Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh ảnh hưởng của giá dầu đối với nền kinh tế việt nam và một số nước asean một ứng dụng của mô hình svar

Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh phân tích ảnh hưởng của giá dầu đến nền kinh tế Việt Nam và các nước ASEAN, ứng dụng mô hình SVAR.

• Tác giả: Nguyễn Tuấn Anh
• Người hướng dẫn: TS. Dương Như Hùng
• Trường học: Đại học Bách Khoa - Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Giá Dầu Đến Kinh Tế Việt Nam Và Một Số Nước ASEAN: Một Ứng Dụng Của Mô Hình SVAR
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CÁM ƠN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• ABSTRACT
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ DO HÌNH THÀNH ĐỀ TÀI
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.4. Bố cục đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Bất ổn giá dầu và tăng trưởng kinh tế
• 2.2. Mô hình SVAR
• 2.3. Các kiểm định đối với dữ liệu chuỗi thời gian
• 2.4. Phân tích nhân quả Granger
• 3. CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô hình nghiên cứu
• 3.2. Kiểm định tính dừng
• 3.3. Kiểm định nhân quả Granger
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ
• 4.1. Kiểm định tính dừng
• 4.2. Kiểm định nhân quả Granger
• 4.3. Phân tích phản ứng xung
• 4.4. Phân rã phương sai
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu

Luận Văn Thạc Sĩ: Ảnh Hưởng Của Giá Dầu Đến Kinh Tế Việt Nam Và ASEAN Qua Mô Hình SVAR nghiên cứu tác động của giá dầu đến các biến kinh tế vĩ mô tại Việt Nam và một số quốc gia ASEAN. Nghiên cứu sử dụng mô hình SVAR (Structural Vector Autoregressive) để phân tích dữ liệu hàng tháng từ năm 2000 đến 2015. Giá dầu được xem là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến các chỉ số kinh tế như lạm phát, tỷ giá, sản xuất công nghiệp và lãi suất. Nghiên cứu này nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện về mối quan hệ giữa giá dầu và kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam vừa là nước xuất khẩu dầu thô vừa nhập khẩu sản phẩm dầu tinh chế.

1.1. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của nghiên cứu là phân tích ảnh hưởng của giá dầu đến các biến kinh tế vĩ mô tại Việt Nam và một số nước ASEAN. Cụ thể, nghiên cứu tập trung vào việc xác định mối quan hệ giữa giá dầu và các chỉ số như chỉ số giá tiêu dùng (CPI), chỉ số sản xuất công nghiệp (IP), lãi suất (IR) và tỷ giá (ER). Nghiên cứu cũng nhằm đánh giá tốc độ truyền dẫn của các cú sốc giá dầu đến các biến kinh tế này.

1.2. Phạm vi và ý nghĩa

Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ năm 2000 đến 2015, với dữ liệu hàng tháng từ các quốc gia bao gồm Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam. Ý nghĩa của nghiên cứu nằm ở việc cung cấp thông tin chi tiết về tác động của giá dầu đến kinh tế Việt Nam và ASEAN, từ đó hỗ trợ việc hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô.

II. Cơ sở lý thuyết

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết kinh tế vĩ mô và các mô hình định lượng để phân tích ảnh hưởng của giá dầu đến các biến kinh tế. Mô hình SVAR được sử dụng để xác định mối quan hệ nhân quả giữa các biến. Các nghiên cứu trước đây, như của Hamilton (1983), đã chỉ ra rằng giá dầu có ảnh hưởng mạnh mẽ đến tăng trưởng kinh tế, đặc biệt là trong các giai đoạn suy thoái. Nghiên cứu này cũng tham khảo các công trình của Rotemberg và Woodford (1996) về ảnh hưởng của giá dầu trong thị trường cạnh tranh không hoàn hảo.

2.1. Ảnh hưởng của giá dầu đến tăng trưởng kinh tế

Giá dầu được xem là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Các nghiên cứu cho thấy rằng sự gia tăng giá dầu thường dẫn đến suy thoái kinh tế, đặc biệt là ở các nước nhập khẩu dầu. Tuy nhiên, ảnh hưởng này có thể khác nhau tùy thuộc vào cấu trúc thị trường và chính sách kinh tế của từng quốc gia.

