CHẤT LƢỢNG CÔNG TÁC THANH TRA, KIỂM TRA THUẾ TẠI CỤC THUẾ THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Nâng cao chất lượng thanh tra, kiểm tra thuế tại Cục Thuế Hà Nội. Giải pháp và kinh nghiệm thực tiễn, góp phần tăng thu ngân sách nhà nước hiệu quả.

• Tác giả: Tạ Xuân Quỳnh
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Hà
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Chất Lượng Công Tác Thanh Tra, Kiểm Tra Thuế Tại Cục Thuế Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Thanh Tra Thuế Hà Nội Vai Trò Tầm Quan Trọng

Trong bối cảnh hiện nay, thuế đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhà nước, đồng thời là công cụ điều tiết kinh tế quan trọng. Việc xây dựng chính sách thuế hiệu quả và hệ thống quản lý thuế vững mạnh là yếu tố then chốt cho sự phát triển bền vững. Hệ thống chính sách thuế Việt Nam liên tục được điều chỉnh, hoàn thiện, hướng tới khuyến khích đầu tư, sản xuất và hội nhập kinh tế quốc tế. Cùng với đó, bộ máy quản lý thuế được tổ chức theo hệ thống dọc, đảm bảo sự thống nhất và hiệu quả trong triển khai các luật thuế trên cả nước. Cục Thuế Hà Nội, với vai trò là một trong những đơn vị chủ lực, đóng góp quan trọng vào nguồn thu ngân sách của thành phố và cả nước.

1.1. Vai trò then chốt của kiểm tra thuế Hà Nội trong quản lý thu ngân sách

Công tác kiểm tra, kiểm soát thuế có ý nghĩa quyết định đến hiệu quả quản lý thuế. Người nộp thuế có trách nhiệm khai báo trung thực, chính xác và nộp thuế đúng hạn. Tuy nhiên, tình trạng vi phạm pháp luật về thuế vẫn diễn ra, gây thất thoát cho ngân sách nhà nước. Do đó, thanh tra, kiểm tra thuế đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm, đảm bảo nguồn thu cho ngân sách. "Trách nhiệm của người nộp thuế là khai thuế chính xác, trung thực, đầy đủ và nộp hồ sơ thuế đúng thời hạn; chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực, đầy đủ của hồ sơ thuế."

1.2. Mối liên hệ giữa Thanh tra thuế Hà Nội và xử lý vi phạm pháp luật thuế

Công tác thanh tra, kiểm tra thuế có mối liên hệ mật thiết với việc xử lý vi phạm pháp luật thuế. Nếu công tác này không được coi trọng, việc xử lý vi phạm sẽ kém hiệu quả, gây thất thu cho ngân sách nhà nước và tạo môi trường cạnh tranh không bình đẳng. Việc nâng cao chất lượng thanh tra, kiểm tra thuế là yếu tố quan trọng để đảm bảo sự nghiêm minh của pháp luật thuế. Theo số liệu báo ước thực hiện luỹ kế đến thời điểm cuối năm 2022, Cục thuế Hà Nội đã thực hiện 51.567 cuộc thanh tra, kiểm tra thuế.

II. Thách Thức Vấn Đề Trong Kiểm Tra Thuế tại Cục Thuế Hà Nội

Mặc dù đã đạt được những kết quả đáng khích lệ, công tác thanh tra, kiểm tra thuế tại Cục Thuế Hà Nội vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức. Số lượng doanh nghiệp vi phạm pháp luật về thuế có xu hướng tăng, đòi hỏi cần có các giải pháp hiệu quả để ngăn chặn tình trạng này. Đồng thời, công tác thanh tra, kiểm tra thuế cần tập trung vào các lĩnh vực, ngành nghề mới nổi, tiềm ẩn rủi ro cao về thuế. Chi phí tài chính và thời gian cho các cuộc thanh tra, kiểm tra cũng cần được tối ưu hóa để nâng cao hiệu quả hoạt động. Việc nâng cao năng lực thanh tra thuế trở thành yếu tố cấp thiết.

2.1. Tình trạng vi phạm pháp luật thuế gia tăng Cần giải pháp từ Cục Thuế Hà Nội

Kết quả thanh tra, kiểm tra thuế cho thấy số lượng doanh nghiệp vi phạm pháp luật về thuế có xu hướng tăng qua các năm. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc cần có các giải pháp cụ thể để kéo giảm tình trạng này, đảm bảo mục tiêu thu ngân sách. Sự gia tăng các vụ gian lận thuế tinh vi đặt ra bài toán khó cho công tác thanh tra, kiểm tra. Cần có các biện pháp nghiệp vụ sắc bén và hiện đại để phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm.

