Đề tài mối quan hệ giữa nhà nước và thị trường trong điều kiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thực trạng vắn đề và định hướng chính sách

Khám phá mối quan hệ giữa nhà nước và thị trường trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, thực trạng và định hướng chính sách.

• Tác giả: Vũ Văn Hà
• Người hướng dẫn: GS. Đỗ Thế Tùng
• Trường học: Tạp chí Cộng sản
• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: Mối Quan Hệ Giữa Nhà Nước và Thị Trường Trong Nền Kinh Tế Thị Trường Định Hướng Xã Hội Chủ Nghĩa
• Loại tài liệu: Báo cáo tổng hợp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• BẢNG CHỮ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• I. CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN GIẢI QUYẾT MỐI QUAN HỆ GIỮA NHÀ NƯỚC VÀ THỊ TRƯỜNG TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
• 1.1. CÁC KHÁI NIỆM VÀ LÝ THUYẾT KINH TẾ VỀ QUAN HỆ GIỮA NHÀ NƯỚC VÀ THỊ TRƯỜNG TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG TRÊN THẾ GIỚI
• 1.1.1. Nhà nước và thị trường, chức năng của Nhà nước và chức năng của thị trường
• 1.1.2. Các lý thuyết kinh tế về quan hệ giữa Nhà nước và thị trường
• 1.1.3. Kinh tế thị trường XHCN và kinh tế thị trường định hướng XHCN
• 1.1.4. Kinh tế thị trường hiện đại và hội nhập quốc tế: các đặc trung cơ bản
• 1.2. Cơ SỞ CỦA MỐI QUAN HỆ VÀ NỘI DUNG cơ BẢN CỦA VIỆC XỬ LÝ QUAN HỆ NHÀ NƯỚC VÀ THỊ TRƯỜNG
• 1.2.1. Cơ sở khoa học và thực tiễn của mối quan hệ Nhà nước và thị trường
• 1.2.2. Nội dung xử lý quan hệ Nhà nước và thị trường
• 1.3. CÁC NGUYÊN TẤC xử LÝ VÀ CÁC YẾU TỐ cơ BẢN TÁC ĐỘNG ĐẾN XỬ LÝ QUAN HỆ NHÀ NƯỚC VÀ THỊ TRƯỜNG
• 1.3.1. Các nguyên tắc
• 1.3.2. (2) Các yếu tố cơ bản tác động đến xử lý quan hệ Nhà nước và thị trường
• 1.4. KINH NGHIỆM QUỐC TẾ TRONG xử LÝ QUAN HỆ NHÀ NƯỚC VÀ THỊ TRƯỜNG - BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM
• 1.4.1. Kinh nghiệm của một số quốc gia
• 1.4.2. Một số kinh nghiệm tham khảo với Việt Nam
• II. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG MỐI QUAN HỆ NHÀ NƯỚC - THỊ TRƯỜNG TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM QUA HƠN 30 NÃM ĐỎI MỚI
• 2.1. QÚA TRÌNH ĐỔI MỚI TƯ DUY CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC VỀ VAI TRÒ NHÀ NƯỚC, VAI TRÒ THỊ TRƯỜNG, VỀ QUAN HỆ NHÀ NƯỚC - THỊ TRƯỜNG TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HUỐNG XÃ HỘI
• 2.1.1. về vai trò nhà nước trong phát triển kinh tế
• 2.1.2. về thị trường và vai trồ của thị trương trong nền KTTT định hưởng XHCN
• 2.1.3. về quan hệ giữa Nhà nước và thị trường trong nền KTTT định hướng XHCN
• 2.2. THỰC TRẠNG VAI TRÒ CỦA NHÀ NƯỚC TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
• 2.2.1. Vai trò nhà nước trong tạo dựng bộ khung luật pháp và môi trường cho phát triển
• 2.2.2. Vai trò nhà nước trong phân phối thu nhập và phúc lợi xã hội
• 2.2.3. Vai trò nhà nước trong sử dụng công cụ như quy hoạch, kế hoạch, các chính sách tài khóa, tiền tệ, tỷ gía. để can thiếp điều tiết, định hướng thị trường
• 2.2.4. Vai trò nhà nước trong sử dụng các công cụ vật chât nhà nước đê bô khuyết cho thị trường - vấn đề kinh tế nhà nước trong nền kinh tế thị trường
• 2.2.5. Vai trò nhà nước trong cung ững dịch vụ công
• 2.3. THỰC TRẠNG VAI TRÒ THỊ TRƯỜNG TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
• 2.3.1. Tổng quan thực trạng phát triển thị trường qua hơn 30 năm đổi mới
• 2.3.2. Thực trạng mức độ tồn tại độc lập, tự do kinh doanh và cạnh tranh, tự chủ về kinh tế của các chủ thể KTTT
• 2.3.3. Mức độ thị trường trong định hướng sản xuất và hình thành giá cả
• 2.3.4. về vai trò phân bổ nguồn lực sản xuất và phân phối sản phẩm
• 2.3.5. Vai trò thị trường trong định hướng đào tạo nguồn lực
• 2.3.6. Mức độ tương thích nguyên tắc chung của thị trường hiện đại trên thế giới
• 2.4. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG xử LÝ MỐI QUAN HỆ NHÀ NƯỚC - THỊ TRƯỜNG TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
