Luận văn thạc sĩ luật học tội vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng theo quy định của bộ luật hình sự năm 2015

Luận văn thạc sĩ luật học phân tích tội vi phạm quy định đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng theo Bộ luật Hình sự 2015, đánh giá khía cạnh pháp lý và thực tiễn.

• Tác giả: Trần Hồng Giang
• Người hướng dẫn: TS. Lê Đăng Doanh
• Trường học: Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hình sự và Tố tụng hình sự
• Đề tài: Tội vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng theo Bộ luật Hình sự 2015
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu. Tình hình nghiên cứu đề tài
• 1.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
• 1.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
• 1.4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
• 1.6. Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỘI VI PHẠM QUY ĐỊNH VỀ ĐẤU THẦU GÂY HẬU QUẢ NGHIÊM TRỌNG
• 1.1. Khái niệm về tội vi phạm quy định đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng
• 1.2. Đặc điểm của tội vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng
• 1.3. Ý nghĩa của việc quy định tội vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng
• 2. CHƯƠNG 2: QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 2015 VỀ TỘI VI PHẠM QUY ĐỊNH VỀ ĐẤU THẦU GÂY HẬU QUẢ NGHIÊM TRỌNG
• 2.1. Các yếu tố cấu thành tội phạm của tội vi phạm quy định đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng theo Bộ luật hình sự năm 2015
• 2.2. Hình phạt áp dụng đối với tội vi phạm quy định đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng theo Bộ luật hình sự năm 2015
• 2.3. Phân biệt tội vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng với một số tội khác
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN ÁP DỤNG VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ XỬ LÝ TỘI VI PHẠM QUY ĐỊNH VỀ ĐẤU THẦU GÂY HẬU QUẢ NGHIÊM TRỌNG
• 3.1. Tình hình xử lý hình sự đối với tội vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng
• 3.2. Một số khó khăn, vướng mắc và bất cập trong việc áp dụng các quy định của Bộ luật hình sự về tội vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng
• 3.3. Nguyên nhân về những khó khăn vướng mắc nêu trên
• 3.4. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng quy định về tội vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tội vi phạm đấu thầu

Tội vi phạm đấu thầu là một trong những tội danh quan trọng được quy định trong Bộ luật Hình sự 2015. Tội này liên quan đến các hành vi cố ý làm trái quy định của Nhà nước về hoạt động đấu thầu, gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản của Nhà nước hoặc tổ chức, cá nhân khác. Luận văn thạc sĩ luật học này tập trung phân tích các yếu tố cấu thành tội phạm, bao gồm chủ thể, khách thể, mặt chủ quan và mặt khách quan. Đặc biệt, tội này thường xảy ra trong các lĩnh vực nhạy cảm như y tế, giáo dục, và xây dựng, nơi có sử dụng nguồn vốn từ ngân sách Nhà nước.

1.1. Khái niệm và đặc điểm

Tội vi phạm đấu thầu được định nghĩa là hành vi cố ý làm trái các quy định của Nhà nước về hoạt động đấu thầu, gây thiệt hại nghiêm trọng. Đặc điểm của tội này bao gồm tính chất phức tạp, tinh vi và thường liên quan đến các hành vi tham nhũng, lợi dụng chức vụ, quyền hạn. Luật học đã chỉ ra rằng, tội này không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn làm giảm niềm tin của công chúng vào hệ thống pháp luật.

1.2. Hậu quả nghiêm trọng

Hậu quả nghiêm trọng của tội vi phạm đấu thầu bao gồm thiệt hại lớn về tài sản, ảnh hưởng đến chất lượng công trình, và gây ra những hệ lụy tiêu cực trong xã hội. Bộ luật Hình sự 2015 quy định rõ các mức hình phạt tùy theo mức độ thiệt hại, từ phạt tiền đến tù giam. Điều này nhằm răn đe và ngăn chặn các hành vi vi phạm trong tương lai.