2.2. Các kênh truyền dẫn

Giá dầu ảnh hưởng đến kinh tế thông qua các kênh truyền dẫn như chi phí sản xuất, lạm phát, và tỷ giá. Sự thay đổi giá dầu có thể làm tăng chi phí sản xuất, dẫn đến giảm sản lượng công nghiệp. Đồng thời, giá dầu tăng cũng có thể gây ra lạm phát, ảnh hưởng đến lãi suất và tỷ giá hối đoái.

III. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng mô hình SVAR để phân tích dữ liệu chuỗi thời gian. Các bước thực hiện bao gồm kiểm định tính dừng của dữ liệu, xác định độ trễ tối ưu, và phân tích nhân quả Granger. Dữ liệu được thu thập từ các nguồn như IMF, ADB, và GSO, bao gồm các chỉ số kinh tế vĩ mô của Việt Nam và các nước ASEAN.

3.1. Kiểm định tính dừng

Kiểm định ADF (Augmented Dickey-Fuller) được sử dụng để xác định tính dừng của các chuỗi dữ liệu. Điều này đảm bảo rằng các biến trong mô hình không có xu hướng hoặc biến động ngẫu nhiên, giúp tăng độ chính xác của kết quả phân tích.

3.2. Phân tích nhân quả Granger

Phân tích nhân quả Granger được thực hiện để xác định mối quan hệ nhân quả giữa giá dầu và các biến kinh tế. Kết quả cho thấy giá dầu có ảnh hưởng đáng kể đến các chỉ số kinh tế như CPI, IP, IR và ER.

IV. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy giá dầu có ảnh hưởng cùng chiều đến CPI và IR, trong khi ảnh hưởng ngược chiều đến IP. Ảnh hưởng của giá dầu đến ER khác nhau tùy thuộc vào từng quốc gia. Các phản ứng xung và phân rã phương sai cũng được phân tích để đánh giá mức độ và thời gian ảnh hưởng của các cú sốc giá dầu.

4.1. Phản ứng xung

Phân tích phản ứng xung cho thấy rằng các cú sốc giá dầu có tác động mạnh nhất trong ngắn hạn, đặc biệt là đối với CPI và IR. Tuy nhiên, ảnh hưởng này giảm dần theo thời gian.

4.2. Phân rã phương sai

Phân rã phương sai cho thấy rằng giá dầu đóng góp đáng kể vào sự biến động của các biến kinh tế, đặc biệt là CPI và IR. Điều này khẳng định vai trò quan trọng của giá dầu trong việc ảnh hưởng đến kinh tế vĩ mô.

V. Kết luận và đề xuất

Nghiên cứu kết luận rằng giá dầu có ảnh hưởng đáng kể đến các biến kinh tế vĩ mô tại Việt Nam và các nước ASEAN. Các chính sách kinh tế cần được điều chỉnh để giảm thiểu tác động tiêu cực của các cú sốc giá dầu. Nghiên cứu cũng đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo, bao gồm việc mở rộng phạm vi nghiên cứu và sử dụng các mô hình kinh tế lượng tiên tiến hơn.

5.1. Hạn chế của nghiên cứu

Nghiên cứu có một số hạn chế, bao gồm việc chỉ tập trung vào một số quốc gia ASEAN và sử dụng dữ liệu hàng tháng. Các nghiên cứu trong tương lai có thể mở rộng phạm vi và sử dụng dữ liệu chi tiết hơn.