• 2.4.1. Xử lý quan hệ Nhà nước và thị trường trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN dưới góc nhìn quan hệ giữa mục tiêu và phương tiện
• 2.4.2. Xử lý quan hệ Nhà nước và thị trường trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN dưới góc nhìn quan hệ giữa lãnh tế và chính trị
• 2.4.3. Xử lý quan hệ Nhà nước và thị trường trong nền kinh tế thị trưòng định hướng XHCN dưới góc nhìn quan hệ giữa chủ thể quan lý và đối tượng quản lý
• 2.4.4. Xử lý quan hệ Nhà nước và thị trường dưới góc nhìn quan hệ giữa chủ quan và khách quan (giữa các quy định, quy chế với yêu cầu thực tiễn khách quan)
• 2.4.5. Xử lý quan hệ Nhà nước và thị trường trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN dưới góc nhìn quan hệ giữa các chủ thể trên thị truồng
• 2.4.6. Xử lý quan hệ Nhà nước và thị trường trong phan phối sản phẩm báo đảm công bằng và kết hợp phân bổ nguồn lực hợp lý
• 2.5. THÀNH CÔNG, HẠN CHẾ VÀ NGUYÊN NHÂN TRONG xử LÝ MỐI QUAN HỆ NHÀ NƯỚC VÀ THỊ TRƯỜNG TRONG NỀN KTTT ĐỊNH HƯỚNG XHCN
• 2.5.1. Nguyên nhân của hạn chế
• 2.5.2. Một số vấn đề đặt ra trong xử lý mối quan hệ giữa nhà nước và thị trường trong nền KTTT định hướng XHCN
• III. CHƯƠNG III: xu HƯỚNG, QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP VÀ ĐỊNH HƯỚNG CHÍNH SÁCH xử LÝ QUAN HỆ NHÀ NƯỚC VÀ THỊ TRƯÒNG, HOÀN THIỆN NỀN KINH TỂ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở NƯỚC TA ĐẾN NĂM 2030
• 3.1. NHŨNG XU HƯỚNG cơ BẢN TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC xử LÝ QUAN HỆ NHÀ NƯỚC VÀ THỊ TRƯỜNG, HOÀN THIỆN NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở Nước TA ĐẾN NẦM 2030
• 3.1.1. Cơ cấu lại nền kinh tế thế giới sau khủng hoảng tài chính và khủng hoảng nợ công
• 3.1.2. Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư và nền kinh tế số
• 3.1.3. Tự do hóa theo các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới đi đôi với gia tăng chủ nghĩa bảo hộ
• 3.1.4. Cải cách khu vực công, cơ cấu lại chức năng kinh tế nhà nước, 11ÌỞ rộng sự tham gia của “khu vực thứ ba”
• 3.1.5. Tối đa hóa lợi ích quốc gia dân tộc trong quá trình mở rộng hội nhập thị trường toàn cầu và tham gia quản trị toàn cầu
• 3.2. QUAN ĐIỂM VÀ PHƯƠNG CHÂM xử LÝ MỐI QUAN HỆ NHÀ NƯỚC VÀ THỊ TRƯỜNG, HOÀN THIỆN NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở NƯỚC TA ĐẾN NĂM 2030
• 3.2.1. Quan điểm xử lý mối quan hệ Nhà nước và thị trường, hoàn thiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam đến năm 2030
• 3.2.2. Phương châm xử lý mối quan hệ Nhà nước và thị trường, hoàn thiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam
• 3.3. GIẢI PHÁP VÀ ĐỊNH HƯỚNG CHÍNH SÁCH xử LÝ MỐI QUAN HỆ GIỮA NHÀ NƯỚC VÀ THỊ TRƯỜNG, HOÀN THIỆN NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM ĐẾN NĂM 2030
• 3.3.1. Giải pháp và định hướng chính sách xử lý mối quan hệ giữa nhà nước và thị trường đối với sử dụng các công cụ kiến tạo phát triển của nhà nước
• 3.3.2. Giải pháp và định hướng chính sách xử lý mối quan hệ giữa nhà nước và thị trường trong vấn đề giá cả và huy động, phân bổ nguồn lực
• 3.3.3. Giải pháp và định hướng chính sách xử lý quan hệ giữa nhà nước và thị trường trong vấn đề sở hữu, quyền sở hữu, quyền tài sản và phát triển các thành phần kinh tế
• 3.3.4. Giải pháp và định hướng chính sách xử lý mối quan hệ giữa nhà nước và thị trường trong xác lập quyền bình đẳng của các chủ thể của kinh tế thị trường, thúc đẩy tự do cạnh tranh, chống độc quyền
• 3.3.5. Giải pháp và định hướng chính sách xử lý mối quan hệ giữa nhà nước và thị trường để phát triển đồng bộ, vận hành thông suốt các loại thị trường
• 3.3.6. Giải pháp và định hướng chính sách xử lý quan hệ giữa nhà nước và thị trường trong phân phối, bảo đảm công bằng xã hội, bảo vệ môi trường sinh thái
• 3.3.7. Phát huy vai trò của “xã hội” bổ sung cho giới hạn của nhà nước, bổ khuyết cho khuyết tật của thị trưòng, kiểm soát các quan hệ “thân hữu” giữa nhà nước và thị trường
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Phụ lục

