   (Xâm phạm tình dục, Mua bán người, Làm nhục)

Luận án phân định tường minh ranh giới tiếp cận: Nếu Luật hình sự nghiên cứu nhân thân của một cá nhân cụ thể nhằm cá thể hóa trách nhiệm hình sự và quyết định hình phạt, thì Tội phạm học nghiên cứu tổng hòa các đặc trưng nhân thân mang tính quy luật của một nhóm tội phạm nhằm phát hiện nguyên nhân gốc rễ và thiết lập mạng lưới phòng ngừa xã hội.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu được xây dựng trên lập trường nhận thức luận của Chủ nghĩa hiện thực phê phán (Critical Realism) kết hợp Phép duy vật biện chứng và duy vật lịch sử. Thiết kế nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp đa tầng (Multi-level Mixed Methods Design):

• Tầng vĩ mô: Phân tích số liệu thống kê tư pháp 10 năm (2008 - 2017) trên toàn quốc và 6 tỉnh thành Đông Nam Bộ.
• Tầng vi mô: Phân tích thực chứng chuyên sâu mẫu đại diện gồm 800 bản án hình sự sơ thẩm và phúc thẩm đã có hiệu lực pháp luật.

Quy trình nghiên cứu rigorous

1. Chiến lược chọn mẫu: Chọn mẫu điển hình 800 bản án về các tội XPNPDD tại TAND TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Phước và Tây Ninh giai đoạn 2008 - 2017. Cơ cấu chọn mẫu bao quát đầy đủ 3 phân nhóm: tội XPTD (Hiếp dâm, Cưỡng dâm, Dâm ô, Giao cấu với trẻ em), tội Mua bán người (và trẻ em), tội Làm nhục người khác và Vu khống.
2. Phương pháp điều tra xã hội học: Thiết kế bảng hỏi cấu trúc thu thập dữ liệu từ các phạm nhân đang chấp hành án phạt tù về tội XPNPDD tại các trại giam thuộc Bộ Công an đóng trên địa bàn Đông Nam Bộ, cùng các nhóm đối chứng gồm phụ huynh, giáo viên và học sinh phổ thông nhằm đánh giá mức độ hài lòng về giáo dục đạo đức và quản lý thanh thiếu niên.
3. Quy trình tam giác hóa dữ liệu (Data Triangulation): Kiểm định chéo thông tin giữa số liệu thống kê ngành Tòa án, dữ liệu phân tích nội dung từ 800 bản án và kết quả khảo sát xã hội học thực địa nhằm triệt tiêu sai lệch chủ quan.

Data và phân tích

Dữ liệu định lượng được phân loại, mã hóa và xử lý thống kê mô tả (Descriptive Statistics), phân tích cơ cấu tỷ lệ phần trăm và so sánh tương quan qua các chỉ số:

• Cơ cấu giới tính và thành phần dân tộc của bị cáo.
• Cơ cấu các nhóm độ tuổi: Dưới 18 tuổi; từ 18 đến 30 tuổi; từ 30 đến 45 tuổi; và trên 45 tuổi.
• Trình độ học vấn: Mù chữ; Tiểu học; THCS; THPT; Cao đẳng/Đại học.
• Nghề nghiệp và tình trạng việc làm: Thất nghiệp, lao động tự do, công nhân KCN, nông dân, cán bộ công chức.
• Tình trạng cư trú: Thường trú, tạm trú, nhập cư tự do.
• Hoàn cảnh gia đình: Bố mẹ ly hôn, gia đình bạo lực, mồ côi, sống độc thân.
• Đặc điểm pháp lý: Tỷ lệ có tiền án, tiền sự, tái phạm và tái phạm nguy hiểm.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