II. Quy định của Bộ luật Hình sự 2015

Bộ luật Hình sự 2015 đã quy định cụ thể về tội vi phạm đấu thầu tại Điều 222. Theo đó, tội này được xác định khi có hành vi vi phạm quy định về đấu thầu và gây hậu quả nghiêm trọng. Luận văn thạc sĩ luật học này phân tích các yếu tố cấu thành tội phạm, bao gồm chủ thể là người có trách nhiệm trong hoạt động đấu thầu, khách thể là trật tự quản lý kinh tế, và mặt chủ quan là lỗi cố ý.

2.1. Yếu tố cấu thành tội phạm

Các yếu tố cấu thành tội vi phạm đấu thầu bao gồm: chủ thể là người có trách nhiệm trong hoạt động đấu thầu, khách thể là trật tự quản lý kinh tế, mặt chủ quan là lỗi cố ý, và mặt khách quan là hành vi vi phạm quy định về đấu thầu. Luật học nhấn mạnh rằng, việc xác định các yếu tố này là cơ sở quan trọng để truy cứu trách nhiệm hình sự.

2.2. Hình phạt và biện pháp xử lý

Bộ luật Hình sự 2015 quy định các mức hình phạt đối với tội vi phạm đấu thầu, từ phạt tiền đến tù giam tùy theo mức độ thiệt hại. Ngoài ra, các biện pháp xử lý hành chính và kỷ luật cũng được áp dụng đối với cá nhân, tổ chức vi phạm. Luận văn thạc sĩ này cũng đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật trong thực tiễn.

III. Thực tiễn áp dụng và kiến nghị

Thực tiễn áp dụng các quy định về tội vi phạm đấu thầu trong Bộ luật Hình sự 2015 cho thấy còn nhiều bất cập, đặc biệt là trong việc xác định mức độ thiệt hại và phân định trách nhiệm. Luận văn thạc sĩ luật học này đưa ra các kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật, bao gồm việc bổ sung các quy định chi tiết về xử lý vi phạm và tăng cường công tác giám sát, kiểm tra.

3.1. Khó khăn và vướng mắc

Trong thực tiễn áp dụng, việc xử lý tội vi phạm đấu thầu gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là trong việc xác định mức độ thiệt hại và phân định trách nhiệm. Luật học chỉ ra rằng, sự thiếu đồng bộ giữa các quy định pháp luật và thực tiễn xét xử là nguyên nhân chính dẫn đến những bất cập này.

3.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả

Để nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật, luận văn thạc sĩ đề xuất các giải pháp như bổ sung quy định chi tiết về xử lý vi phạm, tăng cường công tác giám sát, và nâng cao nhận thức pháp luật cho các cá nhân, tổ chức tham gia đấu thầu. Những giải pháp này nhằm đảm bảo tính công bằng, minh bạch trong hoạt động đấu thầu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động đấu thầu tại Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn vốn Nhà nước, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội. Tuy nhiên, trong giai đoạn từ năm 2018 đến 2024, tình trạng vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng diễn ra phổ biến, đặc biệt trong các lĩnh vực như y tế, giáo dục, xây dựng cơ sở hạ tầng. Theo báo cáo của ngành, các vụ án vi phạm đấu thầu đã gây thiệt hại tài sản Nhà nước lên đến hàng trăm tỷ đồng, điển hình như vụ án Công ty Việt Á với số tiền thiệt hại hàng chục tỷ đồng.

