Chương 1: Cơ sở lý luận về chất lượng tín dụng bán buôn trong hoạt động của Ngân hàng thương mại Chương 2: Thực trạng chất luọng tín dụng bán buôn tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Tây Hồ Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng bán buôn tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Tây Hồ 5 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƢỢNG TÍN DỤNG BÁN BUÔN TRONG HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tín dụng bán buôn tại Ngân hàng thƣơng mại 1. Khái niệm và đặc điểm của tín dụng bán buôn trong hoạt động Ngân hàng thương mại Tín dụng nói chung được định nghĩa là quan hệ kinh tế trong đó có sự chuyển nhượng tạm thời một lượng giá trị (dưới hình thức giá trị hoặc hiện vật) từ người sở hữu sang người sử dụng để sau một thời gian nhất định thu hồi về một lương giá trị lớn hơn giá trị ban đầu (NGND. Tô Ngọc Hưng, 2016, Giáo trình Tín dụng Ngân hàng).
Nếu xem xét ở một góc độ hẹp hơn, tín dụng ngân hàng là một giao dịch về tài sản (tiền hoặc hàng hóa) giữa ngân hàng và bên đi vay (cá nhân, doanh nghiệp và các chủ thể khác), trong đó, ngân hàng chuyển giao tài sản cho bên đi vay sử dụng trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận, bên đi vay có trách nhiệm hoàn trả vô điều kiện vốn gốc và lãi cho ngân hàng khi đến hạn thanh toán. Bản chất của tín dụng ngân hàng là việc ngân hàng thỏa thuận để khách hàng sử dụng một lượng tài sản bằng tiền, bằng tài sản hay uy tín với nguyên tắc hoàn trả đầy đủ dưới các hình thức cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bảo lãnh và các dịch vụ tài chính khác. Tín dụng bán buôn là hình thức cung cấp tín dụng của ngân hàng cho các khách hàng là doanh nghiệp lớn (tại Vietcombank, khách hàng doanh nghiệp lớn là những khách hàng doanh nghiệp có doanh thu trên 100 tỷ). Tín dụng bán buôn là một bộ phận trong tín dụng ngân hàng và có vai trò quan trọng đối với tín dụng ngân hàng, cũng như kết quả hoạt động của các Ngân hàng thương mại.
Tín dụng bán buôn có các đặc điểm cơ bản như: Chủ thể kinh tế được cấp tín dụng rất phong phú về loại hình tổ chức, về trình độ phát triển, hoạt động ở mọi ngành nghề; Số lượng món vay nhiều nên đã tạo ra nguồn thu khá lớn cho ngân hàng, 6 đồng thời qua đó cũng phân tán được rủi ro. hách hàng là doanh nghiệp phân tán trên những khu vực thị trường khác nhau, nhu cầu của doanh nghiệp rất đa dạng cả về quy mô vốn tín dụng, hình thức tín dụng mong muốn và thời điểm có nhu cầu vốn tín dụng. Tín dụng bán buôn có vai trò rất quan trọng đối với Ngân hàng thương mại, các khách hàng và cả nền kinh tế. Trước tiên, tín dụng bán buôn là bộ phận cấu thành nên tín dụng ngân hàng.
Đây là hoạt động cơ bản của tất cả các Ngân hàng thương mại. Tín dụng bán buôn giúp mang lại thu nhập ngân hàng thông qua lãi suất cho vay. Ngoài ra, thông qua tín dụng bán buôn, ngân hàng còn có thể phát triển các hoạt động khác của mình, mở rộng thị phần hoạt động, được nhiều khách hàng biết đến. Điều này góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng.
Cùng với các nội dung trên, tín dụng bán buôn mang lại cho khách hàng những lợi ích đáng kể. Nhờ có tín dụng doanh nghiệp của ngân hàng mà khách hàng doanh nghiệp có được khoản vốn vay kịp thời để đáp ứng các nhu cầu đầu tư, sản xuất kinh doanh… nhằm đạt được mục tiêu của doanh nghiệp. Tín dụng bán buôn của ngân hàng là nguồn huy động vốn nhanh chóng, tiện ích cho các doanh nghiệp. Tín dụng bán buôn không chỉ quan trọng đối với ngân hàng, khách hàng mà nó còn góp phần không nhỏ vào công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế đất nước.
Thông qua tín dụng bán buôn giúp phân bổ các nguồn lực tài chính một cách hiệu quả. Ngân hàng hoạt động tốt hơn, người dân có vốn để đầu tư, sản xuất, kinh doanh… Điều đó góp phần ổn định và phát triển kinh tế - xã hội, giúp phân bổ vốn từ nguồn có vốn sang người cần vốn. Ngoài ra, tín dụng bán buôn luôn đi đôi với yếu tố lãi suất, yếu tố này tham gia vào việc góp phần ổn định giá trị đồng tiền và lưu thông tiền tệ. Các hình thức cấp tín dụng bán buôn của Ngân hàng thương mại 1.
Khái niệm cấp tín dụng Dựa trên khoản 14 Điều số 4 của Luận Các tổ chức tín dụng 2010, định nghĩa về cấp tín dụng được hiểu như sau: "Cấp tín dụng là việc thỏa thuận để tổ chức, cá 7 nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác. Các hình thức cấp tín dụng Phân loại theo tính chất khoản tín dụng - Cho vay: Là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi. - Chiết khấu: Là việc mua có kỳ hạn hoặc mua có bảo lưu quyền truy đòi các công cụ chuyển nhượng, giấy tờ có giá trị khác của người thụ hưởng trước khi đến hạn thanh toán. - Tái chiết khấu: Là việc chiết khấu các công cụ chuyển nhượng, giấy tờ có giá khác đã được chiết khấu trước khi đến hạn thanh toán.
