Hội thảo khoa học về quy chế rôm trong toà án hình sự quốc tế

Hội thảo khoa học về quy chế rôm tại Tòa án hình sự quốc tế, khám phá các vấn đề pháp lý và thực tiễn liên quan đến tội phạm quốc tế.

• Đề tài: Hội Thảo Về Quy Chế Rôm Trong Tòa Án Hình Sự Quốc Tế

Tóm tắt

I. Giới thiệu về Hội thảo và Quy chế Rôm

Hội thảo về quy chế rôm trong toà án hình sự quốc tế đã diễn ra nhằm mục đích thảo luận về những vấn đề pháp lý liên quan đến quy định pháp lý và vai trò của toà án hình sự quốc tế trong việc xử lý các tội phạm quốc tế. Quy chế Rôm được thông qua vào ngày 17 tháng 7 năm 1998, đã tạo ra cơ sở pháp lý cho việc thành lập toà án hình sự quốc tế (ICC), với mục tiêu ngăn chặn và truy tố các tội ác nghiêm trọng như tội ác diệt chủng, tội ác chống nhân loại và tội ác chiến tranh. Sự ra đời của ICC đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc bảo vệ công lý và quyền lợi của nạn nhân trên toàn cầu.

1.1. Mục tiêu và ý nghĩa của Hội thảo

Mục tiêu chính của hội thảo là nâng cao nhận thức về quy chế rôm và vai trò của toà án hình sự quốc tế trong việc xử lý các tội phạm nghiêm trọng. Hội thảo đã thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia pháp lý, nhà nghiên cứu và đại diện từ các tổ chức quốc tế, nhằm chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm trong lĩnh vực tư pháp quốc tế. Ý nghĩa của hội thảo không chỉ nằm ở việc thảo luận lý thuyết mà còn ở việc tìm kiếm giải pháp thực tiễn để nâng cao hiệu quả hoạt động của ICC, từ đó góp phần vào việc bảo vệ quyền lợi của nạn nhân và ngăn chặn các tội ác nghiêm trọng.

II. Quy chế Rôm và các nguyên tắc cơ bản

Quy chế Rôm, với 128 điều khoản, quy định chi tiết về tổ chức và hoạt động của toà án hình sự quốc tế. Một trong những điểm nổi bật của Quy chế là việc xác định rõ ràng các loại tội phạm thuộc thẩm quyền xét xử của ICC, bao gồm tội ác diệt chủng, tội ác chống nhân loại và tội phạm chiến tranh. Điều này không chỉ giúp ICC có cơ sở pháp lý vững chắc mà còn tạo ra một khung pháp lý thống nhất cho các quốc gia thành viên trong việc hợp tác và hỗ trợ tư pháp quốc tế. Các nguyên tắc cơ bản của pháp luật quốc tế được ghi nhận trong Quy chế Rôm đã góp phần định hình hoạt động của ICC trong việc thực thi công lý.

2.1. Các nguyên tắc của Luật hình sự trong Quy chế Rôm

Quy chế Rôm đã thiết lập một số nguyên tắc quan trọng trong luật hình sự quốc tế, bao gồm nguyên tắc không hồi tố, nghĩa là không áp dụng cho các hành vi xảy ra trước khi Quy chế có hiệu lực. Nguyên tắc này nhằm bảo vệ quyền lợi của các cá nhân và đảm bảo tính hợp pháp trong quá trình xét xử. Hơn nữa, Quy chế cũng khẳng định rằng ICC sẽ chỉ can thiệp khi các quốc gia không thể hoặc không muốn thực hiện trách nhiệm truy tố. Điều này thể hiện cam kết của ICC trong việc tôn trọng chủ quyền quốc gia trong khi vẫn đảm bảo rằng những kẻ phạm tội nghiêm trọng không thể trốn tránh sự trừng phạt.