5.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo

Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phân tích ảnh hưởng của giá dầu đến các ngành kinh tế cụ thể, cũng như đánh giá hiệu quả của các chính sách kinh tế trong việc ứng phó với các cú sốc giá dầu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ năm 2000 đến 2015, giá dầu thế giới đã trải qua nhiều biến động lớn, ảnh hưởng sâu sắc đến nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là các quốc gia trong khu vực ASEAN. Việt Nam, với vai trò là một nước xuất khẩu dầu thô và nhập khẩu các sản phẩm dầu tinh chế, chịu tác động đa chiều từ biến động giá dầu. Ước tính, xuất khẩu dầu thô chiếm khoảng 18-20% GDP và 25-30% thu nhập ngân sách quốc gia, trong khi nhu cầu tiêu thụ dầu tinh chế chủ yếu dựa vào nhập khẩu. Sự giảm giá dầu từ năm 2014 đã tác động trực tiếp đến ngân sách quốc gia và các chỉ số kinh tế vĩ mô như lạm phát, lãi suất, tỷ giá và sản xuất công nghiệp.

Mục tiêu nghiên cứu là phân tích ảnh hưởng của giá dầu đến các biến kinh tế vĩ mô của Việt Nam và một số nước ASEAN gồm Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan, thông qua mô hình Vector Tự Hồi Quy Cấu Trúc (SVAR). Nghiên cứu sử dụng dữ liệu hàng tháng trong giai đoạn 2000-2015, tập trung vào các chỉ số giá tiêu dùng (CPI), chỉ số sản xuất công nghiệp (IP), lãi suất danh nghĩa và tỷ giá danh nghĩa. Kết quả nghiên cứu không chỉ giúp làm rõ cơ chế truyền dẫn tác động của giá dầu mà còn cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định chính sách kinh tế phù hợp trong bối cảnh biến động giá dầu toàn cầu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết về tác động của cú sốc giá dầu đến nền kinh tế và mô hình Vector Tự Hồi Quy Cấu Trúc (SVAR).

1. Lý thuyết tác động của cú sốc giá dầu: Giá dầu ảnh hưởng đến nền kinh tế thông qua sáu kênh truyền dẫn chính gồm: hiệu ứng sốc phía cung, hiệu ứng chuyển giao tài sản, hiệu ứng lạm phát, hiệu ứng cân bằng thực, hiệu ứng điều chỉnh khu vực và hiệu ứng bất ngờ. Giá dầu tăng làm tăng chi phí sản xuất, gây lạm phát và ảnh hưởng tiêu cực đến sản lượng công nghiệp, trong khi giá dầu giảm có thể kích thích tiêu dùng và sản xuất.

2. Mô hình SVAR: Đây là mô hình kinh tế lượng cho phép phân tích tác động đồng thời giữa các biến kinh tế nội sinh và biến ngoại sinh như giá dầu. SVAR giúp phân tách các cú sốc cấu trúc không tương quan lẫn nhau dựa trên các ràng buộc lý thuyết kinh tế, từ đó đánh giá chính xác ảnh hưởng nhân quả của giá dầu đến các biến kinh tế vĩ mô.

Các khái niệm chính bao gồm: cú sốc giá dầu, chỉ số giá tiêu dùng (CPI), chỉ số sản xuất công nghiệp (IP), lãi suất danh nghĩa, tỷ giá danh nghĩa, và độ trễ trong mô hình kinh tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu chuỗi thời gian hàng tháng từ năm 2000 đến 2015 của Việt Nam và năm quốc gia ASEAN: Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan. Các nguồn dữ liệu chính gồm Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), Tổng cục Thống kê Việt Nam (GSO) và Quandl.

Phương pháp phân tích chính là mô hình SVAR với 5 biến: giá dầu thế giới (OP), chỉ số giá tiêu dùng (CPI), chỉ số sản xuất công nghiệp (IP), lãi suất danh nghĩa (IR) và tỷ giá danh nghĩa (ER). Độ trễ tối ưu của mô hình được xác định bằng tiêu chuẩn thông tin Akaike (AIC), dao động từ 2 đến 4 tùy quốc gia, với Việt Nam là 3.

Trước khi ước lượng mô hình, dữ liệu được kiểm định tính dừng bằng kiểm định Augmented Dickey-Fuller (ADF) và kiểm định nhân quả Granger được thực hiện để xác định chiều tác động giữa giá dầu và các biến kinh tế. Dữ liệu cũng được xử lý loại bỏ hiệu ứng mùa vụ bằng phương pháp Census X-12.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của giá dầu đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI): Ở hầu hết các quốc gia nghiên cứu, bao gồm Việt Nam, Indonesia, Philippines và Thái Lan, giá dầu có ảnh hưởng cùng chiều và có ý nghĩa thống kê đến CPI. Ví dụ, tại Việt Nam, cú sốc giá dầu làm tăng CPI với mức tác động rõ rệt trong vòng 3 tháng đầu sau cú sốc.