Tóm tắt

I. Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là gì

Bài báo này tập trung phân tích mối quan hệ giữa nhà nước và thị trường trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Khái niệm này là nền tảng, cần được làm rõ trước khi đi sâu vào các khía cạnh khác. Nó kết hợp cơ chế thị trường với sự quản lý và định hướng của nhà nước, theo mục tiêu xã hội chủ nghĩa. Sự kết hợp này tạo ra một hệ thống kinh tế phức tạp, vừa tuân thủ các quy luật thị trường, vừa chịu ảnh hưởng mạnh mẽ bởi các nguyên tắc và mục tiêu xã hội chủ nghĩa. Thực tiễn hơn 30 năm đổi mới ở Việt Nam minh chứng cho sự phức tạp này, với nhiều thành công nhưng cũng không ít thách thức.

1.1 Đặc điểm nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa khác biệt với các mô hình kinh tế khác. Nó không hoàn toàn dựa vào cơ chế thị trường tự do, mà có sự can thiệp tích cực của nhà nước. Sự can thiệp này hướng tới việc điều tiết thị trường, bảo đảm công bằng xã hội, và đạt được các mục tiêu kinh tế-xã hội. Nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng khung pháp lý, định hướng đầu tư, và can thiệp vào các lĩnh vực then chốt. Tuy nhiên, sự can thiệp này cần được thực hiện một cách hiệu quả, tránh tình trạng bao cấp quá mức hoặc làm méo mó thị trường. Mô hình này đòi hỏi sự cân bằng tinh tế giữa các mục tiêu kinh tế và xã hội.

1.2 Ưu điểm và hạn chế của mô hình

Mô hình này mang lại nhiều ưu điểm, chẳng hạn như khả năng kết hợp tăng trưởng kinh tế với công bằng xã hội, khả năng kiểm soát và định hướng phát triển kinh tế theo mục tiêu quốc gia. Tuy nhiên, cũng tồn tại hạn chế, chủ yếu là do sự can thiệp chưa hiệu quả của nhà nước, dẫn đến tình trạng chồng chéo chức năng, thiếu minh bạch, và làm giảm hiệu quả của thị trường. Sự thiếu nhất quán trong chính sách, sự thiếu minh bạch trong hoạt động của doanh nghiệp nhà nước và việc thiếu cơ chế giám sát hiệu quả cũng là những thách thức lớn.

II. Vai trò của nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

Vai trò nhà nước trong nền kinh tế này là tối quan trọng. Nhà nước không chỉ là người “gác đêm”, mà còn là người định hướng, điều tiết, và tham gia trực tiếp vào một số lĩnh vực kinh tế. Nhà nước cần tạo lập khung pháp lý minh bạch, công bằng, thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh. Nhà nước cũng cần có các chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Quan trọng là việc sử dụng hiệu quả các công cụ điều tiết vĩ mô như chính sách tài khóa, tiền tệ, để ổn định kinh tế vĩ mô và hướng tới phát triển bền vững.

2.1 Chức năng điều tiết của nhà nước

Nhà nước sử dụng các công cụ điều tiết như chính sách tài khóa, tiền tệ, tỷ giá để can thiệp vào thị trường. Mục tiêu là ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững. Tuy nhiên, sự can thiệp này cần dựa trên cơ sở khoa học, tránh tình trạng can thiệp tùy tiện, làm méo mó thị trường. Cần có cơ chế giám sát, đánh giá hiệu quả của các chính sách để điều chỉnh kịp thời.

2.2 Nhà nước và doanh nghiệp nhà nước

Mối quan hệ giữa nhà nước và doanh nghiệp nhà nước là một vấn đề phức tạp. Nhà nước là chủ sở hữu, nhưng cần phải đảm bảo doanh nghiệp nhà nước hoạt động hiệu quả, cạnh tranh công bằng với các doanh nghiệp khác. Việc quản lý, giám sát, và cơ chế cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước cần được cải thiện để nâng cao hiệu quả hoạt động và tránh tình trạng thất thoát tài sản nhà nước. Tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước là cần thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh.

III. Vai trò của thị trường trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

Thị trường đóng vai trò cơ bản trong phân bổ nguồn lực, định hướng sản xuất, và hình thành giá cả. Tuy nhiên, vai trò của thị trường trong nền kinh tế này không phải là tuyệt đối. Nhà nước vẫn có sự can thiệp để điều tiết thị trường, đảm bảo công bằng xã hội, và hướng tới các mục tiêu xã hội chủ nghĩa. Cân bằng giữa vai trò của nhà nước và thị trường là yếu tố quyết định thành công của mô hình này.

3.1 Cơ chế thị trường và phân bổ nguồn lực

Cơ chế thị trường là công cụ chính trong phân bổ nguồn lực. Tuy nhiên, sự can thiệp của nhà nước vẫn cần thiết để điều chỉnh sự phân bổ này, tránh tình trạng bất bình đẳng và thiếu hiệu quả. Nhà nước cần có các chính sách hỗ trợ phát triển các ngành công nghiệp then chốt, thúc đẩy đổi mới công nghệ, và thu hút đầu tư nước ngoài. Sự minh bạch trong thông tin và cạnh tranh lành mạnh là yếu tố then chốt.

3.2 Thị trường và cạnh tranh

Cạnh tranh lành mạnh là động lực quan trọng cho sự phát triển kinh tế. Nhà nước cần tạo lập môi trường cạnh tranh công bằng, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng, và chống độc quyền. Việc kiểm soát độc quyền, thúc đẩy sự tham gia của các doanh nghiệp nhỏ và vừa, và đảm bảo minh bạch thông tin là các biện pháp quan trọng. Một thị trường cạnh tranh sẽ thúc đẩy hiệu quả, đổi mới và tạo ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp.

