Giáo Trình Đóng và Sửa Chữa Tàu Thủy

Giáo trình nghiên cứu g nghệ đóng và sửa chữa tàu thuỷ, trình bày lý thuyết rõ ràng, minh họa ví dụ thực tế, phù hợp sinh viên ., phục vụ nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

• Tác giả: Nguyễn Đức Ân
• Người hướng dẫn: PGS TS Nguyễn Đức Ân
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Công Nghệ Đóng Và Sửa Chữa Tàu Thủy
• Đề tài: Hướng Dẫn Đóng và Sửa Chữa Tàu Thủy
• Loại tài liệu: thesis
• Năm xuất bản: 2003
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
• 1.1. Khái niệm cơ bản
• 1.2. Loại hình sản xuất và năng suất lao động
• 1.3. Công tác chuẩn bị công nghệ
• 1.4. Bố trí xưởng đóng tàu
• 1.5. Bố trí các phân xưởng trong địa bàn xưởng tàu
• 1.6. Các dạng thiết kế tàu và ký kết hợp đồng với chủ tàu
• 1.7. Thép cacbon và thép hợp kim dùng trong đóng tàu
• 2. CHƯƠNG 2: CÔNG NGHỆ ĐÓNG TÀU THÉP
• 2.1. Quá trình chuẩn bị sản xuất
• 2.2. Công tác phỏng mẫu
• 2.3. Chế tạo đường mẫu
• 2.4. Chuẩn bị nguyên vật liệu
• 2.5. Gia công chi tiết thân tàu
• 2.6. Phân nhóm công nghệ
• 2.7. Vạch dấu trên nguyên vật liệu
• 2.8. Công nghệ cắt kim loại
• 2.9. Công nghệ uốn
• 2.10. Công nghệ hàn vỏ tàu
• 2.11. Các phương pháp và kỹ thuật hàn
• 2.12. Biến dạng hàn và biện pháp giảm biến dạng
• 2.13. Kiểm tra chất lượng mối hàn
• 2.14. Chế tạo bản thành phẩm (cụm chi tiết)
• 2.15. Khái niệm chung
• 2.16. Chế tạo cụm chi tiết
• 2.17. Chế tạo phân đoạn phẳng
• 2.18. Chế tạo phân đoạn khoái
• 2.19. Chế tạo tổng đoạn
• 2.20. Lắp đặt các chi tiết kết cấu phụ và trang thiết bị trong giai đoạn chế tạo phân đoạn và tổng đoạn
• 2.21. Nắn phân các phân đoạn và tổng đoạn
• 2.22. Làm sạch, sơn phân tổng đoạn trong nhà kín
• 2.23. Lắp ráp tàu trên triền đà và trong ụ, các trang bị điển hình
• 2.24. Khái niệm chung về triền đà
• 2.25. Chuẩn bị triền đà cho công tác lắp ráp thân tàu
• 2.26. Lắp ráp thân tàu trên triền đà
• 2.27. Một số công nghệ lắp ráp quan trọng
• 2.28. Công tác kiểm tra lắp đặt kết cấu trên triền đà
• 2.29. Hạ thủy tàu - Các biện pháp an toàn lao động
• 2.30. Đường trượt và bồi trộn đường trượt
• 2.31. Bệ trượt
• 2.32. Kè đê phía dưới thân tàu
• 2.33. Thiết bị chằng giữ
• 2.34. Công tác chuẩn bị cho việc hạ thủy
• 2.35. Quá trình đưa tàu xuống nước (hạ thủy)
• 2.36. Tháo rỡ và vứt các bệ trượt, đêm đỡ từ đáy tàu sau khi hạ thủy
• 3. CHƯƠNG 3: CÔNG NGHỆ ĐÓNG TÀU GỖ
• 3.1. Vật liệu gỗ
• 3.2. Quy trình chế tạo
• 3.3. Tóm tắt quá trình đóng tàu thuyền loại nhỏ
• 3.4. Tóm tắt qui trình đóng vỏ tàu loại lớn
• 3.5. Các bảng qui cách
• 3.6. Xăm, bọc, thui, sơn
• 4. CHƯƠNG 4: SỬA CHỮA TÀU THUỶ
• 4.1. Khái niệm chung về công nghệ sửa chữa tàu thuỷ
• 4.2. Tổ chức sửa chữa tàu nội địa (chảy sông hoa)
• 4.3. Tổ chức sửa chữa tàu biển
• 4.4. Các dạng hư hỏng thông thường
• 4.5. Tai nạn trên biển
• 4.6. Cháy và nổ
• 4.7. Sinh vật biển
• 4.8. Công nghệ sửa chữa vỏ tàu
• 4.9. Tổ chức công nghệ sửa chữa
• 4.10. Chuẩn bị bố trí công tác
• 4.11. Đưa tàu vào ụ, lên triền
• 4.12. Phân loại các chi tiết để sửa chữa
• 4.13. Hàn đắp những vị trí bỏ ăn mòn
• 4.14. Xử lý các vết nứt
• 4.15. Thay thế và sửa chữa các kết cấu bổ hỏng
• 5. CHƯƠNG 5: ỨNG DỤNG MÁY TÍNH TRONG ĐÓNG VÀ SỬA CHỮA TÀU
• 5.1. Ứng dụng máy tính trong công nghệ đóng tàu
• 5.2. Ứng dụng máy tính trong phòng dáng tàu và khai triển toàn vỏ
• 5.3. Ứng dụng máy tính trong điều khiển máy cắt toàn
• 5.4. Ứng dụng máy tính trong sửa chữa tàu
• 6. CHƯƠNG 6: ỨNG DỤNG C. TRONG XEÁP THÁO ĐÒ HÀI LIỆU VÀ XUẤT ĐIỀU KHIỂN MÁY CẮT (KHẢO SÁT VÍ DỤ CHO MÁY CẮT ĐIỀU KHIỂN SỐ KRISTAL CỦA NGA)
• 6.1. Các khái niệm
• 6.2. Giới hạn nhiệm vụ của bài toán
• 6.3. Giới thiệu về máy cắt toàn từ đóng Kristal
• 6.4. Giới thiệu chung
• 6.5. Một số đặc điểm của chương trình điều khiển Kristal
• 6.6. Chương trình xuất ngữ dữ liệu cho máy cắt Kristal
• 6.7. Giới thiệu chương trình mô phỏng máy Kristal
• PHỤ LỤC A: FILE ĐIỀU KHIỂN CẮT ĐÓNG VỚI THÁO ĐÒ "TD - B7S10"
• PHỤ LỤC B: CÁC MÀN HÌNH CHÍNH CỦA CHƯƠNG TRÌNH MÔ PHỎNG KRISTAL
• PHỤ LỤC C: THÁO ĐÒ HÀI LIỆU TÁM TD_A2B10 VÀ TD_B7S10
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Hướng Dẫn Đóng và Sửa Chữa Tàu Thủy Chi Tiết

