LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Từ năm 2012, thanh tra NH Nhà nước đã phát hiện nhiều yếu kém, rủi ro trong hoạt động kinh doanh của VNCB, OceanBank, GPBank. Cả 3 NH đều thuộc diện kiểm soát đặc biệt vì kinh doanh thua lỗ, âm vốn chủ sở hữu, tình hình quản trị, điều hành kém hiệu quả và không có phương án bổ sung vốn để khắc phục hoạt động. Việc Ngân hàng nhà nước trở thành chủ sở hữu sẽ giúp cho 3 NH 0 đồng có điều kiện thuận lợi triển khai thành công phương án tái cơ cấu, hoạt động kinh doanh theo hướng an toàn, hiệu quả Theo đó, ngày 07/07/2015 Ngân hàng TMCP Dầu Khí Toàn Cầu chính thức chuyển đổi mô hình hoạt động thành Ngân Hàng Thương Mại Trách Nhiệm Hữu Hạn Một Thành Viên Dầu Khí Toàn Cầu.
Đây là bước ngoặt quan trọng, đánh dấu sự thay đổi về mọi mặt trong hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TM TNHH MTV Dầu khí Toàn Cầu so với trước đây. Bởi lẽ, sau khi chuyển đổi thành ngân hàng 100% vốn nhà nước và được ngân hàng TMCP Công Thương VN hỗ trợ quản lý điều hành sẽ có nhiều biện pháp nhằm xử lý những yếu kém và thúc đẩy ngân hàng phát triển mạnh mẽ hơn. Trong hệ thống các Chi nhánh của của Ngân hàng TM TNHH MTV Dầu khí Toàn Cầu thì Chi nhánh Thăng Long chiếm vị trí quan trọng, là Chi nhánh có quy mô hoạt động lớn trong hệ thống Ngân hàng TM TNHH MTV Dầu khí Toàn Cầu và cũng là đại diện cho hoạt động của Ngân hàng. Ngân hàng TM TNHH MTV Dầu khí Toàn Cầu – Chi nhánh Thăng Long hiện là đơn vị có quy mô hoạt động cho vay lớn, với dư nợ cho vay chủ yếu là các khách hàng DNNVV.
Với quy mô hoạt động tín dụng lớn thì việc đảm bảo chất lượng hoạt động tín dụng phải luôn là vấn đề quan trọng và là một nhiệm vụ xuyên suốt của Chi nhánh. Đặc biệt là từ sau khi chuyển đổi mô hình, tình hình kinh doanh của ngân hàng cũng có nhiều bước tiến đáng kể. Chính vì thế, việc nâng cao chất lượng tín dụng khách hàng DNNVV tại Ngân hàng TM TNHH MTV Dầu khí Toàn Cầu - Chi nhánh Thăng Long là rất cần thiết và cực kỳ quan trọng. Từ những yêu cầu thực tế khách 2 quan và cũng là yêu cầu cấp thiết nâng cao chất lượng tín dụng của Ngân hàng TM TNHH MTV Dầu khí Toàn Cầu – Chi nhánh Thăng Long vì thế đề tài luận văn "Chất lượng tín dụng khách hàng DNNVV tại Ngân hàng TM TNHH MTV Dầu khí Toàn Cầu - Chi nhánh Thăng Long" được lựa chọn để nghiên cứu và ứng dụng vào thực tiễn để Ngân hàng phát triển mạnh và bền vững.
Mục đích nghiên cứu luận văn Thứ nhất: Làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận cơ bản về chất lượng tín dụng khách hàng DNNVV tại ngân hàng thương mại. Thứ hai: Phân tích thực trạng hoạt động tín dụng khách hàng DNNVV tại Ngân hàng TM TNHH MTV Dầu khí Toàn Cầu – Chi nhánh Thăng Long với việc đánh giá chất lượng tín dụng khách hàng DNNVV tại Chi nhánh. Từ việc phân tích, đánh giá chất lượng tín dụng khách hàng DNNVV tại Ngân hàng TM TNHH MTV Dầu khí Toàn Cầu – Chi nhánh Thăng Long rút ra những mặt tích cực cần phát huy và mặt hạn chế cần khắc phục. Thứ ba: Từ việc phân tích, vận dụng cơ sở lý thuyết và tình hình thực tế để đưa ra phương hướng giải quyết các vấn đề đang tồn tại.
Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng chất lượng tín dụng khách hàng DNNVV để có thể áp dụng vào thực tế tại Ngân hàng TM TNHH MTV Dầu khí Toàn Cầu – Chi nhánh Thăng Long trong thời gian tới. Vấn đề nghiên cứu luận văn Chất lượng tín dụng khách hàng doanh ngiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TM TNHH MTV Dầu khí Toàn Cầu – Chi nhánh Thăng Long. Phạm vi nghiên cứu luận văn Để đánh giá toàn diện chất lượng tín dụng đối với khách hàng DNNVV tại một Ngân hàng thương mại cần nhìn một cách tổng quoát từ nhiều góc độ: Từ góc độ của ngân hàng và doanh nghiệp và rộng hơn ra là cả nền kinh tế, ảnh hưởng của nền kinh tế thị trường. Tuy nhiên trong khuôn khổ của luận văn sẽ chỉ tập trung dưới góc độ của Ngân hàng thương mại, thông qua việc nghiên cứu vấn đề tại một chi nhánh Ngân hàng thương mại cụ thể Ngân hàng TM TNHH MTV Dầu khí Toàn 3 Cầu – Chi nhánh Thăng Long dựa trên thực tế chất lượng tín dụng khách hàng DNNVV những năm gần đây.
Phƣơng pháp nghiên cứu luận văn Phương pháp nghiên cứu luận văn từ cơ sở lý thuyết đến vấn đề thực tế nhằm làm sáng tỏ và giải quyết mục đích của đề tài. Nghiên cứu luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính kết hợp với thống kê, so sánh, phân tích…. Nghiên cứu định lượng chủ yếu dựa trên việc thu thập và phân tích số liệu có s n về hoạt động tín dụng khách hàng DNNVV tại Ngân hàng TM TNHH MTV Dầu khí Toàn Cầu – Chi nhánh Thăng Long những năm gần đây. Từ việc nghiên cứu phân tích đó giúp lượng hóa những chỉ tiêu phản chất lượng tín dụng và những mục tiêu cần đạt được để đưa ra những giải pháp phù hợp.
Tổng quan nghiên cứu Chủ đề “Chất lượng tín dụng khách hàng doanh ngiệp nhỏ và vừa” là chủ đề truyền thống và được quan tâm sâu rộng của cả hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam từ trước đến nay. Có rất nhiều luận văn nghiên cứu của nhiều tác giả tại nhiều ngân hàng thương mại trong nước cũng như ngoài nước về đề tài này. Tuy nhiên, tại Ngân hàng TM TNHH MTV Dầu khí Toàn Cầu – Chi nhánh Thăng Long chưa có đề tài nào nghiên cứu về “Chất lượng tín dụng khách hàng doanh ngiệp nhỏ và vừa”. Đặc biệt, từ năm 2012, Ngân hàng TM TNHH MTV Dầu khí Toàn Cầu – Chi nhánh Thăng Long gặp nhiều rủi ro kinh doanh thua lỗ, âm vốn chủ sở hữu, tình hình quản trị, điều hành kém hiệu quả… Sau đó năm 2015 ngân hàng đã chuyển đổi thành ngân hàng 100% vốn nhà nước.