Nội dung chính

Báo Cáo Nghiên Cứu: Mối Quan Hệ Giữa Nhà Nước và Thị Trường Trong Nền Kinh Tế Thị Trường Định Hướng Xã Hội Chủ Nghĩa

---

Tóm tắt nghiên cứu (Research Summary)

• Câu hỏi nghiên cứu chính (Research Question): Trong bối cảnh phát triển kinh tế thị trường hiện đại và hội nhập quốc tế sâu rộng, bản chất, thực trạng và quy luật vận động của mối quan hệ giữa Nhà nước và thị trường tại Việt Nam diễn ra như thế nào? Cần xác lập quan điểm, nguyên tắc và giải pháp đột phá nào để giải quyết hài hòa mối quan hệ này nhằm hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN) đến năm 2030?
• Phương pháp nghiên cứu (Methodology Snapshot): Đề tài thuộc Chương trình KH&CN trọng điểm cấp quốc gia (Mã số KX.12/16-20) áp dụng phương pháp luận duy vật biện chứng, kết hợp phân tích - tổng hợp thể chế, phương pháp lịch sử - logic, nghiên cứu so sánh quốc tế (mô hình Âu - Mỹ, Đông Á, Trung Quốc, Đông Âu), phân tích SWOT và phương pháp chuyên gia liên ngành kinh tế - chính trị học.
• Phát hiện then chốt (Key Findings): Nghiên cứu chỉ rõ mối quan hệ giữa Nhà nước và thị trường là quan hệ tương hỗ, không triệt tiêu lẫn nhau. Trọng tâm của đổi mới là chuyển dịch dứt khoát từ "Nhà nước chỉ huy, can thiệp hành chính trực tiếp" sang "Nhà nước kiến tạo phát triển", tôn trọng quy luật thị trường để thị trường đóng vai trò quyết định trong phân bổ nguồn lực sản xuất, đồng thời Nhà nước đóng vai trò định hướng, điều tiết vĩ mô và khắc phục các thất bại thị trường.
• Hàm ý thực tiễn (Implications): Cung cấp luận cứ khoa học trực tiếp phục vụ việc hoạch định đường lối của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước; tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế sở hữu, phân bổ nguồn lực, cạnh tranh bình đẳng và kiểm soát quan hệ "thân hữu", tạo xung lực cho tăng trưởng bền vững đến năm 2030.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (Context & Significance)

1. Tổng quan tri thức hiện tại

Lịch sử phát triển kinh tế thế giới chứng kiến sự tranh luận liên tục giữa các trường phái lớn: từ thuyết "Bàn tay vô hình" của Adam Smith (Nhà nước tối thiểu/người gác đêm), kinh tế học can thiệp Keynesian (trọng cầu và điều tiết vĩ mô), đến kinh tế học hỗn hợp của Paul Samuelson khẳng định sự cần thiết phải kết hợp cả hai "bàn tay". Bước sang thế kỷ XXI, các mô hình "Nhà nước kiến tạo phát triển" (Developmental State) ở Đông Á và mô hình kinh tế thị trường xã hội tại châu Âu tiếp tục khẳng định vai trò không thể thay thế của cả Nhà nước lẫn thị trường.

2. Khoảng trống nghiên cứu (Research Gap)

Dù đã trải qua hơn 30 năm Đổi mới, thực tiễn Việt Nam vẫn bộc lộ sự lúng túng trong việc phân định ranh giới giữa vai trò của Nhà nước và quy luật thị trường. Lý luận về mối quan hệ giữa mục tiêu định hướng XHCN (chính trị - xã hội) và phương tiện kinh tế thị trường (hiệu quả phân bổ nguồn lực) vẫn còn nhiều điểm chưa đồng thuận:

• Ranh giới can thiệp của Nhà nước đến đâu để không làm méo mó tín hiệu giá cả và cạnh tranh?
• Làm sao để kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo mà không tạo ra sự bất bình đẳng, độc quyền hay chèn lấn khu vực tư nhân?
• Cơ chế nào để bổ sung vai trò của "khu vực thứ ba" (xã hội, tổ chức nghề nghiệp) nhằm giám sát quan hệ Nhà nước - thị trường?

3. Tính cấp thiết và Tác động tiềm năng

Trong bối cảnh tác động mạnh mẽ của Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư, kinh tế số và các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (CPTPP, EVFTA), việc tái định vị mối quan hệ này là điều kiện tiên quyết để Việt Nam thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quyết định trong việc cung cấp cơ sở lý luận cho Văn kiện Đại hội Đảng, hoàn thiện hệ thống luật pháp và cải cách khu vực công giai đoạn 2021–2030.

---

Phương pháp luận và cách tiếp cận nghiên cứu (Methodology & Approach)

• Thiết kế nghiên cứu (Research Design): Đề tài sử dụng phương pháp tiếp cận đa tầng: từ nghiên cứu lý luận nền tảng kinh tế chính trị, kinh tế học thể chế mới (New Institutional Economics), đến khảo cứu kinh nghiệm quốc tế và tổng kết thực tiễn 30 năm Đổi mới kinh tế tại Việt Nam.
• Phương pháp thu thập dữ liệu (Data Collection):
  • Tài liệu thứ cấp: Tổng hợp các văn kiện Đại hội Đảng từ khóa VI đến XII, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, báo cáo thống kê vĩ mô của Tổng cục Thống kê, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, cùng dữ liệu quốc tế từ World Bank, IMF, OECD.
  • Hội thảo chuyên gia: Thu hút sự tham gia đóng góp trí tuệ của đội ngũ chuyên gia kinh tế, nhà lý luận chính trị hàng đầu từ Hội đồng Lý luận Trung ương, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân và Tạp chí Cộng sản.
• Kỹ thuật phân tích (Analysis Techniques):
  • Phân tích cấu trúc - chức năng: Tách biệt và làm rõ chức năng của Nhà nước (quản lý, định hướng, đầu tư công) và chức năng của thị trường (xác định giá cả, phân phối nguồn lực, chọn lọc cạnh tranh).
  • So sánh đối chiếu quốc tế: Phân tích kinh nghiệm các nền kinh tế phát triển (Mỹ, Tây Âu), các nước công nghiệp mới Đông Á (Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore), các nền kinh tế chuyển đổi (Nga, Đông Âu) và mô hình kinh tế thị trường XHCN đặc sắc Trung Quốc.
  • Ma trận SWOT: Đánh giá toàn diện điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của thể chế kinh tế Việt Nam hiện nay.
• Tính giá trị và độ tin cậy (Validity & Reliability): Khung nghiên cứu bảo đảm sự chặt chẽ về lý luận Mác - Lênin, kết hợp tiếp thu có chọn lọc các lý thuyết kinh tế hiện đại phương Tây, phản ánh khách quan các số liệu thực chứng qua nhiều chu kỳ phát triển kinh tế của đất nước.