2. Ảnh hưởng đến chỉ số sản xuất công nghiệp (IP): Giá dầu có tác động ngược chiều đến IP ở các quốc gia như Việt Nam, Philippines và Thái Lan. Khi giá dầu tăng, chỉ số sản xuất công nghiệp giảm, phản ánh chi phí đầu vào tăng cao làm giảm sản lượng. Tại Việt Nam, mức giảm IP ước tính khoảng 0.5-1% trong quý đầu tiên sau cú sốc giá dầu tăng.

3. Ảnh hưởng đến lãi suất danh nghĩa (IR): Giá dầu tác động cùng chiều đến lãi suất ở Việt Nam và Indonesia, với mức tăng lãi suất khoảng 0.2-0.4% trong vòng 6 tháng sau cú sốc giá dầu tăng. Điều này phản ánh chính sách tiền tệ thắt chặt nhằm kiểm soát lạm phát do giá dầu tăng.

4. Ảnh hưởng đến tỷ giá danh nghĩa (ER): Tác động của giá dầu lên tỷ giá khác nhau giữa các quốc gia. Tại Việt Nam và Philippines, giá dầu tăng làm tỷ giá tăng (đồng nội tệ mất giá), trong khi tại Singapore và Malaysia, tác động không rõ ràng hoặc không có ý nghĩa thống kê.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu trước đây cho thấy giá dầu là một biến số quan trọng ảnh hưởng đến lạm phát và sản xuất công nghiệp. Ảnh hưởng cùng chiều của giá dầu đến CPI và lãi suất phản ánh hiệu ứng lạm phát do chi phí năng lượng tăng. Ngược lại, tác động tiêu cực đến sản xuất công nghiệp cho thấy chi phí đầu vào tăng làm giảm sản lượng.

Sự khác biệt về tác động lên tỷ giá giữa các quốc gia có thể do cấu trúc kinh tế, chính sách tiền tệ và mức độ phụ thuộc vào dầu mỏ khác nhau. Ví dụ, Việt Nam là nước xuất khẩu dầu thô nhưng nhập khẩu nhiều sản phẩm dầu tinh chế, nên biến động giá dầu ảnh hưởng phức tạp đến cán cân thương mại và tỷ giá.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phản ứng xung (impulse response functions) minh họa tác động của cú sốc giá dầu đến từng biến kinh tế theo thời gian, cũng như bảng phân rã phương sai để đánh giá tỷ lệ biến động của các biến được giải thích bởi cú sốc giá dầu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản lý và dự báo biến động giá dầu: Các cơ quan quản lý cần xây dựng hệ thống dự báo giá dầu và tác động kinh tế để chủ động điều chỉnh chính sách tài khóa và tiền tệ, giảm thiểu rủi ro từ biến động giá dầu.

2. Đa dạng hóa nguồn năng lượng và phát triển năng lượng tái tạo: Giảm sự phụ thuộc vào dầu mỏ bằng cách thúc đẩy phát triển các nguồn năng lượng thay thế nhằm ổn định chi phí sản xuất và giảm tác động tiêu cực từ biến động giá dầu.

3. Cải thiện chính sách tiền tệ linh hoạt: Ngân hàng Nhà nước cần điều chỉnh chính sách lãi suất và tỷ giá phù hợp với diễn biến giá dầu để kiểm soát lạm phát và ổn định thị trường tài chính.

4. Hỗ trợ doanh nghiệp và người tiêu dùng: Xây dựng các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp chịu ảnh hưởng bởi giá dầu tăng, đồng thời khuyến khích tiết kiệm năng lượng và sử dụng hiệu quả nguồn năng lượng.