2.2. Hạn chế trong công tác lập kế hoạch và xử lý sau thanh tra thuế Hà Nội

Công tác lập kế hoạch thanh tra, kiểm tra thuế đôi khi chưa sát với thực tế, gây lãng phí nguồn lực. Công tác xử lý sau thanh tra, kiểm tra cũng chưa đáp ứng được yêu cầu, dẫn đến hiệu quả thu hồi nợ thuế còn hạn chế. Cần có sự cải thiện trong công tác lập kế hoạch và xử lý sau thanh tra để nâng cao hiệu quả quản lý thuế. Chi phí tài chính, thời gian thanh tra, kiểm tra cao vƣợt ngƣỡng cũng là một trong những thách thức cần giải quyết.

2.3. Rủi ro trong thanh tra thuế Gian lận tinh vi và thách thức từ lĩnh vực mới

Công tác thanh tra, kiểm tra thuế còn chƣa tập trung vào các lĩnh vực, ngành nghề mới, tiềm ẩn rủi ro cao về thuế. Điều này đòi hỏi cần có sự cập nhật kiến thức và kỹ năng cho đội ngũ thanh tra viên để đáp ứng yêu cầu của tình hình mới. Tính chất nghiêm trọng về hành vi gian lận của người nộp thuế bị phát hiện qua thanh tra, kiểm tra tại Cục thuế Hà Nội giai đoạn 2020 – 2022 ngày càng nghiêm trọng và tinh vi hơn.

III. Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Thanh Tra Thuế Nghiên Cứu Đề Xuất

Để giải quyết những thách thức và nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra thuế, Cục Thuế Hà Nội cần có sự nghiên cứu, phân tích, đánh giá để chỉ ra những nguyên nhân của những bất cập, hạn chế. Từ đó, đề xuất các giải pháp có tính khả thi, tập trung vào các yếu tố như hoàn thiện quy trình, nâng cao năng lực đội ngũ, ứng dụng công nghệ thông tin và tăng cường phối hợp giữa các bộ phận.

3.1. Hoàn thiện công tác lập kế hoạch kiểm tra thuế Hà Nội Cách tiếp cận mới

Cần xây dựng quy trình lập kế hoạch thanh tra, kiểm tra thuế khoa học, dựa trên phân tích rủi ro và đánh giá hiệu quả. Kế hoạch cần linh hoạt, có khả năng điều chỉnh phù hợp với tình hình thực tế. Việc sử dụng các công cụ phân tích dữ liệu để xác định các doanh nghiệp có rủi ro cao về thuế là một giải pháp hiệu quả. "Trong thời gian tới, Chi cục cần Hoàn thiện công tác lập kế hoạch thanh tra, kiểm tra thuế"

3.2. Đào tạo thanh tra viên thuế Nâng cao kỹ năng và nghiệp vụ chuyên môn

Cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ thanh tra viên, đặc biệt là về các lĩnh vực mới, các kỹ năng phát hiện gian lận và sử dụng công nghệ thông tin. Việc tạo điều kiện cho thanh tra viên tham gia các khóa đào tạo chuyên sâu về luật thuế và quản lý thuế là rất quan trọng. "Gia tăng số lƣợng và nâng cao chất lƣợng đội ngũ làm công tác thanh tra, kiểm tra thuế"

3.3. Ứng dụng Công nghệ trong thanh tra thuế Tối ưu quy trình giảm chi phí

Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác thanh tra, kiểm tra thuế giúp nâng cao hiệu quả, giảm chi phí và thời gian thực hiện. Cần xây dựng các phần mềm hỗ trợ thanh tra, kiểm tra, cho phép truy cập dữ liệu nhanh chóng, phân tích rủi ro và quản lý hồ sơ hiệu quả. Đẩy mạnh nâng cấp và hoàn thiện ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra thuế.

IV. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu Hiệu Quả Thanh Tra Thuế tại Hà Nội

Việc triển khai các giải pháp nâng cao chất lượng thanh tra, kiểm tra thuế cần được đánh giá một cách khách quan và toàn diện. Các chỉ số như tỷ lệ hoàn thành kế hoạch, số thuế truy thu, tỷ lệ vi phạm pháp luật thuế giảm và chi phí cho các cuộc thanh tra, kiểm tra giảm là những thước đo quan trọng. Bên cạnh đó, cần có sự theo dõi và điều chỉnh các giải pháp cho phù hợp với tình hình thực tế.