---

Các phát hiện chính (Key Research Findings)

1. Sự lẫn lộn chức năng giữa Nhà nước và Thị trường

Nghiên cứu phát hiện tình trạng "lệch pha" kéo dài: Nhà nước can thiệp quá sâu bằng biện pháp hành chính vào những lĩnh vực thị trường vận hành hiệu quả (như áp đặt giá cả một số mặt hàng, cấp phép kinh doanh rườm rà), nhưng lại buông lỏng hoặc thiếu công cụ hiệu quả ở những lĩnh vực thị trường thất bại (bảo vệ môi trường, kiểm soát độc quyền, an sinh xã hội, cung ứng dịch vụ công chuẩn hóa).

2. Sự méo mó trong phân bổ nguồn lực sản xuất

Dù cơ chế thị trường đã bước đầu hình thành, việc phân bổ các nguồn lực cơ bản nhất của nền kinh tế (đặc biệt là đất đai, vốn đầu tư công, tài nguyên khoáng sản) vẫn còn mang nặng cơ chế xin - cho, chưa vận hành đồng bộ theo quy luật cung - cầu. Quyền tài sản, quyền tự do kinh doanh chưa được bảo vệ tuyệt đối, gây rủi ro pháp lý và làm suy giảm động lực đổi mới sáng tạo của khu vực kinh tế tư nhân.

3. Hiệu quả khu vực kinh tế Nhà nước chưa tương xứng với nguồn lực nắm giữ

Khu vực doanh nghiệp nhà nước (DNNN) nắm giữ khối lượng tài sản và nguồn lực khổng lồ nhưng hiệu quả sinh lời và đóng góp vào đổi mới công nghệ còn hạn chế. Quá trình cổ phần hóa còn chậm trễ do vướng mắc trong định giá tài sản, đất đai và việc chưa tách bạch rõ ràng giữa "chức năng quản lý nhà nước về kinh tế" với "chức năng đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại doanh nghiệp".

4. Thiếu vắng vai trò điều tiết của "Khu vực thứ ba" (Xã hội)

Một phát hiện mang tính đột phá của đề tài là việc chỉ ra mối quan hệ tay ba: Nhà nước – Thị trường – Xã hội. Nếu thiếu sự tham gia phản biện của các tổ chức xã hội, hiệp hội ngành nghề và người dân, mối quan hệ giữa Nhà nước và Thị trường rất dễ biến tướng thành "chủ nghĩa tư bản thân hữu" (crony capitalism), trục lợi chính sách và tham nhũng cấu kết.

---

Đóng góp khoa học và giá trị ứng dụng (Scientific Contributions & Policy Impact)

1. Đóng góp về mặt lý luận

• Chuẩn hóa khung khái niệm: Làm sâu sắc và chuẩn hóa khái niệm "Nhà nước kiến tạo phát triển định hướng XHCN", chỉ rõ sự khác biệt giữa mô hình này với nhà nước kế hoạch hóa tập trung trước đây và nhà nước điều chỉnh tự do kiểu phương Tây.
• Xác lập nguyên tắc phân vai hiện đại: Thị trường đóng vai trò quyết định trong việc huy động và phân bổ các nguồn lực xã hội; Nhà nước đóng vai trò định hướng, xây dựng thể chế, điều tiết vĩ mô và thúc đẩy phát triển.

2. Đóng góp về định hướng chính sách đến năm 2030

Đề tài đề xuất hệ thống 7 nhóm chính sách mang tính đột phá:

1. Chuyển đổi công cụ quản lý: Chuyển từ mệnh lệnh hành chính sang sử dụng các đòn bẩy kinh tế gián tiếp (thuế, chính sách tiền tệ, quy chuẩn kỹ thuật).
2. Thị trường hóa giá cả và nguồn lực: Xóa bỏ hoàn toàn giá hai giá đối với đất đai, tài nguyên, dịch vụ công; thực hiện đấu thầu, đấu giá công khai, minh bạch.
3. Bảo đảm quyền sở hữu và bình đẳng cạnh tranh: Thực thi nhất quán nguyên tắc đối xử bình đẳng giữa kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI); thực thi nghiêm Luật Cạnh tranh để chống lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường.
4. Đổi mới khu vực công: Đẩy mạnh chuyển đổi các đơn vị sự nghiệp công lập sang cơ chế tự chủ, tăng cường hợp tác công - tư (PPP) trong cung cấp dịch vụ hạ tầng và an sinh xã hội.