1. Sự phân hóa rõ nét về đặc điểm nhân thân theo từng nhóm tội danh:
   • Nhóm tội xâm phạm tình dục: Đa số người phạm tội là nam giới (chiếm tuyệt đối), tập trung cao ở độ tuổi từ 18 đến 45. Trình độ học vấn chủ yếu ở mức tiểu học và trung học cơ sở; nghề nghiệp không ổn định hoặc lao động phổ thông. Về tâm lý, nhóm này bộc lộ sự lệch lạc nghiêm trọng về kiểm soát bản năng, nghiện văn hóa phẩm khiêu dâm và suy giảm khả năng kiềm chế hành vi.
   • Nhóm tội mua bán người: Bị cáo phân bố ở cả hai giới (nữ giới chiếm tỷ lệ đáng kể), độ tuổi từ 18 đến 45 chiếm đa số. Khác với nhóm XPTD, nhiều bị cáo phạm tội mua bán người có học vấn và hiểu biết xã hội nhất định, sử dụng vỏ bọc “thành đạt, việc làm lương cao” để lừa gạt nạn nhân. Động cơ phạm tội thuần túy là vụ lợi kinh tế, coi con người như một loại hàng hóa.
   • Nhóm tội làm nhục người khác và vu khống: Độ tuổi đa dạng hơn, phát sinh từ cả nhóm dưới 30 tuổi (bốc đồng, thích khẳng định cái tôi) và trên 30 tuổi (xung đột trong làm ăn, quan hệ tình cảm). Nghề nghiệp đa dạng, chịu áp lực tâm lý từ môi trường lao động căng thẳng hoặc thù ghét, đố kỵ cá nhân.
2. Tác động mang tính quyết định của môi trường vi mô (Gia đình & Học đường): Kết quả phân tích 800 bản án và phiếu khảo sát chứng minh: trên 60% người phạm tội XPNPDD xuất thân từ gia đình có khiếm khuyết (bố mẹ ly hôn, kinh tế khó khăn, thiếu sự giám sát) hoặc từng chứng kiến bạo lực gia đình thời thơ ấu. Đây là nguyên nhân trực tiếp hình thành nhân cách không hợp chuẩn.
3. Đặc thù nhân thân gắn liền với áp lực di dân và công nghiệp hóa: Tỷ lệ người phạm tội là lao động nhập cư, tạm trú tại các phòng trọ quanh khu công nghiệp ở Bình Dương, Đồng Nai, TP.HCM chiếm tỷ trọng cao. Đời sống tinh thần nghèo nàn, thiếu các thiết chế văn hóa lành mạnh là mảnh đất màu mỡ dung dưỡng các thói quen tiêu cực (rượu chè, cờ bạc, tiếp cận phim ảnh đồi trụy).
4. Phát hiện về khoảng trống pháp lý lịch sử: Luận án chứng minh việc áp dụng định nghĩa hành vi giao cấu theo Bản tổng kết số 329-HS2 suốt gần nửa thế kỷ đã tạo ra sự bất cập trong thực tiễn xét xử các hành vi xâm hại tình dục phi truyền thống (đối với nam giới hoặc người chuyển giới), đòi hỏi tư duy lập pháp mới trong BLHS 2015.

Implications đa chiều

• Về mặt lý thuyết: Bổ sung và hoàn thiện hệ thống lý luận tội phạm học về nhân thân người phạm tội trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa tại các vùng kinh tế động lực.
• Về phương pháp luận: Cung cấp quy trình điều tra xã hội học tội phạm kết hợp phân tích hồ sơ tư pháp có thể nhân rộng cho các vùng địa lý khác như Đồng bằng sông Hồng hay Tây Nguyên.
• Về ứng dụng thực tiễn và chính sách:
  • Đổi mới công tác thi hành án hình sự và cải tạo phạm nhân: Phân loại phạm nhân theo đặc điểm nhân thân để áp dụng các chương trình giáo dục phục hồi nhân cách và đào tạo nghề tương thích.
  • Chính sách an sinh xã hội: Tăng cường quản lý cư trú, xây dựng đời sống văn hóa, nhà ở xã hội và trung tâm hỗ trợ tâm lý cho công nhân tại các khu công nghiệp miền Đông Nam Bộ.
  • Cải cách tư pháp: Hoàn thiện hướng dẫn áp dụng các quy định mới của BLHS năm 2015 (như Điều 147 về sử dụng người dưới 16 tuổi vào mục đích khiêu dâm, và các tình tiết định khung tăng nặng/giảm nhẹ liên quan đến nhân thân).