Các giải pháp trên nên được thực hiện trong vòng 1-3 năm tới, với sự phối hợp giữa Bộ Công Thương, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính và các địa phương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách kinh tế: Giúp hiểu rõ tác động của giá dầu đến các chỉ số kinh tế vĩ mô, từ đó xây dựng chính sách phù hợp nhằm ổn định kinh tế vĩ mô.

2. Các nhà nghiên cứu kinh tế và học viên cao học: Cung cấp cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu SVAR trong phân tích tác động kinh tế, đồng thời mở rộng nghiên cứu về các quốc gia ASEAN.

3. Doanh nghiệp trong ngành năng lượng và sản xuất: Hiểu rõ ảnh hưởng của biến động giá dầu đến chi phí sản xuất và thị trường, từ đó có chiến lược ứng phó hiệu quả.

4. Ngân hàng và tổ chức tài chính: Nắm bắt mối quan hệ giữa giá dầu, lãi suất và tỷ giá để quản lý rủi ro tài chính và hoạch định chiến lược đầu tư.

Câu hỏi thường gặp

1. Giá dầu ảnh hưởng như thế nào đến lạm phát?
   Giá dầu tăng làm tăng chi phí sản xuất và vận chuyển, dẫn đến giá cả hàng hóa tăng theo, từ đó làm tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Ví dụ, tại Việt Nam, giá dầu tăng 10% có thể làm CPI tăng khoảng 0.2-0.3% trong quý tiếp theo.

2. Tại sao giá dầu lại ảnh hưởng ngược chiều đến sản xuất công nghiệp?
   Khi giá dầu tăng, chi phí đầu vào sản xuất tăng, làm giảm lợi nhuận và khả năng mở rộng sản xuất, dẫn đến chỉ số sản xuất công nghiệp giảm. Đây là hiện tượng phổ biến ở các nước nhập khẩu dầu.

3. Làm thế nào để chính sách tiền tệ ứng phó với biến động giá dầu?
   Ngân hàng trung ương có thể tăng lãi suất để kiểm soát lạm phát do giá dầu tăng, hoặc điều chỉnh tỷ giá để ổn định thị trường ngoại hối, nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến nền kinh tế.

4. Tại sao tác động của giá dầu đến tỷ giá khác nhau giữa các quốc gia?
   Sự khác biệt do cấu trúc kinh tế, mức độ phụ thuộc vào dầu mỏ, chính sách tiền tệ và cán cân thương mại khác nhau. Ví dụ, nước xuất khẩu dầu có thể hưởng lợi khi giá dầu tăng, trong khi nước nhập khẩu chịu áp lực tỷ giá tăng.

5. Mô hình SVAR có ưu điểm gì trong nghiên cứu này?
   SVAR cho phép phân tích tác động đồng thời và nhân quả giữa các biến kinh tế, đồng thời phân tách các cú sốc cấu trúc dựa trên lý thuyết kinh tế, giúp đánh giá chính xác ảnh hưởng của giá dầu đến nền kinh tế.

Kết luận

• Giá dầu có ảnh hưởng tích cực đến chỉ số giá tiêu dùng và lãi suất, đồng thời tác động tiêu cực đến sản xuất công nghiệp tại Việt Nam và các nước ASEAN nghiên cứu.
• Tác động của giá dầu đến tỷ giá có sự khác biệt giữa các quốc gia, phản ánh đặc thù kinh tế và chính sách tiền tệ từng nước.
• Mô hình SVAR là công cụ hiệu quả để phân tích tác động đồng thời và nhân quả của giá dầu đến các biến kinh tế vĩ mô.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng chính sách kinh tế vĩ mô phù hợp trong bối cảnh biến động giá dầu toàn cầu.
• Các bước tiếp theo bao gồm mở rộng nghiên cứu với dữ liệu cập nhật và bổ sung các biến kinh tế khác để nâng cao độ chính xác và tính ứng dụng của mô hình.

