Nghiên cứu dao động của rơ moóc khi lắp thêm bộ phận giảm chấn giữa khung và trục bánh xe

Luận văn thạc sĩ phân tích nghiên cứu dao động của rơmoóc một trục chở gỗ khi lắp thêm bộ phận đàn hồi có giảm chấn giữa khung, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Nhật Chiêu
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Kỹ thuật máy và thiết bị cơ giới hóa nông lâm nghiệp
• Đề tài: Nghiên cứu dao động của rơ moóc khi lắp thêm bộ phận giảm chấn giữa khung và trục bánh xe
• Loại tài liệu: luận văn thực sự khoa học kỹ thuật
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Công nghệ khai thác gỗ ở nước ta
• 1.2. Tình hình nghiên cứu và áp dụng máy kéo bánh hơi vào việc vận xuất, vận chuyển gỗ
• 1.3. Đặc trưng của các phần tử trên máy kéo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Dao Động Rơ Moóc Chở Gỗ 55 ký tự

Nghiên cứu dao động rơ moóc là vấn đề quan trọng trong khai thác gỗ, đặc biệt khi sử dụng rơ moóc một trục kéo bởi máy kéo nông nghiệp. Việc cơ giới hóa lâm nghiệp đòi hỏi các thiết bị phù hợp với điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội Việt Nam. Rơ moóc một trục, mặc dù phổ biến, thường gặp vấn đề về tải trọng động lực học và độ êm dịu chuyển động. Giải pháp lắp thêm bộ phận giảm chấn giữa khung và trục bánh xe hứa hẹn cải thiện đáng kể. Nghiên cứu này tập trung vào việc xây dựng mô hình dao động và đánh giá ảnh hưởng của bộ phận giảm chấn đến tính êm dịu của liên hợp máy.

1.1. Hiện Trạng Cơ Giới Hóa Khai Thác Gỗ Tại Việt Nam

Hiện nay, cơ giới hóa khai thác gỗ ở Việt Nam còn hạn chế, chủ yếu vẫn dựa vào lao động thủ công. Máy móc nhập khẩu chưa phù hợp với điều kiện địa hình và kinh tế. Việc sử dụng máy kéo bánh hơi nông nghiệp kéo rơ moóc để vận chuyển gỗ còn nhiều bất cập, đặc biệt là vấn đề dao động và tải trọng động. Cần có những nghiên cứu chuyên sâu để cải thiện hiệu quả và an toàn của quá trình này. Theo tài liệu gốc, sản lượng gỗ trong nước cần đạt 20-24 triệu m3/năm vào năm 2020, đòi hỏi cơ giới hóa đồng bộ.

1.2. Vai Trò Của Rơ Moóc Một Trục Trong Vận Chuyển Gỗ

Rơ moóc một trục là phương tiện vận chuyển gỗ phổ biến, đặc biệt trong khai thác gỗ rừng trồng. Tuy nhiên, thiết kế truyền thống với khung và thùng gắn cứng với trục bánh xe gây ra nhiều vấn đề về dao động và tải trọng động lực học. Việc lắp thêm hệ thống treo có giảm chấn là một giải pháp tiềm năng để cải thiện tính năng vận hành của rơ moóc. Nghiên cứu này sẽ đánh giá hiệu quả của giải pháp này trong điều kiện thực tế.

II. Vấn Đề Dao Động Rơ Moóc Thách Thức và Giải Pháp 58 ký tự

Dao động rơ moóc gây ra nhiều vấn đề, bao gồm giảm độ êm dịu chuyển động, tăng tải trọng động lên các cụm chi tiết, và ảnh hưởng đến độ bền của máy. Đặc biệt, khi rơ moóc di chuyển trên đường lâm nghiệp gồ ghề, rung động có thể gây ra hiện tượng cộng hưởng, phá hỏng các chi tiết máy. Việc nghiên cứu và giảm thiểu dao động là rất quan trọng để nâng cao hiệu quả và tuổi thọ của rơ moóc. Giải pháp chính là lắp thêm bộ phận giảm chấn giữa khung và trục bánh xe.

