phần Mở đầu, Kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, đề tài khóa luận “Nghi thức tang lỄ của ngời Việt theo Công giáo” tại giáo xứ Thái Hà gồm 2 chơng, 5 tiết. NỘI DUNG CHUONG I: CO SO HINH THÀNH NGHI THỨC TANG LỄ CỦA NGUOI CONG GIAO VA VAINET VE GIAO XU THAI HA - HA NOI 1. Cơ sở hình thành nghỉ thức tang lễ của ngòi Công giáo 1.L Quan niệm của ngời Công giáo về linh hôn và thể xác Kinh Thánh bộc lộ rất rõ quan điểm về con ngời và linh hồn, đặc biệt khi đứng dới góc nhìn của Tân Ước: Con ngời là một hữu thể thuộc về vũ trụ, có thể chất và tồn tại trong một thân xác hay huyết nhục cụ thể, bên cạnh đó, con ngời cũng đồng thời là một sinh vật. Hữu thể con ngời không tự đủ cho chính mình, có vô số những khát vọng, nhu cầu về tình cảm, sự biểu lộ cảm xúc, thái độ khác nhau, con ngời cũng có khả năng lý luận, suy t, lập kế hoạch và đề ra quyết định, và điều quan trọng là con ngời có khả năng tiếp nhận sự tác động từ Thiên Chúa, có khả năng tiếp nhận sự sống từ nơi Thiên Chúa, khả năng có đợc một tâm hồn chính trực.
Khả năng của con ngời không phải là điều gì tự sức của con ngời có đợc và có thê sở hữu nh của riêng mình mà đó là do “thần khí” của Thiên Chúa, chính năng lực của Thần Khí Ngời làm cho con ngời trở nên mạnh mẽ. Thần khí là thực tại thần linh, Thần khí biểu thị quyền năng mà Thiên Chúa có thé thi thé bat ctr khi nao. Trong Tân Ước, Thần Khí đợc mặc khải nh Đắng liên kết khăng khít với Chúa Cha và Chúa Con trong việc thực hiện công trình cứu độ. Trong Cựu ớc lẫn Tân ớc, nhất là trong các th của thánh Phaolô, không phải lúc nào cũng đễ dàng phận biệt đợc ý nghĩa đích xác của hạn từ “thần khí”, xét nh một khái niệm nhân học thì “hân khí là một quan năng để tin cận Thiên Chúa” [56; tr.
Một nét đặc trng của Tân ớc nói chung và đặc biệt của các văn phẩm Phaolô, đó là sự đối lập giữa thần khí và xác thịt (xc. Mt 26,41; Mc 14,38; Ga 3,6; 6,36; Rm 8,1-11, Gl 5,16-26,). Một bên là “thần khí”, tức quyền năng Thiên Chúa đợc thông ban cho con ngời, ngợc lại, bên kia là “xác thịt” bị coi nh sự yếu đuối của con ngời. Và “linh hồn” chính là “thần khí” (F.
Soul), cdc ton giáo đều cho rằng linh hồn là phần chính cốt, phần thiêng liêng của mỗi con ngời, chính linh hồn hình thành lên cuộc sống, năng lực và nhân cách của mỗi con ngời: linh hồn ở bên ngoài phần xác thịt, tồn tại mãi ở thế giới bên kia, cả sau khi phân xác thịt đã tan rữa thành tro bụi. Đức tin và linh hồn có từ thời xa xa, trong cách lý giải theo thuyết vật linh về các hiện tợng tự nhiên, nh hơi thở, giấc mơ, cái chết. Khái niệm linh hồn gắn liền với giáo lý về Chúa. Chúa ban tặng linh hồn cho con ngời từ khi sinh ra ở đời.
Giáo lý về linh hồn đã đánh lạc hớng tín đồ khỏi nỗi đau khô hàng ngày, giải thoát khỏi mọi sự áp bức bằng con đờng cứu độ, mong đợi lên thế giới Thiên Đàng. Trong Tân ớc, xuất hiện trong lời nói của Đức Giêsu về su đối lập giữa phần xác — phần hồn “4nh em đừng sợ những kẻ giết thân xác mà không giết đợc linh hỗn. Đúng hơn, hãy sợ Đẳng có thể tiêu diệt cả hồn lẫn xác trong hỏa ngục ” (Mt 10,28). Linh hồn đợc gắn với sự bất tử, khi nhắc đến linh hồn của những ngời quá cố.