Khuyến nghị hành động: Các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp nên áp dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chiến lược ứng phó hiệu quả với biến động giá dầu, góp phần ổn định và phát triển kinh tế bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Mở dau Nêu lý do hình thành, mục tiêu, phạm vi nghiên cứu và ý nghĩa thực tiễn của dé tài. Chương 2: Cơ sở lý thuyết Giới thiệu về các khái niệm và lý thuyết, các nghiên cứu liên quan. Từ đó xây dựng giả thuyết thống kê và hình thành mô hình nghiên cứu thích hợp. Chương 3: Thiết kế nghiên cứu Trình bày phương pháp nghiên cứu, thu thập dữ liệu va phân tích dữ liệu.

Chương 4: Kết quả Phân tích và diễn dịch kết quả của nghiên cứu, trình bày kết quả phân tích. Chương 5: Kết luận Kết luận và đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo. Bất 6n giá dầu và tăng trưởng kinh tế Từ khoảng nửa cuối thế kỷ thứ hai mươi, dầu thô đã trở thành một trong những yếu tô đo lường chính của các hoạt động kinh tế trên khắp thé giới, do mức độ quan trọng của nó trong việc cung cấp cho nhu cau năng lượng của thé giới. Một số nhà nghiên cứu cho rằng giá dầu có ảnh hưởng thiết yếu đến kinh tế trong khi những nhà nghiên cứu khác nói rang dau và giá dầu đã mat dan sức ảnh hưởng của nó lên kinh tế.

Trong phần này, các góc nhìn khác nhau sẽ được thảo luận về cách mà giá dầu ảnh hưởng lên các hoạt động kinh tế. Sự ảnh hưởng của giá dầu lên các hoạt động kinh tế đã được nghiên cứu rộng rãi, trong đó đi đầu là nghiên cứu cua Hamilton (1983). Tác gia sử dung mồ hình VAR của Sim (1980) cho các dữ liệu của Mỹ trong giai đoạn từ 1948-1980, tác giả đã chỉ ra rang giá dau và sự tăng trưởng GNP của Mỹ có mối tương quan mạnh. Nghiên cứu cũng nói rằng sự gia tăng giá dầu có liên quan mạnh với các cuộc suy thoái kinh tế Mỹ sau chiến tranh thé giới thứ hai.

Theo sau nghiên cứu của Hamilton cũng có nhiều tài liệu nghiên cứu khác về ảnh hưởng của giá dầu lên GDP của Mỹ. Một số nghiên cứu khác tìm hiểu về ảnh hưởng của giá dầu theo cau trúc thị trường. Trong nghiên cứu của Rotemberg và Woodford (1996), đối với thị trường cạnh tranh không hoàn hảo cho thay răng việc giá dầu tăng 1 phan trăm làm sản lượng giảm 0.25 phan trăm và lương giảm 0. Kết quả này sau đó được hỗ trợ bởi những nghiên cứu của Finn (2000).

Tác giả Finn nghiên cứu giá dầu và những những mỗi quan hệ đối với các biến kinh tế trong thị trường cạnh tranh hoàn hảo. Theo đó, tác giả cho rằng việc tăng giá dầu có các ảnh hưởng tiêu cực lên hoạt động kinh tế không phân biệt cau trúc thị trường. Dù cau trúc thị trường hoàn hảo hay không hoàn hảo, việc giá dầu tăng vẫn có những ảnh hưởng không tốt đến các hoạt động kinh tế. Một số nghiên cứu khác tìm hiểu về ảnh hưởng của giá dầu đối với một khía cạnh cụ thể.

Keane và Prasad (1996) cung cấp bằng chứng cho thấy giá dầu ảnh hưởng ngược chiều dén lương thực tê. Tuy nhiên, đôi với những công nhân có kỹ năng, sự ảnh hưởng nay là khác nhau. Davis và các cộng sự (1997) ghi nhận việc giá dầu có vai trò quan trọng đối với sự biến động thất nghiệp và sự tăng trưởng việc làm kế từ năm 1970. Lee và Ni (2002) ứng dụng mô hình VAR với nên kinh tế Mỹ để tìm hiểu ảnh hưởng của giá dau lên các nền kinh tế va đưa ra kết quả là giá dầu có ảnh hưởng đến sản lượng đầu ra trong ngăn hạn.