2.1. Ảnh Hưởng Của Dao Động Đến An Toàn Vận Hành Rơ Moóc

Dao động không chỉ ảnh hưởng đến độ êm dịu mà còn tác động tiêu cực đến an toàn rơ moóc. Rung động mạnh có thể gây mất ổn định, đặc biệt khi vào cua hoặc phanh gấp. Tải trọng động tăng lên cũng làm tăng nguy cơ hỏng hóc các chi tiết, dẫn đến tai nạn. Việc giảm thiểu dao động là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn cho người vận hành và hàng hóa.

2.2. Tác Động Của Tải Trọng Động Lên Kết Cấu Rơ Moóc

Tải trọng động do dao động gây ra có thể vượt quá nhiều lần so với tải trọng tĩnh, gây ra ứng suất lớn trong kết cấu rơ moóc. Điều này dẫn đến hiện tượng mỏi kim loại, giảm tuổi thọ của các chi tiết và tăng nguy cơ hỏng hóc. Việc thiết kế hệ thống treo và giảm chấn hiệu quả giúp phân tán tải trọng động, bảo vệ kết cấu rơ moóc.

2.3. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Dao Động Rơ Moóc

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến dao động rơ moóc, bao gồm độ gồ ghề của mặt đường, vận tốc rơ moóc, tải trọng rơ moóc, và đặc tính của hệ thống treo. Việc phân tích các yếu tố này giúp xác định nguyên nhân gây ra dao động và lựa chọn giải pháp giảm thiểu phù hợp. Theo tài liệu, độ mấp mô mặt đường và tốc độ chuyển động ảnh hưởng đến phản lực pháp tuyến lên cầu trước của máy kéo.

III. Phương Pháp Giảm Chấn Thiết Kế và Lựa Chọn 52 ký tự

Việc lựa chọn và thiết kế bộ phận giảm chấn phù hợp là yếu tố then chốt để giảm thiểu dao động rơ moóc. Các loại giảm chấn khác nhau có đặc tính và hiệu quả khác nhau. Cần xem xét các yếu tố như tần số dao động, biên độ dao động, và damping ratio để lựa chọn loại giảm chấn tối ưu. Ngoài ra, việc thiết kế hệ thống treo cũng cần được tính toán kỹ lưỡng để đảm bảo sự phối hợp hài hòa giữa giảm chấn và các thành phần khác.

3.1. Các Loại Giảm Chấn Thường Dùng Cho Rơ Moóc

Có nhiều loại giảm chấn khác nhau, bao gồm giảm chấn thủy lực, giảm chấn khí nén, và giảm chấn ma sát. Mỗi loại có ưu nhược điểm riêng và phù hợp với các ứng dụng khác nhau. Giảm chấn thủy lực là loại phổ biến nhất, có khả năng hấp thụ năng lượng dao động tốt. Giảm chấn khí nén có thể điều chỉnh độ cứng, phù hợp với các điều kiện tải trọng khác nhau.

3.2. Tính Toán Thông Số Giảm Chấn Để Tối Ưu Hiệu Quả

Việc tính toán các thông số của giảm chấn, như hệ số cản và độ cứng, là rất quan trọng để đạt được hiệu quả giảm dao động tối ưu. Cần sử dụng các phương pháp phân tích dao động và mô phỏng dao động rơ moóc để xác định các thông số này. Phần mềm mô phỏng dao động giúp dự đoán hiệu quả của các thiết kế giảm chấn khác nhau.