Luận văn tập trung nghiên cứu tội vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng theo Bộ luật Hình sự năm 2015, nhằm phân tích các yếu tố cấu thành tội phạm, đánh giá thực tiễn áp dụng pháp luật và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả xử lý. Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn quốc, trong khoảng thời gian từ 01/01/2018 đến 04/2024, với mục tiêu làm rõ các hành vi vi phạm, hậu quả và biện pháp phòng chống. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện chính sách pháp luật, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước và bảo vệ tài sản công, đồng thời tạo cơ sở khoa học cho các cơ quan tư pháp trong công tác xử lý tội phạm đấu thầu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết pháp luật hình sự và quản lý kinh tế, trong đó có:

• Lý thuyết cấu thành tội phạm: Phân tích các dấu hiệu pháp lý của tội vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng, bao gồm khách thể, mặt khách quan, mặt chủ quan và chủ thể.
• Mô hình quản lý Nhà nước về đấu thầu: Nghiên cứu các quy định pháp luật về đấu thầu, đặc biệt là Luật Đấu thầu năm 2023 và Bộ luật Hình sự năm 2015, nhằm hiểu rõ cơ chế quản lý và xử lý vi phạm.
• Khái niệm chính: Đấu thầu, vi phạm quy định đấu thầu, hậu quả nghiêm trọng, hình phạt hình sự, thủ đoạn phạm tội, trách nhiệm hình sự.

Khung lý thuyết này giúp luận văn làm rõ bản chất pháp lý của tội phạm, đồng thời đánh giá thực tiễn áp dụng pháp luật và đề xuất giải pháp phù hợp.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp:

• Phương pháp phân tích, so sánh: So sánh các quy định pháp luật hiện hành, phân tích các vụ án điển hình để làm rõ các hành vi vi phạm và hậu quả.
• Phương pháp thống kê, tổng hợp: Thu thập và xử lý số liệu về các vụ án vi phạm quy định đấu thầu từ năm 2018 đến 2024 trên phạm vi toàn quốc, với cỡ mẫu khoảng vài chục vụ án được xét xử.
• Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Đánh giá thực trạng áp dụng pháp luật qua các bản án, quyết định xử lý vi phạm, phỏng vấn chuyên gia pháp lý và cán bộ tư pháp.
• Phương pháp luận biện chứng: Áp dụng quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về pháp luật và chính sách hình sự để phân tích, đánh giá và đề xuất giải pháp.

Timeline nghiên cứu kéo dài trong năm 2023-2024, tập trung vào việc thu thập dữ liệu, phân tích và hoàn thiện luận văn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hành vi vi phạm đa dạng và tinh vi: Các hành vi như can thiệp trái pháp luật, thông thầu, gian lận hồ sơ, cản trở hoạt động đấu thầu, vi phạm quy định về công bằng minh bạch và chuyển nhượng thầu trái phép được phát hiện phổ biến. Ví dụ, vụ án tại Bệnh viện đa khoa Đồng Nai với thiệt hại lên đến 152 tỷ đồng, chiếm gần 32% giá trị gói thầu.

2. Hậu quả thiệt hại lớn về tài sản Nhà nước: Thiệt hại tài sản do vi phạm đấu thầu thường từ 100 triệu đồng trở lên, có vụ án gây thiệt hại hàng chục tỷ đồng như vụ Công ty Việt Á. Ngoài ra, còn gây thất thoát, lãng phí tài sản và thời gian, ảnh hưởng đến uy tín và hiệu quả kinh tế.

3. Khó khăn trong áp dụng pháp luật: Thực tiễn xét xử còn nhiều vướng mắc do quy định pháp luật chưa đồng bộ, thủ đoạn phạm tội ngày càng tinh vi, gây khó khăn cho cơ quan tố tụng trong điều tra, truy tố và xét xử.

4. Mối liên hệ chặt chẽ với tham nhũng: Nhiều vụ án vi phạm đấu thầu đi kèm hành vi nhận hối lộ, tham ô, làm giảm hiệu quả quản lý Nhà nước và gây dư luận xấu trong xã hội.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các vi phạm xuất phát từ sự thiếu minh bạch, quản lý lỏng lẻo và lợi dụng kẽ hở pháp luật trong đấu thầu. So với các nghiên cứu trước đây, luận văn làm rõ hơn các thủ đoạn phạm tội và hậu quả cụ thể, đồng thời cập nhật các quy định mới của Luật Đấu thầu 2023 và Bộ luật Hình sự 2015. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân loại hành vi vi phạm và bảng thống kê thiệt hại theo từng vụ án, giúp minh họa rõ nét mức độ nghiêm trọng và phạm vi ảnh hưởng.

Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hoàn thiện pháp luật, tăng cường giám sát và nâng cao năng lực điều tra, xử lý để ngăn chặn hiệu quả tội phạm đấu thầu, góp phần bảo vệ tài sản công và phát triển kinh tế bền vững.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện khung pháp lý: Rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật về đấu thầu và xử lý hình sự để khắc phục kẽ hở, tăng cường tính đồng bộ và rõ ràng, đặc biệt về các hành vi vi phạm và mức xử phạt. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: Bộ Tư pháp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

2. Tăng cường công tác giám sát, kiểm tra: Thiết lập hệ thống giám sát chặt chẽ, minh bạch trong quá trình đấu thầu, áp dụng công nghệ thông tin để theo dõi và phát hiện sớm các dấu hiệu vi phạm. Thời gian: 6-12 tháng; Chủ thể: Các cơ quan quản lý Nhà nước, Thanh tra Chính phủ.

3. Nâng cao năng lực điều tra, xử lý: Đào tạo chuyên sâu cho cán bộ điều tra, kiểm sát, tòa án về chuyên môn đấu thầu và pháp luật hình sự liên quan, đồng thời tăng cường phối hợp liên ngành. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Bộ Công an, Viện Kiểm sát, Tòa án.

4. Tuyên truyền, nâng cao nhận thức: Tổ chức các chương trình đào tạo, phổ biến pháp luật cho các chủ thể tham gia đấu thầu nhằm nâng cao ý thức tuân thủ và phòng ngừa vi phạm. Thời gian: hàng năm; Chủ thể: Bộ Giáo dục và Đào tạo, các trường đại học luật, các tổ chức xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan tư pháp và điều tra: Giúp nâng cao hiểu biết về đặc điểm, thủ đoạn và biện pháp xử lý tội phạm đấu thầu, hỗ trợ công tác điều tra, truy tố và xét xử hiệu quả.

2. Cơ quan quản lý Nhà nước về đấu thầu: Cung cấp cơ sở pháp lý và thực tiễn để hoàn thiện chính sách, tăng cường giám sát và quản lý hoạt động đấu thầu.

3. Giảng viên, sinh viên ngành luật: Là tài liệu tham khảo chuyên sâu về tội phạm kinh tế, pháp luật hình sự và quản lý kinh tế, phục vụ nghiên cứu và giảng dạy.

4. Doanh nghiệp và nhà thầu: Nâng cao nhận thức về quy định pháp luật, trách nhiệm và hậu quả pháp lý khi tham gia đấu thầu, góp phần xây dựng môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Câu hỏi thường gặp

1. Tội vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng là gì?
   Là hành vi cố ý vi phạm các quy định về đấu thầu gây thiệt hại tài sản từ 100 triệu đồng trở lên hoặc dưới 100 triệu đồng nhưng đã bị xử lý kỷ luật mà còn vi phạm, được quy định tại Điều 222 Bộ luật Hình sự năm 2015.

2. Các hành vi vi phạm phổ biến trong tội này gồm những gì?
   Bao gồm can thiệp trái pháp luật, thông thầu, gian lận hồ sơ, cản trở hoạt động đấu thầu, vi phạm quy định về công bằng minh bạch và chuyển nhượng thầu trái phép.

3. Hình phạt áp dụng đối với tội này như thế nào?
   Khung hình phạt từ cải tạo không giam giữ đến 20 năm tù tùy theo mức độ thiệt hại và tình tiết tăng nặng như vụ lợi, có tổ chức, lợi dụng chức vụ.

4. Tại sao tội phạm đấu thầu thường đi kèm với tham nhũng?
   Do các đối tượng lợi dụng chức vụ, quyền hạn để can thiệp, thông đồng nhằm trục lợi, dẫn đến việc nhận hối lộ, tham ô tài sản Nhà nước.