---

Đối tượng quan tâm và giá trị khai thác (Target Audience)

Đối tượng	Mục đích và Lợi ích khai thác
Nhà hoạch định chính sách & Cơ quan quản lý	Cung cấp luận cứ xây dựng văn kiện, luật kinh tế, chính sách tài khóa, tiền tệ và đề án tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước.
Giảng viên & Nhà nghiên cứu lý luận	Tài liệu tham khảo chuẩn mực cho các chuyên ngành Kinh tế chính trị, Kinh tế học thể chế, Quản lý công và Chính sách công.
Lãnh đạo doanh nghiệp & Nhà đầu tư	Hiểu rõ định hướng hoàn thiện thể chế kinh tế của Việt Nam đến 2030 để hoạch định chiến lược kinh doanh và đầu tư dài hạn.
Tổ chức xã hội, Hiệp hội ngành nghề	Nâng cao năng lực phản biện chính sách, đại diện quyền lợi hội viên và thúc đẩy chuẩn mực minh bạch thị trường.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Phát hiện quan trọng nhất của đề tài là gì?

Điểm cốt lõi là làm rõ: Nhà nước và thị trường không đối lập mà bổ trợ cho nhau. Thị trường giữ vai trò quyết định phân bổ nguồn lực, còn Nhà nước đóng vai trò kiến tạo thể chế, sửa chữa khuyết tật thị trường và đảm bảo tiến bộ, công bằng xã hội.

2. Phương pháp luận của đề tài có điểm gì đặc biệt?

Đề tài kết hợp nhuần nhuyễn giữa phương pháp luận mác-xít với lý thuyết kinh tế học thể chế hiện đại và phân tích kinh nghiệm quốc tế đa chiều (Âu-Mỹ, Đông Á, Trung Quốc), đặt trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 và kinh tế số.

3. Kết quả nghiên cứu có khả năng tổng quát hóa (generalize) không?

Có. Các nguyên tắc xử lý mối quan hệ giữa nhà nước và thị trường trong công trình có giá trị áp dụng cao cho các nền kinh tế đang phát triển và các nền kinh tế chuyển đổi đang trong quá trình hoàn thiện thể chế thị trường hiện đại.

4. Hướng nghiên cứu tiếp theo (Next Steps) của chủ đề này là gì?

Nghiên cứu sâu hơn về vai trò quản trị của Nhà nước trong nền kinh tế số, quản lý tài sản dữ liệu số, điều tiết các mô hình kinh doanh nền tảng xuyên biên giới và xử lý bài toán chuyển dịch năng lượng xanh gắn với phát triển bền vững.

5. Ứng dụng thực tiễn lớn nhất của đề tài là gì?

Cung cấp căn cứ khoa học trực tiếp cho việc hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN, tái cấu trúc nền kinh tế, hoàn thiện khung pháp lý về quyền sở hữu tài sản và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia đến năm 2030.

---

Kết luận (Conclusion)

Báo cáo tổng hợp đề tài cấp quốc gia Mã số KX.12/16-20 do PGS. Vũ Văn Hà chủ nhiệm là một công trình khoa học công phu, có giá trị lý luận sâu sắc và tính ứng dụng thực tiễn cao. Bằng việc làm rõ bản chất mối quan hệ hữu cơ giữa Nhà nước và thị trường, đề tài đã giải đáp thỏa đáng nhiều vấn đề then chốt của công cuộc Đổi mới kinh tế tại Việt Nam.

Trong giai đoạn phát triển mới hướng tới mục tiêu năm 2030 và tầm nhìn 2045, việc nhanh chóng thể chế hóa các kết quả nghiên cứu này thành các đạo luật, chính sách cụ thể sẽ là chìa khóa mở đường cho việc xây dựng một nền kinh tế thị trường hiện đại, hội nhập và phát triển bền vững. Các nhà nghiên cứu, nhà quản lý và cộng đồng doanh nghiệp được khuyến khích tham khảo sâu tài liệu này để cùng đóng góp vào tiến trình hoàn thiện thể chế kinh tế của đất nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I: NHƯNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THựC 32 TIỄN GIẢI QUYẾT MỐI QUAN HỆ GIỮA NHÀ NƯỚC VÀ THỊ TRƯỜNG TRONG NỀN KINH TÉ THỊ TRƯỜNG I. CÁC KHÁI NIỆM VÀ LÝ THUYÉT KINH TẾ VỀ QUAN HỆ GIỮA 32 NHÀ NƯỚC VÀ THỊ TRƯỜNG TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG TRÊN THẾ GIỚI 1. Nhà nước và thị trường, chức năng của Nhà nước và chức năng của thị 32 trường 2. Các lý thuyết kinh tế về quan hệ giữa Nhà nước và thị trường 44 3.

Kinh tế thị trường XHCN và kinh tế thị trường định hướng XHCN 59 4. Kinh tế thị trường hiện đại và hội nhập quốc tế: các đặc trung cơ bản 63 II. Cơ SỞ CỦA MỐI QUAN HỆ VÀ NỘI DUNG cơ BẢN CỦA VIỆC 69 XỬ LÝ QUAN HỆ NHÀ NƯỚC VÀ THỊ TRƯỜNG 1. Cơ sở khoa học và thực tiễn của mối quan hệ Nhà nước và thị trường 69 2.

Nội dung xử lý quan hệ Nhà nước và thị trường 75 III: CÁC NGUYÊN TẤC xử LÝ VÀ CÁC YẾU TỔ cơ BẢN TÁC 91 ĐỘNG ĐẾN XỬ LÝ QUAN HỆ NHÀ NƯỚC VÀ THỊ TRƯỜNG 1. Các nguyên tắc 91 (2) Các yếu tố cơ bản tác động đến xử lý quan hệ Nhà nước và thị trường 96 IV. KINH NGHIỆM QUỐC TẾ TRONG xử LÝ QUAN HỆ NHÀ NƯỚC 102 VÀ THỊ TRƯỜNG - BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM 1. Kinh nghiệm của một số quốc gia 102 2.