3.3. Thiết Kế Hệ Thống Treo Phù Hợp Với Giảm Chấn

Hệ thống treo đóng vai trò quan trọng trong việc giảm dao động rơ moóc. Thiết kế hệ thống treo cần phù hợp với loại giảm chấn được sử dụng và điều kiện vận hành của rơ moóc. Các loại hệ thống treo phổ biến bao gồm hệ thống treo lò xo, hệ thống treo lá nhíp, và hệ thống treo khí nén. Theo tài liệu, đặc trưng của các phần tử đàn hồi trên máy kéo cần được xem xét khi nghiên cứu sự chuyển động êm dịu.

IV. Mô Phỏng Dao Động Rơ Moóc Phương Pháp và Kết Quả 59 ký tự

Mô phỏng dao động rơ moóc là công cụ hữu ích để đánh giá hiệu quả của các thiết kế giảm chấn và hệ thống treo. Các phần mềm mô phỏng dao động cho phép tạo ra các mô hình toán học của rơ moóc và mô phỏng các điều kiện vận hành khác nhau. Kết quả mô phỏng giúp dự đoán tần số dao động, biên độ dao động, và ứng suất trong kết cấu rơ moóc. Từ đó, có thể tối ưu hóa thiết kế để giảm thiểu dao động và nâng cao độ bền.

4.1. Xây Dựng Mô Hình Toán Học Dao Động Rơ Moóc

Việc xây dựng mô hình toán học chính xác là bước quan trọng trong mô phỏng dao động. Mô hình cần bao gồm các thông số như khối lượng, độ cứng, và hệ số cản của các thành phần rơ moóc. Các phương trình động lực học rơ moóc được sử dụng để mô tả chuyển động của rơ moóc dưới tác động của các lực bên ngoài.

4.2. Sử Dụng Phần Mềm Mô Phỏng Dao Động Chuyên Dụng

Nhiều phần mềm mô phỏng dao động chuyên dụng có sẵn, như ANSYS, ADAMS, và MATLAB. Các phần mềm này cung cấp các công cụ mạnh mẽ để xây dựng mô hình, mô phỏng, và phân tích kết quả. Việc lựa chọn phần mềm phù hợp phụ thuộc vào độ phức tạp của mô hình và yêu cầu của bài toán.

4.3. Phân Tích Kết Quả Mô Phỏng và Đánh Giá Hiệu Quả

Kết quả mô phỏng cần được phân tích kỹ lưỡng để đánh giá hiệu quả của thiết kế. Các thông số như tần số dao động, biên độ dao động, ứng suất, và biến dạng được sử dụng để đánh giá. Nếu kết quả không đạt yêu cầu, cần điều chỉnh thiết kế và thực hiện mô phỏng lại.

V. Ứng Dụng Thực Tế Thử Nghiệm và Đánh Giá 53 ký tự

Sau khi mô phỏng, cần tiến hành thử nghiệm thực tế để kiểm chứng kết quả và đánh giá hiệu quả của bộ phận giảm chấn trong điều kiện vận hành thực tế. Các thử nghiệm có thể bao gồm đo dao động rơ moóc trên đường thử, đo ứng suất trong kết cấu rơ moóc, và đánh giá độ êm dịu chuyển động. Kết quả thử nghiệm giúp hoàn thiện thiết kế và đưa ra các khuyến nghị về chế độ sử dụng hợp lý.

5.1. Thiết Kế và Chế Tạo Mẫu Rơ Moóc Thử Nghiệm

Mẫu rơ moóc thử nghiệm cần được thiết kế và chế tạo theo đúng thiết kế đã được mô phỏng. Các thành phần, như giảm chấn và hệ thống treo, cần được lựa chọn và lắp đặt cẩn thận. Mẫu rơ moóc cần đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn.

5.2. Tiến Hành Thử Nghiệm Dao Động Trên Đường Thử

Thử nghiệm dao động được tiến hành trên đường thử với các điều kiện khác nhau, như đường bằng phẳng, đường gồ ghề, và đường dốc. Các cảm biến dao động được sử dụng để đo tần số dao động và biên độ dao động tại các vị trí khác nhau trên rơ moóc.