4.1. Đánh giá hiệu quả thanh tra thuế thông qua chỉ số định lượng

Các chỉ số định lượng như tỷ lệ hoàn thành kế hoạch thanh tra, số thuế truy thu, tỷ lệ vi phạm pháp luật thuế giảm và chi phí cho các cuộc thanh tra, kiểm tra giảm là những thước đo quan trọng để đánh giá hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra thuế. Cần có hệ thống theo dõi và báo cáo các chỉ số này một cách thường xuyên và minh bạch. Tỷ lệ số ngƣời nộp thuế vi phạm pháp luật thuế so với tổng số ngƣời nộp thuế đƣợc lựa chọn thanh tra, kiểm tra tại Cục thuế Hà Nội giai đoạn 2020 – 2022

4.2. Đo lường mức độ tuân thủ pháp luật thuế và phản hồi từ người nộp thuế

Mức độ tuân thủ pháp luật thuế của người nộp thuế là một chỉ số quan trọng để đánh giá hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra. Bên cạnh đó, cần thu thập phản hồi từ người nộp thuế về quy trình thanh tra, kiểm tra để có những điều chỉnh phù hợp. Đánh giá của cán bộ thanh tra, kiểm tra về mức độ tuân thủ của ngƣời nộp thuế đối với các quyết định, kết luận, xử lý qua thanh tra, kiểm tra tại Cục thuế Thành phố Hà Nội

V. Đề xuất về Chính sách thuế Hoàn thiện pháp luật và tăng cường tuyên truyền

Việc hoàn thiện hệ thống pháp luật thuế, đảm bảo tính minh bạch, rõ ràng và dễ thực hiện là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý thuế. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng trong việc xây dựng và sửa đổi các văn bản pháp luật về thuế. Đồng thời, cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật thuế để nâng cao ý thức tuân thủ của người nộp thuế.

5.1. Rà soát và sửa đổi Luật Thuế Góp phần nâng cao chất lượng thanh tra thuế

Luật Thuế cần được rà soát và sửa đổi thường xuyên để phù hợp với tình hình thực tế và đáp ứng yêu cầu của sự phát triển kinh tế - xã hội. Các quy định cần rõ ràng, minh bạch, dễ hiểu và dễ thực hiện. Các lỗ hổng trong pháp luật cần được phát hiện và khắc phục kịp thời để ngăn chặn các hành vi trốn thuế. Mức độ phát hiện những bất hợp lý của pháp luật nói chung và pháp luật thuế nói riêng qua thanh tra, kiểm tra thuế.

5.2. Tăng cường tuyên truyền và hỗ trợ Tạo điều kiện cho người nộp thuế tuân thủ

Cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật thuế đến người nộp thuế bằng nhiều hình thức khác nhau. Đồng thời, cần tạo điều kiện thuận lợi cho người nộp thuế trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế, như cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời và hỗ trợ giải đáp các thắc mắc. Tăng cƣờng công tác tuyên truyền và h ỗ tr ợ ngƣ ờ i n ộ p thu ế.

VI. Tương Lai của Thanh Tra Kiểm Tra Thuế Đổi Mới và Phát Triển Bền Vững

Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác quản lý thuế, công tác thanh tra, kiểm tra thuế cần tiếp tục đổi mới và phát triển theo hướng chuyên nghiệp, hiệu quả và bền vững. Cần có sự đầu tư vào nguồn lực, công nghệ và các giải pháp quản lý hiện đại để nâng cao năng lực của đội ngũ thanh tra viên và hiệu quả hoạt động của Cục Thuế Hà Nội.

6.1. Đầu tư vào nguồn nhân lực chất lượng cao Đảm bảo năng lực thanh tra thuế

Nguồn nhân lực là yếu tố then chốt để đảm bảo chất lượng công tác thanh tra, kiểm tra thuế. Cần có chính sách thu hút, đào tạo và giữ chân những cán bộ có năng lực, phẩm chất đạo đức tốt và tâm huyết với nghề. Cần tạo môi trường làm việc chuyên nghiệp, năng động và sáng tạo để cán bộ phát huy tối đa khả năng của mình.