Đóng và sửa chữa tàu thủy là một lĩnh vực quan trọng trong ngành công nghiệp hàng hải. Quy trình này không chỉ đảm bảo an toàn cho tàu mà còn nâng cao hiệu suất hoạt động. Việc hiểu rõ các bước trong quy trình đóng tàu và sửa chữa tàu thủy sẽ giúp các kỹ sư và công nhân thực hiện công việc một cách hiệu quả hơn.

1.1. Tổng Quan Về Công Nghệ Đóng Tàu Thủy

Công nghệ đóng tàu thủy bao gồm nhiều quy trình khác nhau từ thiết kế đến sản xuất. Các yếu tố như vật liệu, kỹ thuật và quy trình sản xuất đều ảnh hưởng đến chất lượng của tàu.

1.2. Các Loại Hình Đóng Tàu Thủy Phổ Biến

Có nhiều loại hình đóng tàu thủy như tàu chở hàng, tàu cá, và tàu du lịch. Mỗi loại hình có yêu cầu kỹ thuật và quy trình sản xuất riêng biệt.

II. Những Thách Thức Trong Đóng Tàu Thủy Hiện Nay

Ngành công nghiệp đóng tàu thủy đang đối mặt với nhiều thách thức như chi phí nguyên liệu tăng cao, yêu cầu về chất lượng ngày càng khắt khe và sự cạnh tranh từ các nước khác. Việc tìm ra giải pháp để vượt qua những thách thức này là rất cần thiết.