Một số kinh nghiệm tham khảo với Việt Nam 113 Chương II: THựC TRẠNG MỐI QUAN HỆ NHÀ NƯỚC - THỊ 121 TRƯỜNG TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM QUA HƠN 30 NÃM ĐỎI MỚI I. QÚA TRÌNH ĐỔI MỚI TƯ DUY CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC VỀ 121 VAI TRÒ NHÀ NƯỚC, VAI TRÒ THỊ TRƯỜNG, VỀ QUAN HỆ NHÀ NƯỚC - THỊ TRƯỜNG TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HUỐNG XÃ HỘI i CHỦ NGHĨA về vai trò nhà nước trong phát triển kinh tế 121 i i 2? về thị trường và vai trồ của thị trương trong nền KTTT định hưởng 123 XHCN 3. về quan hệ giữa Nhà nước và thị trường trong nền KTTT định hướng 127 XHCN II. THỰC TRẠNG VAI TRÒ CỦA NHÀ NƯỚC TRONG NỀN KINH TẾ 131 THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA V • 1.

Vai trò nhà nước trong tạo dựng bộ khung luật pháp và môi trường cho 131 phát triển Vai trò nhà nước trong phân phối thu nhập và phúc lợi xã hội 136 * I; 3. Vai trò nhà nước trong sử dụng công cụ như quy hoạch, kế hoạch, các 140 chính sách tài khóa, tiền tệ, tỷ gía. để can thiếp điều tiết, định hướng thị trường A -t Ẵ2 -í 144 f-\ 4. Vai trò nhà nước trong sử dụng các công cụ vật chât nhà nước đê bô khuyết cho thị trường - vấn đề kinh tế nhà nước trong nền kinh tế thị trường 5.

Vai trò nhà nước trong cung ững dịch vụ công 145 III. THỰC TRẠNG VAI TRÒ THỊ TRƯỜNG TRONG NỀN KINH TẾ 149 THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA / (i Ị lí Tổng quan thực trạng phát triển thị trường qua hơn 30 năm đổi mới 150 2. Thực trạng mức độ tồn tại độc lập, tự do kinh doanh và cạnh tranh, tự 155 chủ về kinh tế của các chủ thể KTTT 3. Mức độ thị trường trong định hướng sản xuất và hình thành giá cả 157 4.

về vai trò phân bổ nguồn lực sản xuất và phân phối sản phẩm 159 5. Vai trò thị trường trong định hướng đào tạo nguồn lực 162 6. Mức độ tương thích nguyên tắc chung của thị trường hiện đại trên thế 154 giới IV. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG xử LÝ MỐI QUAN HỆ NHÀ NƯỚC - 168 THỊ TRƯỜNG TRONG NỀN KINH TÉ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA 1.

Xử lý quan hệ Nhà nước và thị trường trong nền kinh tế thị trường định 168 hướng XHCN dưới góc nhìn quan hệ giữa mục tiêu và phương tiện 2. Xử lý quan hệ Nhà nước và thị trường trong nền kinh tế thị trường định 172 hướng XHCN dưới góc nhìn quan hệ giữa lãnh tế và chính trị 3. Xử lý quan hệ Nhà nước và thị trường trong nền kinh tế thị trưòng định 175 i i hướng XHCN dưới góc nhìn quan hệ giữa chủ thể quan lý và đối tượng quản lý 4. Xử lý quan hệ Nhà nước và thị trường dưới góc nhìn quan hệ giữa chủ 178 quan và khách quan (giữa các quy định, quy chế với yêu cầu thực tiễn khách quan) 5.

Xử lý quan hệ Nhà nước và thị trường trong nền kinh tế thị trường định 181 hướng XHCN dưới góc nhìn quan hệ giữa các chủ thể trên thị truồng 6. Xử lý quan hệ Nhà nước và thị trường trong phan phối sản phẩm báo 183 đảm công bằng và kết hợp phân bổ nguồn lực hợp lý V: THÀNH CÔNG, HẠN CHẾ VÀ NGUYÊN NHÂN TRONG xử LÝ 187 MỐI QUAN HỆ NHÀ NƯỚC VÀ THỊ TRƯỜNG TRONG NỀN KTTT ĐỊNH HƯỚNG XHCN 1. Nguyên nhân của hạn chế 194 4. Một số vấn đề đặt ra trong xử lý mối quan hệ giữa nhà nước và thị 197 trường trong nền KTTT định hướng XHCN Chương III: xu HƯỚNG, QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP VÀ ĐỊNH 212 HƯỚNG CHÍNH SÁCH xử LÝ QUAN HỆ NHÀ NƯỚC VÀ THỊ TRƯÒNG, HOÀN THIỆN NỀN KINH TỂ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở NƯỚC TA ĐẾN NĂM 2030 I.

NHŨNG XU HƯỚNG cơ BẢN TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC xử LÝ 212 QUAN HỆ NHÀ NƯỚC VÀ THỊ TRƯỜNG, HOÀN THIỆN NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở Nước TA ĐẾN NẦM 2030 1. Cơ cấu lại nền kinh tế thế giới sau khủng hoảng tài chính và khủng 212 hoảng nợ công 2. Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư và nền kinh tế số 214 3. Tự do hóa theo các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới đi đôi với gia 217 tăng chủ nghĩa bảo hộ 4.