6.2. Hợp tác quốc tế và trao đổi kinh nghiệm Nâng cao kỹ năng thanh tra thuế

Cần tăng cường hợp tác quốc tế và trao đổi kinh nghiệm với các nước có nền hành chính thuế phát triển để học hỏi những mô hình quản lý tiên tiến và các giải pháp hiệu quả. Việc tham gia các khóa đào tạo, hội thảo quốc tế về thuế giúp cán bộ nâng cao kiến thức và kỹ năng chuyên môn. Kinh nghiệm nâng cao chất lƣợng công tác thanh tra, kiểm tra thuế tại cơ quan thuế của một số địa phƣơng và bài học kinh nghiệm đối với Cục thuế Hà Nội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, bảng biểu và tài liệu tham khảo, nội dung của đề tài đƣợc chia thành 4 chƣơng: Chƣơng 1: Tổng quan nghiên cứu và cơ sở lý thuyết về chất lƣợng công tác thanh tra, kiểm tra thuế tại cơ quan thuế Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 3: Thực trạng chất lƣợng công tác thanh tra, kiểm tra thuế tại Cục Thuế Hà Nội Chƣơng 4: Giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao chất lƣợng công tác thanh tra, kiểm tra thuế tại Cục Thuế Hà Nội 3 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CHẤT LƢỢNG CÔNG TÁC THANH TRA, KIỂM TRA THUẾ TẠI CƠ QUAN THUẾ 1. Tổng quan nghiên cứu 1. Tổng quan nghiên cứu trong nước Thuế là nguồn thu quan trọng của ngân sách Nhà nƣớc, là công cụ để Nhà nƣớc thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của mình nhƣ quản lý, điều tiết sản xuất kinh doanh, phân phối tiêu dùng và thúc đẩy kinh tế phát triển. Do đó, việc thanh tra, kiểm tra thuế có vai trò rất quan trọng trong việc đảm bảo thu thuế đúng, đủ và kịp thời hạn.

Chính vì vậy, đã có rất nhiều công trình nghiên cứu có liên quan đến công tác thanh tra, kiểm tra thuế đƣợc công bố. Có thể kể đến một số công trình nghiên cứu nhƣ: Đầu tiên phải kể đến các giáo trình về thuế nhƣ: “Giáo trình Nghiệp vụ thuế” của Học viện Tài chính hay “Giáo trình Quản lý thuế” của Học viện Tài chính… Trong 02 cuốn giáo trình đã nêu, đã cung cấp những vấn đề lý luận về thanh tra, kiểm tra thuế và giới thiệu nghiệp vụ cơ bản của công tác thanh tra, kiểm tra thuế ở Việt Nam. Đây là những tài liệu mang tính học thuật, trang bị lý luận cơ bản để tiếp cận và nghiên cứu chuyên sâu về thanh tra, kiểm tra thuế. Thứ hai, có rất nhiều bài báo, tạp chí về vấn đề này: Đinh Tiến Hài (2017) đã đánh giá tổng quát kết quả thu ngân sách từ doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn Hà Nội 3 năm 2014, 2015, 2016.

Kết quả nghiên cứu cho thấy số thu ngân sách từ doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn Hà Nội có tăng qua 3 năm, từ đó, cũng nêu rõ đƣợc hiệu quả trong công tác kiểm tra khi siết chặt công tác kiểm tra và nâng cao đƣợc tính tuân thủ theo pháp luật. Đồng thời, nghiên cứu cũng đã đề xuất đƣợc một số giải pháp hoàn thiện công tác kiểm tra đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn Hà Nội. Nguyễn Phƣơng Thảo (2021) đã nghiên cứu các yếu tố ảnh hƣởng đến kết quả thanh tra thuế và xác định mức độ ảnh hƣởng của các nhân tố đó đến kết quả thanh tra thuế. Thông qua kết quả khảo sát 250 cán bộ thuế trong Cục Thuế tỉnh Lào Cai, bài viết vận dụng phƣơng pháp phân tích nhân tố khám phá (EFA), phƣơng pháp phân tích hồi quy để đánh giá thực trạng và phân tích ảnh hƣởng của các yếu tố tới kết quả thanh tra thuế.