2.1. Chi Phí Nguyên Liệu Tăng Cao

Giá nguyên liệu như thép và nhôm đang tăng cao, ảnh hưởng đến chi phí sản xuất. Các nhà sản xuất cần tìm kiếm nguồn nguyên liệu thay thế hoặc tối ưu hóa quy trình sản xuất.

2.2. Yêu Cầu Chất Lượng Ngày Càng Khắt Khê

Chất lượng sản phẩm là yếu tố sống còn trong ngành đóng tàu. Các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng nghiêm ngặt, đòi hỏi các nhà sản xuất phải nâng cao quy trình kiểm tra chất lượng.

III. Phương Pháp Đóng Tàu Thủy Hiệu Quả

Để đảm bảo hiệu quả trong quá trình đóng tàu, các phương pháp hiện đại như sử dụng công nghệ CAD/CAM, tự động hóa trong sản xuất và quản lý chất lượng cần được áp dụng.

3.1. Sử Dụng Công Nghệ CAD CAM Trong Thiết Kế

Công nghệ CAD/CAM giúp tối ưu hóa thiết kế và sản xuất, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian. Việc áp dụng công nghệ này đã trở thành xu hướng trong ngành đóng tàu.

3.2. Tự Động Hóa Trong Quy Trình Sản Xuất

Tự động hóa giúp tăng năng suất và giảm chi phí lao động. Các dây chuyền sản xuất tự động đang được nhiều nhà máy áp dụng để nâng cao hiệu quả.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Trong Sửa Chữa Tàu Thủy

Sửa chữa tàu thủy là một phần không thể thiếu trong việc duy trì hoạt động của tàu. Các kỹ thuật sửa chữa hiện đại giúp tiết kiệm thời gian và chi phí, đồng thời đảm bảo an toàn cho tàu.

4.1. Quy Trình Sửa Chữa Tàu Thủy

Quy trình sửa chữa bao gồm kiểm tra, đánh giá tình trạng tàu và thực hiện các biện pháp sửa chữa cần thiết. Việc lập kế hoạch chi tiết cho từng bước là rất quan trọng.

4.2. Các Kỹ Thuật Sửa Chữa Hiện Đại

Các kỹ thuật như hàn tự động, sử dụng vật liệu composite và công nghệ sửa chữa không phá hủy đang được áp dụng rộng rãi trong ngành sửa chữa tàu thủy.

V. Kết Luận Về Ngành Đóng và Sửa Chữa Tàu Thủy

Ngành đóng và sửa chữa tàu thủy đang phát triển mạnh mẽ với nhiều cơ hội và thách thức. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất sẽ giúp ngành này phát triển bền vững trong tương lai.

5.1. Tương Lai Của Ngành Đóng Tàu Thủy

Ngành đóng tàu thủy sẽ tiếp tục phát triển với sự gia tăng nhu cầu về vận tải biển. Các công nghệ mới sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả sản xuất.