- Bảo lãnh ngân hàng: Là hình thức cấp tín dụng, theo đó tổ chức cam kết với bên nhận bảo lãnh về việc tổ chức tín dụng sẽ thực hiện tài chính thay cho khách hàng khi khách hàng không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ đã cam kết; khách hàng phải nhận nợ và hoàn trả cho tổ chức tín dụng theo thỏa thuận. - Bao thanh toán trong nước, bao thanh toán quốc tế đối với các ngân hàng được phép thực hiện thanh toán quốc tế: Là hình thức cấp tín dụng cho bên bán hàng hoặc bên mua thông qua việc mua lại có bảo lưu quyền truy đòi các khoản phải thu hoặc các khoản phải trả phát sinh từ việc mua, bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ theo hợp đồng mua, bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ. - Cho thuê tài chính: Theo Điều 113 Luật Các tổ chức tín dụng, cho thuê tài chính là hình thức cấp tín dụng trung hạn, dài hạn dựa trên cơ sở hợp đồng cho thuê tài chính. Khi kết thúc thời hạn cho thuê theo hợp đồng, bên thuê được nhận chuyển quyền sở hữu tài sản cho thuê hoặc tiếp tục thuê theo thỏa thuận của hai bên.
- Ngoài ra còn một số hoạt động khác được áp dụng tùy trường hợp theo quy định của pháp luật. Phân loại theo thời gian cấp tín dụng 8 - Tín dụng ngắn hạn là thời hạn dưới 12 tháng và được sử dụng với mục đích bù đắp thiếu hụt vốn lưu động của các doanh nghiệp. - Tín dụng trung hạn là thời hạn từ 12 đến 60 tháng, chủ yếu được sử dụng để đầu tư mua sắm các loại phương tiện vận tải, một số cây trồng vật nuôi, hoặc đổi mới thiết bị công nghệ với thời gian thu hồi vốn nhanh. - Tín dụng dài hạn là thời hạn dài trên 60 tháng.
Loại tín dụng này nhằm phục vụ các công trình xây dựng lớn như nhà cửa, máy móc, sân bay, cầu, đường, có giá trị lớn. Phân loại theo phương thức cấp tín dụng - Cấp tín dụng theo món: là hình thức vay mà bên cho vay sẽ cấp cho người vay một số vốn nhất định Tuy nhiên, khách hàng cần được duyệt khoản vay dựa trên tình hình hoạt động tài chính, tài sản có thể thế chấp, mục đích sử dụng vốn hoặc phương án kinh doanh rõ ràng. - Cấp tín dụng theo hạn mức: là hình thức vay mà tổ chức tín dụng và khách hàng đã thỏa thuận và xác định một dư mức dư nợ được duy trì trong khoảng thời gian nhất định và quan trọng nhất là khách hàng được rút vốn tiền mặt nhiều lần. Tuy nhiên, tổng các khoản vay có giá trị không được vượt quá hạn mức tín dụng được cấp.
Khi sắp hết thời gian cấp hạn mức, khách hàng cần thanh toán khoản vay để nhận một hạn mức vay mới. Phân loại theo tài sản đảm bảo - Tín chấp: là hình thức không cần thế chấp tài sản hay bảo lãnh, ngân hàng sẽ dựa hoàn toàn vào uy tín, năng lực trả nợ để quyết định thời gian và hạn mức cho vay. Uy tín sẽ được xác minh thông qua thu nhập và xác minh tín dụng. - Thế chấp: hình thức cấp tín dụng nhưng yêu cầu người vay phải dùng tài sản thuộc quyền sở hữu của mình để thực hiện nghĩa vụ như nhà, đất hoặc những tài sản khác để làm tài sản đảm bảo cho khoản vay.
Trong suốt quá trình thế chấp tài sản đảm bảo, khách hàng vẫn được quyền sử dụng tài sản này như bình thường. Tuy nhiên giấy tờ sở hữu tài sản sẽ do ngân hàng giữ và khách hàng chỉ được nhận lại khi đã trả xong khoản vay. Vai trò của tín dụng bán buôn trong hoạt động của Ngân hàng thương mại Tín dụng bán buôn là quan hệ chuyển nhượng quyền sử dụng vốn từ ngân hàng cho khách hàng là doanh nghiệp trong một thời hạn nhất định với một khoản chi phí nhất định. Tín dụng bán buôn là hình thức tín dụng rất linh hoạt, hữu ích với các vai trò sau đây: Đáp ứng nhu cầu vốn để duy trì quá trình sản xuất được liên tục, đồng thời góp phần đầu tư phát triển kinh tế.
Trong nền kinh tế sản xuất hàng hoá, tín dụng doanh nghiệp là một trong những nguồn vốn hình thành vốn lưu động và vốn cố định của doanh nghiệp, tài trợ dự án đầu tư mới, mở rộng quy mô kinh doanh. Động thời, tín dụng là công cụ tài trợ cho các ngành kinh tế kém phát triển và ngành kinh tế mũi nhọn, tài trợ xuất, nhập khẩu. Tạo điều kiện để phát triển các quan hệ kinh tế với nước ngoài. Trong điều kiện kinh tế “mở”, tín dụng đã trở thành một trong những phương tiện nối liền các nền kinh tế các nước với nhau.
Tín dụng ngân hàng góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cho doanh nghiệp.