5.3. Đánh Giá Độ Êm Dịu Chuyển Động và An Toàn Vận Hành

Độ êm dịu chuyển động được đánh giá bằng cách cảm nhận chủ quan của người lái và bằng các thiết bị đo rung động. An toàn vận hành được đánh giá bằng cách quan sát khả năng ổn định của rơ moóc khi vào cua, phanh gấp, và di chuyển trên đường dốc.

VI. Kết Luận và Hướng Phát Triển Nghiên Cứu 50 ký tự

Nghiên cứu dao động rơ moóc khi lắp thêm bộ phận giảm chấn giữa khung và trục bánh xe mang lại nhiều kết quả khả quan. Việc giảm thiểu dao động giúp nâng cao độ êm dịu chuyển động, giảm tải trọng động lên các cụm chi tiết, và tăng độ bền của máy. Hướng phát triển tiếp theo là nghiên cứu các giải pháp giảm chấn chủ động và ứng dụng các vật liệu mới để chế tạo hệ thống treo.

6.1. Tổng Kết Kết Quả Nghiên Cứu và Đóng Góp

Nghiên cứu đã xây dựng mô hình dao động rơ moóc, mô phỏng dao động, và thử nghiệm thực tế. Kết quả cho thấy việc lắp thêm bộ phận giảm chấn giúp giảm đáng kể dao động. Nghiên cứu đóng góp vào việc hoàn thiện thiết kế rơ moóc và nâng cao hiệu quả khai thác gỗ.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Giảm Dao Động Rơ Moóc

Hướng nghiên cứu tiếp theo là phát triển các giải pháp giảm chấn chủ động, sử dụng các cảm biến và bộ điều khiển để điều chỉnh lực giảm chấn theo thời gian thực. Ngoài ra, cần nghiên cứu ứng dụng các vật liệu mới, như vật liệu composite, để chế tạo hệ thống treo nhẹ và bền.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Bé n«ng nghiÖp vµ Ptnt Tr­êng §¹i häc L©m nghiÖp L­u V¨n H­ng Nghiªn cøu dao ®éng cña r¬moãc mét trôc chë gç khi l¾p thªm bé phËn ®µn håi cã gi¶m chÊn gi÷a khung vµ trôc b¸nh xe LuËn v¨n th¹c sü khoa häc kü thuËt Hµ Néi - 2008 c Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Bé n«ng nghiÖp vµ Ptnt Tr­êng §¹i häc L©m nghiÖp L­u V¨n H­ng Nghiªn cøu dao ®éng cña r¬moãc mét trôc chë gç khi l¾p thªm bé phËn ®µn håi cã gi¶m chÊn gi÷a khung vµ trôc b¸nh xe Chuyªn ngµnh: Kü thuËt m¸y vµ thiÕt bÞ c¬ giíi hãa n«ng l©m nghiÖp M· sè: 60 52 14 LuËn v¨n th¹c sü khoa häc kü thuËt Ng­êi h­íng dÉn khoa häc PGS. NguyÔn NhËt Chiªu Hµ néi - 2008 c 1 §Æt vÊn ®Ò Mét trong nh÷ng nhiÖm vô vÒ kinh tÕ mµ ChiÕn l­îc ph¸t triÓn l©m nghiÖp ViÖt Nam giai ®o¹n 2006  2020 ®Æt ra lµ: S¶n l­îng gç trong n­íc 20 - 24 triÖu m3/n¨m (trong ®ã cã 10 triÖu m3 gç lín), ®¸p øng vÒ c¬ b¶n nhu cÇu nguyªn liÖu cho c¸c ngµnh c«ng nghiÖp chÕ biÕn l©m s¶n, bét giÊy vµ xuÊt khÈu. §¸p øng nhu cÇu cñi chñ yÕu dïng cho khu vùc n«ng th«n vµ duy tr× ë møc 25 - 26 triÖu m3/n¨m. §ång thêi xuÊt khÈu l©m s¶n ®¹t trªn 7,8 tû USD (bao gåm 7 tû USD s¶n phÈm gç vµ 0,8 tû USD s¶n phÈm l©m s¶n ngoµi gç) [1].