III. Thẩm quyền xét xử của Toà án hình sự quốc tế

Thẩm quyền xét xử của toà án hình sự quốc tế được quy định rõ ràng trong Điều 5 của Quy chế Rôm. ICC có quyền tài phán đối với các tội phạm nghiêm trọng nhất, bao gồm tội ác diệt chủng, tội ác chống nhân loại, tội phạm chiến tranh và tội xâm lược. Việc xác định thẩm quyền này không chỉ thể hiện tính nghiêm trọng của các tội phạm mà còn nhấn mạnh vai trò của ICC trong việc bảo vệ công lý và quyền lợi của cộng đồng quốc tế. Điều này đồng nghĩa với việc ICC có trách nhiệm lớn trong việc điều tra và truy tố những cá nhân chịu trách nhiệm cho các tội ác này.

3.1. Các tội phạm thuộc thẩm quyền xét xử

Các loại tội phạm mà ICC có thẩm quyền xét xử bao gồm những hành vi gây ra mối đe dọa lớn đến hòa bình và an ninh quốc tế. Điều này không chỉ bao gồm các tội ác đã được quy định trong Quy chế mà còn mở rộng đến các hành vi vi phạm nghiêm trọng khác có thể xảy ra trong tương lai. Việc xác định rõ các tội phạm này giúp ICC có thể thực hiện chức năng của mình một cách hiệu quả hơn, đồng thời tạo điều kiện cho các quốc gia thành viên phối hợp chặt chẽ trong việc ngăn chặn và truy tố các hành vi vi phạm. Sự hiện diện của ICC cũng góp phần nâng cao nhận thức về công lý và trách nhiệm của các quốc gia trong việc bảo vệ nhân quyền.

IV. Tổ chức và hoạt động của Toà án hình sự quốc tế

Toà án hình sự quốc tế (ICC) được tổ chức theo một cấu trúc rõ ràng, bao gồm các cơ quan như Hội đồng Thẩm phán, Văn phòng Công tố và Văn phòng Thư ký. Mỗi cơ quan có vai trò và trách nhiệm riêng, đảm bảo hoạt động của ICC diễn ra một cách hiệu quả và công bằng. ICC không chỉ chịu trách nhiệm xét xử mà còn có nhiệm vụ điều tra và truy tố các tội phạm quốc tế. Sự phối hợp giữa các cơ quan này là rất quan trọng để đảm bảo rằng các vụ án được xử lý một cách kịp thời và công bằng, đồng thời bảo vệ quyền lợi của nạn nhân và các nhân chứng.

4.1. Mối quan hệ giữa ICC và các quốc gia thành viên

Mối quan hệ giữa ICC và các quốc gia thành viên được xác lập thông qua các hiệp định hợp tác quốc tế. Các quốc gia thành viên có trách nhiệm hỗ trợ ICC trong việc điều tra và truy tố các tội phạm quốc tế, bao gồm việc cung cấp thông tin, tài liệu và hỗ trợ pháp lý. Điều này không chỉ giúp ICC thực hiện chức năng của mình mà còn thể hiện cam kết của các quốc gia trong việc bảo vệ công lý và ngăn chặn các tội ác nghiêm trọng. Sự hợp tác này là rất cần thiết để đảm bảo rằng ICC có thể hoạt động một cách độc lập và hiệu quả trong việc thực thi quyền tài phán của mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

7 = — TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA LUẬT HÌNH SỰ 'TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU PHÁP LUẬT PHONG CHONG TỘI PHAM HỘI THẢO KHOA HỌC QUY CHẾ RÔM về TOA ÁN HÌNH sự QUỐC TẾ HÀ NỘI - 2006 a DANH SÁCH THÀNH VIÊN THAM GIA ĐỀ TÀI CHỦ NHIEM ĐỀTÀI: TS. DUONG TUYẾT MIEN THƯ KÝ ĐỀTÀI: THS.NGUYỄN TUYẾT MAL CÔNG.LÊMAIANH “Trưởng bộ môn Luật quốc tế, Khoa Pháp luật quốc tế, DH Luật Hà Nội 2.MAI THANH HIẾU “Giảng viên khoa Luật Hình sự, ĐH Luật Hà Nội 3.DOMANH HONG 4, THS. NGUYEN TUYẾT MAI Ging viên khoa Luật Hình sự, ĐH Luật Hà Nội 5. DƯƠNG TUYẾT MIEN Giám đốc trung tâm NCPL phòng chống tội phạm 6.