Cải cách khu vực công, cơ cấu lại chức năng kinh tế nhà nước, 11ÌỞ rộng 218 sự tham gia của “khu vực thứ ba” 5. Tối đa hóa lợi ích quốc gia dân tộc trong quá trình mở rộng hội nhập thị 221 trường toàn cầu và tham gia quản trị toàn cầu ii i II. QUAN ĐIỂM VÀ PHƯƠNG CHÂM xử LÝ MỐI QUAN HỆ NHÀ 223 NƯỚC VÀ THỊ TRƯỜNG, HOÀN THIỆN NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở NƯỚC TA ĐẾN NĂM 2030 1. Quan điểm xử lý mối quan hệ Nhà nước và thị trường, hoàn thiện nền 223 kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam đến năm 2030 2.

Phương châm xử lý mối quan hệ Nhà nước và thị trường, hoàn thiện nền 238 kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam III. GIẢI PHÁP VÀ ĐỊNH HƯỚNG CHÍNH SÁCH xử LÝ MỐI QUAN 241 HỆ GIỮA NHÀ NƯỚC VÀ THỊ TRƯỜNG, HOÀN THIỆN NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM ĐẾN NĂM 2030 1. Giải pháp và định hướng chính sách xử lý mối quan hệ giữa nhà nước và 241 thị trường đối với sử dụng các công cụ kiến tạo phát triển của nhà nước 2. Giải pháp và định hướng chính sách xử lý mối quan hệ giữa nhà nước và 247 thị trường trong vấn đề giá cả và huy động, phân bổ nguồn lực 3.

Giải pháp và định hướng chính sách xử lý quan hệ giữa nhà nước và thị 250 trường trong vấn đề sở hữu, quyền sở hữu, quyền tài sản và phát triển các thành phần kinh tế 4. Giải pháp và định hướng chính sách xử lý mối quan hệ giữa nhà nước và 256 thị trường trong xác lập quyền bình đẳng của các chủ thể của kinh tế thị trường, thúc đẩy tự do cạnh tranh, chống độc quyền 5. Giải pháp và định hướng chính sách xử lý mối quan hệ giữa nhà nước và 260 thị trường để phát triển đồng bộ, vận hành thông suốt các loại thị trường 6. Giải pháp và định hướng chính sách xử lý quan hệ giữa nhà nước và thị 266 trường trong phân phối, bảo đảm công bằng xã hội, bảo vệ môi trường sinh thái 7.

Phát huy vai trò của “xã hội” bổ sung cho giới hạn của nhà nước, bổ 270 khuyết cho khuyết tật của thị trưòng, kiểm soát các quan hệ “thân hữu” giữa nhà nước và thị trường KẾT LUẬN 275 TÀI LIỆU THAM KHẢO 285 Phụ lục i v TT Chữ viết tắt Chữ đầy đủ 1 BCHTW Ban chấp hành Trung ương 2 BHXH Bảo hiểm xã hội 3 CSTT Chính sách tiền tệ 4 CNCS Chủ nghĩa cộng sản 5 CNTB Chủ nghĩa tư bản 6 CNXH Chủ nghĩa xã hội 7 AEC Cộng đồng kinh tế ASEAN 8 DNNN Doanh nghiệp nhà nước 9 DNXH Doanh nghiệp xã hội 10 ppp Đối tác công tư 11 HTPT Hỗ trợ phát triển 12 HTX Họp tác xã 13 KTTT Kinh tế thị trường 14 LLSX Lực lượng sản xuất 15 AIIB Ngân hàng đầu tư cơ sở hạ tầng châu Á 16 NHNN Ngân hàng nhà nước 17 NSNN Ngân sách nhà nước 18 GDP Thu nhập quốc dân 19 WTO Tổ chức thương mại thế giói 20 TBCN Tư bản chủ nghĩa 21 VND Việt Nam đồng 22 XHCN Xã hội chủ nghĩa Bảng chữ viết tắt MỞ ĐÀU l. Tính cấp thiết của đề tài Trong lịch sử phát triển nền kinh tế thị trường trên thế giới câu hỏi luôn được đặt ra tranh luận đối với các nhà nghiên cứu và quản lý thực tiễn là: vai trò và chức năng phù hợp của thị trường và Nhà nước là gì? Xử lý mối quan hệ này như thế nào để đạt được cả 2 mục tiêu: tăng trưởng và ổn định, bền vững. Trong cuộc tranh luận này đã hình thành các quan điểm, trường phái khác nhau. Trường phái kinh tế học cổ điển, với đại diện là Adam Smith, chủ trương thông qua phưong thức cạnh tranh thị trường tự do để phân bổ các nguồn lực, cho rằng, Nhà nước chỉ nên đóng vai trò là “người gác đêm” mà thôi.

Nhưng đến những năm 20 của thế kỷ XX, khi mà cuộc khủng hoảng kinh tế bùng nổ nghiêm trọng, những khuyết tật của thị trường bộc lộ rõ rệt, tác động mạnh đến xu thế tăng trưởng. Thực tế này đã đặt ra suy nghĩ lại về vai trò của thị trường tự do, và thấy cần sự can thiệp của Nhà nước. Học thuyết về nền kinh tế có điều tiết, với đại diện là Keynes chủ trương dùng chính sách với trọng tâm là quản lý nguồn cung, để can thiệp vào nền kinh tế. Tuy nhiên với sự can thiệp mạnh vào nền kinh tế đã đẩy đến xuất hiện tình trạng suy thoái và lạm phát vào những năm 70 thế kỷ XX.

Và như vậy thực tế phát triển cho thấy sự cần thiết của cả thị trường và Nhà nước. Đây chính là quan điếm P.