Linh hồn không thể cắt nghĩa đợc dựa theo cấu tạo sinh lý giống nh phần xác con ngời. Trí khôn nói cho ta rằng: “ohảdi có một nguyên lý linh thiêng nói kết với xác, mà không vì thế cũng giống y nh xác. Ta gọi là “hỗn ”. Mặc dù không thể dòng khoa học đề chứng mình là có linh hồn, tuy nhiên nếu không đếm xỉa tới cái yếu tố linh thiêng làm chủ vật chất này, ta không thể hiểu đợc rằng con ngời là một hữu thể linh thiêng”.
(153- 154,163), vì lẽ đó “hãy làm điêu gì tốt cho xác bạn, đề hôn bạn đợc vui vẻ ở trong xác. ” Trích lời Thánh Têrêsa Avila (1515-1582), nhà thần bí Tây Ban Nha, tiến sĩ Hội Thánh. Và Đức Bênêđictô XVI, Deus Caritas est cũng khẳng định rằng: Con ngời chỉ thực sự là con ngời khi hồn và xác hiệp nhất sâu xa với nhau. Nếu con ngời chỉ muốn là tinh thần và muốn từ bỏ thể xác phàm tục thi ca tinh thần lẫn thể xác đều mắt hết phâm giá.
Ngợc lại, con ngời 10 muốn từ bỏ tỉnh thần và coi trọng vật chất, coi thân xác nh thực tại duy nhất của mình thì họ cũng tự làm mắt đi giá trị cao cả của mình. Linh hồn là cái làm cho ta trở thành một con ngời. Nhờ linh hồn, con ngời có thể xác nhận cái "7ôi" của mình, và đứng trớc Thiên Chúa nh một cá thể không ai thay thế đợc. Vì linh hồn không phải là vật chất, nên chúng ta không thể tách ra từng phần và phần thiêng liêng của mỗi con ngời chỉ có thé hiện hữu qua hành vi tạo dựng trực tiếp của Thiên Chúa.
Trong khi khá ít những t tởng nói về cuộc sống con ngời sau cái chết để chờ đợi đợc phục sinh, thì tác giả sách Khôn ngoan viết vào những năm 30 trớc công nguyên tại Alexandria, đã đề cập đến linh hồn con ngời, đó là “Linh hôn những ngời công chính ở trong tay Chúóa và chẳng cực hình nào động tới đợc nữa. Bọn ngu sỉ coi họ nh đã chết rồi. Khi họ ra đi, chóng cho là họ gặp phải điều vô phúc. Lóc họ xa rời chúng ta, chúng ta tỏng là họ bi tiêu diệt.
Nhng thật ra họ dang hong binh an” (Kn 3 1-3). Kinh Nghĩa Đức Tin đã viết: “Linh hồn thiêng liêng chẳng hê chết đọc. Và đến ngày tận thế, xác loài ngời ta sẽ sống lại mà chịu phán xét, kẻ lành lên Thiên đàng hỏng phúc đời đời, kẻ dữ sa Hỏa ngục chịu phạt vô còng ” [2T; tr. Và trong Kinh Tin Thánh cũng có đoạn viết về sự sống sau cái chết.
Ngoi Việt theo Công giáo cũng tin rằng giữa những ngời đang sống và những ngời khuất vẫn có mối liên hệ qua lại. Các Thánh sẽ còng Thiên Chúa phù hộ cho những ngời sống. Ngời sống tạo lập các công phúc nhằm giúp các linh hồn chuộc những tội lỗi đã phạm phải khi còn ở trần gian, có thể lên Thiên Đàng và lại còng Thiên Chúa phù hộ cho chính ngời sống. Chết là khi linh hồn rời khỏi xác.