NGUYEN HAI NINH Giang viên khoa Luật Hình sự, ĐH Luật Hà Nội 7. ĐỖ THỊ PHƯỢNG: Giảng viên khoa Luật Hình sự, ĐH Luật Hà Nội & TS. HOANG THI MINH SON “Chủ nhiệm khoa Luật Hình sự ĐH Luật Hà Nội 9.ĐÀO LỆ THU Giảng viên khoa Luật Hình sự, ĐH Luật Hà Nội MỤC LỤC TTỊ Ten bài. | Trang | in TịỊw‘inh thành Toà án hình sự quốc tế và phân biệt Toà án 1 | nay với một số Toà án quốc tế khác.

{ 2ˆ | Tổng quan về Qui chế Rom và Toà án hình sự quốc tế. 7 r3 † Những vấn để pháp lí chủ yếu của Toà hình án sự quốc tế | 16 | thee Qui chế Rom fo 4ˆ | Một số vấn để hình sự về Toà án hình sự quốc tế 26 s l Những nguyên tác của luật hình sự được ghi nhận trong Qui | ˆ "35 chế Rom về Toà án hình sự quốc tế 'Về các tội phạm thuộc thẩm quyên xét xử của Toà án hình. 44 | sự quốc lế | 7] Vấn để thụ lí vụ án trong Quy chế Rom về Toà án bình sự |— 54] Í quốc tế | Pa [aka ‘giam theo Quy chế Rom về Toà án hình sự quốc tế | 59 | 9ˆ | Toa án hình sự quốc tế bổsung thẩm quyền tư pháp quốc j— 6G, tổ | Vấn để xác xử của Toà án hình sự quốc tế 75 |TT | Các vấn đẻ pháp lí về thẩm quyền tài phán của Toà án hình. # | sự quốc tế theo Qui chế Rom |_ 12.

| Tổ chức và hoạt động cia Toà án hình sự quốc tế theo Quy 98 | chế Rom - L8 Ỉ ‘Qui định về thẩm phán trong Quy chế Rom | 109 14 | Phụ lục: Danh mục các guốc gia ký, phê chuẩn Quy chế — ƒ L Rom __ | 4} SỰ HÌNH THÀNH TOA ÁN HÌNH SỰ QUỐC TẾ VA PHAN BIỆT TOA ÁN NÀY VỚI MỘT SỐ TOA AN QUỐC TẾ KHÁC TS. Dương Tuyết Miền Khoa Luật hình sự = ĐH Luật Hà \ 1. Sự hình thành Toà án hình sự quốc tế ‘Vao khoảng cuối thế ki 20 và đầu thế kỉ 21, hàng triệu trẻ em, phụ nữ và nam giới đã trở thành nạn nhân của những tội ác tần bạo chưa từng thấy làm sửng sốt lương trí nhân loại. *Trên thế giới đã có khoảng 86 triệu thường dân bị thiệt mạng.

mà đa số là phụ nữ, trẻ em và thường dan nam giới, 170 triệu người bị tước các quyển lợi chính đáng vẻ tài sản, danh dự. Phản lớn những nạn nhân này bị lãng “quên va chỉ có một số it người phạm tội bị đưa ra xét xử". Những tội ác tàn bạo này. dang đe doa hoà bình, an ninh và thịnh vượng của thế giới và không thể không bị trừng trị.