Limitations và Future Research

1. Hạn chế về nguồn dữ liệu: Mẫu nghiên cứu thực chứng 800 bản án tập trung trong giai đoạn 2008 - 2017 chịu sự điều chỉnh chủ yếu của BLHS năm 1999 (sửa đổi 2009). Do đó, tác động của các quy định mới trong BLHS năm 2015 (có hiệu lực từ 2018) chưa được phản ánh trọn vẹn qua số liệu xét xử thực tế.
2. Hạn chế về phạm vi không gian mạng: Luận án tập trung vào các hành vi phạm tội ngoài đời thực; chưa đi sâu phân tích nhân thân người phạm tội làm nhục, vu khống trên không gian mạng (Cyberbullying, Deepfake bôi nhọ nhân phẩm) - một xu hướng đang bùng nổ hiện nay.
3. Định hướng nghiên cứu tương lai:
   • Nghiên cứu dọc (Longitudinal Study) đánh giá hiệu quả thi hành BLHS 2015 đối với nhóm tội XPNPDD giai đoạn 2018 - 2028.
   • Nghiên cứu chuyên biệt về tội phạm xâm phạm nhân phẩm, danh dự trên nền tảng kỹ thuật số và trí tuệ nhân tạo.
   • Ứng dụng mô hình Tư pháp phục hồi (Restorative Justice) và liệu pháp tâm lý nhận thức - hành vi (CBT) trong việc tái hòa nhập cộng đồng cho người phạm tội XPTD.

Tác động và ảnh hưởng

• Ảnh hưởng học thuật: Dự kiến là tài liệu tham khảo chuẩn mực trong giảng dạy Tội phạm học và Khoa học Luật hình sự tại các cơ sở đào tạo luật lớn (Đại học Luật TP.HCM, Đại học Luật Hà Nội, Học viện Cảnh sát nhân dân, Học viện Tòa án).
• Tác động chính sách và lập pháp: Cung cấp luận cứ thực chứng phục vụ Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao ban hành các Nghị quyết hướng dẫn áp dụng thống nhất các tội danh xâm phạm tình dục và mua bán người.
• Lợi ích xã hội: Giúp Ủy ban nhân dân và các tổ chức đoàn thể (Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên) tại 6 tỉnh miền Đông Nam Bộ xây dựng các chương trình phòng ngừa tội phạm cơ sở, bảo vệ phụ nữ và trẻ em hiệu quả hơn.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và học viên cao học: Tiếp cận khung phân tích nhân thân toàn diện và dữ liệu thực chứng quy mô lớn tại vùng kinh tế trọng điểm.
• Thẩm phán, Kiểm sát viên, Điều tra viên: Nâng cao kỹ năng đánh giá đúng tính chất nguy hiểm của nhân thân bị cáo trong quá trình định tội, định khung và quyết định hình phạt cá thể hóa.
• Cơ quan quản lý lao động và chính quyền địa phương Đông Nam Bộ: Cơ sở để hoạch định chính sách quản lý nhân khẩu, phòng chống tệ nạn xã hội tại các khu công nghiệp tập trung.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì? Luận án đã mở rộng lý thuyết cơ chế hành vi phạm tội của GS. Võ Khánh Vinh bằng việc phân lập chi tiết cấu trúc nhân thân 3 tầng đặc thù cho từng nhóm tội danh XPNPDD, chứng minh mối quan hệ biện chứng giữa nhân cách không hợp chuẩn và môi trường sống biến động của vùng kinh tế trọng điểm.
2. Điểm đổi mới phương pháp luận so với các nghiên cứu trước đây? Thay vì chỉ khảo sát đơn lẻ một tỉnh như công trình của Ngô Minh Hải (Đồng Nai) hay Nguyễn Thanh Tuấn (Bình Phước), luận án thực hiện nghiên cứu so sánh quy mô toàn vùng trên 800 bản án kết hợp khảo sát xã hội học thực địa đối với phạm nhân tại các trại giam.
3. Phát hiện thực chứng nào gây bất ngờ nhất? Trái ngược với giả định phổ thông rằng tội phạm luôn đi liền với học vấn thấp, nhóm tội phạm Mua bán người lại có tỷ lệ đáng kể các đối tượng có trình độ học vấn, hiểu biết pháp luật nhưng đã lợi dụng tri thức để thiết lập bẫy lừa đảo vì động cơ vụ lợi tuyệt đối.
4. Nghiên cứu có cung cấp giao thức tái lặp (Replication Protocol) không? Toàn bộ bảng tiêu chí mã hóa 800 bản án, cấu trúc phiếu khảo sát xã hội học và quy trình xử lý thống kê đều được chuẩn hóa chi tiết trong luận án, cho phép các nhà khoa học khác tái lặp nghiên cứu tại các vùng kinh tế khác.
5. Chương trình nghiên cứu 10 năm tiếp theo được định hình ra sao? Chuyển dịch trọng tâm sang nghiên cứu tội phạm xâm phạm nhân phẩm, danh dự trên không gian mạng và phát triển các mô hình can thiệp tâm lý học tội phạm sớm trong trường học và khu công nghiệp.