5.2. Định Hướng Phát Triển Bền Vững

Định hướng phát triển bền vững trong ngành đóng tàu thủy sẽ bao gồm việc giảm thiểu tác động môi trường và tối ưu hóa quy trình sản xuất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC BAÙCH KHOA Nguyeãn Ñöùc AÂn (chuû bieân) - Voõ Troïng Cang COÂNG NGHEÄ ÑOÙNG VAØ SÖÛA CHÖÕA TAØU THUÛY NHAØ XUAÁT BAÛN ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH - 2003 3 MUÏC LUÏC Lôøi noùi ñaàu 7 Chöông 1 NHÖÕNG VAÁN ÑEÀ CHUNG 9 1.1 Khaùi nieäm chung veà coâng ngheä cheá taïo taøu thuûy 9 1.2 Loaïi hình saûn xuaát vaø naêng suaát lao ñoäng 12 1.3 Coâng taùc chuaån bò coâng ngheä 14 1.4 Boá trí xöôûng ñoùng taøu 14 1.5 Boá trí caùc phaân xöôûng trong ñòa phaän xöôûng taøu 15 1.6 Caùc daïng thieát keá taøu vaø kyù keát hôïp ñoàng vôùi chuû taøu 17 1.2 Theùp cacbon vaø theùp hôïp kim duøng trong ñoùng taøu 20 Chöông 2 COÂNG NGHEÄ ÑOÙNG TAØU THEÙP 24 2.1 Quaù trình chuaån bò saûn xuaát 24 2.1 Coâng taùc phoùng maãu 24 2.2 Cheá taïo döôõng maãu 49 2.3 Chuaån bò nguyeân vaät lieäu 59 2.2 Gia coâng chi tieát thaân taøu 70 2.1 Phaân nhoùm coâng ngheä 70 2.2 Vaïch daáu treân nguyeân vaät lieäu 71 2.3 Coâng ngheä caét kim loaïi 80 2.4 Coâng ngheä uoán 104 2.3 Coâng ngheä haøn voû taøu 123 2.1 Caùc phöông phaùp vaø kyõ thuaät haøn 123 2.2 Bieán daïng haøn vaø bieän phaùp giaûm bieán daïng 143 2.3 Kieåm tra chaát löôïng moái haøn 147 2.4 Cheá taïo baùn thaønh phaåm (cuïm chi tieát) 155 2.1 Khaùi nieäm chung 155 2.2 Cheá taïo cuïm chi tieát 159 2.3 Cheá taïo phaân ñoaïn phaúng 168 2.4 Cheá taïo phaân ñoaïn khoái 172 2.5 Cheá taïo toång ñoaïn 175 4 2.6 Laép ñaët caùc chi tieát keát caáu phuï vaø trang thieát bò trong giai ñoaïn cheá taïo phaân ñoaïn vaø toång ñoaïn 178 2.7 Naén phaúng caùc phaân ñoaïn vaø toång ñoaïn 179 2.8 Laøm saïch, sôn phaân toång ñoaïn trong nhaø kín 187 2.5 Laép raùp taøu treân trieàn ñaø vaø trong uï, caùc trang bò ñieån hình 188 2.1 Khaùi nieäm chung veà trieàn ñaø 188 2.2 Chuaån bò trieàn ñaø cho coâng taùc laép raùp thaân taøu 194 2.3 Laép raùp thaân taøu treân trieàn ñaø 202 2.4 Moät soá coâng ngheä laép raùp quan troïng 206 2.5 Coâng taùc kieåm tra laép ñaët keát caáu treân trieàn ñaø 228 2.6 Haï thuûy taøu - Caùc bieän phaùp an toaøn lao ñoäng 248 2.1 Ñöôøng tröôït vaø boâi trôn ñöôøng tröôït 248 2.2 Beä tröôït 254 2.3 Keâ ñeäm phía döôùi thaân taøu 257 2.4 Thieát bò chaèng giöõ 262 2.6 Coâng taùc chuaån bò cho vieäc haï thuûy 265 2.7 Quaù trình ñöa taøu xuoáng nöôc (haï thuûy) 266 