§Ó thùc hiÖn nhiÖm vô trªn viÖc c¬ giíi ho¸ l©m nghiÖp lµ hÕt søc cÇn thiÕt vµ cÊp b¸ch. Tuy nhiªn, c«ng nghÖ vµ thiÕt bÞ c¬ giíi ho¸ khai th¸c rõng tù nhiªn ®­îc ¸p dông tr­íc ®©y kh«ng cßn phï hîp víi viÖc khai th¸c gç rõng trång. Mét sè thiÕt bÞ nhËp ngo¹i cã ®­îc ¸p dông ®Ó khai th¸c gç rõng trång, song nh×n chung cßn rÊt h¹n chÕ v× ch­a phï hîp víi ®iÒu kiÖn tù nhiªn, kinh tÕ x· héi n­íc ta. ë c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn trªn thÕ giíi vµ trong khu vùc, cã ®iÒu kiÖn gÇn gièng n­íc ta ®· chän vµ ¸p dông c«ng nghÖ thÝch hîp lµ c«ng nghÖ trung b×nh víi viÖc ¸p dông m¸y kÐo b¸nh h¬i n«ng nghiÖp ®Ó khai th¸c rõng trång, nhê ®ã mµ n©ng cao ®­îc tû lÖ c¬ giíi ho¸ khai th¸c rõng.

Trong khi ®ã, n­íc ta hiÖn nay còng ®· nhËp vµ b¾t ®Çu s¶n xuÊt mét sè lo¹i m¸y kÐo, trong ®ã ®¸ng chó ý lµ c¸c lo¹i m¸y kÐo cì võa vµ nhá, chóng ®ang ®­îc sö dông t­¬ng ®èi phæ biÕn trong n«ng nghiÖp vµ ë mét sè trang tr¹i. Mét trong nh÷ng lo¹i m¸y kÐo ®ã lµ m¸y kÐo b¸nh h¬i Shibaura do NhËt B¶n s¶n xuÊt. Qua kh¶o s¸t thùc tÕ cho thÊy: M¸y kÐo Shibaura cã ®éng c¬ víi c«ng suÊt ®ñ lín, ngoµi viÖc phôc vô n«ng nghiÖp, khi ®­îc trang bÞ c¸c thiÕt bÞ chuyªn dïng cã thÓ sö dông trong rÊt nhiÒu kh©u c«ng viÖc kh¸c nh­ vËn xuÊt, vËn chuyÓn gç rõng trång.[24] Thêi gian qua, ®Ò tµi KC- 07- 26 ®· nghiªn cøu thiÕt kÕ chÕ t¹o vµ thö nghiÖm trong s¶n xuÊt liªn hîp m¸y (LHM) gåm m¸y kÐo Shibaura víi r¬ moãc mét trôc chuyªn dïng l¾p sau m¸y kÐo ®Ó vËn chuyÓn gç rõng trång. c 2 §©y lµ mÉu m¸y míi lÇn ®Çu ®­îc chÕ t¹o vµ thö nghiÖm trong khai th¸c gç rõng trång n­íc ta.