Bên cạnh đó, việc xử lí những tội ác này phải được dim bảo tiến hành bằng các biện pháp pháp lí ở cấp dộ quốc gia và hợp tác quốc tế, Hội đồng bảo an Liên Hợp Quốc đã sớm nhận thấy sự cắn thiết phải có một thiết chế quốc tế mang. tính chất ổn định, lâu dài để điều tra, truy 16, xét xử các tội ác nghiêm trọng đối với loài người; ngăn chặn có hiệu quả những người phạm các tội ác đó cũng như giúp đỡ, bảo vệ nạn nhân và nhân chứng. Với những lí do đó, Toà án hình sự quốc tế (Intemational Criminal Court gọi tit là ICC) đã ra đời. “ “Toa án hình sự quốc tế ra đời là một trong những minh chứng tuyệt vời nhất về những gì nhân loại có thể dat được thông qua chiến lược hợp tác giữa các Chính phủ, tổ chức quốc tế và xã hội dân sự"? Toa án hình sự quốc tế được qui định trong Qui chế Rom (Rome Statute of the Intemational Criminal Court)’.

Qui chế này được xây dung trên cơ sở có kế thừa Xem " Questions and anwsers on the International Criminal Court”, An Asia europe Dialogue fon Human rights and international Law: The International Criminal Court - A new era for Justice, 11-12/10/2004. > Xem Lời nói đầu của Compilation of Core Documents of The International Criminal Court. A publication of the Coalition for the Intemational Criminal Court, 12/2003. 'Cùng với Qui chế Rom, một số van bản khác cũng được ban hành hành kèm theo để xử lý tôi phạm được qui định trong Qui chế này.

Đó là: Các nguyên tắc về Tố tụng và chứng cứ (Rules of Procedure and Evidence), Các yếu tố của tội phạm (Elements of Crime), Đạo luật cuối cùng( Final Act), Xem Compilation of Core Documents of The International Criminal Court, A publication ofthe Coalition for the International Criminal Court, 12/2003, 1 kinh nghiệm từ hoạt động của các Toà án quốc tế tại Tokyo và Nuremberg để xét xử các tội phạm phát trong chiến tranh thế giới fin thứ hai cũng như các Toà án quốc tế gần day xét xử các tôi phạm quốc tế ở Ruwanda và Nam tư cũ. Ngày 17/7/1998, các đoàn đại biểu đại điện cho 120 nước đã bỏ phiếu thông qua Qui chế Rom qui định về Toà án hình sự quốc tế, ngoại từ 7 nước không tần thành là Trung Quốc, Lic, Ixraen, Yemen, Quatar, Libia và Mỹ. Qui chế này được thong qua vào ngày 17/7/1998 tại Rom. Sau khỉ có sự phé chuẩn của 60 nước thành viên, Qui chế Rom đã có hiệu lực thi hành vào ngày 1/7/2002.

Cho đến nay đã có 139 quốc gia đã kí và 100 quốc gia phe chuẩn Qui chế Rom." ‘Tod án hình sự quốc tế là tổ chức quốc tế rnới, đầu tien của thế kỉ 21. Có thể nói, Toà ấn này được tạo ra và thành Tap là kết quả của hàng loạt các cước đàm phán quốc tế trong quãng thời gian tương đối ngắn từ nam 1995 đến năm 2002- một thành tyu mà nhiều chuyên gia pháp luật đã từng cho rằng phải mất nhiều thập ki mới có thể đạt được. Ngôn ngữ chính thức của Toà án là tiếng A rap, Trung Quốc, Anh, Phi Nga, Tây Ban Nha. Bản án của T ing như các quyết định khác giấi quyết c vấn để quan trọng trước toà được đăng tải bằng các ngôn ngữ chính thức.