5. Làm thế nào để phòng ngừa tội phạm này hiệu quả?
   Cần hoàn thiện pháp luật, tăng cường giám sát, nâng cao năng lực điều tra, đồng thời tuyên truyền nâng cao nhận thức cho các bên liên quan.

Kết luận

• Tội vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng là loại tội phạm kinh tế có tính chất nguy hiểm cao, ảnh hưởng lớn đến tài sản Nhà nước và uy tín xã hội.
• Bộ luật Hình sự năm 2015 đã quy định cụ thể các hành vi và mức hình phạt nhằm tăng cường hiệu quả xử lý.
• Thực tiễn xét xử cho thấy nhiều vụ án với thiệt hại hàng trăm tỷ đồng, đồng thời tồn tại nhiều khó khăn trong áp dụng pháp luật.
• Luận văn đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật, nâng cao năng lực quản lý và điều tra, góp phần phòng chống hiệu quả tội phạm đấu thầu.
• Các bước tiếp theo cần tập trung vào triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu chuyên sâu về các thủ đoạn phạm tội mới và biện pháp ứng phó.

Quý độc giả và các cơ quan liên quan được khuyến khích tham khảo và áp dụng kết quả nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và phòng chống tội phạm trong lĩnh vực đấu thầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG VAN DE CHUNG VE TOI VI PHAM QUY ĐỊNH VE DAU THAU GAY HAU QUA NGHIEM TRONG 1. Khái niệm về tội vi phạm quy định đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng - Khái niệm về đấu thấu: Các quốc gia trên thế giới có các quy định về khái niệm đấu thầu trong các văn bản khác nhau tuy nhiên đấu thầu có nguồn gốc từ thuật ngữ tiếng anh là "procurement" nghĩa gốc là "mua sắm". Khái niệm đấu thầu ở các quốc gia được quy định trong các văn bản pháp luật (law on procurement) hoặc quy chế (procurement regulation) và đều mang nghĩa đặc trưng là tổ chức lựa chọn dé lựa chon tìm ra người bán phù hợp nhất." Ở Việt Nam thuật ngữ đấu thầu được ghi nhận tại cuốn Từ điển Tiếng Việt của Viện ngôn ngữ học xuất bản năm 1988, đấu thầu là "Đọ công khai, ai nhận làm, nhận ban với diéu kiện tốt nhất thì được giao cho làm hoặc được ban hàng (một phương thức giao làm công trình hoặc mua hàng)"Ẻ. Với cách giải thích này, khái niệm đấu thầu mới chỉ nhìn ở khía cạnh tìm người cung cấp hàng hóa hoặc thực hiện một công việc dựa trên sự đọ sức giữa các bên cung cấp (hang hóa hoặc thi công công trình) với nhau một cách công khai.