Kết luận

1. Luận án đã hệ thống hóa và làm sâu sắc thêm cơ sở lý luận Tội phạm học về nhân thân người phạm tội XPNPDD, xác định rõ ranh giới khoa học giữa cách tiếp cận của Luật hình sự và Tội phạm học.
2. Cung cấp bức tranh toàn cảnh, chân thực về thực trạng nhân thân người phạm tội XPNPDD tại miền Đông Nam Bộ giai đoạn 2008 - 2017 thông qua phân tích 10.412 vụ án với 11.157 bị cáo và khảo sát chuyên sâu 800 bản án điển hình.
3. Nhận diện chính xác quy luật phân hóa nhân thân: nhóm tội XPTD bị chi phối bởi nhu cầu sinh lý bản năng lệch lạc và học vấn thấp; nhóm tội Mua bán người bị chi phối bởi động cơ vụ lợi tinh vi; nhóm tội Làm nhục/Vu khống chịu tác động từ áp lực môi trường sống và xung đột quan hệ xã hội.
4. Chứng minh vai trò quyết định của môi trường gia đình và áp lực đô thị hóa - công nghiệp hóa nhanh đối với quá trình hình thành nhân cách không hợp chuẩn của người phạm tội.
5. Đề xuất hệ thống giải pháp phòng ngừa tội phạm đồng bộ, mang tính khả thi cao từ góc độ tác động, chuyển hóa nhân thân người phạm tội, góp phần bảo đảm an ninh trật tự và bảo vệ quyền con người tại địa bàn kinh tế trọng điểm phía Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 1. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài Trong thời gian qua, đã có nhiều công trình nước ngoài nghiên cứu các vấn đề có liên quan đến đề tài. Có thể chia các công trình đó thành các nhóm sau đây: 1. Nhóm công trình nghiên cứu các vấn đề cơ bản của Tội phạm học * “An introduction to Crime and Criminology” (tạm dịch: Giới thiệu về tội phạm và tội phạm học) của Hennessy Hayes và Tim Prenzler [139]: Đây là công trình chuyên khảo nghiên cứu về tình hình tội phạm (THTP) và nhân thân người phạm tội, trong đó các tác giả đã chỉ ra nguyên nhân và điều kiện của tội phạm chịu ảnh hưởng lớn bởi các yếu tố tiêu cực (từ phía người bị hại, môi trường xã hội, chính sách pháp luật, môi trường giáo dục.) đồng thời đưa ra chiến lược và các phương pháp đấu tranh phòng, chống một số loại tội phạm cụ thể.

Nghiên cứu tài liệu này giúp Nghiên cứu sinh (NCS) có những nhận thức đầy đủ hơn về lý luận phòng ngừa tội phạm (PNTP), các yếu tố tác động đến quá trình hình thành các đặc điểm nhân thân tiêu cực ở người phạm tội. * “Crime prevention - Theory and Practice” (tạm dịch: Phòng ngừa tội phạm - Lý luận và thực tiễn) của Stephen R. Schneider [153]: Trong tác phẩm tác giả nhấn mạnh các vấn đề lý luận về PNTP, các tình huống phòng, chống tội phạm (PCTP) thông qua thiết kế môi trường. dựa trên nguyên tắc loại trừ các yếu tố tiêu cực từ môi trường là nguyên nhân tác động hình thành các đặc điểm nhân thân tiêu cực ở người phạm tội.

Nghiên cứu tài liệu này giúp NCS có những nhận thức đầy đủ hơn về lý luận PNTP, vai trò của việc nghiên cứu nhân thân người phạm tội trong quá trình PNTP. Đặc biệt là đưa ra các giải pháp nhằm hạn chế các tác động của các yếu tố tiêu cực đến quá trình hình thành nhân thân xấu ở người phạm tội. * Sách “Cơ sở lý luận của việc phòng ngừa tội phạm” của G. Mikovskij (bản dịch của Viện thông tin Khoa học xã hội - 1982) [138] là một công trình nghiên cứu chuyên sâu về lý luận PNTP, trong đó tác giả đưa ra hệ thống các biện pháp phòng ngừa chung và riêng 8 áp dụng đối với các đối tượng phạm tội cụ thể.