2.8 Thaùo rôõ vaø vôùt caùc beä tröôït, ñeäm ñôõ töø ñaùy taøu sau khi haï thuûy 271 Chöông 3 COÂNG NGHEÄ ÑOÙNG TAØU GOÃ 274 3.1 Vaät lieäu goã 274 3.2 Qui trình cheá taïo 275 3.3 Toùm taét quaù trình ñoùng taøu thuyeàn loaïi nhoû 275 3.4 Toùm taét qui trình ñoùng voû taøu loaïi lôùn 277 3.5 Caùc baûng qui caùch 282 3.6 Xaûm, boïc, thui, sôn 285 Chöông 4 SÖÛA CHÖÕA TAØU THUÛY 287 4. Khaùi nieäm chung veà coâng ngheä söûa chöõa taøu thuûy 287 4.1 Toå chöùc söûa chöõa taøu noäi ñòa (chaïy soâng hoà) 288 4.2 Toå chöùc söûa chöõa taøu bieån 289 4.2 Caùc daïng hö hoûng thoâng thöôøng 292 4.2 Tai naïn treân bieån 297 4.3 Chaùy vaø noå 298 4.5 Sinh vaät bieån 302 4.3 Coâng ngheä söûa chöõa voû taøu 302 4.1 Toå chöùc coâng ngheä söûa chöõa 302 4.2 Chuaån bò vò trí coâng taùc 305 4.3 Ñöa taøu vaøo uï, leân trieàn 306 4.4 Phaân loaïi caùc chi tieát ñeå söûa chöõa 306 4.5 Haøn ñaép nhöõng vò trí bò aên moøn 308 4.6 Xöû lyù caùc veát nöùt 310 4.7 Thay theá vaø söûa chöõa caùc keát caáu bò hö haïi 313 Chöông 5 ÖÙNG DUÏNG MAÙY TÍNH TRONG ÑOÙNG VAØ SÖÛA CHÖÕA TAØU 330 5.1 ÖÙng duïng maùy tính trong coâng ngheä ñoùng taøu 330 5.1 ÖÙng duïng maùy tính trong phoùng daïng taøu vaø khai trieån toân voû 331 5.2 ÖÙng duïng maùy tính trong ñieàu khieån maùy caét toân 334 5.2 ÖÙng duïng maùy tính trong söûa chöõa taøu 335 Chöông 6 ÖÙNG DUÏNG C. TRONG XEÁP THAÛO ÑOÀ HAÏ LIEÄU VAØ XUAÁT ÑIEÀU KHIEÅN MAÙY CAÉT (KHAÛO SAÙT VÍ DUÏ CHO MAÙY CAÉT ÑIEÀU KHIEÅN SOÁ KRISTAL CUÛA NGA) 341 6.1 Caùc khaùi nieäm 341 6.2 Giôùi haïn nhieäm vuï cuûa baøi toaùn 342 6.3 Giôùi thieäu veà maùy caét toân töï ñoäng Kristal 342 6.1 Giôùi thieäu chung 342 6.2 Moät soá ñaëc ñieåm cuûa chöông trình ñieàu khieån Kristal 343 6.4 Chöông trình xuaát ngöõ döõ lieäu cho maùy caét Kristal 344 6.5 Giôùi thieäu chöông trình moâ phoûng maùy Kristal 349 Phuï luïc A: File ñieàu khieån caét öùng vôùi thaûo ñoà "TD - B7S10" 350 Phuï luïc B: Caùc maøn hình chính cuûa chöông trình moâ phoûng Kristal 352 Phuï luïc C: Thaûo ñoà haï lieäu taám TD_A2B10 vaø TD_B7S10 353 Taøi lieäu tham khaûo 354 6 7 Lôøi noùi ñaàu Coâng nghieäp ñoùng vaø söûa chöõa taøu thuûy laø moät ngaønh raát quan troïng ñoái vôùi moät quoác gia, ñaëc bieät laø ñoái vôùi moät quoác gia coù bieån vaø maïng löôùi soâng ngoøi chaèng chòt nhö Vieät Nam. Noù coù taùc ñoäng raát lôùn ñeán söï phaùt trieån kinh teá - xaõ hoäi, ñaëc bieät laø kinh teá bieån, ñoàng thôøi phuïc vuï ñaéc löïc cho sö nghieäp an ninh quoác phoøng cuûa ñaát nöôùc.