Theo từ điển của Viện khoa học pháp lý Bộ Tư pháp đưa ra giải thích về đấu thầu xây dựng là "phương thức giao dịch đặc biệt, người muốn xây đựng một công trình (người gọi thầu) công bố trước các yêu cầu và điều kiện xây dựng công trình, người dự thầu công bố giá mà minh muốn nhận, nguoi gol thau thông qua su so sánh để lựa chọn nhà thầu có lợi nhất cho minh theo các điều kiện do mình đưa ra", Mặc dù cách định nghĩa cụ thể trong lĩnh vực xây dựng nhưng bao quát được chủ thể tham gia đấu thầu với phương thức * Nguyễn Thị Binh (2020), “Pháp luật về đấu thầu qua mạng - thực tiễn áp dụng tại Việt Nam hiện nay”, luận văn thạc sỹ luật học, Trường đại học luật Hà Nội > Viện ngôn ngữ học, từ điển Tiếng Việt, Nxb Khoa học xã hội trang 302 Š Viện khoa học pháp lý Bộ Tư pháp, từ điển luật học, Nxb. Tử điển Bách khoa và Nxb Tư pháp, trang 240 lựa chọn để lựa chọn được nhà thầu thực hiện công việc xây dựng dựa trên đáp án của các nhà thầu tham dự là giá dự thầu và mức độ đáp ứng các yêu cầu đo bên gọi thầu đưa ra.’ Tại khoản 8 Điều 4 Luật đấu thầu năm 2023 quy định như sau "đấu thầu là qua trình lựa chọn nhà thầu để ký kết, thực hiện hợp đồng Cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp, lựa chon nhà đầu tr dé ký kết, thực hiện hợp đồng dự án đấu tu kinh doanh trên cơ sở bảo dam cạnh tranh, công bằng, mình bạch, hiệu quả kinh tế và trách nhiệm giải trình”. Quy định của pháp luật bắt kịp theo xu hướng phát trién của kinh tế xã hội về hoạt động đấu thầu, quy định về đấu thầu trong nhiều lĩnh vực của nén kinh tế không chỉ lựa chọn nhà thầu mà còn lựa chọn nhà đầu tư theo quy trinh cụ thể dựa trên nguyên tắc cạnh tranh, công bằng, minh bạch, hiệu quả kinh tế và trách nhiệm giải trình. Từ những khái niệm cơ bản về đấu thầu trên có thé hiểu đơn giản đấu thầu là quá trình được quy định chi tiết của bên có nhu cầu mua hàng hóa, sử dung dịch vụ hay cần thực hiện một công việc trong đó bên có nhu cầu sẽ đưa ra các yêu cầu để lựa chọn được bên cung cấp sản phẩm, hàng hóa, địch vụ đáp ứng các yêu cầu của mình dựa trên sự cạnh tranh công khai, minh bạch nhằm đem lại hiệu quả kinh tế tối ưu nhất cho bên có yêu cầu.

Như vậy suy cho cùng ban chất của đấu thầu là phải đảm bảo có sự cạnh tranh, ganh đua về kỹ thuật và giá thành sản phẩm giữa các nhà cung cấp với nhau để được bên mời thầu lựa chọn thực hiện công việc theo yêu cầu của bên mời thầu. - Khái niệm vi phạm quy định về đấu thầu: Như đã đề cập ở trên, quy định đấu thầu là cần thiết và đem lại hiệu quả kinh tế tối ưu cho bên yêu cầu, đồng thời còn nâng cao chất lượng sản phẩm. dịch vụ của bên bán, tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, trên thực tế đã có không ít trường hợp có thủ đoạn móc ngoặc, bắt tay giữa chủ đầu tư với đơn vị tham giá đấu thầu khiến cho công tác đấu thầu trong các lĩnh vực có sử dụng nguồn vốn từ Ngân sách Nhà nước ngày các tinh vi, phức tạp, làm thiệt hại nghiêm trong tài sản của Nhà nước, lam 7 Nguyễn Thị Binh (2020), “Pháp luật về dau thầu qua mạng - thực tiễn áp dụng tại Việt Nam hiện nay”, luận văn thạc sỹ luật học, Trường đại học luật Hà Nội giảm niềm tin của những doanh nghiệp kinh doanh chân chính và dẫn đến những hệ luy tiêu cực khác mà hành vi vi phạm này đem lại.

Vi phạm quy định về đấu thầu là hành vi cố ý làm trái các quy định của Nhà nước về hoạt động đấu thâu gây thiệt hại tài sản cho tổ chức hoặc người khác. Các hành vi vi phạm Luật đấu thầu được quy định cụ thể tại Điều 16 Luật đấu thầu năm 2023. cụ thể như sau: - Đưa, nhận, môi giới hồi lộ. - Lợi dụng chức vụ, quyên hạn dé gây ảnh hưởng, can thiệp trái pháp luật vào hoạt động đấu thầu dưới mọi hình thức.

- Khéng bao dam céng bang, minh bach. - Tiét 16 những tai liệu, thông tin về quá trình lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tr, trừ trường hợp cung cấp thông tin. - Chuyển nhượng thầu trái quy định. - Tổ chức lựa chọn nhà thầu khi chưa xác định được nguồn vốn.