Dựa trên hệ số hồi quy chuẩn hóa (Beta Standardized Coefficients), các nhân 5 tố ảnh hƣởng đến hoạt động thanh tra thuế đƣợc xếp hạng theo mức độ tác động nhƣ sau: công cụ hỗ trợ và phƣơng tiện vật chất, hệ thống quy định pháp luật, sự phối hợp trong nội bộ cơ quan thuế, thủ tục giám sát, thái độ và sự phối hợp của ngƣời nộp thuế, chế độ đãi ngộ đối với thanh tra viên, cơ sở dữ liệu về ngƣời nộp thuế, năng lực phẩm chất của cán bộ kiểm tra, quy trình và phƣơng pháp thanh tra và cuối cùng là sự phối hợp của các bên liên quan. Từ đó, bài báo đề xuất một số giải pháp nâng cao kết quả thanh tra thuế tại Cục Thuế tỉnh Lào Cai trong giai đoạn tới. Vũ Mạnh Cƣờng (2023) đã nghiên cứu về cải cách, hiện đại hóa công tác thanh tra, kiểm tra thuế. Nghiên cứu đã trình bày về thực trạng cải cách, hiện đại hoá công tác thanh tra, kiểm tra của cơ quan Thuế trong giai đoạn 2011-2020 từ xây dựng thể chế, quy trình quy chế, hoàn thiện cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý, hiện đại hóa quy trình nghiệp vụ dựa trên áp dụng quản lý rủi ro và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác thanh tra, kiểm tra thuế góp phần chống thất thu cho ngân sách Nhà nƣớc và ngăn ngừa, cảnh báo các hành vi trốn thuế, gian lận thuế.

Tuy nhiên, trong quá trình cải cách, hiện đại hóa công tác thanh tra, kiểm tra thuế vẫn còn một số hạn chế nhất định. Do đó, nghiên cứu cũng đã đƣa ra mục tiêu và các biện pháp tiếp tục cải cách, hiện đại hóa công tác thanh tra, kiểm tra thuế trong giai đoạn 2021 – 2030. Ngoài ra, một số luận án tiến sĩ và luận văn thạc sĩ liên quan nhƣ: Nguyễn Cảnh Bảy (2014) đã nghiên cứu một số vấn đề lý luận cơ bản về thanh tra, kiểm tra; Kinh nghiệm thực tế thanh tra, kiểm tra thuế của một số nƣớc trên thế giới và nghiên cứu hoạt động thanh tra tại một tỉnh để nghiên cứu thực trạng công tác thanh tra, kiểm tra thuế hiện nay ở Việt nam một cách đúng đắn và khoa học. Qua phân tích, đánh giá thực trạng công tác thanh tra, kiểm tra thuế ở Cục thuế Hà Tĩnh, luận văn đã chỉ rõ những kết quả chủ yếu, những tồn tại, hạn chế trong hoạt động thanh tra, kiểm tra thuế ở Cục Thuế tỉnh Hà Tĩnh hiện nay.

Về định hƣớng hoàn thiện và các giải pháp để hoàn thiện hoạt động thanh tra, kiểm tra thuế, luận văn đã đƣa ra mục tiêu, yêu cầu cơ bản của chiến lƣợc phát triển ngành thuế giai đoạn 2011-2020 trong đó tập trung các yếu tố, nguồn lực để hiện đại hoá thanh tra, kiểm tra thuế đến năm 2020 và những yêu cầu cơ bản cần phải đáp ứng nhằm hoàn thiện hoạt động thanh tra, kiểm tra thuế. Luận văn đã tập trung nghiên cứu, phân tích và đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác thanh tra, kiểm tra thuế ở Cục Thuế tỉnh Hà Tĩnh. 6 Trịnh Xuân Nguyên (2015) đã phân tích, đánh giá thực trạng công tác kiểm tra thuế ở Chi cục Thuế Yên Định trong giai đoạn 2010-2014. Từ thực trạng đó, luận văn phân tích, đánh giá những ƣu điểm và hạn chế, tồn tại, chỉ ra nguyên nhân của những hạn chế, tồn tại liên quan đến hiệu quả kiểm tra thuế.

Luận văn đƣa ra các đề xuất các giải pháp, điều kiện để thực hiện công tác kiểm tra thuế ở Chi cục Thuế Yên Định. Hà Thanh Tùng (2015) đã hệ thống hóa, phân tích và làm rõ một số vấn đề lý luận về kiểm tra thuế, hiệu quả kiểm tra thuế. Luận văn nêu rõ các vai trò, nguyên tắc hoạt động của kiểm tra thuế: nhấn mạnh việc kiểm tra thuế cần tuân theo pháp luật, đúng quy trình và phải đảm bảo hiệu quả. Luận văn đánh giá thực trạng công tác kiểm tra thuế tại Chi cục giai đoạn 2009–2013, nêu lên kết quả đạt đƣợc cũng nhƣ hành vi sai phạm của ngƣời nộp thuế, và các biện pháp đã xử lý trong thời gian qua.