Liªn hîp m¸y kÐo Shibaura víi r¬ moãc mét trôc khi vËn chuyÓn gç, lµm viÖc trong ®iÒu kiÖn ®­êng vËn xuÊt, vËn chuyÓn n¶y sinh hµng lo¹t vÊn ®Ò nh­ kh¶ n¨ng kÐo, b¸m, æn ®Þnh, ®Æc biÖt lµ nh÷ng vÊn ®Ò vÒ dao ®éng, t¶i träng ®éng lùc häc cÇn ®­îc nghiªn cøu. Bªn c¹nh ®ã r¬ moãc mét trôc do ®Ò tµi KC- 07-26 t¹o ra lµ lo¹i r¬ moãc cã phÇn khung vµ thïng moãc g¾n cøng víi trôc b¸nh xe nªn trong qu¸ tr×nh lµm viÖc trªn ®iÒu kiÖn ®­êng l©m nghiÖp sinh ra t¶i träng ®éng lùc häc lªn c¸c côm chi tiÕt, ¶nh h­ëng xÊu ®Õn tÝnh ªm dÞu chuyÓn ®éng cña LHM. §iÒu nµy cã thÓ kh¾c phôc ®­îc b»ng c¸ch nèi khung vµ thïng moãc víi trôc b¸nh xe qua bé phËn treo ®µn håi cã gi¶m chÊn. §èi víi r¬ moãc mét trôc nµy, nh÷ng vÊn ®Ò nªu trªn ch­a ®­îc nghiªn cøu.

§Ó cã c¬ së hoµn thiÖn thªm vÒ mÆt kÕt cÊu theo h­íng nµy ph¶i nghiªn cøu thªm vÒ dao ®éng cña r¬ moãc mét trôc nµy khi l¾p thªm bé phËn treo ®µn håi cã gi¶m chÊn gi÷a khung vµ trôc b¸nh xe. Víi nh÷ng lý do trªn chóng t«i tiÕn hµnh ®Ò tµi: “Nghiªn cøu dao ®éng cña r¬ moãc mét trôc chë gç khi l¾p thªm bé phËn ®µn håi cã gi¶m chÊn gi÷a khung vµ trôc b¸nh xe”. * ý nghÜa khoa häc cña ®Ò tµi: X©y dùng m« h×nh dao ®éng cña r¬ moãc mét trôc chë gç khi l¾p thªm bé phËn treo ®µn håi cã gi¶m chÊn gi÷a khung vµ trôc b¸nh xe tõ ®ã ®¸nh gi¸ ¶nh h­ëng cña bé phËn nèi ®µn håi cã gi¶m chÊn ®Õn tÝnh chuyÓn ®éng ªm dÞu cña liªn hîp m¸y. * ý nghÜa thùc tiÔn cña ®Ò tµi: KÕt qu¶ nghiªn cøu lµ c¬ së cho viÖc hoµn thiÖn thªm vÒ mÆt kÕt cÊu mÉu r¬ moãc mét trôc theo h­íng l¾p thªm bé phËn treo ®µn håi cã gi¶m chÊn gi÷a khung vµ trôc b¸nh xe, ®ång thêi phôc vô cho viÖc chän chÕ ®é sö dông hîp lý khi chë gç b»ng r¬ moãc mét trôc trªn ®iÒu kiÖn ®­êng l©m nghiÖp.

c 3 Ch­¬ng 1 Tæng quan vÊn ®Ò nghiªn cøu 1. C«ng nghÖ khai th¸c gç ë n­íc ta ë n­íc ta, rõng tù nhiªn ngµy cµng bÞ c¹n kiÖt g©y ra nh÷ng hËu qu¶ xÊu tíi m«i tr­êng sinh th¸i, s¶n xuÊt vµ ®êi sèng con ng­êi. Tr­íc thùc tr¹ng ®ã, ®Ó b¶o vÖ diÖn tÝch rõng tù nhiªn cßn l¹i, ChÝnh phñ ®· quyÕt ®Þnh tõng b­íc ®ãng cöa rõng tù nhiªn vµ chñ tr­¬ng t¨ng c­êng sö dông gç rõng trång thay thÕ dÇn gç rõng tù nhiªn. M¸y mãc thiÕt bÞ khai th¸c gç lín rõng tù nhiªn khi chuyÓn sang khai th¸c rõng trång kh«ng cßn phï hîp, sö dông kÐm hiÖu qu¶ v× gç rõng trång cã kÝch th­íc nhá, cã nhiÒu n¬i rõng trång tËp trung nh­ng nhiÒu n¬i l¹i ph©n t¸n tr÷ l­îng thÊp.