Các nghiên cứu cũng xác định răng giá dau có ảnh hưởng đến cả cung và cầu của nên kinh tế. Bat ồn giá dầu gây ảnh hưởng đến cả các nước nhập khẩu lẫn các nước xuất khâu dau. Dau thô là một trong những tác nhân quan trọng của nên kinh tế và việc giá dầu thay đối có những anh hưởng đáng ké lên sự tăng trưởng, phát triển kinh tế của các nước trên thế giới. Có nhiều nghiên cứu đã ghi lại những ảnh hưởng đến kinh tế khi giá dầu tăng hoặc giảm, mà điển hình là đối với các nước phát triển và nhập khâu dau, giá dầu tăng gây anh hưởng đến các chỉ số kinh tế vĩ mô, đặc biệt là GDP.

Trong khi một số nghiên cứu đề xuất răng một số nước (thường là các nước xuất khâu dầu) có thé được hưởng lợi ích từ việc tăng giá dau, thì một số nghiên cứu khác chỉ ra rằng việc tăng giá dầu cũng có những ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế của các nước khác nhau. Việc tăng giá dầu làm cho đầu tư giảm, có khả năng đòi hỏi việc phân chia lại các nguồn lực. Việc xây dựng ngân sách quốc gia trở nên khó khăn hơn: các nước nhập khẩu dầu đối mặt với sự bấp bênh về giá nhập khẩu dầu và mức trợ giá dành cho sản phẩm dau; các nước xuất khâu dầu đối mặt với sự bất 6n về doanh thu. Đây có thé là một van dé đặc biệt quan trọng ở các nước đang phát triển khi mà nguồn thu dựa chủ yếu vào xuất khẩu dau hoặc dùng phan lớn ngân sách phân bồ để hỗ trợ giá dau.

Trong khi cố gắng bảo vệ các doanh nghiệp và các hộ gia đình chống lại biến động giá dâu trên thị trường quốc tế, hệ thông hỗ trợ giá dầu cũng phơi bảy ra các rủi ro ngân sách của chính phủ và dẫn đến chi phí kinh tế, môi trường và xã hội thay doi đáng kê. Từ mùa hè năm 2014, giá dầu giảm mạnh trên thị trường thế giới. Giá dầu đã giảm khoảng 50 phân trăm (tính theo USD). Giá dầu sụt giảm chủ yếu là do tác dụng của việc tăng nguồn cung dau, nhưng cũng phan nào làm xấu đi triển vọng tăng trưởng toàn cầu.

Giá dầu thấp kìm hãm lạm phát một cách trực tiếp khi giá các sản phẩm liên quan đến dau giảm và một cách gián tiếp khi chi phí sản xuất những hàng hóa khác giảm. Hiệu ứng này khác nhau giữa các nước xuất khẩu và nhập khẩu dâu. Sự sụt giảm giá dầu có tác động lớn hơn khi mức giá thấp diễn ra trong thời gian dài, khi đó các doanh nghiệp và người tiêu dùng sẽ thay đối hành vi của họ nhiều hơn so với trường hợp sự giảm giá chỉ là tạm thời. Phản ứng chính sách tiền tệ của ngân hàng trung ương đối với việc giá dầu giảm phụ thuộc lớn vào lạm phát và những kì vọng về lạm phát sẽ ảnh hưởng thế nào.

Price (USD) Oil Price 140 120 4 100 - 804 604 40 4 20 4 0 TTT Ï TTT | TTT | TTT | TTT | TTT | TT T | TTT | TTT | TT T | TTT | TT T Ï TTT | TT T | TT T 01 02 03 04 05 05 07 08 09 10 11 12 13 14 #15 Year Nguồn: Từ phan mềm phân tích Hình 2-1: Giá dầu thế giới 2000 — 2015 Giá dầu giảm được kì vọng diễn ra trong thời gian dài sẽ gây ảnh hưởng mạnh mẽ hơn đến nền kinh tế so với khi giá chỉ giảm tạm thời. Nhưng sự ảnh hưởng của giá dầu giảm lên sự phát triển của kinh tế toàn cầu không chỉ phụ thuộc vào việc giá giảm là tạm thời hay lâu dài mà còn do nguyên nhân của nó. Giá giảm do nhu cau giảm sẽ không có những anh hưởng tích cực đến nên kinh tế so với khi giá giảm do nguồn cung tăng. Việc giá giảm do nhu cau có thé coi là triệu chứng của nên kinh tế trở nên suy thoái.