Linh hồn mang tính thiêng liêng chang hé tan biến. Linh hồn ngay khi rời khỏi xác thịt con ngời phải đến trớc tòa Đức Chúa Giêsu mà chịu phán xét riêng về tội phúc mà chịu thởng phạt tùy theo việc lành, đữ mình đã làm khi còn ở thế gian. Sau khi nhận sự phán xét của Chúa, những ngời sạch tộicùng những ngời đã đền tội cho đủ 11 mới đợc lên Thiên đàng. Thiên đàng là nơi chứa đựng sự thanh nhàn vui vẻ đời đời, mà phúc nhất trên Thiên đàng là đợc chiêm ngỡng dung nhan Đức Chúa.Những ngời lành, nhng còn mắc tội mọn hay là đền tội cha đủ, thì phải chịu phạt nơi luyện ngục.
Có thể cứu rỗi linh hồn từ luyện ngục bằng cách ngời thân của họ cầu nguyện và làm lễ cho các linh hồn. Những ngời chỉ cần phạm tội trọng là đã phải chịu hình phạt hỏa ngục. Hỏa ngục là chốn hình khổ, để mà phạt ma quỷ cùng những kẻ chết đang khi mắc tội trọng. Những kẻ đã bị xa vào hỏa ngục thì không thể cứu giúp và hình phạt không thê giảm bớt.
Quan niệm về su chét, su sống, về phần hồn, phần xác là những tín điều mà mọi giáo dân Công giáo đều tin theo. Đối với ngời Kitô hữu, kẻ sống cũng nh kẻ chết, sẽ đợc tham phần vào sự sống lại của Đức Kitô nơi thân xác ho. “Vi ching ta da nén mot voi Pitc Kitô nhờ đợc chết nh ngời đã chết, thì chúng ta cũng sẽ nên một với ngời, nhờ đợc sống lại nh Ngời đã sống lại” (Rm 6,5). Đức Giêsu đã nói về sứ mạng cứu thế của Ngài, khi chiến thắng tội lỗi và sự chết rằng: Quả thật, đây là ý muốn của Cha tôi, những ai thấy Chúa Con và tin vào Ngời Con, sẽ có đợc sự sống đời đời, và sẽ cho họ sẽ đợc chỗi dậy trong ngày sau hết.
Công đồng Vatican II đã nói lên tình trạng của con ngời trớc cái chết nh sau: Trớc cái chết, bí ân về thân phận con ngời lên đến tột độ. Con ngời không những bị hành hạ bởi đau khổ và sự tiến dần đến tan rã của thân xác, mà hơn thế nữa, còn bị dày vò bởi nỗi lo sợ bị tiêu diệt đời đời. Mọi cố gắng của kỹ thuật, dù rất hữu ích, cũng không thể làm nguôi ngoai đợc nỗi lo âu của con ngời, bởi vì đời sống sinh vật, dù có đợc kéo đài thêm đi nữa, cũng không thể thỏa mãn đợc khát vọng cuộc sốngtrong lòng con ngời. Trớc cái chết, óc tong tong của con ngời đảnh bất lực.
Nhng Mạc khải của Thiên Chúa quả quyết rằng con ngời đợc Chúa dựng nên để đạt tới cứu cánh hạnh phúc sau những khổ cực trần thế này. Hơn nữa, đức tin Kitô giáo còn đạy rằng giả nh con ngời không phạm tội, thì đã không phải 12 chết; sự chết này sẽ bị đánh bại khi Đắng Cứu Thế toàn năng và nhân ái mang lại cho con ngời sự cứu rỗi mà vị tội lỗi, họ đã đánh mất. Bởi vì Thiên Chúa đã và đang kêu gọi con ngời đem toàn thân kết hợp với Ngài trong sự hiệp thông vĩnh viễn vào sự sống bất diệt của Thiên Chúa. Chúa Kitô đã đem lại chiến thắng ấy khi Ngời sống lại và nhờ cái chết của Ngời, Ngời đã giải phóng con ngời khỏi sự chết.
Vậy đức tin với những lý chứng vững chắc đem lại giải đáp cho bất cứ ai khắc khoải u t về số phận tơng lai của mình. Đồng thời đức tin còn cho con ngời khả năng hiệp thông với những anh em thân yêu đã chết trong Chúa Kitô, và làm cho họ hy vọng rằng những ngời ấy đã đợc sống thực sự nơi Thiên Chúa (GS 18). Thật vậy, để giải thoát ta khỏi quyền lực Thần chết, trớc tiên Đức Kitô đã đến để nhận lấy cho mình số phận tử vong của chúng ta.