Các giải pháp được xây dựng trên nguyên tắc loại trừ các yếu tố tiêu cực tác động đến sự hình thành các đặc điểm nhân thân tiêu cực cũng như động cơ, mục đích của người phạm tội. * “Crime and criminology in Japan” (tạm dịch: Tội phạm và tội phạm học ở Nhật Bản) của Can Ueda [133]: Trong tác phẩm này Giáo sư, Tiến sĩ luật học Nhật Bản Can Ueda đưa ra quan điểm cho rằng tội phạm học (TPH) là khoa học nghiên cứu tội phạm và đề ra các biện pháp đấu tranh, phòng chống. Đồng thời, tác giả đã chỉ ra các nguyên nhân, điều kiện của THTP, các điều kiện cá nhân, xã hội của tội phạm (trong đó nhấn mạnh những đặc điểm nhân thân người phạm tội, như giới tính, lứa tuổi,.) và cả những hạn chế của quá trình đô thị hóa, sự phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội cùng những xáo trộn trong xã hội do sự tập trung dân cư, đô thị hóa. Tuy không nghiên cứu chuyên sâu về nhân thân người phạm tội, nhưng công trình này đã đề cập đến những đặc điểm nhân thân tiêu biểu của người phạm tội và tác động của những điều kiện kinh tế, văn hóa - xã hội đến sự hình thành các đặc điểm nhân thân người phạm tội cũng như ảnh hưởng của chúng đến sự phát sinh hành vi phạm tội.

* “The Liverpool underworld: crime in the city, 1750 - 1900” (tạm dịch: Thế giới ngầm ở Liverpool: Tội phạm trong thành phố giai đoạn 1750 - 1900) của Macilwee [146]: Trong công trình nghiên cứu này tác giả đề cập về thực trạng THTP ở Liverpool trong Thế kỷ 19 và phân tích những nguyên nhân, điều kiện, hoàn cảnh và các sự kiện tác động đến từng cá nhân để hình thành các đặc điểm, thói quen, sở thích tiêu cực dễ dẫn đến phát sinh tội phạm ở thành phố này, đồng thời đề xuất các biện pháp nhằm loại trừ các nguyên nhân và điều kiện dẫn đến tội phạm. Nghiên cứu tài liệu giúp NCS hiểu rõ hơn về các đặc điểm về tâm lý trong nhân thân người phạm tội cũng như một số yếu tố tác động đến quá trình hình thành nhân thân tiêu cực ở người phạm tội. Nhóm công trình nghiên cứu các vấn đề chuyên sâu của Tội phạm học * “Youth crime and youth culture in the inner city” (tạm dịch: Tội phạm thanh, thiếu niên và văn hóa giới trẻ trong khu vực nội thành) của Sanders, Bill [151]: Trong công trình này tác giả đã phân tích bức tranh toàn cảnh về xu hướng gia tăng THTP do thanh, thiếu niên thực hiện ở thành phố của xã hội hiện đại, làm rõ một số đặc điểm nhân thân người phạm tội, như động cơ, thái độ của người phạm tội và tác động của môi trường kinh tế - xã hội đối với 9 sự hình thành các đặc điểm về nhân thân người phạm tội. Qua nghiên cứu tài liệu, NCS có những nhận thức về đặc điểm nhân thân người phạm tội như: độ tuổi, địa bàn cư trú, hoàn cảnh gia đình ở một số loại tội phạm cụ thể.

* “Vì sao họ phạm tội? Tình trạng thanh, thiếu niên phạm tội ở các nước tư bản chủ nghĩa” của Melinikova E.B [135]: Trong tác phẩm này nhà TPH người Nga đã chỉ ra những nguyên nhân chủ yếu của THTP trong xã hội tư bản chủ nghĩa và cho rằng hoàn cảnh vật chất và sự chênh lệch lớn giữa giàu và nghèo là những yếu tố ảnh hưởng rất lớn đến việc hình thành những đặc điểm nhân thân người phạm tội, như cách xử sự, lối sống của người phạm tội, đặc biệt là đối với người chưa thành niên phạm tội. Tuy nhiên, tác giả mới chỉ phân tích về nguyên nhân phạm tội cũng như nguyên nhân hình thành một số đặc điểm nhân thân của một nhóm người trong xã hội là người chưa thành niên. Mặt khác, kết quả nghiên cứu này được rút ra từ thập niên 70 của Thế kỷ trước nên những kết quả nghiên cứu đã không còn phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội, khoa học, công nghệ hiện nay. Mặc dù vậy, công trình cũng phần nào nói lên tác động của điều kiện sống đến sự hình thành các đặc điểm nhân thân như động cơ, mục đích phạm tội của nhóm người chưa thành niên phạm tội.