Xử lý vi phạm đấu thầu:Ÿ Các tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật về đấu thầu thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý ky luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc bi truy cứu trách nhiệm hình sự; trường hợp hành vi vi phạm pháp luật về đấu thầu gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân thì phải bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật. Theo quy định tại Điều 121 Nghị định 63/2014/NĐ-CP của Chính Phủ hướng dẫn Luật đấu thầu năm 2013, thì có 4 hình thức xử lý vi phạm trong lĩnh vực đấu thầu, bao gồm: ® Khoản 1, 2 Điều 87 Luật Dau thầu năm 2023 - Cảnh cáo, phạt tiên; - Cầm tham gia hoạt động đầu thầu, - Truy cứu trách nhiệm hình sự đối với cá nhân vi phạm pháp luật về đầu thầu mà cấu thành lội phạm, - Đối với cán bộ, công chức có hành vi vi phạm pháp luật về đấu thầu còn bị xử lý theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức. Theo quy định của pháp luật đấu thầu hiện nay, ngoài việc bị xử lý theo quy định, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, tô chức, cá nhân vi phạm pháp luật về đấu thầu còn bị cắm tham gia hoạt động đấu thầu và bị đưa vào danh sách các nhà thầu vi phạm trên Hệ thống mang đấu thầu quốc gia, thời gian cấm tham gia từ 6 tháng đến 5 năm tùy theo mức độ. - Từ hai khái niệm nêu trên có thể khái quát lại về tội vi phạm quy định về dau thầu gây hậu quả nghiêm trọng được quy định trong bộ luật hình sự năm 2015 là việc chủ thể thực hiện một trong các hành vi sau đây: Can thiệp trái pháp luật vào hoạt động đấu thầu; Thông thầu; Gian lận trong đấu thầu; Can trở hoạt động đấu thầu; Vi phạm quy định của pháp luật về bảo dam công bằng, minh bạch trong hoạt động đấu thầu; Tổ chức lựa chọn nhà thầu khi nguồn vốn cho gói thầu chưa được xác định dẫn đến nợ đọng vốn của nhà thầu hoặc chuyển nhượng thầu trái phép và hành vi cấu thành tội phạm khi gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, của tổ chức cá nhân từ 100.000 đồng trở lên hoặc dưới 100.000 đồng nhưng đã bị xử lý kỷ luật hoặc xử phạt vi phạm hành chính về hành vi nay mà còn vi phạm thi sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 222 Bộ luật hình sự năm 20 15.

Hiện nay, theo quy định tại Diéu 121 Nghị định 63/2014/NĐ-CP của Chính phủ có bốn hình thức xử lý vi phạm đấu thầu gồm: “Cảnh cáo, phạt tiền; Cấm tham gia hoạt động đếu thầu, Tìruy cứu trách nhiệm hình sự, Cán bộ, công chức có hành vi vi phạm pháp luật về đầu thầu còn bị xử ly theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức ”. Mặc di pháp luật về đấu thầu đã ban hành quy định đầy đủ chế tài xử lý theo từng mức độ từ cảnh cáo đến phạt tù đối từng với hành vi vi 10 phạm các quy định về đấu thầu tương ứng với hậu quả thiệt hại xảy ra, tuy nhiên việc vi phạm vẫn diễn ra rất phổ biến và ngày càng tinh vi, nhiều vi phạm đã gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản của Nhà nước, tô chức, cá nhân. gây thất thóang lãng phí tài sản và thời gian cho xã hội. Trong quá trình nghiên cứu các vụ án và tình thực hình thực tế liên quan đến hoạt động đấu thầu từ năm 2018 đến năm 2023, tác giả nhận thấy những thiệt hại có thé gây ra do vi phạm quy định về đấu thầu thường là: Một là, thiệt hại về tài sản, ngân sách Nhà nước: Đây là thiệt hại có thé coi là phô biến va điển hình trong các vụ án vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.