Luận văn đã đề xuất một số giải pháp mới nhằm góp phần nâng cao hiệu quả kiểm tra ở Chi cục thuế thời gian tới. Đổi mới công tác xây dựng kế hoạch kiểm tra; nâng cao biện pháp nghiệp vụ kiểm tra, chất lƣợng đội ngũ công chức; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kiểm tra và tổ chức tốt công tác xử lý sau kiểm tra; xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung về ngƣời nộp thuế. Các giải pháp có cơ sở lý luận và thực tiễn và tƣơng đối phù hợp với điều kiện thực tiễn của Chi cục Thuế TP. Nguyễn Quang Hƣng (2018) đã nghiên cứu về thực trạng hoạt động thanh tra thuế tại Việt Nam giai đoạn 2007 - 2015; các nhân tố tác động đến hoạt động thanh tra thuế tại Việt Nam thông qua nghiên cứu về nhân tố tác động đến kết quả hoạt động thanh tra, tác động đến sự đồng thuận của ngƣời nộp thuế đối với kết luận thanh tra cũng nhƣ tác động lan tỏa của các nội dung này đối với CQT, ngƣời nộp thuế và xã hội… với thời điểm khảo sát là năm 2015.

Nghiên cứu sử dụng phƣơng pháp chuyên gia thông qua việc phỏng vấn, trao đổi trực tiếp với các cán bộ thuế, các chuyên gia tƣ vấn thuế - kế toán - kiểm toán và các lãnh đạo bộ phận kế toán - tài chính của doanh nghiệp nhằm mục đích thu thập ý kiến đánh giá khách quan, toàn diện về thực trạng hoạt động thanh tra thuế tại Việt Nam. Đồng thời, nghiên cứu sử dụng phƣơng pháp nghiên cứu định lƣợng nhằm kiểm định và nhận diện các nhân tố tác động thông qua các giá trị, độ tin cậy và mức độ phù hợp của các thang đo, kiểm định mô hình nghiên cứu và các giả thuyết nghiên cứu, xác định mức độ ảnh hƣởng của các nhân tố tác động đến kết quả hoạt động thanh tra thuế; tác động đến sự đồng thuận của ngƣời nộp thuế với kết luận thanh tra và hiệu ứng lan tỏa đối với CQT, ngƣời nộp thuế và xã hội. 7 Từ đó, nghiên cứu đã đề xuất các khuyến nghị nhằm hoàn thiện hoạt động thanh tra thuế tại Việt Nam đến hết năm 2020 và làm cơ sở tiếp tục bổ sung, hoàn thiện cho giai đoạn 2020 - 2030. Trịnh Thƣ Kỳ (2021) đã nghiên cứu giải pháp trong công tác thanh tra thuế, đảm bảo “mục tiêu kép - phòng chống dịch, hoàn thành chỉ tiêu đảm bảo chất lƣợng”.

Không gian nghiên cứu đƣợc thực hiện tại Cục Thuế tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Trong giai đoạn này, để đảm bảo an toàn cho công chức thuế và cả ngƣời nộp thuế trong tình hình phòng, chống dịch bệnh Covid-19, công tác tiến hành thanh tra, kiểm tra trực tiếp tại trụ sở ngƣời nộp thuế phải tạm ngƣng trong các thời gian cao điểm. Cục Thuế tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã triển khai thanh tra, kiểm tra tại trụ sở ngƣời nộp thuế đối với 747 doanh nghiệp theo kế hoạch. Hoàn tất biên bản thanh tra, kiểm tra 481/1.445 doanh nghiệp, chỉ đạt 33% kế hoạch.

Trên cơ sở đó, bài viết đã chỉ ra các giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng, hiệu quả công tác thanh tra thuế trong giai đoạn khó khăn. Tổng quan nghiên cứu nước ngoài Ở nƣớc ngoài, cũng đã có rất nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài nhƣ: Margaret (2006) đã giới thiệu phƣơng pháp lựa chọn đối tƣợng thanh tra thuế dựa trên mô hình tuân thủ (ATO) và kỹ thuật quản lý rủi ro. Nghiên cứu này lấy ví dụ thực tiễn tại Newzealand để minh chứng cho các đánh giá, nhận định.