§©y lµ mét trong nh÷ng nguyªn nh©n chñ yÕu dÉn ®Õn c¸c ho¹t ®éng khai th¸c gç hiÖn nay ë c¸c tØnh phÝa B¾c chñ yÕu vÉn b»ng lao ®éng thñ c«ng nÆng nhäc, n¨ng suÊt thÊp mÆc dï so víi rõng tù nhiªn, rõng trång cã nhiÒu ®iÓm thuËn lîi h¬n ®Ó ¸p dông c¬ giíi ho¸. Rõng trång ë miÒn B¾c n­íc ta cã ®Æc ®iÓm: thuÇn loµi, diÖn tÝch ph©n t¸n, c¸ch ®­êng vËn chuyÓn kh«ng xa, Ýt d©y leo bôi rËm, ®é dèc kh«ng lín. ChÝnh v× nh÷ng ®Æc ®iÓm trªn, viÖc lùa chän c«ng nghÖ, thiÕt bÞ khai th¸c gç phï hîp cho viÖc c¬ giíi ho¸ c¸c kh©u s¶n xuÊt kinh doanh rõng ®¹t hiÖu qu¶ kinh tÕ, x· héi lµ ®iÒu v« cïng quan träng. Cã 3 lo¹i h×nh c«ng nghÖ khai th¸c gç chñ yÕu [22] lµ: - C«ng nghÖ khai th¸c gç dµi: c©y gç sau khi chÆt h¹, c¾t cµnh, ngän ®­îc vËn xuÊt ra b·i I hoÆc b·i II.

Sau ®ã c©y gç ®­îc c¾t khóc, ph©n lo¹i s¶n phÈm vµ bèc lªn ph­¬ng tiÖn vËn chuyÓn. - C«ng nghÖ khai th¸c gç ng¾n: t¹i n¬i chÆt h¹ c©y gç ®­îc c¾t cµnh, c¾t ngän, c¾t khóc theo quy c¸ch s¶n phÈm, sau ®ã c¸c khóc gç ®­îc vËn xuÊt ra b·i gç vµ ®­a lªn c¸c ph­¬ng tiÖn vËn chuyÓn. - C«ng nghÖ khai th¸c gç nguyªn c©y: sau khi chÆt h¹, c©y gç ®­îc gi÷ nguyªn c¶ cµnh vµ t¸n l¸ råi kÐo ra ngoµi b·i gç. T¹i ®ã c©y gç ®­îc c¾t cµnh, c 4 ngän vµ c¾t khóc theo quy c¸ch s¶n phÈm vµ ®­îc vËn chuyÓn ®Õn n¬i tiªu thô.

Cµnh vµ ngän sÏ ®­îc chÕ biÕn tËn dông. HiÖn nay ë n­íc ta do kh¶ n¨ng vµ tr×nh ®é ¸p dông c¬ giíi ho¸ c¸c kh©u s¶n xuÊt cßn thÊp nªn nhiÒu n¬i vÉn chØ ¸p dông lo¹i h×nh khai th¸c gç ng¾n lµ chñ yÕu: ChÆt h¹ b»ng c«ng cô thñ c«ng hoÆc c­a x¨ng, kh©u vËn xuÊt, bèc dì chñ yÕu b»ng thñ c«ng, kh©u vËn chuyÓn b»ng « t« hoÆc ®­êng thuû. Kh©u vËn xuÊt gç lµ mét kh©u khã kh¨n, nÆng nhäc, phøc t¹p nhÊt trong d©y chuyÒn khai th¸c gç, nã ¶nh h­ëng trùc tiÕp ®Õn n¨ng suÊt lao ®éng vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm.2 T×nh h×nh nghiªn cøu vµ ¸p dông m¸y kÐo b¸nh h¬i vµo viÖc vËn xuÊt, vËn chuyÓn gç ë mét sè n­íc nh­ Trung Quèc, Thuþ §iÓn, Malaysia, Tanzania, Zambabue ®· vµ ®ang sö dông m¸y kÐo n«ng nghiÖp cì nhá, kÐo r¬mooc ®Ó vËn xuÊt vËn chuyÓn gç rõng trång. Do m¸y kÐo kh«ng cã thiÕt bÞ têi c¸p nªn c¸c giai ®o¹n vËn xuÊt gç tõ n¬i chÆt h¹ ®Õn n¬i tËp trung gç ph¶i dïng lao ®éng thñ c«ng hay c¸c h×nh thøc vËn xuÊt gç kh¸c [31].