Nghiên cứu tài liệu này có ý nghĩa rất quan trọng trong việc kế thừa các kiến thức lý luận về nhân thân người phạm tội cũng như phương pháp nghiên cứu các yếu tố tác động đến sự hình thành các đặc điểm nhân thân người phạm tội nói chung, nhân thân người phạm tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự (XPNPDD) của con người nói riêng. * “Predators: Pedophiles, Rapists, And Other Sex Offenders” (tạm dịch: Tội phạm tình dục: Ấu dâm, hiếp dâm và những người phạm tội tình dục khác - 2004) của Anna Salter [128]: Trong cuốn sách này tác giả phân tích làm sáng tỏ một số đặc điểm nhân thân người phạm tội, như động cơ, mục đích và một số đặc điểm tâm sinh lý đã thúc đẩy một số người phạm tội tình dục và những thủ đoạn, kỹ thuật lừa đảo tinh vi mà họ sử dụng để tránh bị phát hiện. đồng thời đề xuất những biện pháp cần thiết giúp chúng ta để bảo vệ gia đình và bản thân. Thông qua việc nghiên cứu tài liệu, NCS có nhận thức về cơ chế tâm lý của người phạm tội nói chung và người phạm tội xâm phạm tình dục (XPTD), đồng thời giúp NCS phân biệt được những điểm khác biệt khi nghiên cứu về nhân thân người phạm tội dưới góc 10 độ điều tra hình sự và TPH, đây là một trong những cơ sở để NCS hoàn thiện nội dung lý luận ở Chương 2 của luận án.

* Đánh giá chung: Qua nghiên cứu các công trình ở ngoài nước nêu trên, thấy rằng các công trình này (ở mức độ khác nhau) đều đề cập đến vấn đề TPH và PNTP, đây là những lý luận nền tảng giúp NCS có những hiểu biết khái quát nhất về vấn đề TPH, THTP cũng như các vấn đề có liên quan đến nội dung luận án. Đặc biệt, một số tài liệu chuyên sâu nghiên cứu về một số tội phạm cụ thể trên một địa bàn cụ thể đã có những nghiên cứu sâu về nhân thân người phạm tội, coi đó như một yếu tố đóng vai trò là nguyên nhân làm phát sinh hành vi phạm tội, làm sáng tỏ cơ chế của hành vi phạm tội, nghiên cứu một số yếu tố có tác động đến sự hình thành các đặc điểm nhân thân người phạm tội. Trên cơ sở đó các tác giả đề xuất các giải pháp khác nhau nhằm phòng, chống có hiệu quả đối với THTP nói chung và các nhóm tội phạm cụ thể nói riêng. NCS sẽ kế thừa có chọn lọc các kết quả nghiên cứu của các công trình này trong việc xây dựng cơ sở lý luận và phương pháp luận làm nền tảng cho việc nghiên cứu đề tài luận án của mình.

Bên cạnh đó, kết quả nghiên cứu của các công trình này cũng còn bỏ ngỏ nhiều vấn đề như: Cơ sở lý luận và thực tiễn nghiên cứu về nhân thân người phạm tội XPNPDD của con người, phòng ngừa tội XPNPDD của con người từ góc độ nhân thân người phạm tội. Đây là những vấn đề mà luận án sẽ đi sâu nghiên cứu. Tình hình nghiên cứu trong nước 1. Nhóm công trình nghiên cứu các vấn đề cơ bản của Tội phạm học * Giáo trình TPH: Giáo trình TPH của các cơ sở đào tạo luật ở Việt Nam (như Đại học Luật Hà Nội; Đại học Luật TP.

Hồ Chí Minh; Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội; Học viện Cảnh sát, Học viện An ninh nhân dân, Đại học Huế.) là các công trình nghiên cứu mang tính hệ thống và bao quát nhất các vấn đề lý luận về THTP, nguyên nhân và điều kiện của THTP, nhân thân người phạm tội và các biện pháp PCTP. Tất cả các giáo trình đều đề cập đến nhân thân người phạm tội vì nhân thân người phạm tội là một nội dung quan trọng trong TPH. Ví dụ: Trong“Giáo trình tội phạm học” của Đại học Huế, GS.