Nên vấn đề “Chất lượng tín dụng khách hàng doanh ngiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TM TNHH MTV Dầu khí Toàn Cầu – Chi nhánh Thăng Long” là vấn đề cấp thiết cần được đi sâu nghiên cứu để góp phần nâng cao chất lượng tín dụng, hiệu quả kinh doanh của ngân hàng trong thời gian tới. Kết cấu luận văn 4 Chƣơng 1: Một số vấn đề lý luận về chất lượng tín dụng khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa tại các ngân hàng Thương mại. Chƣơng 2: Thực trạng chất lượng tín dụng khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa tại GPBank Thăng Long Chƣơng 3: Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa tại GPBank Thăng Long 5 CHƢƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƢỢNG TÍN DỤNG KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1 TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 1.1 Khái niệm tín dụng ngân hàng khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa Tín dụng là một phạm trù kinh tế và nó cũng là sản phẩm của nền kinh tế hàng hóa. Tín dụng tồn tại qua nhiều hình thái kinh tế - xã hội.
Quan hệ tín dụng được phát sinh ngay từ thời kỳ chế độ công xã nguyên thủy bắt đầu tan rã. Khi chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất xuất hiện, cũng là đồng thời xuất hiện quan hệ trao đổi hàng hóa. Sự phân công lao động xã hội và sự xuất hiện sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất là cơ sở ra đời của tín dụng. Xét về mặt xã hội, sự xuất hiện chế độ sở hữu về tư liệu sản xuất là cơ sở hình thành sự phân hóa xã hội: của cải, tiền tệ có xu hướng tập trung vào một nhóm người, trong lúc đó một nhóm người có thu nhập thấp hoặc thu nhập không đáp ứng đủ cho nhu cầu tối thiểu của cuộc sống, đặc biệt khi gặp các biến cố rủi ro bất thường xảy ra.
Trong điều kiện như vậy đòi hỏi sự ra đời của tín dụng để giải quyết mâu thuẫn nội tại của xã hội, thực hiện việc điều hòa nhu cầu vốn tạm thời của cuộc sống. Ban đầu, tín dụng được thực hiện dưới hình thức vay mượn bằng hiện vật - hàng hóa. Về sau, tín dụng là vay mượn bằng tiền tệ. Diễn giải theo ngôn ngữ Việt Nam là sự vay mượn.
Trong thực tế, thuật ngữ tín dụng được hiểu nhiều nghĩa khác nhau. Do đó khó có thể đưa ra một định nghĩa rõ ràng về tín dụng. Vì vậy, tùy góc độ nghiên cứu mà chúng ta có thể xác định nội dung của thuật ngữ này. Ngay cả trong quan hệ tài chính, tùy từng bối cảnh cụ thể mà thuật ngữ tín dụng có một nội dung riêng, cụ thể như sau: Xét trên góc độ chuyển dịch quỹ cho vay từ chủ thể thặng dư tiết kiệm sang chủ thể thiếu hụt tiết kiệm thì tín dụng được coi là phương pháp chuyển dịch quỹ từ người cho vay sang người đi vay.
Xét trong một quan hệ tài chính cụ thể, tín dụng là một giao dịch về tài sản trên cơ sở có hoàn trả giữa hai chủ thể. Như giao dịch giữa ngân hàng và các định chế tài chính khác với các doanh nghiệp và cá nhân thể 6 hiện dưới hình thức cho vay, tức là ngân hàng cấp tiền vay cho bên đi vay và sau một thời hạn nhất định người đi vay phải thanh toán vốn gốc và lãi. Nếu tiếp cận theo chức năng hoạt động của ngân hàng thì tín dụng được hiểu là một giao dịch về tài sản (tiền hoặc hàng hóa) giữa bên cho vay (ngân hàng và các định chế tài chính khác) và bên đi vay (cá nhân, doanh nghiệp và các chủ thể khác), trong đó bên cho vay chuyển giao tài sản cho bên đi vay sử dụng trong một thời hạn nhất định theo thỏa thuận, bên đi vay có trách nhiệm hoàn trả vô điều kiện vốn gốc và lãi cho bên cho vay khi đến hạn thanh toán. Từ các cách trên, có thể đưa ra khái niệm như sau: Tín dụng là sự chuyển nhượng tạm thời một lượng giá trị từ người sở hữu sang người sử dụng và sau một thời gian nhất định được quay trở lại người sở hữu một lượng giá trị lớn hơn ban đầu.