§èi víi n­íc ta, tõ nh÷ng n¨m 60 ®· nhËp vµ ®­a vµo sö dông mét sè m¸y kÐo cña n­íc ngoµi phôc vô cho kh©u vËn xuÊt, vËn chuyÓn gç rõng tù nhiªn nh­: TDT 40, TDT 55, TT 4. Tõ n¨m 1970, n­íc ta ®· nhËp vµ ®­a vµo sö dông m¸y kÐo LKT 80, LKT 120. C¸c lo¹i m¸y nµy ®· phï hîp víi ®Æc ®iÓm khai th¸c rõng tù nhiªn víi quy m« s¶n xuÊt lóc bÊy giê. C¸c lo¹i m¸y kÐo xÝch cã ­u ®iÓm næi bËt lµ cã kh¶ n¨ng v­ît tèt, vËn xuÊt ®­îc gç cã khèi l­îng lín.

Tuy nhiªn, nh­îc ®iÓm cña chóng lµ møc ®é ph¸ ho¹i ®Êt, c©y con vµ tÇng thùc b× lín. Ng­îc l¹i, m¸y kÐo b¸nh h¬i cã tèc ®é cao, møc ®é ph¸ ho¹i c©y con, mÆt ®­êng Ýt h¬n so víi m¸y kÐo xÝch. V× vËy, trong khai th¸c rõng m¸y kÐo b¸nh h¬i ngµy cµng ®­îc sö dông réng r·i h¬n so víi m¸y kÐo b¸nh xÝch. c 5 Theo chøc n¨ng c¸c m¸y kÐo ®­îc dïng trong khai th¸c rõng cã thÓ ®­îc ph©n thµnh 2 lo¹i: m¸y kÐo chuyªn dïng vµ m¸y kÐo n«ng nghiÖp ®­îc c¶i tiÕn ®Ó vËn xuÊt gç.

C¸c m¸y kÐo l©m nghiÖp chuyªn dïng th­êng cã c«ng suÊt lín, tÝnh æn ®Þnh vµ kh¶ n¨ng kÐo b¸m cao. HiÖn nay, nhiÒu n­íc trªn thÕ giíi cã ngµnh c«ng nghiÖp ph¸t triÓn, s¶n xuÊt l©m nghiÖp víi quy m« lín ®· chÕ t¹o vµ sö dông c¸c lo¹i m¸y kÐo l©m nghiÖp chuyªn dïng víi c«ng suÊt lín. ë TiÖp Kh¾c ®· nghiªn cøu lo¹i m¸y kÐo mang nh·n hiÖu LKT 80 ®­îc trang bÞ têi thuû lùc (2,5 tÊn) ®Ó vËn xuÊt gç theo ph­¬ng ph¸p nöa lÕt. ë PhÇn Lan, ng­êi ta ®· chÕ t¹o ra m¸y kÐo mang nh·n hiÖu Skidder dïng ®Ó vËn xuÊt gç b»ng ph­¬ng ph¸p kÐo nöa lÕt hay c¸c lo¹i m¸y kÐo cña h·ng Timberjack Norcar, Somet, Valmet.

ë Thuþ §iÓn ®· chÕ t¹o vµ ¸p dông réng r·i m¸y kÐo Volvo kÐo r¬mooc mét trôc cã trang bÞ tay thuû lùc.