Chính vì vaäy maø Nhaø nöôùc ñaõ, ñang vaø seõ raát öu tieân phaùt trieån ngaønh coâng nghieäp naøy. Haèng naêm treân toaøn quoác, haøng traêm coâng ty xí nghieäp. haøng nghìn hôïp taùc xaõ vaø doanh nghieäp tö nhaân ñoùng môùi vaø söûa chöõa haøng nghìn taøu thuyeàn lôùn nhoû vôùi soá troïng taûi ñoùng môùi treân döôùi 100. Thaønh quaû gaàn ñaây nhaát laø chuùng ta ñaõ ñoùng ñöôïc taøu bieån 6500 TDW, 13500 TDW.

caàn caåu noåi 600T, uï noåi 8500T, taøu cao toác treân döôùi 30 haûi lyù/giôø vaø trong töông lai raát gaàn seõ ñoùng môùi taøu coù troïng taûi 100000 TDW. Ñeå khoâng ngöøng ñaùp öùng söï phaùt trieån cuûa ngaønh ñoùng taøu, tröôùc heát phaûi coù ñoäi nguõ kyõ sö, caùn boä kyõ thuaät, coâng nhaân. maïnh veà soá löôïng vaø chaát löôïng. Söï ra ñôøi cuûa cuoán saùch COÂNG NGHEÄ ÑOÙNG - SÖÛA CHÖÕA TAØU THUÛY, nhaèm muïc ñích ñoùng goùp moät phaàn vaøo coâng vieäc ñaøo taïo, boài döôõng vaø naâng cao kieán thöùc coâng ngheä cho ñoäi nguõ ñoù - ñoäi nguõ tröïc tieáp laøm ra saûn phaåm xaõ hoäi ngaøy caøng nhieàu hôn, chaát löôïng vaø naêng suaát lao ñoäng cao hôn.

Cuoán saùch ñöôïc phaân coâng bieân soaïn nhö sau: - Nguyeãn Ñöùc AÂn: chöông 1, 2, 3, 4 - Voõ Troïng Cang: chöông 5, 6. Caùc taùc giaû raát mong muoán nhaän ñöôïc nhieàu yù kieán ñoùng goùp cuûa ñoàng nghieäp vaø ñoäc giaû cho cuoán saùch naøy, ñeå khaéc phuïc caùc nhöôïc ñieåm vaø thieáu soùt cuõng nhö boå sung theâm nhöõng kieán thöùc môùi, phuø hôïp vôùi thöïc teá saûn xuaát vaø hieän ñaïi hoùa coâng nghieäp ñoùng taøu cuûa ñaát nöôùc trong laàn taùi baûn tôùi. Raát caûm ôn. Ñòa chæ lieân heä: Khoa kyõ thuaät giao thoâng - Boä moân Kyõ thuaät taøu thuûy, tröôøng Ñaïi hoïc Baùch khoa, 268 Lyù Thöôøng Kieät Q.10 TP HCM - ÑT: [phone] Chuû bieân PGS TS Nguyeãn Ñöùc AÂn 8 9 Chöông 1 NHÖÕNG VAÁN ÑEÀ CHUNG 1.1 KHAÙI NIEÄM CHUNG VEÀ COÂNG NGHEÄ CHEÁ TAÏO TAØU THUÛY 1.1 Khaùi nieäm "Coâng ngheä" thöôøng duøng hieän nay laø taäp hôïp moïi thoâng soá ñaëc tröng cuûa moät quaù trình coâng ngheä nhaát ñònh.

Quaù trình coâng ngheä laø moät boä phaän quan troïng cuûa quaù trình saûn xuaát (H.1), trong ñoù ngöôøi coâng nhaân söû duïng tö lieäu lao ñoäng ñeå tröïc tieáp bieán ñoåi ñoái töôïng lao ñoäng thaønh saûn phaåm. Quaù trình coâng ngheä laøm thay ñoåi hình daùng kích thöôùc beân ngoaøi, thay ñoåi tính chaát cô, lyù, hoùa beân trong vaät ñöôïc gia coâng cheá taïo.1: Cô caáu cuûa quaù trình saûn xuaát Trong quaù trình coâng ngheä, coù theå phaân bieät quaù trình lao ñoäng nhö caùc quaù trình gia coâng noùng, gia coâng cô, laép raùp. vaø quaù trình töï nhieân trong ñoù con ngöôøi khoâng tröïc tieáp taùc ñoäng nhö quaù trình bong gæ saét, quaù trình khoâ sôn. 10 CHÖÔNG 1 Hình 1.2: Sô ñoà quaù trình coâng ngheä cheá taïo taøu thuûy NHÖÕNG VAÁN ÑEÀ CHUNG 11 Trong caùc quaù trình phi coâng ngheä ta coù theå phaân bieät quaù trình phuïc vuï saûn xuaát vaø quaù trình chuaån bò saûn xuaát.