Mức độ ảnh hưởng còn phụ thuộc vào cách các nước điều chỉnh chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ trong việc đáp ứng với sự sụt giảm giá dau. Ké từ khi giá dầu sụt giảm vào mùa hè năm 2014 do tăng nguồn cung, nó được giả định là sẽ có tác động tích cực đền sự phát trién của nên kinh tê toàn câu nói chung. Tuy nhiên, những tác động khác nhau rất nhiều giữa các quốc gia, tùy thuộc vào việc những quốc gia đó là nhập khẩu dau ròng hoặc xuất khẩu ròng. Giá dầu thấp hơn dẫn đến giảm lạm phát toàn cầu.

Tuy nhiên, tác động này khác nhau giữa các nước, phụ thuộc vào các yếu tô như trọng số của sản phẩm dau trong rô hàng hóa CPI, những tác động của giá dầu về tiền lương và giá cả khác, diễn biến tỷ giá, chính sách tiền tệ như thé nào, cau trúc của thuế và trợ giá liên quan đến dau. Cú sốc giá dầu Giá dầu ảnh hưởng tới nên kinh tế thông qua nhiều kênh truyền khác nhau. Theo đó, có sáu kênh truyền dẫn mà giá dầu ảnh hưởng đến các biến kinh tế như sau: (1) hiệu ứng sốc phía cung (supply-side shock effect), (2) hiệu ứng thịnh vượng (wealth transfer effect), (3) hiệu ứng lam phat (inflation effect), (4) hiệu ứng cân bang thuc (real balance effect), (5) hiệu ứng diéu chinh khu vuc (sector adjustment effect), va (6) hiệu ứng bat ngờ (unexpected effect) (Weiqi T. Hiệu ứng sốc phía cung: Từ góc nhìn này, dau được mô tả như là một yếu tô đầu vào của quá trình sản xuất.

Khi giá dầu tang, nó sẽ ảnh hưởng đến sản lượng dau ra thông qua việc tăng chỉ phí sản xuất. Kết quả là mức sản xuất thấp hơn sẽ làm giảm tong sản lượng và tăng thất nghiệp. Quá trình truyền dẫn này thường xảy ra ở các nước nhập khẩu dâu. Đối với nền kinh tế xuất khẩu dâu, giá dầu tăng làm lợi nhuận tang, góp phần vào các cơ hội dau tư, giúp tăng sản lượng đầu ra và giảm thất nghiệp.

Hiệu ứng tài sản: Kênh truyền dẫn này giải thích cách mà thu nhập chuyển từ nên kinh tế nhập khẩu dau sang nên kinh tế xuất khâu dau sau khi cú sốc tăng giá dau xảy ra. Kết quả là nhu cau tiêu dùng giảm ở nên kinh tế nhập khẩu và tăng ở nền kinh tế xuất khẩu. Hiệu ứng lam phát: Cú sốc giá dầu cũng gây ra lạm phát trong nên kinh tế. Như đã dé cập, cú sốc giá dau làm tăng chỉ phí sản xuất, điều này dẫn đến sự thay đối về ° 4 giá.

Hiệu ung cân băng thực: Thong qua kênh truyền dan này, một cú sôc giá dâu có ảnh hưởng tới nhu câu tiên. Ví dụ như người tiêu dùng có xu hướng vay nhiêu hon và không tiét kiệm, nó làm tăng lãi suat và làm giảm nhu câu tiên. Hiệu ứng điều chỉnh khu vực: Khi cú sốc giá dầu xảy ra, chi phí của việc điều chỉnh thay đổi trong các khu vực của nên kinh tế có thé là nguyên nhân của việc giảm sản xuất. Kết quả là những khu vực thâm dụng năng lượng sẽ bị thu nhỏ lại và những khu vực sử dụng năng lượng hiệu quả sẽ được mở rộng.