Còn ngôn ngữ làm việc của Toà án la tiếng Anh và tiếng Pháp. Địa điểm Toà án hình sự quốc tế tiến hành xết xử nơi mà Toà án này đồng trụ sở (hành phố La Hay của Hà Lan) trừ khi có quyết định khác. Trong quá trình xét xứ, bị cáo phải có mặt tại phiên toà. Nếu khi có mat tại Toà án, bị cáo tiếp tục phá rối việc xét xứ thì Hội đồng xét xử c thé buộc bị cáo ra khỏi phòng xét xử và cho phép người đó theo dõi việc Xét xử cũng như trao đổi, yêu cấu luật sư của mình từ bên ngoài phòng xét xử với sự trợ giúp của Ki thuật truyền thông nếu cần thiết, Những biện pháp này chỉ được áp dụng trong các hoàn cảnh đặc biệt sau khi đã áp dụng các biện pháp hợp lí khác mà không có hiệu quả và chỉ được áp dụng trong thời hạn that cần thiết, Việc xét xử bj cáo sẽ được tiến hành bói Hội đồng sơ thẩm, trường hợp có Khang cáo thì Hội đồng phúc thẩm sẽ thực hiện chức năng của mình 2.

Vai trò quan trong của Toà án hình sự quốc tế + Tính đến 31/12/2005, Việt News hiện chưa kí, chưa phê chuẩn Qui chế này. * Xem hip vis un.org/lawfice/statute/contents.nim, page 9 of 10. 2 Toà dn hình sự quốc tế là một Toà án hình sự quốc tế thường trực, độc lập trong quan hệ với hệ thống Liên Hợp Qu 6 thẩm quyển xét xử: tội ác nghiêm. trọng làm toàn thể cộng đồng quốc !ế lơ ngại.

Toà án hình sự quốc tế là sự bỏ trợ cho quyền xét xử các vụ án hình sự của quốc gia. “Toà án hình sự quốc tế là cơ quan xét xử quốc tế mang tính chất ổn định, lâu di để tiến hành điều tra, tuy tố, xét xử những người phạm các tội ác nghiêm trọng đối với loài người như: Tội ác diệt chủng, tội ác chống nhân loại, tội ác chiến tranh, tội gây chiến tranh xâm lược; ngăn chặn có hiệu quả những người phạm các tội ác đồ trốn tránh sự trừng phạt của pháp luật và đảm bảo những người này phải bị trừng trị: đồng thời nó cũng có vai trò giúp đỡ, bảo vệ nạn nhân và nhân chứng, Sự hiện điện của Toà án hình sự quốc tế là một trong những cơ hội có ý nghĩa thiết thực nhất của thế giới ngày nay trong việc ngăn ngừa cũng như làm giảm bớt các cuộc Xung đột vũ trang, sắc tộc nhất là trong bối cảnh hiện nay khi mà đang có sur gia tăng các tội ác nghiêm trọng như tuyển mo và sử dụng binh lính trẻ em. tội phạm tình dae, tội phạm mà động cơ có liên quan đến sắc tộc, tôn giáo, tội phạm liên quan đến việc sử dụng con người vào mục đích vô nhân đạo, Toà án hình sự quốc tế có tư cách pháp nhân quốc tế, có năng lực pháp If cần thiết cho việc thực hiện chức năng và hoàn thành mục dich của mình. Toà án có 1 ào khác.

Cần phan biệt Toà án hình sự quốc tế (ICC) với một số Toa án quốc tế khác cũng có nhiệm vụ xét xử tội phạm hình sự. Tod án quân sự quốc tế Nuremberg Đây là Toà án được thành lập trên cơ sở Hiệp định được kí tại Luân don ny 8/8/1945 giữa Chính phủ Liên hiệp Vương Quốc Anh và Bắc Ai len, Chính phủ Hợp. chủng quốc Hoa Kì, Chính phủ lâm thời Cong hoà Pháp và Chính phủ của Liêm Bang cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô Viết. Toà án này được thành lap để trừng trị kịp thời, nhanh chông, công bang những người phạm các tội ác chiến tranh chủ chốt thuộc phe trục ở lục địa Châu Âu ( ví dụ như các sĩ quan, quan nhan phát xít Đức, “Đăng viên Quốc xã gây tôi ác trong chiến tranh thé giới lần thứ II) °.