Vaän chuyeån, kieåm tra chaát löôïng, söûa chöõa maùy moùc. thuoäc quaù trình phuïc vuï saûn xuaát; phoùng maãu, cheá taïo döôõng maãu. thuoäc veà quaù trình chuaån bò saûn xuaát. Quaù trình coâng ngheä thöôøng ñöôïc chia laøm nhieàu giai ñoaïn coâng ngheä khaùc nhau, moãi giai ñoaïn coâng ngheä laïi coù theå chia thaønh nhieàu nguyeân coâng.

Nguyeân coâng laø ñôn vò cô baûn cuûa quaù trình coâng ngheä, laø phaàn coâng vieäc saûn xuaát ôû taïi moät nôi laøm vieäc do moät coâng nhaân hoaëc moät nhoùm coâng nhaân tieán haønh treân moät ñoái töôïng lao ñoäng nhaát ñònh. Quaù trình coâng ngheä cheá taïo taøu thuûy ñöôïc mieâu taû khaùi quaùt treân hình 1. Trong coâng ngheä ñoùng taøu hieän ñaïi, vôùi trình ñoä chuyeân moân hoùa, tieâu chuaån hoùa cao vaø saûn xuaát coù tính chaát haøng loaït, quaù trình cheá taïo taøu thuûy thöôøng ñöôïc boá trí theo daây chuyeàn. Ta caàn phaân bieät hai daïng cuûa daây chuyeàn saûn xuaát (H.3: Hai daïng cuûa phöông phaùp saûn xuaát theo daây chuyeàn: a) Ñoái töôïng lao ñoäng di chuyeån; b) toå (ñoäi) saûn xuaát di chuyeån ÔÛ daïng thöù nhaát, ta coù caùc vò trí coâng taùc coá ñònh cuøng vôùi coâng nhaân, böôùc coâng vieäc, tö lieäu saûn xuaát.

Daây chuyeàn saûn xuaát naøy thöôøng chæ aùp duïng cho tröôøng hôïp khi saûn xuaát caùc chi tieát, saûn phaåm nhoû, taøu côõ nhoû hoaëc trung bình coù ñieàu kieän chuyeån dòch töø vò trí laøm vieäc naøy sang vò trí laøm vieäc khaùc. 12 CHÖÔNG 1 Ñoái vôùi caùc loaïi taøu lôùn, vieäc dòch chuyeån con taøu töø vò trí coâng taùc naøy sang vò trí coâng taùc khaùc khoù khaên, thöôøng phaûi söû duïng daïng daây chuyeàn saûn xuaát thöù hai. Trong daïng naøy ñoái töôïng lao ñoäng coá ñònh, caùc toå ñoäi saûn xuaát phaûi di ñoäng cuøng vôùi böôùc coâng vieäc vaø tö lieäu saûn xuaát. Nhöôïc ñieåm cuûa daïng daây chuyeàn thöù hai naøy laø phöùc taïp vaø khoù phaân roõ ranh giôùi coâng vieäc giöõa toå saûn xuaát naøy vôùi toå saûn xuaát khaùc do ñoù naêng suaát thaáp hôn daïng moät.

Trong daây chuyeàn saûn xuaát, phaûi phaân bieät caùc thoâng soá chuû yeáu sau ñaây: Nhòp daây chuyeàn - laø khoaûng caùch thôøi gian tuaàn töï saûn xuaát trong hai cheá phaåm keá tieáp nhau ôû böôùc coâng vieäc cuoái cuøng. Böôùc daây chuyeàn - laø khoaûng caùch giöõa trung taâm hai nôi laøm vieäc keà lieàn nhau. Böôùc daây chuyeàn phuï thuoäc vaøo kích thöôùc cuûa saûn phaåm, cuûa maùy moùc thieát bò boá trí treân nôi laøm vieäc. Soá nôi laøm vieäc treân daây chuyeàn - laø toång soá nôi laøm vieäc ôû caùc böôùc coâng vieäc khaùc nhau: m l m = ∑ bi (1.1) i =1 rbi trong ñoù: m - soá nôi laøm vieäc treân daây chuyeàn; tbi - ñònh möùc thôøi gian cuûa böôùc coâng vieäc thöù i (i = 1, 2.